Ik me de verwarring wel voorstellen die door de woordkeuze is ontstaan. Een opleiding of studie kun je met succes voltooien, door het afleggen of behalen van een examen.

Nu staat er dat het kandidaatsexamen met succes is voltooid. Hoewel niet echt fout, is dit toch wel een ongebruikelijke uitdrukking.

“Hein Donner brak zijn rechtenstudie af na zijn kandidaatsexamen, dat hij nog met succes voltooide.” lijkt mij aan duidelijkheid niets te wensen over laten: “dat” slaat uiteraard op het kandidaatsexamen en niet op de rechtenstudie.

Ik denk dat Max Pam van mijn verhaal – waarin ik het waagde iets over Donner te schrijven – zo opgewonden raakte dat hij een paar woorden over het hoofd heeft gezien.

SB182 (januari 1983), bladzijde 10 en 11. Pam had in 1982 een column-achtige rubriek waarin hij wat lollig bedoelde randzaken van het schaken over het voetlicht bracht, “E2-privé” genaamd. Bij dit stukje staat die kop er niet meer expliciet boven, maar het zou kunnen dat Wim Andriessen en Jan Timman toen al speelden met de gedachte dat deze schrijfsels zonder bezwaar konden worden afgevoerd. Of ze de mening delen van meneer of mevrouw Kokosnoot, dat het onder “klassieken” gerekend moet worden, lijkt me weinig aannemelijk.

Wat zou het mooi zijn als ik een register had waar alles in staat wat in de boeken en tijdschriften staat die ik in huis heb. Soms kom ik dingen tegen waarvan ik denk: verdorie, dat had ik een paar maanden eerder moeten zien.

Samengevat: Donner had een gave om zo’n leerachterstand in korte tijd goed te maken en dat maakte het feit dat hij in 1949 zijn kandidaats haalde een soort wonder.

– In 1945 begint Donner aan zijn studie en behaalt een jaar later zijn propedeutisch examen.

– Hij stopt dan met studeren, maar blijft wel ingeschreven als student. Misschien blijft hij ook nog een deel van de colleges volgen, maar echt “studeren” doet hij dus niet meer.

– In 1949 doet hij toch het kandidaatsexamen, waarvoor hij op wonderlijke wijze slaagt. Ik weet niet of dit examen schriftelijk of mondeling werd afgenomen, maar in het laatste geval heeft hij zich er misschien doorheen gekletst.