Kranten verdwijnen sowieso geleidelijk. Nieuws afdrukken op een grote stapel papier en deze dan dagelijks huis-aan-huis verspreiden, waarna dezelfde stapel papier de volgende dag weer wordt weggegooid. Natuurlijk, toen internet nog niet bestond was dat een verdedigbaar soort noodzakelijk kwaad, maar nu niet meer. De schaakrubriek is als de kanarie in de kolenmijn en overlijdt als eerste.

Geschreven door : Eric César van ’t Hof 12 mei 2023

Gelukkig zie ik vandaag dat de rubrieken van Jan Prins, en Dimitri Reinderman niet ook in een klap weg zijn gevaagd zoals ik even veronderstelde, en er is zelfs een nieuwe rubriek er bij van “Babbelbox” Nick Maatman.

Hulde! Chapeau! Dank u zeer Schaaksite!

Wie schetste mijn verbazing toen ik afgelopen januari puur toevallig op teletekst partijen zag uit het Tata steel toernooi. Alsof de tijd 30 jaar had stilgestaan. Ik vroeg me af wie hier nog geïnteresseerd in zou zijn. Hoe groot (lees: klein) het publiek ook is, men is al die jaren hetzelfde blijven doen: een pagina ter beschikking stellen met schaakzetten. Wellicht komen ze er geautomatiseerd op en is de mensenhand beperkt. De reden lijkt duidelijk: Een pagina op teletekst ter beschikking stellen kost niets, dus is er geen enkele reden een traditie te doorbreken. Wat meteen het schrille contrast met de krantenrubriek geeft waar het kostenplaatje het uiteindelijk wint van traditie.

]]> https://schaaksite.nl/2023/05/08/rubriek/#comment-20461 Wed, 10 May 2023 21:01:22 +0000 https://www.schaaksite.nl/?p=101290#comment-20461 Er zijn inmiddels al vele verklaringen aangedragen. Dat kranten coûte que coûte moeten bezuinigen lijkt me de meest plausibele. Daarom schrijven de experts de laatste jaren ook niet meer de dagverslagen van toernooien of een in memoriam bij het overlijden van een coryfee. Alles buiten de rubriek werd overgenomen door een human interest – journalist in vaste dienst, die net zo makkelijk over paardenraces, tafeltennis als schaken schrijft. Aan de ene kant een verlies aan expertise aan de ander kant begrijpelijk, want men moet wat. Toch heb ik de indruk dat de schaakrubriek ineens het haasje is en dat is vreemd. Wij hebben geschiedenis, cultuur, mannen/vrouwen, jeugd, talent, kunst, boeken, films, doven, blinden en lichamelijk gehandicapten, goede sponsors, goede spelers, buiten en binnen spelen, sociale betekenis, goed imago, kortweg een enorm arsenaal aan invalshoeken. Toch blijft het gissen naar de reden van dat plotselinge verdwijnen, want je zou toch denken dat de toegevoegde waarde van een schaakrubriek voor een krant zwaarder weegt dan de kleine wekelijkse kostenpost.

De prijs van papier, het kost ons niet alleen onze rubrieken, maar we profiteren er ook nog eens niet van: https://www.nhnieuws.nl/nieuws/297069/prijs-oud-papier-nog-nooit-zo-hoog-maar-verenigingen-profiteren-er-niet-van

Schaken is een ´sterk merk´ ook voor niet-schakers. Het staat voor intelligentie en cultuur. Dat spreekt zowel mensen aan die zich graag willen vereenzelvigen met de rationele mens die vooruit wil, als hen die in het spel de eeuwige en metaforische strijd zien om wie de beste is en was, een cultureel gegeven dat zoveel mooie (en minder mooie) dingen heeft voortgebracht.

De kranten worstelen ermee. De dam- en bridgerubrieken hadden die positieve connotatie niet en konden om reden van bezuiniging makkelijk geofferd worden zonder repercussies voor het imago. Bij de schaakrubrieken lag dat anders.

Schaakrubrieken hebben echter in toenemende mate hun nieuwswaarde verloren. Wat vooral bleef is wat ze konden bijdragen aan het imago van de krant.

Er is in korte tijd veel veranderd. Kranten hebben hun verdienmodel drastisch moeten aanpassen. De advertentie-inkomsten liepen snel terug. Ze moesten zich opnieuw uitvinden in het digitale tijdperk en dat is redelijk gelukt.

De papierenversie van de (zaterdag-) krant is echter een netto kostenpost. Die wordt om strategische redenen in de lucht gehouden: vasthouden van abonnees, in de hoop dat ze ooit op de digitale versie overgaan en in de gerede verwachting dat de rest op afzienbare termijn ‘natuurlijk’ zal uitsterven.

Iemand heeft er hier op gewezen dat de papierkosten in korte tijd enorm zijn gestegen. Bovendien stijgen de druk- en distributiekosten. In zo’n situatie komt de strategie onder druk te staan en krijgt de boekhouder de overhand.

Het lijkt me geen toeval dat in korte tijd veel schaakrubrieken gesneuveld zijn. Mogelijk is er zelfs sprake van een stilzwijgende afspraak: als we het tegelijkertijd doen beperken we de imagoschade voor ieder afzonderlijk en kunnen we bezuinigen op onze kosten.

Ik denk overigens dat de kranten hun papieren zaterdageditie de komende tijd verder gaan terugbrengen, geleidelijk om een schokeffect en abonnementsverlies te vermijden.

Dat de Telegraaf met Hans Böhm zijn schaakrubriek vooralsnog wel in de lucht houdt, lijkt me verklaarbaar. Die krant heeft meer dan AD, Trouw, Volkskrant en NRC meer behoefte aan een rubriek die een positieve bijdrage levert aan het imago.