Handig, zo’n online damwoordenboek! Hebben we ook zoiets voor schakers? Anders kunnen we hier handig misbruik van maken voor een Schaakwoordenboek ;-).

Blijft de vraag: waar komt dat ‘pot’ vandaan? Ik kan me maar moeilijk voorstellen dat God er iets mee te maken heeft. Waarom zou je God aanroepen bij een saaie stelling? God wordt soms als versterking gebruikt; de Van Dale geeft bijvoorbeeld godgallisch en godgans, maar die worden niet verbasterd tot potgallisch of potgans. Dat gebeurt alleen bij beladen vloeken afgeleid van ‘God verdoeme me [als zoiets mogelijk is]’.

Het viel me op dat versterkte begrippen als potdoof en potdicht steeds een beeld oproepen van een afsluitbare pot (daarin hoor je niets als hij ‘potdicht’ zit). Van Dale geeft ook ‘potfiguur’: mal, zeer slecht figuur. Mogelijk veroorzaakt door vele potten bier?

Een ander verband is misschien ‘pot’ in de zin van ‘geldelijke inzet bij een spel’. Bij een potremisestelling kun je de pot maar beter gelijk verdelen.

Ik houd me aanbevolen voor eerdere vermeldingen dan uit 1950 van ‘potremise’.

Van God naar Pot, dat is een leuke verklaring en ook redelijk aannemelijk.

Wim, een dode stelling is (net als pat) niet potremise maar gewoon reglementair remise. Een potremise eindspel kun je doorspelen en als je Carlsen bent soms zelfs winnen.

Pieter en Frits, ik vermoed dat het van het woord god komt. God werd pot in potverdomme en vermoedelijk ontstond potdicht, potdoof, potremise etc. pas daarna.

Misschien komt Pot- van Potentie, de mogelijkheid tot. Dat is dan wel weer in tegenspraak van de versterkende factor die het damwoordenboek gebruikt.

Potremise zal spreektaal zijn, maar de FIDE kent ook regels ten aanzien daarvan en noemt het dan een dode stelling., volgens Wikipedia. Houd dit voor ogen. Ook als je vlag in een blitz gevallen is, kan dat je redden.

Een dode stelling is een situatie die in het schaakspel kan voorkomen. Het betekent dat voor beide spelers de mogelijkheid ontbreekt om de ander mat te zetten, zelfs als de tegenstander slecht speelt. De partij is reglementair met remise geëindigd op het moment dat de dode stelling ontstaat. Het is formeel niet nodig om die remise te claimen. Hierdoor wordt vermeden dat een speler de tijd rekt en vervolgens toch de winst door tijdsoverschrijding opeist. De partij is ook remise als pas na het vallen van de vlag wordt ontdekt dat er een dode stelling was.

Voorbeelden:

·         Onvoldoende materiaal: beide spelers hebben onvoldoende materiaal om mat te kunnen zetten.

·         De pionnenformaties zitten zodanig vast dat de vijandelijke stukken elkaar niet meer kunnen bereiken.

Stellingen met onvoldoende materiaal zijn snel te herkennen. Het zijn:

·         koning tegen koning

·         koning en licht stuk tegen koning

·         koning en twee lopers (op dezelfde kleur) tegen koning (theoretisch is dit mogelijk)

Er is ook sprake van een dode stelling als elk vervolg onvermijdelijk resulteert in pat of in een van de hierboven genoemde stellingen.

https://dekvd.net/legacy/Damwoordenboek.pdf

Mij is het ook overkomen dat iemand eigenmachtige veranderingen kon aanbrengen in wat op mijn naam staat.

Storend is dat door mij gebruikt en bedoeld ‘scrollen’ voor naar omlaag op dezelfde pagina was gewijzigd in ‘bladeren’, dat is van de ene pagina naar een andere.

De oudste bron (1950) die ik zo snel kan vinden is https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=potremise&coll=ddd&page=1&sortfield=date&identifier=MMKB19:000372114:mpeg21:a00041&resultsidentifier=MMKB19:000372114:mpeg21:a00041&rowid=1 , maar blijkbaar was de term toen al voldoende ingeburgerd.

Ja, maar dat ga ik niet bekendmaken…