Het gebruik van de naam Slavisch Damegambiet is niet nieuw. Eigenlijk zijn alle openingen die ontstaan na 1.d4 d5 2.c4 afsplitsingen van het Damegambiet. Euwe spreekt in het hierboven genoemde boekje uit 1946 dan ook over het Half-Slavische Damegambiet (2…e6 3.Pc3 c6) en het Slavisch Damegambiet (2…c6). Volledigheidshalve zou je moeten spreken van de (Half-)Slavische verdediging tegen het Damegambiet. Maar in de loop der jaren is dat kortweg Half-Slavisch en Slavisch gaan heten.

Echter, het veranderen van een term die al tientallen jaren wereldwijd wordt gebruikt, lijkt mij onbegonnen werk. De naam Semi-Slav is een begrip op zichzelf geworden.

Als verzamelnaam voor verdedigingen tegen 1. d4/2. c4 met d5, snel gevolgd door e6 en c6 gaat mijn voorkeur uit naar Slavisch Damegambiet in plaats van Semi-Slavisch. Afhankelijk van de vervolgkeuzes van wit en zwart zal het spel zich ontwikkelen volgens de banen van het Damegambiet of meer Slavische trekjes krijgen. ‘Semi-Slavisch’ is een vlag die alleen de laatste lading dekt, maar – in het eerste geval – het Damegambiet afdoet als een beetje Slavisch. Volkomen ten onrechte, daarvoor is deze klassieke opening te groot(s). Slavisch Damegambiet, die zich onderscheidt van het gewone Slavisch door een vroeg e6, doet recht aan beide.

Semi-Slavisch voegt eigenlijk helemaal niets toe. Je krijgt pas beeld bij het Semi-Slavisch dankzij specificaties als Noteboom, Meraner, Botvinnik. Die zijn voldoende ingeburgerd om zelfstandig te gebruiken, net als de Najdorf, de Scheveninger, de Draak in het Siciliaans.

De hoofdvarianten van het Siciliaans hebben tenminste nog iets gemeenschappelijks: de halfopen c-lijn voor zwart. De stellingen van het Semi-Slavisch/Slavisch Damegambiet missen zo’n gemeenschappelijk kenmerk. De verschillen zijn enorm, afhankelijk van slaan of niet slaan op c4 door zwart, en of wit Lc1 wel of niet buiten de pionnenketen opstelt.

Als zwart wacht met Pf6 en al op de eerste drie zetten het driehoekje d5, e6 en c6 ontvouwt, vind ik Triangel de beste benaming.

Wit kan ook kiezen voor g3 en Lg2, een hybride van het Slavisch en Catalaans. Hiervoor heb ik jaren geleden de naam Cataslav bedacht, maar die naam wil om de een of andere reden maar niet ingeburgerd raken.

Bedankt, en ook Eric voor zijn tweede reactie met onder andere de link naar DG.

Zelf ben ik niet zo handig.

Hoe het Hollands aan haar naam komt? Het is een wat merkwaardige geschiedenis, maar dat hou ik nog even voor me!

In 1946 rekent Max Euwe in zijn "Theorie der Schaakopeningen no. 3, vierde druk" onder het Half-Slavisch Damegambiet slechts een stuk of vier varianten, die allemaal beginnen met de zetten d5-e6-c6 door zwart (ook wel de "triangel" of "wijnglas" formatie genoemd), namelijk:

– De Noteboom variant, zoals Hoetmer die al noemt.

– De Half-Slavische Stonewall (f7-f5 op de vierde zet)

– De Opmarsch-variant (e2-e4 op de vierde zet)

– Het Marshall-gambiet (wat weer een zijvariant is van de Opmarsch-variant)

Euwe meldt nog dat Semi-Slav formatie d5-e6-c6 al in het jaar 1604 door Salviowerd beschreven.

In boeken van latere datum komen ook steeds meer andere varianten in de Semi-Slav familie terecht, waarvan de belangrijkste zijn:

– De Meraner

– De Anti-Meraner

– De Botwinnik variant

– De Moscow variant

– De Anti-Moscow variant

En dan heb ik nog wat zeldzamere varianten en zij-varianten maar achterwege gelaten…

n.b. Dat verhaal van Dirk Goes over de Hollandse Verdediging staat hier.

Dat wat je schrijft, klinkt logisch.

Voor wat de herkomst van de naam van de Hollandse opening, zie de website van Dirk Goes.

– de zet c7-c6 (om de pion op d5 te ondersteunen), en

– de zet Lc8-f5 (om de loper buiten de keten te brengen, die ontstaat na een later e7-e6).

Bij het Half-Slavisch wordt wel de eerste zet gespeeld (c7-c6), maar niet de tweede (Lc8-f5).

Wie de term Half-Slavisch heeft bedacht, weet ik niet. Maar het zou me niet verbazen als dat Euwe is geweest.

Tot mijn teleurstelling is die vraag na het lezen van het artikel nog niet beantwoord.