“A player must be allowed to stop his clock after making his move, even after the opponent has made his next move” Mmm, als je nog in de bedenktijd van je tegenstander zet, heeft je klok niet gelopen en kan er dus ook geen sprake zijn van het stilzetten van de klok. 

 Er staat zelfs nergens dat de bewijsplicht bij de speler ligt. Dan concludeer ik dat de arbiter vrij is bewijsmateriaal te vergaren zoals hem dat zelf nuttig lijkt, hoe toevallig ook de aanwezigheid ervan. Normaal gesproken is er altijd bewijs, ofwel omdat (een van) beide spelers genoteerd hebben, ofwel omdat een arbiter of diens assistent de zetten genoteerd heeft (zie art. 8.5.1 Handbook). Daaruit alleen al blijkt dat de arbiter hierin een eigen verantwoordelijkheid heeft.

Ik denk dat het reglement, zowel dat van 2014 als dat van 2017, hierin tekort schiet. Het tijdsincrement bedroeg hier 10 seconden, waardoor de notatieplicht was vervallen. Het reglement zegt dat in dat geval een arbiter moet noteren, maar in een toernooi met 100 partijen tegelijkertijd, zou je dan 100 arbiters nodig hebben.

De toevallige aanwezigheid van e-board plaatste ook de CvB voor een moeilijkheid. Dit wordt in geen enkel reglement genoemd. Zou er geen sprake zijn van willekeur, wanneer je dit middel voor de ene partij wel en voor de andere partij niet kunt gebruiken?

Ook blijkt uit het verhaal dat de stelling al driemaal was voorgekomen op het moment dat Donker claimde. Dan hoef je volgens het FIDE Handbook je geplande zet niet op te schrijven.

Maar die stelling werd niet geclaimd door Donker.

Uit het verhaal leid ik niet af waarom Donker doorspeelde. Het is ook mogelijk dat de arbiter de claim afwees – en dat is een wat sterker middel dan aanraden of aandringen. Je zet er een speler mee voor het blok: gokken op de beroepscommissie met het risico van verliezen door tijdsoverschrijding, dan wel doorspelen. Het argument dat je dan voor meer resultaten speelt, gaat in zo’n geval volgens mij niet op; de dwang is te sterk. Hij had wel direct moeten melden bezwaar tegen de beslissing aan te tekenen en ook moeten weigeren het notatieformulier te tekenen.

Zoals ik het destijds begrepen heb, had de arbiter gezegd: “Spelen jullie maar verder, dan zoek ik het ondertussen uit.”. Dat was, zoals gezegd, in strijd met het reglement art. 9.5.

Nadat hij het had uitgezocht, was de partij echter al beëindigd door het vallen van de vlag en het ondertekenen van het notatieformulier. Toen kwam de arbiter weer terug en verklaarde de partij alsnog remise, waartegen Peng dus bezwaar maakte.

Als de motivatie van de CvB was geweest dat Pengs belangen te zeer geschaad werden door het achteraf remise verklaren van de partij, dan kan ik me daar iets bij voorstellen. Een buitenspeldoelpunt kun je met de videoscheidsrechter ongedaan maken, maar niet na het einde van de wedstrijd.

Natuurlijk heeft dat aspect ook een rol gespeeld in de afweging.

Nogmaals, Eric, ik kan nergens vinden in het FIDE Handbook (regels geldende vanaf 1 juli 2017) dat je genoteerd moet hebben om remise te kunnen claimen. Er staat zelfs nergens dat de bewijsplicht bij de speler ligt. Dan concludeer ik dat de arbiter vrij is bewijsmateriaal te vergaren zoals hem dat zelf nuttig lijkt, hoe toevallig ook de aanwezigheid ervan. Normaal gesproken is er altijd bewijs, ofwel omdat (een van) beide spelers genoteerd hebben, ofwel omdat een arbiter of diens assistent de zetten genoteerd heeft (zie art. 8.5.1 Handbook). Daaruit alleen al blijkt dat de arbiter hierin een eigen verantwoordelijkheid heeft.

Ook blijkt uit het verhaal dat de stelling al driemaal was voorgekomen op het moment dat Donker claimde. Dan hoef je volgens het FIDE Handbook je geplande zet niet op te schrijven.

Uit het verhaal leid ik niet af waarom Donker doorspeelde. Het is ook mogelijk dat de arbiter de claim afwees – en dat is een wat sterker middel dan aanraden of aandringen. Je zet er een speler mee voor het blok: gokken op de beroepscommissie met het risico van verliezen door tijdsoverschrijding, dan wel doorspelen. Het argument dat je dan voor meer resultaten speelt, gaat in zo’n geval volgens mij niet op; de dwang is te sterk. Hij had wel direct moeten melden bezwaar tegen de beslissing aan te tekenen en ook moeten weigeren het notatieformulier te tekenen.

Als de motivatie van de CvB was geweest dat Pengs belangen te zeer geschaad werden door het achteraf remise verklaren van de partij, dan kan ik me daar iets bij voorstellen. Een buitenspeldoelpunt kun je met de videoscheidsrechter ongedaan maken, maar niet na het einde van de wedstrijd.

In de partij Donker – Peng had eerstgenoemde een paar “fouten” begaan:

– Hij claimde remise zonder dat hij de zetten had genoteerd.

– Hij claimde incorrect, namelijk zonder de voorgenomen zet eerst op te schrijven.

– Hij speelde door na de remise-claim. Dit was weliswaar op aanraden/aandringen van de arbiter, die hierin dus ook fout zat.

– Hij accepteerde zijn nederlaag na het vallen van de vlag; enerzijds door Peng de hand te schudden en anderzijds door het notatieformulier met daarop de uitslag te ondertekenen.

Daarentegen had Peng geen enkel reglementsartikel overtreden.

Het feit dat achteraf kon worden geconstateerd dat er inderdaad drie maal dezelfde stelling op het bord was geweest, berustte in de ogen van de commissie van beroep op een toevalligheid. De bewuste partij werd als een van de weinige in het toernooi op een live-board gespeeld, zodat de zetten automatisch werden geregistreerd. De CvB kon in geen enkel reglement vinden of dit wel/niet gebruikt kon worden in een remise-claim.

Alles afwegende besloot de CvB unaniem dat winst voor Peng de redelijkste uitslag was.

Hoofd van de FIDE-regelcommissie Geurt Gijssen heeft op de site chesscafe.com (nu helaas alleen tegen betaling bereikbaar) ooit de redenering achter deze regel gegeven: stel dat het omgekeerd is, en je mag pas zetten als de tegenstander de klok heeft ingedrukt. Dan krijg je in elke tijdnoodfase onenigheid over wat het eerste gebeurde, het zetten of de klok indrukken. Voor een arbiter is dit ook nauwelijks te constateren; alles gebeurt in een fractie van een seconde. Nu is het voor ieder (die de regels kent) duidelijk hoe het zit.

Overigens worden bij sommige tijdsinstellingen de zetten geteld door het apparaat, zover ik weet. Dan zou de klok onjuiste informatie krijgen als er te weinig is ingedrukt.

Volgens het verslag : “Hij besluit om even te overleggen maar laat de partij ondertussen verder gaan”

Nee, het ging :

– wit zet

– zwart antwoordt voordat wit de klok in heeft gedrukt

– wit doet volgende zet en drukt de klok in

– zwart drukt de klok in en gaat daarna pas nadenken over zijn zet

Het zal allemaal wel volgens de regels zijn, maar ik vind het vreemd dat iemand zijn klok mag stoppen terwijl hij aan zet is.

Ik vermoed dat de arbiter Roel Donker in het ongelijk gesteld heeft en er daarna over is gaan twijfelen. Een arbiter mag op een eerder genomen beslissing terugkomen, als die duidelijk foutief was, eventueel via het ‘veegartikel 12.2.2’ dat hij zal handelen ‘in the best interest of the competition’. Daar zitten wel grenzen aan, denk ik.

Overigens staat nergens in de reglementen dat je genoteerd moet hebben om remise te claimen. Je hoeft alleen de zet op te schrijven die je van plan bent te gaan doen als met die zet driemaal dezelfde stelling ontstaat (wat hier niet het geval was, aangezien die situatie al ontstaan was.)