Jij bedoelt geen hinderen (zie mijn reactie onder punt 24), maar het overtreden van een regel, namelijk 3.7. Als ik door het rode licht fiets overtreed ik de Wegenverkeerwet. Maar het is geen hinderen. Als iemand de Russische promotiezet doet is het geen hinderen omdat de wil om de ander te hinderen ontbreekt.

Waar het om gaat is hoe op te treden bij het overtreden van een regel. Daarvoor sloot ik aan bij de gangbare opvattingen in de samenleving: handelen in overeenstemming met het doel van de regel, propotionaliteit en subsidiariteit. De Russische promotiezet te bestraffen met het verlies van de partij is een veel te zware straf. Er zijn andere straffen mogelijk: de waarschuwing etc. Zo is onze uitkomst dezelfde, maar hebben we daarvoor een andere motivering. En zo vliegen mensen elkaar in de haren, want de meeste conflicten in het recht hebben als oorsprong een communicatieprobleem.

Voor hinderen gelden andere criteria. Als iemand hindert is de ‘straf’ a. een vriendelijk verzoek daar voortaan mee op te houden, of b. een zwaardere straf, ‘een waarschuwing’. Maar dan houdt het wel op. Pas wanneer twee keer wordt gehinderd kun je naar een zwaardere straf gaan, zoals een tijdstraf. En pas bij de derde keer naar het verlies van de partij.

Jouw beroep dat de Russische promotiezet ‘hinderen’ is, is dus het bewijs dat het niet kan worden gestraft met het verlies van de partij, maar met maximaal een waarschuwing.

Dezelfde problemen doen zich ook voor bij aanraken is zetten en het slaan van een stuk. De ene speler pakt eerst zijn eigen stuk en slaat dan het stuk van de tegenstander, de ander pakt eerst het stuk van de tegenstander en dan pas zijn eigen stuk om het op de plaats te zetten van het veld van de tegenstander. Ook dat levert soms grote grappige verschillen op als er gedoe is (ik heb daar wel eens een voorbeeld van gegeven). Ook daar had de regelgever één methode kunnen voorschrijven. Dat zij dat niet deed, was omdat zij nu eenmaal rekening hield met de behoefte onder de schakers. Zo zit het ook met de promotiezet.

Precies zoals het schaakrecht interessant is bij het aanraken en slaan, zo gaat dat ook bij de promotiezet. Per slot van rekening staat het recht in dienst van de behoefte van de spelers. Die wetenschap wisten de Italiaanse juristen al in de Renaissance.

De Russische promotiezet is geen hinderen van de tegenstander. In de eerste plaats ontbreekt de opzet bij de speler om de tegenstander te hinderen, althans we kunnen niet in zijn hoofd kijken om die opzet te kunnen bewijzen. In de tweede plaats stelt een tegenstander zich aan als hij beweert dat deze wijze van een promoveren hem hindert. Het is spijkers zoeken op laagwater, van een mug een olifant etc. Als dit al hinderen is, ligt de lat bij hinder veel te laag, en ziet het er beroerd uit voor het schaken. Bij elke wedstrijd zou dan op grote schaal worden gehinderd. Als we die kant uitgaan wordt schaken niet meer leuk, maar vervelend, en heeft niemand zin om vrijwilliger te worden. In de derde plaats is het ook de taak van een wedstrijdleider ervoor te zorgen dat een speler geen watje wordt, maar een vent. Alleen watjes stellen zich zo aan, en dat gedrag hoort een wedstrijdleider niet te belonen. Het gaat om het uitmelken van de regels in de sleutel van hinderen.

Wit aan zet raakt met een witte dame het veld g8 aan. Wat is de uitslag van de partij?

Mogelijkheid 1. De witte dame heeft het promotieveld g8 aangeraakt, maar promotie op g8 is niet mogelijk. Dus is gxh8D verplicht, waarna zwart pat staat.

Mogelijkheid 2. Wit kan nog kiezen voor gxh8T, met winst. Hij heeft immers het promotieveld h8 niet aangeraakt. Ook heeft de dame de toren niet aangeraakt.

Wit: Kf6, pionen f7 en h6, Zwart Kh8, Pg8.