Dit zijn de cruciale stellingen.

[pgn height=270 layout=vertical] [FEN "8/3n4/n7/P7/4k3/8/5K2/8 w – – 0 1"] [/pgn]

De uitgangsstelling van dit eindspel. Volgens de tablebase is dit bij de beste verdediging mat in 152 zetten. Tot aan het moment dat wit zijn pion vooruit moet zetten zijn er dan 89 zetten gespeeld. Ook in de 63 zetten daarna heeft de zwartspeler een probleem met de 50-zettenregel.

[pgn height=270 layout=vertical] [FEN "6K1/8/n1n2k2/P7/8/8/8/8 b – – 0 1"] [/pgn]

Hier is de snelste winst 1… Pc5! 2.a6 Pa7. Daarna kost het bij de beste verdediging nog 92 zetten om mat te zetten.

[pgn height=270 layout=vertical] [FEN "6K1/n3n3/P5k1/8/8/8/8/8 w – – 0 1"] [/pgn]

De koning kan zich niet handhaven in de hoek h8: 1.Kh8? Pbc8 2.a7 Pd6 3.a8D Pf7#. Hij moet dus de hoek uit.

[pgn height=270 layout=vertical] [FEN "8/nK2k3/P4n2/8/8/8/8/8 b – – 0 1"] [/pgn]

Remise? Nee dus! 1… Kd6! 2.Kxa7? Kc7 3.Ka8 Pd5 4.Ka7 Pe7 5.Ka8 Pc8 6.a7 Pb6#. Wit moet dus 2.Kb6! spelen met het vervolg 2… Pd7+ 3.Kb7 Pe5 4.Kb6 Pec6 5.Kb7 Pe7 6.Kb6 Pec8+ en nu moet 7.Ka5! (7.Kb7? Kd7 8.Ka8 Kc6 9.Kb8 Pb6 10.Kxa7 Pd7 en spoedig mat). Vervolgens moet de koning naar a1 gedreven worden en dat duurt nog steeds 37 zetten.

[pgn height=270 layout=vertical] [FEN "8/n7/P7/8/8/3n4/K1k5/8 b – – 0 1"] [/pgn]

Dit is het resultaat. Zwart heeft nu mat in 4: 1… Pb5 2.a7 Pb4+ 3.Ka1 Pd4 4.a8D Pb3#.

U kunt dit naspelen in https://syzygy-tables.info/?fen=8/3n4/n7/P7/4k3/8/5K2/8_w_-_-_0_1.

Juist ja!

Het is Beerdsen die ook voor zijn vijfde en zesde zet minutenlang heeft gedacht.

In het toernooiboek van het wereldkampioenschap 1948 met analyses van Dr. Max Euwe is – afgezien van Keres – Smyslov in de tweede ronde, waarin via een andere volgorde een Grünfeldachtige stelling ontstaat – Pf3 en Db3 ook in de voorpartijen de enige manier waarop het Grünfeld-Indisch wordt aangepakt.

Met een stevig geblokkeerde pion op de vijfde rij (zoals hier) wint de paardpartij altijd. Er is echter een probleem: wat te doen als de koning richting het blokkerende paard gaat? Het blijkt dat je hem daar niet mat kunt zetten; de enige winstmogelijkheid is hem uit die hoek te drijven!
Met een pion op de zesde rij is het remise met de koning in de verste hoek (hier dus h1), omdat dat voor het blokkerende paard net te ver is. Echter, als de koning die hoek niet kan bereiken, wint de paardpartij (met een kleine slag om de arm; ik weet niet zeker of er stellingen zijn waar de dreiging om naar de veilige hoek te lopen de paardpartij van winst afhoudt).

Met de pion op a6 en een paard op a7 blijkt dat het niet mogelijk is om de koning in de hoek h8 mat te zetten. Het is echter wel mogelijk om hem uit die hoek te verdrijven en dan blijkt de paardpartij een andere mogelijkheid te hebben gekregen: de witte koning kan weliswaar het paard op a7 gaan aanvallen, maar zwart hoeft dat paard niet te verdedigen! Dan blijkt het bekende eindspel te ontstaan waarbij koning en paard middels tempodwang de koning naar a8 en de pion naar a7 dwingen, om vervolgens met Pb6 mat te geven.

Dan komen we nu op de strategie voor dit eindspel. De koning zorgt ervoor dat hij niet in de verste hoek wordt opgesloten en gaat zo mogelijk richting a8. Daar drijven de paarden de koning uit die hoek, eventueel richting h8. Daarna zorgt de paardpartij dat het blokkerende paard dichter naar de koning (op h8) komt; de pion moet naar voren om mat te voorkomen en het andere paard moet klaar staan om op a7 te blokkeren. Vervolgens wordt de koning weer richting a8 gedreven, waar hij het paard niet mag slaan. Daarna is het mogelijk de koning richting h1 te drijven, en daar is wel mat mogelijk.

Mooi verslag Michael!

De opmerking “wat tijd geïnvesteerd” slaat uiteraard op de tempi in de opening. Zo’n breed centrum is niet gratis.

Je kan dat zien op Lichess. De Boer had zelfs 2 minuten meer op de klok dan bij de de start. Het was Beerdsen die 20 minuten nadacht over c6.