Benieuwd naar de onderbouwing van de bewering ‘carlsen een stuk voorgeven’. Ik kan me nog voorstellen dat de computer op enig moment een paar honderd ELO-punten meer dan de WK verwerft. Wat op ‘een stuk voorgeven’ neerkomt wanneer je lager op de ELO-schaal speelt. Maar dat soort algemeenheden kun je niet naar 2800+ vertalen. De kans dat koningin Elizabeth 105 wordt lijkt me groter.

Dat klopt volgens mij. Maar Alpha speelt wel heel veel partijen en maakt op basis daarvan een openingsrepetoire. Hij heeft die nu bij de hand en kan er eenvoudig in terugzoeken. Dat is een voorsprong lijkt me.

Verder gebruikt Alpha heel veel processoren (in the cloud) en in wezen is dat een soort samenwerking met anderen. Je zou dus kunnen stellen dat het eerlijker is om Alpha tegen de beste 10 schakers te laten spelen, waarbij die 10 een soort taakverdeling afspreken.

In wezen is het natuurlijk niet mogelijk om een gelijke strijd te voeren. Ik wil alleen maar duidelijk maken dat het wat kort door de bocht is om te roepen dat de computer een stuk voor kan geven aan de wereldkampioen. Dat soort populisme slaat wellicht wel aan, maar is niet gebaseerd op een eerlijke vergelijking.

De redenering is niet dat de computer een “ziel” zou kunnen hebben, maar eerder omgekeerd. Dat wat we nu bij de mens een “ziel” noemen, zijn eigenlijk eigenschappen die we nog niet begrijpen en daarom er maar een apart woord voor bedacht hebben, namelijk “ziel”. Het idee is dat deze eigenschappen langzaam ontrafeld kunnen worden en vervolgens op een of andere manier in een computer / robot geprogrammeerd worden. Daarmee heeft die computer geen “ziel” gekregen, maar gedraagt hij zich wel exact hetzelfde als een mens met zijn imaginaire “ziel” zou doen.

Wat ik ervan begrijp, deze Alpha gebruikte geen openingsboek, dus als de mens dat dan wel zou mogen, lijkt me dan juist minder vergelijkbaar.

Ik denk dat als Carlsen tijdens een partij de beschikking heeft over alle openings- en eindspeldatabases en ook het bord kon raadplegen voor analyses hij nog een stuk sterker zou zijn. Dat lijkt me een vergelijkbare situatie met de computer. Zeker als hij (beide dan natuurlijk) wat extra tijd krijgt, want het menselijk denken is niet zo snel. Dan wint ie zeker met een stuk meer.

Daarnaast kan de mens nog veel zaken als schaken en de meeste (schaak)computers zijn (nog) niet in staat tot complexe communicatie, zelfstandig verplaatsen in een stad en intuïtief denken en handelen.

Dat mensen ook wel beperkt zijn in communicatie bewees Van den Herik zelf. Heel lang geleden, toen Wolstad voor het eerst in de 1e klasse speelde, analyseerde  Van de Herik en Becx hun remise partij. César maakte een foutje in de analyse en Jaap zie: “Dat ik tegen zo’n prutser remise speel”. Dat heeft César hem nooit vergeven.

De computer is geen betere schaker omdat hij wint, net zo min als een raceauto een betere renner is omdat hij de 200 meter race tegen een mens wint.

Het is een hele mooie verdienste dat een computer prestaties kan overtreffen waar een mens speciale vaardigheden voor nodig heeft, maar dat maakt de computer niet menselijk en geeft hem zeker geen ziel.

Maar een stuk hout is geen beter zwemmer omdat hij beter kan drijven, een heftruck is geen betere gewichtheffer omdat hij meer kan tillen, en een oven is geen betere vrouw omdat hij sneller heet wordt.