“Op 17.. Lxa1 slaat wit niet terug op a1: 18. Dxa1+, Df6 en zwart staat goed”, maar na 19.Dxf6+ (niet 19.Pxg6+ van Vukovic) Txf6 20.h5 van Kmoch staat Zwart toch ook niet beter. En 19.exf5 hierboven was uiteraard een tikfout.

Het staat in de.chessbase.com/post/zuerich-1953-eine-spurensuche niet vermeld, maar de analyse 17… Lxa1 18.Pxg6+ Kg7 19.exf5 is van Kasparov en de zetten 18.Dxa1+ t/m 22… Tg6 stammen van Vukovic in “Das Buch vom Opfer, 1964”, er valt over die laatste zettenreeks wel meer op te merken, maar na de van ! voorziene slotzet staat niet Zwart maar Wit gewonnen, althans op voorwaarde dat hij 23.Ph5+ Kf8 24.Pf6 speelt.

Bij zijn 22ste zet bood Najdorf remise aan.

Officieel is het trouwens een ‘mosterd-na-de-maaltijdopmerking’, maar komop (kom op?), op vrijdagavond ben ik heel toeschietelijk (dan ga ik zelf ook nog wel eens de fout in).

Dit soort taalregels is (of ‘zijn’) er voor redacteuren. Die wijzen de auteur op de officiële regel en krijgen als antwoord ‘O ja, je hebt gelijk’ of ‘Interesseert me niet, ik vind dat het zo moet’. Allebei goede antwoorden. Het wordt grappig als diezelfde auteur even verder van zijn eigen regel afwijkt.

Nog ’n mosterd na de maaltijd opmerking van mij: ik heb maling aan sommige via gepolder overeengekomen taal regels, ga op m’n gevoel af. Na een “dode” klinker zou ik altijd een apostrof gebruiken => Homme’s. Maar na een medeklinker misschien weer niet => Heins. Of toch Hein’s?
Tja, wat is wijsheid/duidelijkheid.

34.g4 hxg4 35.Kg3 Lf3 36.Kf4 Ke6 37.Ld4 g6 en nu het winnende 38.h3 is eerder aangegeven door John Nunn en.chessbase.com/post/nunn-on-understanding-che-endgames

Timman schrijft: “Met 34.g4!! had wit op studieachtige wijze kunnen winnen.” Het betreft hier een partijstelling en geen eindspelstudie, voorafgaand aan zijn 38.Kg5(?) Kf7(?) 39.b4(?) zwelgt Wit zet na zet in de alternatieven.

Stockfish 18 biedt als alternatieve winsten 34.h4 en 34.Ld4, als op het eerste Zwart 34… g5 doet kan 35.hxg5 maar o.a. 35.g4 wint ook, indien op 34.Ld4 geen 34… g6 of 34… g5 maar achteruitzet van Le4 of 34… h4 dan is er behalve 35.g4 o.a. ook 35.Lxg7.