Niet alleen heeft de schaaksport een psychische afstand te overbruggen naar bepaalde groepen in de samenleving,maar ook een fysieke afstand.Schaken is vooral een "stadse aangelegenheid".

In mijn kindertijd was ik verzot op atletiek,maar geen club in mijn dorp of omgeving te bekennen.Ik zou d’r voor naar de stad moeten,echter dat was niet te doen voor mij als kind.Die clubs hebben heel wat talenten en massa misgelopen!Ze hebben geluk gehad dat het joggen(ouderen boven de 20 jaar) in zwang geraakte.Ik vind het nog steeds onbegrijpelijk dat niet ieder dorp een klein atletiekaccomodatie heeft;helemaal niet duur.

Hetzelfde was en is nu aan de hand met schaakclubs.In dorpen(buiten de elitedorpjes)geen schaakclubs.Ja,zal men zeggen,moeten ze daar maar een club oprichten.Maar,zeg ik dan, wie belang heeft bij ledenaanwas zal toch daar zelf achteraan moeten.Kinderen wonenden in schaakloze dorpen gaan niet schaken in de stad(en zeker kleine meisjes niet!).En voor die weinigen die het toch proberen hoop ik maar dat zij niet als boer worden betiteld.

Voor de KNSB is er een dorpsklus te klaren.Welk kind van 7 jaar gaat 15 à 20 km verderop onder een schaakclub?

Het heeft ook niet te maken met de creativiteit van geboden oplossingen of het gebrek aan ideëen.

Het heeft vooral te maken met personen en karakters. Starre onwil om het anders te doen dan hetgeen al jaren wordt gedaan. Bobo gedrag dat zich uit in uitstel van broodnodige zaken/veranderingen.

Je kunt wachten op natuurlijke selectie om de weg vrij te maken, echter dat kost tijd en dat is wat er nu simpel weg niet meer is.

Het is helaas een enorm politiek spel geworden, waarvan ik denk , dat de leden daar maar eens actief in moet gaan deelnemen.

Een referendum onder 17000 leden met een top 5 van speerpunten en een open gedeelte zou inzicht moeten kunnen geven. Daarna goed kijken welke mensen een promotie krijgen naar een weerstation in Alaska en de aangedragen punten doorvoeren met nieuwe mensen op de posities die voorheen zorgde voor frustraties en vertraging

Zodra dit voltooid is, dan is het eerdergenoemd probleem van personen en karakters geen issue meer, en kunnen we ons concentreren op zaken die er toe doen.

– schoolschaak

investeren in schoolschaak als BSO , maar ook als keuzevak/uur om kinderen om te leren gaan met

* discipline

* winst/verlies

* nadenken voordat je iets doet ( op je handen zitten en opties afwegen)

* huiswerk waarbij je kinderen uitdaagt , elk op zijn eigen niveau.

– reclame

* met alle respect voor TATA en de hele financiele rompslomp er om heen, maar bijna elk jaar is TATA alleen bekend in Wijk aan Zee, en hier en daar vermeld op een website, dus geen media aandacht en geen promotie in buurt gemeenten. ( ik geloof dat Hans Bohm hier al jaren zich sterk voor maakt om weer media aandacht te krijgen voor het schaken)

– sponsors

* van mij mag in eerste instantie voor senioren de bonds afdracht behoorlijk omhoog! meestal is de contributie voor een schaakclub ergens tussen de 80 en 120 euro per jaar. en dat is weinig m.b.t. andere sporten.

een verhoging van 20 euro bijvoorbeeld levert 3,5 ton op onder het huidige leden bestand , die slim geinvesteerd kan worden. dit zou een punt kunenn zijn voor het referendum.

* daarnaast kan er juist bij kennis bedrijven/instellingen, voor sponsoring gezorgd worden, denk bijvoorbeeld aan IT , Universiteiten, kennis gebieden

zoals Delft en Eindhoven die gesubsidieerd worden door Europa. legio mogelijkheden,sommige zelfs onontgonnen gebied.

– verenigings verantwoordlijkheid

* De drempel voor mensen om een lid te worden van een schaakvereniging is niet de prijs, maar wat je er allemaal voor terug krijgt. verenigingen kunnen dus zelf ook varieteit aanbieden en niet allen 32 ronden interne competitie, maar ook lessen/rapid/toernooien/excursies,

het is frusterend om te zien dat verenigingen opteren voor contributie verlaging en dat de liquiditeit soms wel 5 x de jaarlijkse begroting overtreft. dat geld blijft jarenlang in kas en er wordt NIETS mee gedaan.

Als hiermee het ledenaantal niet groeit ziet het er toch somber uit.

Want het is immers zo dat de groei juist gezocht moet worden bij niet- schakers (en bij degenen die jaarlijks enkele potjes spelen).

De schoolschaaksite is mooi,maar ook hiervan maken alleen schakers gebruik.

De afgelopen jaren is er redelijk vaak over deze onderwerpen gepraat, maar lijkt het wat mij betreft vooral een herhaling van zetten. Zonder goede input heeft zo’n heisessie geen zin.

Leren van andere bonden kan nooit verkeerd zijn, maar het is wel de vraag in hoeverre er goede voorbeelden zijn. Darts doe je in de kroeg, gaat snel en is toegankelijk, zelfs een compleet dronken persoon kan zien hoe het gaat. Bridge is dan wel een denksport, maar er zijn – zoals al gezegd – grote verschillen te noemen. We kunnen er wellicht wel wat uithalen, maar ik voorspel dat dat heel pijnlijk zal zijn.

Het probleem wat aangehaald wordt is volgens mij de terugloop in het aantal clubleden in Nederland, heb ik dat juist? En daarmee de terugloop van o.a. financiële middelen, maar dat is dus een gevolg. Waarom lopen de ledenaantallen terug? Wellicht moeten we gewoon reëel zijn en is het een gevolg van maatschappelijke veranderingen: de opkomst van het internet, opkomst van andere sporten (bv. bridge!) en andere zaken; wellicht ook het feit dat mensen (financieel en tijdtechnisch) meer keuzes moeten maen. Dus is de vraag wat we er aan kunnen doen? Wellicht is het model van clubschaak simpelweg achterhaald?

Ik merk bij mijzelf ook:

– dat ik wekelijks lange partijen schaken niet altijd even aanlokkelijk vind;

– dat ik graag af en toe op tijd naar bed ga op zo’n clubavond;

– dat ik de alternatieve schaakavonden (rapid, snelschaak, of varianten) in de regel leuker en gezelliger vind;

– dat ik mij erger aan de stilte en het bijbehorende krampachtige "ssst" op de clubavonden (dit maakt het nogal ontoegankelijk!)

(Noot: Bij externe wedstrijden prima, doe ik ook aan mee)

– dat ik het sociale element een heel belangrijke factor vind, dus na de KNSB uit eten, op de clubavond aan de bar etc.

Ik voeg hieraan nog toe dat een voormalig clubgenoot van mij enige tijd geleden verhuisde naar Duitsland en daar een club zocht. Ik herinner mij dat hij zich verbaasde over het feit dat er geen clubs waren met interne competities. Of althans, deze waren lastig te vinden, de meeste clubs deden meer aan de genoemde alternatieve schaakvormen. De serieuze spelers hebben de externe competitie(s) en toernooien en kunnen daar ruim voldoende aan hun trekken komen.

Als je dit accepteert dan is er wellicht wat mogelijk, maar het kan wel zijn dat de ‘oude garde’ hier niet blij van wordt. Zeker omdat veel clubs een beperkte speellocatie hebben (en een beperkte opkomst en vrijwilligers), zodat ze minder goed een keuze kunnen bieden…

Schaken is niet per se gezellig en hoeft dat wat mij betreft ook niet te zijn. Laat mensen die niet echt willen schaken, maar op zoek zijn naar gezelligheid, fijn gaan bridgen. Prima toch.

Wat heeft het schaken te bieden voor een sponsor? Helemaal niets. Nou en? Schakers hebben geen sponsoring nodig en sponsors hebben ook de schakers niet nodig. Ik zie het probleem niet.

Waarom moet, voor sommige mensen, altijd alles om geld draaien? Natuurlijk zijn er onkosten voor het organiseren van de bondscompetitie en het uitgeven van een bondsorgaan. Deze onkosten dienen te worden gedekt door de contributies van de leden. Meer niet.

Ik denk dat het wel duidelijk is dat de trend binnen de huidige organisatievorm van het schaken (verenigingen) onomkeerbaar is. Dat sluit aan bij wat ik prof. Rotmans (http://www.janrotmans.nl/) vorige week hoorde zeggen: de oude organisatievormen hebben hun tijd gehad en nieuwe vormen – veel informeler en horizontaler – komen op.

De uitdaging lijkt me te ontdekken wat die nieuwe vormen dan zijn en hoe een centrale organisatie als de schaakbond daar meerwaarde voor levert. Ik – als niet-lid, maar wel schaakliefhebber – ben benieuwd.

Een avondje uit?

Ja, gezellig. Schaken.

Ziet u dat al voor u? Helaas, schaken straalt geen gezelligheid uit: het spel is hevig verernstigd. Bovendien met nagenoeg alleen maar mannen.

De vraag rijst dan ook: wat heeft het schaken te bieden voor een sponsor? Of beter gezegd: wat hebben de schakers te bieden?

Tot slot denk ik dat de Nederlandse schaakwereld ook zelf wel wat kan doen, zij kan ook zelf gemotiveerde bezuinigingsvoorstellen doen. In plaats van wachten op de voorstellen van het bestuur van de KNSB/het Bondsbureau.

Waarom Bridge meer leden heeft gekregen is wellicht omdat het een sport is die de laatse 30 jaar pas in de publiciteit kwam,althans daarvoor kende ik het niet.Ik heb het leren kennen op de denksportpagina’s van kranten.Bij "nieuwe" sporten kan het snel gaan kijk maar naar dat pijltjes gooien(ik kan even niet op de naam komen)en shorttrack.Darts heet het,geloof ik.

Er gaat fiks bezuinigd worden op sport bij de NOS,de NOS zal alternatieven nodig hebben die ook nog goedkoop zijn.Niks voor de KNSB om eens te proberen?D’r leven tal van prachtige verhalen in de schaakwereld;deze koppelen aan het schaakbord en je kunt er een prachtig progamma van maken voor een groter publiek(dat is belangrijk) dan alleen de schaaksport.Kijk eens hoe Simon Carmiggelt de mensen kon binden in zijn televisievoordrachten!En wijlen ex-directeur van het Arnhemse Gemeentemuseum(zijn naam is mij ontsnapt)had ook veel bijval met zijn t.v.-voordr..Er moeten natuurlijk ook veel jonge mensen in zo’n progamma in beeld komen.De beste publiciteit is dat mensen praten over schaken,maar hoe bewerkstellig je dat ?.En hoe is het gesteld met de regionale televisie,spenderen zij aandacht aan schaken?Vroeger lag in elk huis wel een dam-of schaakbord,maar dat is nu niet meer het geval.Toen ging het van ouders op kinderen,van oudere op jongere broer.

Dit zijn zo maar wat voorbeelden die bij mij opborrelen.