Ik ben het eens met de vragen die je stelt, en dat er vraag is om verandering. Daarnaast kaart je ook aan dat het goed voor het schaken zou zijn als we met een gehalveerd ledenbestand dubbele opbrengsten boeken.

Persoonlijk ben ik het niet eens met dat laatste standpunt, maar het geeft wel aan dat we ons misschien ook eens af moeten vragen wat we precies willen van en met het schaken. Op welke acitivitaiten zitten we echt te wachten, en hoe moet dit gecoördineerd worden?

Wat de contributiehoogte betreft: Het probleem (bij de meesten), is dat men zich vaak afvraagt wat er voor baten tegenover de kosten staan? oftewel: Wat krijg ik voor mijn betaalde contributie? (Ook al is de contributie in vergelijking met andere sporten niet noemenswaardig hoog.) Vooral de leden die alleen naar hun clubavond komen lijken met deze vraag te zitten.

Kortom, het zou goed zijn, zoals Jan en alleman al voorstelden, om met een open en frisse blik naar alles te kijken.

Zo kan de discussie gaan over: Bij welke contributiebedrag kunnen we een aktieve schaakbond krijgen die aktiviteiten kan organiseren die aantrekkelijk zijn voor Nederlanders. Ik spreek hier expres niet over leden. Als we de helft van de leden verliezen maar er dubbel zoveel voor terug krijgen dan is dat voor het schaken goed.

Ik heb er géén onderzoek naar gedaan, maar ik constateer wel dat dure bonden (golf, tennis) steeds meer leden krijgen, terwijl de goedkope schaakbond bijna geen leden aantrekt. Dat we leden verliezen is niet het probleem, maar dat we te weinig nieuwe leden aantrekken.

Men klaagt over de contributie, maar kijk eens wat je betaalt om mee te doen aan een toernooi? Waarom betaalt men dat wel?

Scholencompetities geven aan dat er wel degelijk belangstelling is. Maar ook voor georganiseerde verenigingen? Moeten we het zoeken in andere vormen en zoja welke?

En de structuur, die is voor de meeste (mogelijke) leden totaal oninteressant. Die kijken alleen naar wat ze krijgen en kunnen doen. Elke structuur heeft zijn voor- en nadelen en een vergelijking tussen sportbonden geeft daarover geen eensluidend oordeel.

Nog één opmerking tot slot. Veel bestuurders en vrijwilligers zijn zelf ook schaker. Dat is soms goed, maar lastig als je alternatieven moet beoordelen. Je kijkt vaak niet als bestuurder, maar als schaker/lid naar deze alternatieven. Dus een oproep om voorstellen niet af te kraken, maar fris te bekijken vanuit het standpunt van de mogelijke leden en niet vanuit de huidige leden.

Het is prima als je het niet eens bent met de huidige structuur binnen de KNSB, maar geef dan op zijn minst precies aan WAT er niet goed is, WAAR dit aan te weiten valt, en het liefst ook nog HOE dit opgelost kan worden. Algemene marketing-termen als moderniseren lijken mij weinig toe te voegen aan de discussie.

Dat wil niet zeggen dat ik vind dat er geen problemen zijn, zeker niet. Het is buitengewoon lastig om mensen gemotiveerd te krijgen voor vrijwilligerswerk, bestuursposities, of om uberhaubt maar de moeite te laten nemen hun klachten of ideeen op papier te laten zetten en te mailen aan de regionale bond.

Waar doel je op? Het vervolg van die alinea betoogd dat bondsraadleden hun mening op internet moeten verkondigen. Ik vind dat prima, maar dat heeft niks (of in ieder geval weinig) met de structuur van de schaakwereld te maken.

Doel je op de structuur vereniging-onderbond-knsb?

Doel je op het instituut bondsraad?

Doel je op de verenigingsclubavond als hoeksteen van de schaakwereld?

Of zelfs iets heel anders?

Ik lees namelijk vaak dat de structuur ouderwets is, maar begrijp er weinig van wat er bedoelt wordt. Het is mij niet duidelijk wat het met deze discussie van doen heeft, dus vandaar dat hij mij handig lijkt dit helder te stellen.

Als het gaat om onderbonden: Wat mij betreft is er best wat aan te merken op de structuur met onderbonden, maar je moet je wel realiseren dat het opheffen daarvan op dit moment meer kapot lijkt te kunnen maken, in termen van vrijwilligers die dan niet meer beschikbaar zijn.

Als het gaat om de bondsraad: die zou best gemoderniseerd kunnen worden vermoed ik, maar kan je zonder? Lijkt me niet.

Als het gaat om de verenigings met clubavond: wat wil je dan?

De titel van dit artikel luidt: ‘KNSB Quo vadis? Loopt de KNSB zelf mat?’ Het artikel bevat een analyse met aan het slot een oproep om te reageren. Dat heb ik dus gedaan. En ik hoop dat meer mensen dat willen doen. Niet geprobeerd, niet geraakt.

Uit gesprekken die heb gevoerd met mensen die actief zijn in de schaakwereld, geloof ik niet meer in de bestaande structuur van vertegenwoordigers van regionale bonden in de Bondsraad. Het gaat over een schaakbond met ruim 18.000 schakers, met een loodzware vertegenwoordiging van een Bondsraad van 60 personen.

Het lijken wel Griekse toestanden (10 miljoen inwoners met 60 ministers). In ons land met bijna 17 miljoen inwoners hebben we 150 Kamerleden.

De structuur van de schaakwereld dateert nog van twee eeuwen geleden; dat is niet meer van deze tijd. Heel veel vertegenwoordigers in de Bondsraad kunnen beter hun opvattingen publiceren op de site. Dat is niet alleen goedkoper, maar men bereikt meer schakers. Het is veel nuttiger. Het effect is dat men meer betrokkenheid krijgt van schakers. En komen er vanzelf meer reacties. Je moet ergens beginnen.

Als de vrees is dat het aantal leden daardoor daalt, dient m.i. bezuinigd te worden op topschaak en talentontwikkeling, omdat bezuinigingen op competitie en breedteschaak voor iemand die geen 12 euro per jaar extra voor zijn sport overheeft niet acceptabel zullen zijn.

Je hebt helemaal gelijk dat het wiel niet opnieuw uitgevonden hoeft te worden; deze site bestaat al. De reacties blijven jammerlijk beperkt tot 3 man die elkaar deels gelijk geven en deels elkaar tegen spreken. Als de KNSB aan de hand van fora moet gaan handelen zou, bij gebrek aan andere fora, de richting van de KNSB bepaald worden door deze 3 mensen. Dit lijkt mij geen goede ontwikkeling, ook al is hij nog zo modern.

Een bezwaar zou kunnen zijn dat deze site verlangt dat je je eerst aanmeld en wacht op een verificatie alvorens je kunt inloggen en reageren. Dit belemmerd anonomiteit (welke (mij onbekende) voordelen dat ook moge brengen) en stelt een drempel aan het reageren. Nadeel: minder reacties. Voordeel: veel minder spam (inhoudsloze of vervelende berichten), beter doordachte antwoorden en een mogelijkheid om toelichting te vragen aan de poster indien een idee interesse wekt.

Desalniettemin zijn er dus al mogelijkheden voor schakers om hun mening te uiten en ideeen voort te brengen. Ik weet dan ook niet waar het vandaan komt dat dit als bedreiging gezien zou worden en wie er preekt dat dit een bedreiging is.

Kortom, de mogelijkheden zijn er, de uitwerking blijft uit. Nieuwe structuren lossen dit niet op maar zorgen slechts voor onduidelijkheid onder hen die op dit moment wel de weg weten te vinden.

Ik denk dat je aanpak om het nodige van de KNSB te verwachten weinig oplevert. Ze hebben het al druk genoeg met het uitvoeren van de bestaande jaarplannen vastgesteld door de Bondsraad. De ideeën moeten niet van het piepkleine bondsbureau komen, maar van de verenigingen zelf. Het gaat er om wat daar leeft. Wat zijn de wensen, verlangens, de knelpunten die er zijn en hoe die aan te pakken? Om maar twee zware thema’s te noemen: de jeugd en vrijwilligers.

Ik vind je aanpak via vereniging – regionale bond niet meer van deze tijd. In een moderne tijd zijn er veel meer mogelijkheden. Dit zie je al sinds de jaren ’60 van de vorige eeuw buiten de schaakwereld. Het stikt in de kranten en op forums van voorstellen wat Den Haag, een provincie bestuur of een gemeente bestuur zou moeten doen. Die vertegenwoordigers pikken op wat in de media wordt genoemd. Dit vinden we heel normaal, sterker nog, we willen gebruik maken van nog meer mogelijkheden van beïnvloeding. Den Haag moet veel meer naar ons luisteren. Moet je es nagaan wat er gebeurt als een Kamerlid, een lid van de gemeenteraad oproept om geen aandachtspunten op een site te vermelden of te verzamelen, maar om de voorstellen bij hem in te leveren. Dat hij vervolgens die in zijn fractie gaat beoordelen om het eventueel daarna openbaar te maken door het aan de orde te stellen in de Tweede Kamer, een gemeenteraad etc.

Echter, als het gaat om schaken, blijven we denken in een verouderde structuur. Het gevolg is dat de besluitvorming sterk met gevestigde belangen rekening houdt. De vertegenwoordigers filteren namelijk de belangen.

Kennelijk is het een bedreiging wanneer schakers en vrijwilligers buiten hun vertegenwoordigers om een aandachtslijstje openbaar maken. Want, dat zou een verschuiving van bestaande belangen kunnen inhouden.

4. Wat er dus moet gebeuren is dat er een afweging gemaakt moet worden tussen het staken van activiteiten enerzijds, en het verhogen van contributies en subsidies anderzijds. Gezien subsidies tegenwoorden lastig te verkrijgen zijn, zal de focus vooral moeten liggen op de beinvloedbare factoren contributies en uitgaven aan activiteiten.

5. Zoals ik al eerder zei is er bij gebrek aan bezuinigingen een contributieverhoging van ca 12 euro per verenigingslid nodig. Indien het echter lukt om tot overeenstemming te komen over bezuinigingen door de bondsraad, is het mogelijk dit bedrag te verlagen. Het is hierbij denk ik belangrijk geen enkele activiteit vooraf als onbespreekbaar te bestempelen.

6. Naast bezuinigingen is een reorganisatie waarschijnlijk ook een mogelijkheid om efficienter of goedkoper te functioneren. Het lijkt mij hiervoor nuttig dat de KNSB openbaar maakt wat voor taken zij uitvoert, waarna de bondsraad (welliswaar ietwat schaamteloos) kan kijken of er taken geschrapt of overgedragen kunnen worden.

7. Tot slot zou ik willen eindigen met het werkelijke probleem waarmee de schaakwereld de laatste jaren te maken heeft. Het gebrek aan vrijwilligers die bereid zijn enkele uren per week les te geven op scholen, of vrijwilligers die bereid zijn een of meerdere toernooien willen helpen opzetten. Het hoeft niet veel te zijn, Borden opzetten/opruimen of bardienst draaien op een toernooi kan al voldoende zijn!

Kortom, als je ideeën hebt, communiceer dit naar je vereniging of regionale bond en stel je een of meerdere keren per jaar beschikbaar als vrijwillger! beiden worden gewaardeerd en zijn hard nodig!

Jan-Pieter de Vries

secretaris HSB, Bondraads-afgevaardigde, Schaker.