Dimitri, dit heb ik al eerder beantwoord. In het Arbiter’s Manual staat wat de speler moet doen als zijn tegenstander niet aanwezig is, namelijk het tegen de scheidsrechter zeggen, if present. Als die een stukje verderop zit te internetten, lijkt het me duidelijk dat Carlsen niets hoefde te doen.

Overigens zou ik niet zonder onafhankelijke bevestiging of weerwoord geloven dat de arbiters tijdens de match beiden met iets anders bezig waren dan het in de gaten houden van de partij. Om een eerdere vraag van Paul Wiselius aan te halen: heeft iemand iets aan de arbiters gevraagd? Ik kan me bijvoorbeeld voorstelen dat de arbiter en de deputy arbiter elkaar afwisselden. Voor 7½ uur geconcentreerd naar een standbeeld kijken moet je toch wel een tijdje in een Chinees klooster hebben gezeten.
Als Nepomniasjtsji een probleem had met de arbiters, had hij dat tijdens de match moeten melden, niet erna. Nu lijkt het toch wel erg op stemmingmakerij.

Scherp! Dat was mij niet opgevallen. Die Vasif (ken zijn achternaam niet) doet op het moment van hervatten dus onmiddellijk de tweede onreglementaire zet. Als Duda dan claimt wint hij. Hij claimt niet, ze spelen door en het wordt remise. Kortom: mooi voorbeeld weer van de willekeur die regeert bij toepassing van de huidige regels.

Het valt me vooral op dat beide spelers blijkbaar vergeten waren dat wit een koningszet had moeten doen. Hij had de koning aangeraakt tenslotte.

“The player should always announce his intention to adjust a piece. If he does not do this then the normal touch move rules apply (see 4.3).” De enige uitzondering is als het aanraken duidelijk per ongeluk was. Oftewel, als Nepo had geclaimd, dan had Carlsen met het stuk moeten zetten.

Ook interessant: “It is not acceptable for the Arbiters to stay seated in their chairs reading newspapers or books (even chess books!), nor to sit in front of a computer, surfing the Internet, etc., leaving their games without supervision.”

Nepo suggereert dat de arbiters niet heel erg met de partij bezig waren.

Nog even opgezocht, OK, hij had 8 seconden, niet twee: http://www.youtube.com/watch?v=7yyz5ao7Yek&t=161m10s

1. Je hand een stukje over het bord naar een stuk toe schuiven om deze naar het midden van een veld te verplaatsen -> visuele “j’adoube”, ook als je direct aansluitend, in één beweging, misschien alleen nog het stuk aanraakt.*

2. Direct het stuk aanraken (zonder eerst het bord) -> aangeraakt, je moet zetten met dit stuk.

* Veel spelers doen dit natuurlijk al, om het onderscheid ook visueel en eventueel voor hardhorende tegenstanders duidelijk te maken. Het zou dus gewoon het formaliseren van een goed gebruik van correcte spelers zijn.

Als dat wordt doorgevoerd heeft Carlsen de volgende keer geen enkel excuus meer. Wie overtuigt de FIDE even? Dan ook graag “onreglementaire zet = verlies” invoeren, bij zowel klassiek, rapid als blitz. En “claimen achteraf” altijd mogelijk maken. En “remise bij 3x dezelfde stelling” afschaffen. En “zee van tijd erbij op zet X” afschaffen.

Benieuwd wat de liefhebber straks in Warschau weer te wachten staat. Waarschijnlijk weer “Circus Tactische Onreglementaire Zetjes A La Vidit”, onder de huidige regels. Slimme spelers doen immers als Vidit, zo lang de huidige regels van kracht zijn.

Bij het Europees kampioenschap blitz in Katowice was het alweer raak, op bord 1, tussen Duda en zijn tegenstander in één van de laatste ronden. Of het tactisch was weet ik niet. In ieder geval kon de tegenstander van Duda iets langer nadenken over zijn winstpoging dan de 2 seconden die er op zijn klok stonden, namelijk, de tijd die het de scheidsrechter kostte om naar het bord te komen en Duda een minuut extra op de klok te geven.

Je laatste twee zinnen worden ook ondersteund door het Handbook. Zie artikel 12.2.2, ‘The arbiter shall act in the best interest of the competition’. Stel dat de arbiter op zijn scherm het aanraken geconstateerd had. Dan had je een kwartier lang discussies gehad over of Magnus iets gezegd heeft, of hij iets had moeten zeggen (de interpretatie die ik hier boven gaf, is gericht op arbiters, niet op spelers), et cetera. Beide spelers uit hun concentratie en na die partij, ook bij volgende partijen, zal de aandacht verplaatst zijn van het schaken naar het incident. Niet onmogelijk dat Nepo na het verplicht spelen van het paard een enorme blunder had gemaakt.

Het lijkt me moeilijk, zo niet onmogelijk een reglement te maken zonder enige tegenstrijdigheid tussen de regels. Dat geldt ook op andere terreinen, zelfs voor de Grondwet. De vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van godsdienst kunnen met elkaar of met andere wetsartikelen in conflict komen. Het is aan de rechter om te bepalen wat in een specifiek geval het zwaarste weegt. Die beslissingsvrijheid is bij het schaken dan ook vastgelegd in de Prelude van het Handbook.

Ik heb ooit meegemaakt dat in een teamwedstrijd een ervaren speler een onreglementaire zet speelde, terugzette, een andere zet deed en de klok indrukte. Zijn zeer jeugdige tegenstander was in tijdnood en wist niet wat te doen. Dat was een duidelijk geval waarin de arbiter wél had moeten ingrijpen. (In ieder geval had een tijdstraf gegeven moeten worden. De arbiter zei me dat hij niets had gedaan omdat hij niet wist hoe die digitale klokken werkten…) Soms moet een arbiter niet ingrijpen, soms wel.

Magnus maakt een gebaar naar iemand (arbiters?) nadat hij het stuk aanraakt, als dit richting een ver weg staande arbiter is lijkt het duidelijk dat het een rechtzet actie is, dat de arbiter vanaf ver weg ergens aan de zijkant niet ziet hoe veel/weinig er is bewogen lijkt me dan voor de hand liggend.

Echter de andere kant van de discussie is natuurlijk hoe erg hinder je de spelers (Magnus alleen in dit geval) als je als arbiter wel ingrijpt. Je haalt de speler volledig uit de focus en concentratie.

Daarnaast lijkt het me zeker als je slechts een waarschuwing geeft, wat alleen formeel wat voorstelt, de remedie erger dan de kwaal.

Overigens blijkt uit de geciteerde publicatie dat Wim ongelijk heeft voor wat betreft de verplichting van de wedstrijdleider om op te treden. Zie het commentaar bij artikel 12.1 (Wim heeft het over artikel 13.1, maar dat is nog uit het reglement geldend tot 2014): ‘L’arbitre doit être présent et surveiller les parties. En cas d’infraction, il intervient, il ne doit pas attendre la demande de l’adversaire. Exemple : un joueur touche volontairement une pièce et en joue une autre. L’arbitre doit l’obliger à jouer la pièce touchée.‘ (De arbiter moet aanwezig zijn en toezicht houden op de partijen. In geval van overtreding grijpt hij in, hij mag niet wachten op het verzoek van de tegenstander. Voorbeeld: Een speler raakt vrijwillig een stuk aan en speelt een andere. De scheidsrechter moet hem dwingen het betreffende stuk te spelen.) Als de arbiter ernaast had gestaan, had hij dus moeten ingrijpen (als Carlsen inderdaad niets gezegd heeft).