ik ben zelf een amateur. Ik vind het voldoende als bij de arbiterstafel reservestukken aanwezig zijn. Dan is het een kwestie van even naar de arbiterstafel lopen en weer naar het bord. De arbiter hoeft niet eens bij zijn tafel aanwezig te zijn, als de reservestukken maar zichtbaar aanwezig zijn.

In de toernooien waar ik gespeeld heb, Dieren, Groningen, Amsterdam, staan er ook vaak ongebruikte borden met stukken opgesteld. Ook daar kan snel reservemateriaal gehaald worden. Alleen als een speler nergens snel het reservemateriaal kan vinden heeft de arbitrage het niet goed gedaan. Dat is alles.

Bij GM groepen zijn er minder borden per arbiter, deze ongelijkheid is nu eenmaal zo. Als het gevolg daarvan is dat een GM sneller geholpen wordt door een arbiter, dan is dat volledig acceptabel. Een helpende arbiter in een GM groep blijft gewoon de neutrale arbiter.

Het gaat om iets anders. Jouw interpretatie gaat over het optreden van de arbiter. Op grond van het Voorwoord moet hij of zij een objectief, neutraal persoon zijn. Echter, jij laat hem een onderscheid maken. Bij de amateurs laat je hen de partij onderbreken (voor lange tijd omdat naar de arbiter moet worden gezocht), maar bij de grootmeesters blijft de vaart erin. Dat is ongelijkheid. Ook bij de amateurs moet de vaart erin worden gehouden. Hoe dat moet? Nou, zo moeilijk is dat niet. Inderdaad, op een manier zoals dat al sinds de late Middeleeuwen gebeurt. Hoor je grootmeester Donner al brullen van het lachen als ie hoort dat hij de partij had moeten stilzetten om vervolgens tussenkomst van de scheidsrechter in te roepen om die te vragen naar een tweede dame?

De grootmeestergroepen hebben betere tafels, stoelen, bord en stukken en meer ruimte dan de amateurgroepen.

Dit onderscheid mag je niet maken volgens jou. Gelijke behandeling voor iedereen.

Bij de uitvoering van regels doet het er niet toe of een speler een amateur is of een grootmeester. Jij mag jouw onderscheid tussen schakers niet maken. Het is onredelijk, oneerlijk en gemeen dat bij een promotie van een pion de ene schaker moet opstaan en naar de arbiterstafel moet gaan, en dat een grootmeester een dame krijgt toegereikt door de toekijkende arbiter, dan wel dat naast zijn bord alvast een tweede dame staat.

Ik heb veel vaak geschreven dat toparbiters bij het interpreteren van de regels uitsluitend kijken naar de situatie aan de top van de schaakwereld. Ze hebben geen flauw idee hoe hun regels en hun interpretaties kunnen worden uitgevoerd door amateurs. Ze begrijpen niet dat er al een behoorlijk tekort is aan arbiters in Nederland (en de rest van de wereld).

En geef de schakers/vrijwilligers eens ongelijk dat ze geen arbiter willen worden: wie is bereid zijn kostbaar vrije tijd ter beschikking te stellen voor schakers opdat zij kunnen genieten van het schaakspel, om voor hen allerlei truttige klusjes op te knappen (aanreiken dame bij promotie, noteren van zetten, luisteren of ‘j’adoube’ wordt gezegd, snel genoeg vlagval roepen, opletten bij doen van zetten, nullen uitdelen bij geluid mobiele telefoon of bij te laat komen etc.). En om bij het tekortschieten daarvan om de oren te worden geslagen met termen als ‘onbehoorlijk’. Jij wilt dat toch ook niet? Maar je eist het wel van een ander. Nee zo zit de wereld niet elkaar.

ik verwacht echt geen onmogelijke dingen van een arbiter. Een voorbeeld van wat ik wel verwacht bij het Tata Steel toernooi.

Bij de amateurgroepen van Tata is het voor de arbiters ondoenlijk om alle borden in de gaten te houden. Daar is het voldoende om bij de arbiterstafels extra materiaal te bewaren, en dat vind ik niet onredelijk.

Bij de grootmeestergroepen is een extra dame al aanwezig bij het bord. Dat lost al veel op. Ik verwacht dat de arbiters bij hun arbiterstafel toch enkele sets stukken bewaren, je kan nooit weten of er een keer een extra paard nodig is. Ook waardeer ik extra alertheid bij de arbiters bij de GM groepen. Het moet voor een arbiter die daar mag optreden gewoon een plezier zijn om de partijen met belangstelling te volgen. En als hij ziet dat er wel eens een paard nodig kan zijn bij promotie dan is het mooi als hij al bij het bord is met het paard in zijn zak. Niet omdat dat een eis zou zijn, Pieter, maar als het gebeurt heeft de arbiter de kans een goede beurt te maken bij de spelers. Geen onvoldoende voor de arbiter die niet klaarstaat met het paard. Als hij het paard maar bij de arbiterstafel beschikbaar heeft, dat is de enige eis.

Als schakers van de arbiter verwachten dat hij (of zij) weet wat er op een individueel bord gebeurt, wordt niet voldaan aan het verwachtingenmanagement. Een arbiter kan niet aan die verwachting voldoen.

De arbiter kan zijn beide ogen niet richten op de vele borden. Zo weet hij niet of ergens op een bord een pion het promotieveld nadert, of dat een speler ergens in de zaal wel of niet ‘j’adoube’ heeft gezegd, of dat een speler wel of niet een schaakstuk heeft aangeraakt. Wel zijn er toparbiters die schakers wijsmaken dat een arbiter dat wel kan. De schakers moeten hun eigen verstand gebruiken, en dus begrijpen dat het een onmogelijke bewering is.

De FIDE-regels stellen deze eis ook niet aan een arbiter. Ook al had je het wel gewild, nog nog kun je voor zulke taken geen vrijwilligers kunt vinden. Schakers moeten ophouden te menen dat zij het onmogelijke kunnen vragen van schaakarbiters. Je stelt nogal brutaal, hoge eisen aan anderen die hun kostbaar, vrije tijd voor jouw partij beschikbaar moeten zijn. Arbiters, zijn gewone mensen, die hun tijd beschikbaar stellen voor schakers. Maar, die niet hun krullenjongen zijn, om pietluttige kwesties te behandelen. Schakers moeten problemen zelf oplossen, door zelf goede alternatieven toe te passen. Hup, bij promotie niet de partij stilleggen, maar een toren op zijn kop en als de wiede weerga verder spelen voordat de vlag valt.

Zit de arbiter bijvoorbeeld een boek te lezen, maar is er wél materiaal snel beschikbaar bij de arbiterstafel , dan scoort de arbiter een voldoende. De oplettende arbiter die bij een promoverende pion al bij het bord is om te helpen scoort meer dan een voldoende.

Denk aan Karpov – Kasparov, Linares 1993

{bord}2bq1rk1/3n1p1p/6p1/4P3/1p1QnP1P/2P5/N1p5/1N1RKB1R b – – 0 14, normaal, centrum,{/bord}

Kasparov aan zet doet 1. … cxd1. Maar, wat is dat? Er is geen tweede dame. En de arbiter is in geen velden of wegen te bekennen. Uiteindelijk komt de arbiter met een tweede dame. Hij kent beide spelers extra bedenktijd toe, om zo het ongemak dat hij hen heeft toegekend te verzachten.

In jouw visie is sprake van een disfunctionerende arbiter, hij heeft zich onbehoorlijk gedragen. Mijn mening is dat men arbiters niet moet belasten met pietluttige taken, zodat je hen er ook niet kunt beschuldigen van onbehoorlijkheid.

het argument om de snelheid in het spel te houden door niet te onderbreken vind ik minder belangrijk dan het feit dat een omgekeerde toren hindert.

Ik weet zeker dat er meer fouten gemaakt worden als je tegen een omgekeerde toren moet spelen. Een goede arbiter is voorbereid. Hij loopt met extra dames op zak om snel te kunnen helpen waar nodig, dat kost dan een paar seconden.

Meestal kan de speler een dame zelf wel regelen van een ander spel waar de partij al is afgelopen of waar de dame al geslagen is.

Toen de hoofdscheidsrechter op het afgelopen 27ste Botwinnik Rapidtoernooi, John Pouwels, aankondigde dat bij een promotie een omgekeerde toren een dame is, kreeg hij een spontaan applaus van alle deelnemers.

Ik begrijp dat wel. Het probleem van een tweede dame doet zich altijd voor bij tijdnood. Dan moet iemand niet de partij stilleggen, om vervolgens minutenlang te moeten wachten op een arbiter. Het is in strijd met de fundamentele beginselen van het schaakspel om het tempo te onderbreken. Schakers moeten op zo’n cruciaal moment niet afhankelijk zijn van een arbiter.

Zie http://www.maxeuwe.nl/columns/tijdnood.html Nijboer waarschuwt voor de domheid van tijdnood. Het is de fase waarin in heel korte tijd beslissingen moeten worden genomen. Dan mag je de partij niet stilleggen voor iets pietluttigs, opdat een speler extra bedenktijd kan benutten.

Dan treedt het subsidiariteitsbeginsel in werking: er is een aanvaardbaar alternatief. Een alternatief dat al eeuwenlang bekend is, en dat miljoenen schakers waar dan ook ter wereld begrijpen.