Op top GM niveau zijn de stasistieken zelfs tegen lopers ruilen op a3, dat geeft te weinig winstkans. Hoewel het soms zo is dat je idd kunt spelen op goede loper versus slechte loper, werkt dat uiterst slecht voor wit in de Stonewall. Jouw b5 plan wordt veel gespeeld door GM Agdestein. De reden dat Magnus een paar Stonewall partijen heeft gespeeld is denk ik de invloed van zijn trainer/manager Agdestein.

1) Om te beginnen is het verstandig om de Le7 variant klassieke Stonewall en Ld6 moderne Stonewall te noemen.

2) Het Lc8-d7-e8-h5 is tegenwoordig niet meer de hoofdvariant, dat is vervangen door b6+Lb7 systemen.

3) Pas op met Kramnik partijen. Veel auteurs gaan er prat op dat de grote Kramnik de Stonewall veel gespeeld heeft, maar zeggen er niet bij dat hij toen in de 2400+ zat.

4) Technisch gezien is de witveldige zwarte loper een ‘slechte loper’, maar zowel IM Lilov als GM Kritz geven in hun (aparte) video serie over de Stonewall uitstekende voorbeelden dat praktisch gezien wit amper iets heeft aan zijn betere loper. Neem alle stukken van het bord op de lopers na en het is potremise.

5) Voor mij is het raadselachtig een Stonewall verslag te schrijven zonder de variant waarin wit een dubbele f-pion aanneemt; Lc1 naar f4 dan slaat zwart via Ld6 naar f4 en dan slaat wit met gxf4. Het zwarte plan is dan Kh8+Tg8+g5

6) Zelf heb ik veel gehad aan FM Brabo. Inderdaad geen GM, maar wel een 2300 speler die al 20 jaar Stonewall speelt en een aantal mooie verslagen heeft gemaakt op zijn site. https://schaken-brabo.blogspot.nl/ en tik in het zoekveld Stonewall. Het is me toch al een raadsel dat GM’s soms zonder ook maar 1 partij in een opening te hebben gespeeld rustig openingsboeken erover schrijven. Bij Brabo heb je een door en door ervaren Stonewall speler die belangrijke ontdekkingen heeft beschreven die ik in geen enkele andere bron heb terug gevonden.

7) De sterkste schaak entiteit ter wereld, onze Stockfish, is uiterst in zijn nopjes met de Stonewall. De b6+Lb7 variant evalueert hij zelfs maar op 0.1, daar kan zwart in de opening blij mee zijn. Visueel voor mensen ziet de Stonewall er soms lelijk uit, maar de computer onderbouwt het solide imago. Win maar eens van dat lelijke systeem, das andere koek!

En ik zag 1 tikfout; Lc8-b6 dat mag niet. 😉 Alleen Oostblok GM’s die zonder eten zitten en prijzengeld moeten winnen om in leven te blijven mogen dat.

Overigens was mijn allereerste Stonewall partij vorige maand een ramp. En mijn 85 jarige 2050 tegenstander hield me op remise. Frappant is dat ik juist mijn goede loper expres afruil, een idee wat ik van GM Kritz had gehoord en waarvan Stockfish bevestigd dat het prima speelbaar is.

[pgn]

1. d4 {Achteraf noemde hij zichzelf een schurk, hij wilde me van de 100% halen.
Hij wist van mijn 6 uit 6 en mijn rating. Hij koos tijdens de partij steeds de
veilige varianten uit. En dat voor een man van 85 jaar! Zeer uitgekiend en hij
maakt nog remise ook.} 1... f5 {Brabo achteraf: Hoi Jaap,  1) Als je de
zwartveldige lopers op het bord kunt houden met De7 dan raad ik het ook aan om
dit te doen. Ik ben het eens met je dat zonder ook speelbaar is wat ik zelf
soms noodgedwongen toelaat maar je behoudt betere winstkansen met de lopers.
2) Persoonlijk verkies ik dat wit zelf de ruil met de lopers doet. Opnieuw
beiden zijn speelbaar maar ervaring heeft mij geleerd dat het vaak loont om wit
te laten slaan. Uiteindelijk is d3 het beste veld voor het damepaard en vanaf
a3 ben je er een zet sneller.  3) Vanaf wit zijn f-pion opspeelt dus f3 of f4,
moet je met zwart onmiddellijk denken aan de counter met c5. Nu c5 wil je bijna
altijd spelen in de stonewall om goed tegenspel te creëren.  4) Alhoewel het
veld e4 zeer aanlokkelijk lijkt voor een paard, zet ik er nog niet zo snel een.
Zoals in de partij leidt het enkel tot een vervelende ruil. Bovendien is het
vaak aangenaam om op cxd5 te kunnen terugslaan met het paard vooral als je
eenmaal c5 al gespeeld hebt.     Niets wat ik aanraad, hoeft doorslaggevend te
zijn voor de evaluatie van de stelling maar ik weet wel wat makkelijk en
moeilijk speelt. 20 jaar ervaring met de Hollandse Stonewall als FM telt
natuurlijk voor iets} 2. g3 Nf6 3. Bg2 e6 4. Nf3 d5 5. O-O Bd6 6. b3 {Ik wist
dat De7 hier de meest gespeelde zet is. Echter ik had wat met Stockfish rond
zitten schuiven en het fascineerde me dat de computer niets geeft om het houden
van zijn goede loper. } 6... O-O 7. c4 c6 {In mijn allereerste Stonewall partij
wilde ik de klassieke pionnenstructuur, echter is het uitstellen met Pe4 of b6
wellicht beter.} 8. Ba3 b6 9. Ne5 Bxa3 10. Nxa3 {Optisch lijkt het goed voor
wit, toch geeft de computer maar +0.15, wit kan niet zoveel over de zwarte
velden namelijk.} 10... Qd6 {Deze zet dekt d5 en bereidt c5 voor.} 11. Nc2 Nbd7
12. f4 {Dit is wel een probleem in de Stonewall, wanneer wit er geen zin in
heeft schuift hij de boel dicht.} 12... Ne4 13. Bxe4 fxe4 14. Qd2 Bb7 15. Rac1
Rad8 $2 {Ik wilde c5 voorbereiden. De computer speelt het meteen.} 16. cxd5 (
16. c5 {had ik compleet gemist, na Dc7 is er verder niks aan de hand} ) 16...
exd5 17. Qb4 $2 (17. b4 $1 $14) 17... Qe6 {Rustig een koningsaanval
voorbereiden leek me het beste. Ook nu zou c5 weer kunnen.}  (17... Qxb4 18.
Nxb4 Nxe5 19. fxe5 Rxf1+ {en ook al krijgt zwart c5 erdoor, wat dan? Het leek
me niet te winnen.} ) 18. Ne3 c5 $2 {Nee, nu niet!}  (18... h5 $1) 19. dxc5
Nxe5 20. fxe5 {En hier pas kwam ik erachter dat de d4-doorbraak fantasie blijkt
te zijn vanwege het simpele Txf8 en wit wint. Gemist dus.} 20... Rxf1+ 21. Rxf1
Qe7 (21... Qxe5 22. cxb6 axb6 23. Qxb6 Rd7 24. Qc5 {en wit wint} ) 22. Nf5
{Hier vreesde ik voor mijn leven. Het zure is dat ik bij mijn slechte c5 zet
notabene een half uur meer tijd had. Dus ik baalde dat ik die tijd niet had
ingezet om extra goed te rekenen. Nu sta ik verloren.}  (22. e6 $3 {een echte
computerzet, wanneer zwart niet pakt, dan komt Tf7 binnen} 22... Qxe6 23. Nf5
$1 {en c6+Dc3 is niet te stoppen, maar welk mens ziet dit allemaal?} ) 22...
Qxc5+ 23. Qxc5 bxc5 24. e6 g6 25. Nh6+ $2 (25. Ne7+ $1 Kh8 26. Nxd5 $3 {lastig
te zien} 26... Bxd5 27. Rd1)  (25. Ne7+ Kh8 26. Rf7 Rd6 {enige zet} 27. Nxg6+
$3 {deze had ik wel gezien, gelukkig zag hij het niet} ) 25... Kg7 26. Rf7+
Kxh6 {Nu gaat wit steeds al zijn mogelijkheden om voor de winst te gaan uit de
weg en wikkelt af naar remise. Terwijl de computer +0.8 geeft dus er valt
genoeg te proberen voor wit.} 27. Rxb7 Re8 28. Rxa7 Rxe6 29. Rc7 Ra6 30. Rxc5
Rxa2 31. Rxd5 Rxe2 32. Re5 Kg7 33. Kf1 Rxh2 34. Rxe4 Rb2 35. b4 Kf6 36. Rh4 h5
37. Rc4 Kf5 38. Rf4+ Ke5 39. Rc4 Rd2 40. Rc6 g5 41. Rc5+ Kf6 42. b5 Rb2 43. Kg1
Kg6 44. Kf1 Rb1+ 45. Kg2 Rb2+ {Kijk, nu zit er zomaar een sneaky matje in
wanneer hij Kh3 zou spelen, dus lang doorspelen zou kunnen lonen.} 46. Kf1 Rb4
47. Kg2 Kf6 48. Kf2 Rb3 49. Kg2 Rb2+ {2e poging om hem zichzelf te laten mat
zetten} 50. Kf1 Rd2 51. Kg1 Re2 52. Kf1 Re5 {Oke, het toreneindspel maakt hij 0
fouten, mischien doet ie iets doms in het pionneneindspel.} 53. Rxe5 Kxe5 54.
Ke2 Kd6 55. Ke3 Kd5 56. b6 Kc6 57. Ke4 Kxb6 58. Kf5 h4 59. gxh4 gxh4 60. Kg4 h3
61. Kxh3 {Ik heb het tenminste geprobeerd tot kale koningen, meer kan ik niet
doen.} 1/2-1/2

[/pgn]