en.wikipedia.org/wiki/Queen_versus_rook_endgame

Vuistregels niet echt, Caesar64. Het is een kwestie van de koning naar de hoek drijven, beetje mat dreigen en als de toren de koning los moet laten zou je toe kunnen slaan. Dat zulks niet altijd eenvoudig is moge blijken uit het feit dat de toch niet als koekenbakker bekend staande Peter Svidler het in een partij met beperkte bedenktijd niet voor elkaar kreeg : Boris Gelfand vs Peter Svidler (2001)

Als Svidler bijvoorbeeld 85…Dc5+ had gevonden…

De grote Philidor bedacht in 1777 het volgende:

[pgn height=270 layout=vertical] [FEN "1k6/1r6/2K5/Q7/8/8/8/8 w - - 0 1"] [/pgn]

Wit staat hier eigenlijk perfect. Als zwart aan zet is moet die toren een eind weg en kan hij binnen een paar zetten verorberd worden. Maar ja, dat zul je altijd zien, wit is aan zet. Daar vond Philidor het volgende op:

1.De5+ Ka7 2.Da1+ Kb8 3.Da5 et voila! We hebben de diagramstelling weer, maar dan met zwart aan zet. Er zou kunnen volgen 3…Th7 4.De5+ Ka8 5.Da1+ Kb8 6.Db1+ en de toren is ribbedebie! Ook andere derde zetten kunnen zwart niet redden.

Bovenstaande komt allemaal niet uit mijn koker. Ik heb het uit Dvoretsky’s endgame manual.

Herman – Zover ik heb gezien is het bij de beste verdediging geen kwestie van mogen laten oprukken, maar van moeten laten oprukken. Vandaar ook het grote verschil tussen het aantal DTZ-zetten met het aantal DTM-zetten. Behalve in de hoek a8 kun je ook in de hoek h8 niet geforceerd mat zetten. Dat blijkt uiteindelijk op a1 wel te kunnen.
Ik kom steeds uit op het tweede diagram in mijn reactie op het rondeverslag van Michaël en daarbij leidt alles waarmee je niet de pion vrij laat, alleen maar tot tijdverlies.

@Eric César: Het klopt inderdaad dat door de uitvluggerfases vele eindspelen “mishandeld” worden. Niettemin is het door Fischer bedachte increment een uitkomst voor sommigen omdat spelers, gewapend met de nodige kennis, maar vooral gebaseerd op vuistregels en technieken, genoeg houvast hebben om hun weg te vinden. Laat dat nu net de insteek van mijn boek te zijn om die vuistregels en technieken aan te reiken. Overigens is het matzetten met loper+paard – zelfs met slechts 30 seconden per zet – te doen. Ik heb er ooit een artikeltje over geschreven: “Eindspelfinesses 12: Matzetten met loper en paard”. Belangrijkste aandachtspunt is dat je de koning snel naar de rand moet drijven ervan uitgaande dat die naar de ‘verkeerde hoek’ wandelt. Vanuit die hoek kun je de koning geforceerd naar de goede hoek drijven, als je de letter “M” van Max Euwe onthoudt. Dat is namelijk de paardmanoeuvre die de vorm van een “M” heeft, als je die maakt via de bijv. de velden f7-e5-d7-c5. Probeer het maar eens tegen een engine!