Je kunt het vergelijken met het strafrecht. Als er voldoende aanwijzingen zijn, kan iemand als verdachte aangemerkt worden. Tegen een verdachte kunnen beperkende maatregelen genomen worden, zoals hechtenis. Daarmee is diens schuld nog niet bewezen. Gebeurt dat uiteindelijk niet, dan kan een vergoeding aan die persoon worden toegekend, afhankelijk van de sterkte van de aanwijzingen en de moeite die is genomen om verdere schade voor die persoon te voorkomen.

Je zegt het heel precies: oogbewegingen zijn aanwijzingen, ze vormen geen bewijs (anders zou bijvoorbeeld Ivanchuk zich maar beter niet met onlineschaak kunnen bezighouden…) Vergelijk het met fysiek schaak: als iemand als een engine zit te spelen en opvallend vaak aan zijn kuit krabt, zijn dat twee aanwijzingen die een verzoek tot fouillering rechtvaardigen. Als dan een apparaat wordt gevonden waarmee zetten van buitenaf ontvangen kunnen worden, heb je bewijs.

Duidelijke aanwijzingen kunnen wat mij betreft een reden zijn om iemand uit een competitie te zetten, als dat tenminste voor alle deelnemers uit het competiereglement duidelijk kan zijn, en als dat geen andere gevolgen voor die persoon heeft. Voor schorsing en openbare beschuldiging heb je bewijs nodig.

Net als bij OTB partijen gebruiken wij als arbiters computeranalyses om verdacht vals spel op te sporen. En net als bij OTB partijen zoeken we aanvullende aanwijzingen. Voor online partijen kijken we met bijvoorbeeld zoom – met ook screen sharing – mee. We letten dan bijvoorbeeld op oogbewegingen en of er andere programma’s open staan.

Platforms doen dat niet. Voor platforms is het ook minder schadelijk als een ban wordt gegeven zonder overduidelijk bewijs. Zij kunnen het zich veroorloven dat bijvoorbeeld 1% van de bans onterecht is.

ik heb ervaring met bans van platforms – inclusief Lichess – die wij niet hebben overgenomen, omdat het bewijs onvoldoende was. Situaties waar een ban niet onredelijk lijkt, maar waar niet alle informatie die wij hadden is meegewogen.

Jouw bewering “indien een account wordt geblokkeerd, dan is er vals gespeeld.” is echt te stellig.

Frits, ik denk dat onze twee laatste berichten elkaar hebben gekruist. Dat een accountblokkade op lichess is gebaseerd op de ACL-waarde is een te eenvoudige weergave van de werkelijkheid. De ACL waarde, zoals de naam al aangeeft, een gemiddelde. De CL is echter een zetafhankelijke variabele met behalve een gemiddelde ook een variantie en een patroon. Bovendien wordt nooit naar slechts één partij gekeken, maar naar een hele serie partijen, zowel in recente als oude toernooien. In aanvulling hierop is ook de denktijd een zetafhankelijke variable die aan geautomatiseerd statistisch onderzoek onderworpen kan worden. Deze metrieken kunnen worden gecorreleerd aan de (tijdsafhankelijke) rating voor een zeer groot aantal spelers. Naast de schaaktechnische controle zitten er ook andere controles ingebouwd in de lichess-applicatie. Zo wordt onder meer gekeken of de speler vaak van scherm wisselt. Als laatste, wordt het automatisch verzamelde bewijs ook altijd door een deskundige persoon van lichess bekeken en beoordeeld. En tegen het besluit om een account te blokkeren kan ook beroep worden aangetekend.

Eric, kijk even op http://www.wetrecht.nl. Via ‘artikelen’ en door in het zoekvenster ‘dna’ in te vullen, kom je bij het artikel ‘Betrouwbaarheid dna-bewijs’. De overeenkomsten met de schaakpraktijk zijn opmerkelijk. Een dna-match is een feit, net zoals een ACL-waarde (zie het commentaar van Michael) een feit is. Maar dat feit moet geïnterpreteerd worden: dat dna op een plaats misdrijf wordt aangetroffen, betekent nog niet dat het van de dader is. Zoals ook een hoge ACL-waarde andere oorzaken dan vals spel kan hebben: Michael gaf al een voorbeeld; een andere mogelijkheid is een gedegen voorbereiding in een lange theorievariant. Vervolgens is de rechter/arbiter die de feiten moet beoordelen geen biochemicus respectievelijk statisticus/programmeur.

Er zal dus eigenlijk altijd aanvullend bewijs nodig zijn.

Bij lichess.org liggen de zaken iets anders. Dagelijks worden er meer dan een miljoen partijen gespeeld. Er is een uitgebreid fraudedectiesysteem op basis van statistische analyses, neurale netwerken en een stuk of twintig moderators die dagelijks bezig zijn met de opsporing van fraude. Hier een korte toelichting vanaf 17:45 door een van de lichess programmeurs van ongeveer drie jaar geleden. En de techniek schrijdt voort.

Op een punt kan ik Frits tegemoet komen. Wanneer lichess heeft vastgesteld dat er met een account is valsgespeeld, dan moet dat niet automatisch leiden tot de beschuldiging van een natuurlijk persoon. Het account kan ook gehackt zijn of “uitgeleend” aan een ander.

Vreemd, dat gebrek aan vertrouwen in de techniek. We twijfelen toch ook niet aan de methode om iemand via een vingerafdruk of DNA-match te identificeren? Ik vermoed dat hier onbekendheid met de materie en met statistisch onderzoek een rol speelt.

Van de bewuste link: “Desondanks heb je geen absolute zekerheid dat het oordeel van Lichess klopt. Dat maakt het des te belangrijker om terughoudend te zijn in het uiten van oordelen. Los van wat er wel of niet gebeurd is, kan de impact van dat soort uitingen het (eventuele) vergrijp ver overstijgen.”

Beste Erik, als jij hier naam en toenaam bij zet en de bewuste personen spannen een rechtzaak tegen je aan, dan ben ik zeer benieuwd wat de rechter daarvan vindt. Ik vermoed dat je moet gaan betalen.

Indien op lichess een account wordt geblokkeerd, zijn er aanwijzingen van vals spel. Niet meer.