Op schaaksite.nl/2025/10/28/opgaven-uit-hoogeveen/ meld ik dat ik mijn twee jeugdpartijen met 14… Lc5 tegen de vier pionnen in Aljechinverdediging met Stockfish 17.1 NNUE opnieuw heb bekeken.

Een gangbare zet is 13.d5. Om Zwart geen g-lijn te gunnen is veelal reeds een zet eerder het meestal aan Mikenas, maar door Boleslawski (die dat in Caro-Kann bis Sizilianisch, Sportverlag Berlin 1968, blz. 80 nergens voor nodig achtte) aan [Boris] Argunow toegeschreven positionele pionoffer 12.d5 aanbevolen. Sozin hield zich er al in 1929 mee bezig.

De Duitse vertaling uit 1988 van Lilienthals oorspronkelijk Hongaarse eigen partijverzameling uit 1985 geeft de volgorde 8.d4 Ld6 9.o-o, de Dover-edition uit 1973 van Bronsteins ‘200 open games’ en vele databanken hebben 8.o-o Ld6 9.d4.

Na 1.e4 Pf6 2.e5 Pd5 3.c4 Pb6 4.d4 d6 5.f4 dxe5 6.fxe5 Pc6 7.Le3 Lf5 8.Pc3 e6 9.Pf3 Dd7 10.Le2 o-o-o 11.o-o f6 12.exf6 gxf6 13.a3 Tg8 14.Kh1 Lc5 15.g4 Dg7 16.b4 Le7 17.Tg1 Lxg4 18.c5 Pd5 19.Pxd5 exd5 heeft Wit een pion minder. Mijn eerdere reactie noemde drie mogelijkheden, nog veel sterker blijkt 20.Dd2. De chessbase-engine geeft op diepte 30 +1.29, in hun waardering is dat dicht bij gewonnen, die grens ligt daar bij 1.40.

Een partij Bronstein – Lilienthal 1953 begon 1.e4 e5 2.f4 exf4 3.Pf3 d5 4.exd5 Pf6 5.Lb5+ c6 6.dxc6 bxc6 7.Lc4 Pd5 8.d4 Ld6 9.o-o o-o 10.Pc3 Pxc3 11.bxc3 Pd7 12.Ld3 c5. Ik had vele jaren geleden de hoop om in plaats van het door Bronstein gespeelde 13.Pd2 met 13.Pe5 de zwarte stelling te overrompelen. Dat ging naar wens als Zwart de materieel gelijke stand wilde behouden met 13… cxd4 14.cxd4 (14.Pxd7 met gelijk spel was niet de bedoeling, er is nog de andere tussenzet  14.Pc4 die ook in de partij van Bronstein mogelijk was) 14… Lxe5 15.dxe5 g5 16.Dh5 Db6+ (pas van de computer leer ik dat na 16… h6 17.Dxh6 Db6+ dameruil afdwingt, al staat Zwart natuurlijk niet goed) 17.Kh1 h6 18.Lxf4, deze zettenreeks staat hier verder niet ter discussie. Dat e5 na tweemalig zwart slaan door Lxh7+ Kxh7 Dh5+ gevolgd door Dxe5 indirect gedekt staat en daarna pion f4 valt, leek mij vanzelfsprekend. Toch moet Zwart daarop ingaan en al vele jaren geleden kwam ik zonder computerhulp tot de conclusie dat hij ondanks zijn pion minder misschien wel beter staat. Inderdaad zie ik nu van de chessbase-engine keer op keer daaruit resulterende varianten met minteken beginnen.

De ene opponent verloor na 15.b4 Lxd4, de andere na 15.dxc5 Dg7 16.Dxd8+ Pxd8. Toen ik enkele dagen geleden de zettenreeks aan de Engine van database.chessbase.com voorlegde, bleken dat de enige varianten te zijn waarvan de computerwaardering met min begon. Voor al het volgende geldt beter voor Wit binnen de gelijkspelmarge tot positief beter voor Wit, dat verrast mij.

Wit heeft 15.g4 Lxg4 16.dxc5 Dg7 17.De1 Pxc4 18.Lh6 Dg6 19.Lf4 (nog beter dan 19.Df2 Pxb2 20.De3) Pxb2 20.Ph4. Stuk tegen drie pionnen, ongelijksoortig materiaal.

Mijn eigen voorstel was voor Zwart 15… Dg7 16.b4 Le7 17.Tg1 Lxg4 18.c5 Pd5 19.Pxd5 cxd5 en Wit mag kiezen tussen 20.Ld3, 20.b5 en 20.h3.

Dat de computerwaardering voor deze stelling met pion minder voor Wit hoger uitvalt dan voor de vorige variant, deed mij besluiten om hier reageren.

Van wat ik tot dusver heb gezien prefereert de Engine 14… Lg4 en 14… Kb8 en zelfs het door mij voorgestelde alternatief 14… Dg7 zou beter zijn dan de ‘brilliancy’ 14… Lc5.

Kortchnoifans kenden hem dus al!