Ironisch genoeg maak ik direct de fout die Wilders als voorbeeld geeft in zijn review over het Dvoretsky boek: “(bijvoorbeeld het verrassende effect wanneer een stuk niet vooruit maar achteruit gaat, wat de tegenstander vaak niet in zijn berekeningen heeft opgenomen)”

Dus na dit gelezen te hebben, maak ik de gevorderde opgave van Kuijf fout. Ik dacht 1 Df3 met dubbele aanval op f7 en b7, ware het niet dat de toren op a8 nooit zal hangen vanwege de ‘achterwaartse’ dekking van het paard op b6.

1 Df3, Df6!

2 Dxb7 en wit wint geen toren

Ook heb ik een tag op Chesstempo aangemaakt met achterwaartse combinaties, maar ondanks dat blijft het een lastig verhaal voor het menselijk brein. Het brein denkt automatisch vooruit en het schort bij achteruit denken.