“We zijn blij jullie te kunnen melden dat onze gegevensverzamelingsronde met succes is afgerond. Vorige week hadden we de laatste deelnemers in ons lab in Groningen. Het was voor ons een ontzettend leuke ervaring, want schakers blijken erg interessante, creatieve en ook erg vriendelijke mensen om mee samen te werken. In de volgende fase van ons onderzoek zullen we de gegevens analyseren en in de zomer zullen we jullie op de hoogte brengen van onze resultaten.”

De onderzoekers lichten de voorwaarde van rechtshandigheid graag toe:

“Bedankt voor jullie opmerkingen. We willen natuurlijk absoluut niemand uitsluiten. De reden voor deze vereiste is dat je dominante hand invloed heeft op de manier waarop je hersenen functioneren. Linkshandigen onderscheiden zich van rechtshandigen doordat ze over het algemeen minder lateralisatie in de hersenen hebben. Dit is een belangrijke vereiste en heeft niets te maken met onze PC’s en apparatuur. Natuurlijk zouden er in de toekomst studies moeten komen over linkshandige mensen, maar omdat onze onderzoeksvraag nieuw is, zijn we eerst geïnteresseerd in rechtshandige mensen.” – H. Berberyan

https://kids.frontiersin.org/article/10.3389/frym.2014.00013

Amunts, K., Jäncke, L., Mohlberg, H., Steinmetz, H., & Zilles, K. (2000). Interhemispheric asymmetry of the human motor cortex related to handedness and gender. Neuropsychologia, 38(3), 304-312.

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0028393299000755#!

Witelson, S. F. (1985). The brain connection: the corpus callosum is larger in left-handers. Science, 229(4714), 665-668. https://science.sciencemag.org/content/229/4714/665.abstract

Tot slot zij nog opgemerkt dat de leeftijdseis is verruimd, van 45 naar maximaal 55 jaar. 

Dat is inderdaad een goed punt. Ik merk het ook bij de opgaven van de stappenmethode. Als het een compositie is, moet ik anders gaan denken.

Het eureka-moment is, volgens mij, wanneer je gedachtes samenvallen met wat je waarneemt. Meestal in voor jouw complexe situaties. Je hebt dan het gevoel dat het klopt.

Dat gaat op voor gewone partijstellingen, omdat een getrainde schaker ziet welke zetten bij bepaalde stellingen passen – je hebt al vele vergelijkbare stellingen gezien. Als het in de tests gaat om door problemisten vervaardigde composities (door leken vaak ‘puzzles’ genoemd), gaat dat niet op. Dat zijn stellingen die je vrijwel nooit in normale partijen zult zien. Alleen ervaren oplossers zullen hier patronen ontdekken, omdat ze weten hoe de probleemcomponist denkt. (En omgekeerd weet de componist dat ook; die zal dat gebruiken om de oplosser op het verkeerde been te zetten.)

Het zou interessant zijn om op basis hiervan bij het onderzoek twee groepen proefpersonen te laten deelnemen: partijspelers en oplossers, en daarnaast hun ook twee soorten opgaven voor te schotelen: partijstellingen en gecomponeerde problemen. Verschillen in uitkomsten per groep zullen ook iets zeggen over de oorzaken van eurekamomenten. Maar als ik me niet vergis heeft prof. De Groot al eens iets dergelijks gedaan.

Dat lijkt me onwaarschijnlijk, veel eenvoudigere technische klusjes kan ik niet bedenken.

Of eenvoudiger: ze hebben alleen PCs met rechtshandige muizen voor de test en willen zich niet bezighouden met de technische beslommeringen voor linkshandige muizen.

Vroeg ik me ook af. Een beetje googelen leverde deze link op: http://www.nemokennislink.nl – publicaties – linkshandigheid: ‘Linkshandigen hebben echt andere hersenen dan rechtshandigen’. Het verschil lijkt hem te zitten in de verdeling van hersenactiviteiten: bij rechtshandigen meer gelokaliseerd, bij linkshandigen meer gespreid over linker- en rechterhersenhelft.  Bij dit soort onderzoeken wil je een enigszins uniforme doelgroep; linkshandigen zouden te veel ‘ruis’ opleveren.

Wellicht kun je ergens een subsidiepotje vinden om te onderzoeken of linkshandigen meer of juist minder eurekamomenten hebben dan rechtshandigen…