Het toernooi kent heel vaak een aantal meespelende deelnemers, dat ook voor vorige toernooien heeft ingeschreven, waaruit blijkt dat het intussen definitief een goede plaats heeft verworven. Het gaat in dit kader niet aan elk toernooi weer voor het voetlicht te halen, maar voor toernooi nummer 4 uit 2000, juist omdat het ook als een millennium passage diende, wordt een uitzondering gemaakt.

Aan dat toernooi namen 45 spelers deel. Zij speelden om de volgende prijzen: ƒ 500,- voor de winnaar, ƒ 250,- voor nummer 2 en 100,- voor nummer 3. Bovendien waren er 3 ratingprijzen van elk ƒ 25,-. Winnaar werd Nathanaël Spaan (regelmatig deelnemer en regelmatig prijswinnaar!) met 6 punten, voor Frank van Zutphen met 5½ punten, terwijl de derde prijs gedeeld toeviel aan Pieter Sturm en Richard Kraan (de winnaar van toernooi nummer 3) met ook ieder 5½ punten. De weerstandspunten maakten hier het verschil. Alleen vijfde werd Wim de Paus met 5 punten en gedeeld zesde Martin Noordijk, samen met nog 5 anderen, met 4½ punten.

De beslissing wie als toernooiwinnaar zou eindigen viel in de laatste ronde toen de strijd ging tussen de nummers 1 en 2. Tot dan had Frank van Zutphen alleen de leiding gehad. In zetten nam de partij niet veel papier in beslag. In zweetdruppels des te meer!

N. Spaan – F. van Zutphen

In de eerste ronde mocht ik al direct tegen de latere winnaar in het strijdperk treden. De partij eindigde in remise.

N. Spaan – A. de Jong

Na in de 2e ronde te hebben gewonnen, werd in ronde 3 Martin Noordijk mijn tegenstander. Ook die partij eindigde onbeslist.

M. Noordijk – A. de Jong

In een volgende ronde verloor ik van Cor van As, een gebeurtenis die in 30 jaar nog niet was voorgekomen!

Tot slot:

Bij de prijsuitreiking hoorde ook nog de verdeling van de ratingprijzen. De grenzen waren van te voren bepaald op <1600, <1750 en <1900 Elo. Zij vielen toe aan Van Zutphen voor de hoogste categorie, Aad Zonne voor de tempeliersklasse en de Kuifjesprijs was voor Leon Maas. Die was al vertrokken naar zijn legerstee en wij achterblijvers hebben er nog even aan gedacht voor de envelop met inhoud aanwending te kiezen bij de drankschuit. Maar omdat Maas weg was, lag die schuit ook al droog!

Het toernooi is in de daarna komende jaren in omvang en kwaliteit steeds meer toegenomen. Volgend jaar staat het vieren van het derde lustrum al op de rol, maar dan valt het Steinitz spektakel al weer voor de 6e keer sinds 2006 onder de banieren van sv. Erasmus.

Ook in dat jaar 2000 stond in de San Fransisco Chronicle van 7 februari, een van de toonaangevende kranten in de USA, een necrologie over George Koltanowski, die op 5 febriari daaraan voorafgaand op 96-jarige leeftijd was overleden. Koltanowski, in Antwerpen geboren, verzorgde gedurende 52 jaren in die krant een dagelijke schaakkolom. Steve Rubinstein, redacteur van de Chronicle, geen familie van de bekende Akiba Rubinstein en één van de toonaangevende grootmeesters in het begin van de vorige eeuw, wijdde een levensschets aan Koltanowski ter gelegenheid van diens overlijden.

Uit dat artikel haal ik een aantal wetenswaardigheden. Waarom aandacht aan George Koltanowski? Een beetje ingewijde in de schaakmaterie kent George als de verpersoonlijking van het blindschaak. Niet alleen was hij grootmeester in het normale schaak, maar eerst en vooral genoot hij bekendheid door zijn fenomenale prestaties op het gebied van het schaken zonder bord, wat de Engelssprekenden “blindfolded” noemen. Daarnaast schreef hij schaakboeken, organiseerde hij toernooien, coachte schaakspelers, droeg stropdassen met schaakfiguren (evenals ons vroegere, en overleden, lid Ebbe Mulder!) en vertelde in acht talen (!) eindeloos schaakverhalen. Ook was hij een liefhebber van scotch, maar dan alleen in paarse tassen van doek, niet voor de drank, maar dan kon hij die tassen goed gebruiken om schaakstukken in mee te nemen!

Koltanowski leerde het schaakspel door naar zijn vader en oudere broer te kijken als die samen speelden. Zelf begon hij pas serieus met schaken toen hij 14 was. Drie jaar later was hij al kampioen van België en spoedig daarna gaf hij een veelbelovende carriëre als diamantbewerker op om zich geheel aan het spel te wijden.

In de twintiger, dertiger en veertiger jaren van de vorige eeuw hield hij zich in vele toernooien staande tussen de groten der aarde, zoals Aljechin en zijn goede vriend Euwe. Intussen diende hij ook nog een poosje in het Belgische leger als soldaat, waar zijn “plichten” lagen op het vlak van aardappels schillen. Tijdens het schillen studeerde hij schaak, wat tot zodanig verminken van de aardappels leidde, dat zijn kompanen honger moesten lijden!

Net voor Wereldoorlog II was hij in Midden Amerika op schaakrondreis, waardoor hij aan de Nazi’s ontsnapte. Na de oorlog vestigde hij zich in de USA en belandde uiteindelijk in California. Daar begon hij aan zijn dagelijkse column, die hij doorspekte met grappige commentaren en anekdotes. Zo was hij er gek op pionnen te vergelijken met knopen. Als je er teveel van verliest, zakt vanzelf je broek af!

Koltanowski was in vroeger jaren president van de U.S.Chess Federation, die hem de eretitel “Deken van het Amerikaanse Schaken” toedichtte. In die dagen richtte hij schaakclubs op in ontelbare scholen, in gemeenschapshuizen en zelfs in de San Quentin gevangenis! Als blindspeler vestigde hij in 1960 tijdens een voorstelling in het Fairmont Hotel in Frisco, die een groot deel van de dag in beslag nam, een wereldrecord door 56 partijen te spelen zonder een enkele te verliezen. Ook speelde hij simultaans tegen honderden tegenstanders tegelijk met het enige doel hen voorgoed voor het schaakspel te winnen.

In een beroemde blindpartij in 1952 versloeg hij onder andere de grote filmacteur Humphrey Bogart, een spektakelstukje, dat hieronder valt te aanschouwen.

George Koltanowski – Humphrey Bogart

6 maart 1952

Koltanowski vergeleek zijn geheugen met een grammofoon. Ik neem alles op wat ik hoor, ik herhaal de zetten voor mezelf en ze komen terug als TV herhalingen van voetbal. Diep in de negentig speelde hij bij elke verjaardag nog 6 blindpartijen!

Onze oud-voorzitter Alex de Wilt stuurde mij destijds het Chronicle artikel.

Begin januari verloor ik een bekend eindspel van Gerard van Es, namelijk dat van K+T+L tegen K+T.

Na 41 zetten was deze stelling ontstaan. Dit spelbeeld is slechts in bijzondere gevallen systematisch tot winst voor Wit te voeren. Kenmerk daarbij is de stand van de koningen ten opzichte van elkaar. De verticale oppositie voert dan tot winst, de paardsprongpositie daarentegen leidt tot remise. Euwe’s eindspelboekjes hadden me vroeger al op de hoogte gebracht hoe dit te behandelen als verdedigende partij. Het vervolg:

Wit dreigt mat met 59. Tb8 en dat ondanks de verkeerde koningsoppositie. Dat wordt mogelijk gemaakt door de toevallige opstelling van de loper. 58…, Te1-d1+ 59. Le6-d5 De loper moet recht achter de koning staan om mat te kunnen forçeren. Dat is nu het geval en Wit dreigt dan ook mat. Maar Zwart is wel aan zet…! Matvoering is slechts mogelijk in geval van een witte loper met een koningsoppositie op velden van de zwarte kleur. 59…, Ke8-f8 60. Tb7-f7+, Kf8-e8 61. Tf7-g7 Weer dreigt mat, nu van de andere kant! De stelling is een spiegelbeeld van de stelling van Szén, die net als reeds Philidor en andere groten uit het verleden, zich met het gegeven had bezig gehouden. Zwart moet het probleem hier tackelen met 61…, Tf1 62. Tg8+, Tf8 63. Tg4, Tf2 64. Tb4, Kf8 en de drijfjacht, hoewel vergeefs, begint opnieuw, remise is toch echt een feit. Maar een ogenblik van onoplettendheid deed mij spelen: 61…, Ke8-f8 Waarna Gerard de toren naar g8 liet verhuizen: 62. Tf7-g8 en mat toch een feit werd. Iemand hoort me nu nog brommen…!

In een partijtje met een PTT viertal in de Bedrijvencompetitie tegen de Belastingdienst van Rotterdam deed ik weer een andere ervaring op. Ik kon me destijds niet herinneren in de Open Spelen tegen de Nimzowitsj Verdediging te zijn opgelopen, hoewel in die dagen de Black Tango weer in opkomst was. De Nimzowitsj Verdediging heeft in wezen eenzelfde gedachte tot grondslag als de Aljechin Verdediging, namelijk het aantasten van het witte centrum, dat in beweging komt, nu op jacht naar het paard op c6. Aangezien ik in dat laatste genre redelijk doorkneed was, besloot ik de tweede zet van Zwart (d7-d5) tegen te gaan en te trachten in voor mij bekend vaarwater te komen, Weens met 3.g2-g3. Overigens is de voortzetting 2. d2-d4, d7-d5 3. Pb1-c3, d5xe4 4. d4-d5 voor Wit niet onaantrekkelijk. Op 4…, Pc6-e5 verovert Wit met 5. Dd1-d4 de pion bij goede stelling terug.

Arie de Jong – Taco Albers (lid van Onesimus)

Rotterdam, 8 februari 1995

Van de Flankspelen, de groep openingen, die niet met 1.d4 of 1. e4 beginnen, stond de Engelse opening (1. c4 en geen 1…, e5) in die dagen weer het meest in de belangstelling. Net als in de modewereld wordt het voorbeeld van de grootmeesterlijke 64 velden bewoners driftig nagevolgd door het aanbiddende Kiebitzenkoor van de min of meer onderlegde houtjesschuivers. Tot dat wat meer gechargeerde deel van het schaakfiguurtjes opjuttende legioen behoorde toch wel het kleine topgroepje van onze club Steinitz. Zo zeker ook Joop van ’t Hoenderdaal, die na 5 ronden in het PK van NRSG Wilhelm Steinitz alleen de leiding had genomen. In de zesde ronde mocht ik, op dat moment gedeelde tweede met een ½ punt achterstand – als aangewezene door het Zwitsers lot – proberen Joop van de troon te stoten. Ik viel direct aan in de flank door uit te wijken naar een Hollandse opstelling, in het verleden door Botwinnik tot enige glans gebracht. Na 7 zetten was er dan ook een stevige Stonewall ontstaan, waarbij het witte koningspaard niet op f3 maar op e2 was gestald.

J. van ’t Hoenderdaal – A. de Jong

Rotterdam, 13 februari 1995

De naderende datum 13 september 1994 was aanleiding het eeuwfeest te herdenken. Dat herdenken moest niet slechts een rituele handeling inhouden, maar er moest ook iets tastbaars gebeuren. Het herdenken zou gebeuren met een receptie, het tastbare zou bestaan uit het uitbrengen van een boekwerkje, waarin wetenswaardigheden te berde zouden worden gebracht. Daarnaast zou er een toernooi worden gehouden. Voor het boekje werd een tekstschrijver gevonden in de persoon van Peter Bulthuis. Deze ging met de opdracht van start. Het boekje bevat 100 jaar schaak in Rotterdam aan de hand van anekdotes. Het moest uiteraard geen groot journalistiek gegeven worden, maar ook niet de vorm van een proces-vebaal hebben, waarin opgesomd allerlei feitelijkheden, zoals wie er in die 100 jaar clubkampioen zijn geweest en dergelijke. Neen, het moest een werkje worden dat prettig leesbaar zou zijn, wat geschiedenis bevat en een aantal figuren uit die voorbijgegane jaren nog weer ten tonele voert. Bulthuis, geen schaker overigens, hoewel bord en stukken in zijn kennispakket voorkomen en zijn schaakbibliotheek niet gering is, heeft diverse onderzoekingen gedaan in het verleden en heeft zijn bevindingen aan het papier toevertrouwd.

Het feestvieren kende twee hoogtepunten. Het eerste was het toernooi op zondag, 20 november in de schitterende Paleiszaal van De Esch, ons wekelijks onderkomen. Het werd gehouden tussen 10.00 en 17.00 uur en was op Zwitserse leest geschoeid. Deelnemers waren de toenmalige leden, een aantal geselecteerde oud leden, maar ook een tweetal deelnemers van elke in Rotterdam gevestigde schaakclub, benevens van een klein aantal clubs, waarmee in de laatste jaren sportieve contacten waren geweest. De vorm van het toernooi was een gietsel in 3 groepen met afnemende sterkte of zogewenst met toenemende zwakte! De prijzen bestonden uit schaakklokken, schaakmateriaal, schaakboeken enz. en waren in alle groepen gelijk. Er waren uiteraard ook geen inschrijfgelden. Algeheel winnaar van het toernooi werd Peter Kemner, toen lid van Caballo Blanco. In punten eindigde hij gelijk met Batenburg (Charlois/Europoort), maar die werd op weerstandspunten net afgetroefd. Groep B werd een prooi voor Tholense, geen lid waar dan ook, groep C werd gewonnen door Albers (Onesimus). Er waren 55 deelnemers.

Op vrijdag, 25 november, is in de Paleiszaal een receptie gehouden, tussen 17.00 en 19.00 uur, maar die liep toch nog wel enkele uren uit. Vele genodigden hebben deze bijeenkomst bezocht. Via de secretarissen vermeld in het toenmalige Groene Boekje, werden alle clubs op de hoogte gebracht en hun leden uitgenodigd. Grappig was wel, dat de uitnodigingen waren geadresseerd aan secretarissen… Maar toen het nieuwe Groene Boekje bijna gelijktijdig verscheen, bleek de helft van alle secretarissen te zijn vervangen door opvolgers! Er is maar afgezien ook die nieuwe garde in te lichten, want verwacht mocht worden dat ontvangen post ook zou zijn overgedragen. De receptie, verzorgd door het personeel van “De Esch”, werd een zeer geanimeerde aaangelegenheid. De felicitatiegasten kwamen binnen druppelen en gezellige gesprekken kwamen op gang, gelardeerd met drankjes en hapjes. De KNSB was vertegenwoordigd in de persoon van Frans Maas, de RSB door Van den Broek, voorzitter, Onze helper van het eerste uur bij het tot stand komen van het jubileumboekje, Rein Dijk, bestuurslid van de RSB, was ook onder de aanwezigen. Dijk heeft alle jaargangen van het Tijdschrift van de KBSB voor ons doorgespit, op zoek naar wetenswaardigheden geschikt voor opneming in de tekst van het boekje! Een monnikenwerk, dat hij geheel belangeloos heeft verricht! Ook was aanwezig de voorzitter van sv Daniël Noteboom uit Noordwijk. De zeer veel belovende Nederlandse topschaker Noteboom, geboren Noordwijker, maakte in de begin dertiger jaren van de vorige eeuw deel uit van het tiental, dat in 1931 het vaderlandse kampioenschap voor N.R.S.V. in de wacht sleepte. Tijdens dit samenzijn werde twee erelidmaatschappen uitgereikt. Deze verhevenheid viel toe aan Ebbe Mulder en uw schrijver.

Het boekje van Bulthuis kreeg de naam “De Rotterdamse Variant” met als ondertitel “100 jaar N.R.S.G. Wilhelm Steinitz 1894-1994”. Een aantal onderwerpen: De stelling, verdedigd door Mr. G.C.A. Oskam, bij diens promotie tot doctor in de rechtswetenschap, op 9 oktober 1909 aan de Univrsiteit van Amsterdam. De stelling luidt: “De bepaling, dat de schema’s van schaakpartijen op een wedstrijd gespeeld, eigendom zijn van hen, die den wedstrijd organiseren en zonder dier toestemming niet gepubliceerd mogen worden, is gelijk het verbod der spelers zelve, rechtens tegenover de Pers van geen enkel kracht:”. Oskam was onofficeeel kampioen van Nedertland samen met Dr. A. van Rhijn in 1900 (Groningen), leidende figuur in het schaakverenigingsleven in Nederland en Rotterdam, jarenlang voorzitter van N.R.S.V. en erelid van de K.N.S.B. Hij was de stuwende kracht in de Maasstad.

Interessant zijn de optekeningen rond Philidor en de raakvlakken die hij had met Rotterdam. Philidor heeft niet alleen Nederland bereisd, waar hij behalve Den Haag en Maastricht, ook Rotterdam en Amsterdam aandeed, maar hij schreef er ook de eerste moderne verhandeling over het schaakspel, in 1748, die werd uitgegeven in Londen in 1749. Phildor, voluit François Danican Philidor, was zowel een componist als een vermaard dam- en schaakspeler. Hij werd geboren in de buurt van Parijs in 1726 en blies de laatste adem uit in 1795 in Londen. Hij groeide op aan het hof van Lodewijk XV. Hij was al vroeg een bekend schaker. In zijn leven heeft Philidor een nogal zwervend bestaan gekend, dat hem ook in Nederland bracht. Het prille schaakleven in ons lage landje viel dan ook zo ongeveer samen met zijn komst alhier. Om in zijn onderhoud te voorzien speelde hij vaak dam in Rotterdam en Amsterdam. Schaken deed hij meer in Den Haag waar Engelse officieren zijn tegenstanders waren. Hij speelde veelal blindpartijen en gaf dan ook vaak een voorgift van een stuk op pion. Leuk is een beschrijving van een Franse reiziger genaamd Grosley, die handelde over hoe hij Holland had gezien in het midden van de achttiende eeuw! Hij was in een niet te grote herberg in Rotterdam en hij klaagde dat de Hollanders kennelijk weinig last hadden van vergiftiging van dergelijke kleine ruimten, maar dat de rook die uit de trekschuiten opsteeg de vossen uit hun holen joeg. Nadat in het begin van de 18e eeuw de pijptabak gezelschap had gekregen van pruim- en snuiftabak, verrijkten de kwispedoors ook nog menige openbare gelegenheid. Met een geestige combinatie van de Nederlandse voorliefde voor vuur en spiritualiën, omschreef Diderot onze landgenoten als “levende destilleerkolven, die in feite zichzelf destilleren”. Het leven van een schaak-of damprofessional moest 250 jaar geleden geen lolletje zijn geweest. Philidor reisde ook naar Berlijn, waar Frederik de Grote in 1751 aandachtig toekeek hoe Philidor een plaatselijk schaakmatador afslachtte, die hij ook nog eens een paard voorgift had gegeven. Teruggekeerd in Parijs oogste hij grote roem als operacomponist; hij heeft er diverse op zijn naam staan. Hij kreeg een jaargeld van Lodewij XV, die hij ook schaken leerde.

Als de pionnen de ziel zijn van het schaakspel, zoals Philidor betoogde, dan mag een partij met Captain Smith in Londen in 1790 hiervoor model staan. Tot de twintigste zet verdwijnt er geen pion van het bord en in de partij maakt hij er een gepast gebruik van.

Captain Smith – Philidor

Londen 13-3-1790

Dr. Niemeyer, die het pad van Philidor in ons land natrok, is ook op zoek gegaan naar schaak- en damclubs in ons land in de 18e eeuw, maar heeft er geen gevonden. Hij trof het vroegste bericht over een Hollandsche schaakclub aan in een Duits werkje uit 1799. In Den Haag zou in 1798 een club zijn opgericht, die probeerde de namen van de schaakstukken in Franse geest te veranderen. Dus niet langer koning, koningin, raadsheer enzovoorts, maar voortaan wetgever, directeur, rechter, administrateur, agent en burger. De geest van de Franse revolutie waarde reeds rond. Waarschijnlijk was de club in Den Haag gevestigd, waar Philidor het schaken van de grond hielp tillen.

Het boekje “De Rotterdamse Variant” kent nog veel meer anekdotes, waarvan er hier nog een de revue mag passeren. In het jaar 1934 pakte secretaris Efraim de Haas van N.R.S.V. (als jood later omgebracht in de oorlog) de pen om een aantal wederwaardigheden van de toen 40-jarige club op schrift te stellen. De Haas greep terug op een stuk van de toenmalige secretaris Blijdenstein bij het 25-jarig bestaan in 1919, maar moest het zonder diens bronnen stellen, want deze waren verdwenen of inmiddels ingelijfd in de privé verzameling van een ander clublid. Men krijgt overigens de indruk dat De Haas precies wist waar dat verdonkeremaand oerarchief van de N.RS.V. zich bevond, in welk huis en op welke boekenplank. Maar daar zweeg hij over. Soms gaat dat zo in het verenigingsleven! De Haas duidde nu ook aan waar de wieg stond van de N.R.S/V. in 1894: een bovenzaaltje van hotel Coomans. Het verenigingsleven speelde zich echter voorlopig af in café Rondeel aan de Hoogstraat. Jhr. A.W. van Lennep kwam hier weldra simultaan geven. De resultaten waren dusdanig bedroevend, dat de heer Hoezoo, die een schaakrubriek verzorgde in “De Wereldkroniek”, een Rotterdamse uitgave, werd verzocht om de leiding van een schaakcursus voor de club op zich te nemen.

Vanaf 1898 problemen! De uitbater van Rondeel wenste een hogere zaalhuur (van ƒ 1.- naar ƒ 10.- per week), omdat menige schaker zonder enige vertering zijn schaakavond op dinsdag uitzat. De contributie kwam toen op ƒ 4.- (wat aanvankelijke de contributie was. is onbekend). Men vertrok naar het ‘Zuid-Hollands Koffiehuis”. De heer Van Dantzig, president van de N.R.S.V., die een schakend musicus was, bood ter compensatie van de hogere contributie nu en dan een concert aan op de clubavond. Zou het de viool zijn geweest? Er gaat een verhaal over een beroemd violist die, om in de stemming te komen, voor elk recital een vluggertje speelde, dat hij altijd won. Hij wist uiteraard niet dat zijn tegenstanders daarvoor door de impresario werden betaald. De N.R.S.V. verhuisde in hoog tempo langs de bestaande etablissementen in de stad: Poolsch Koffiehuis, Coomans, Stroomberg, Suisse, Pschorr, Het Gouden Hoofd. Werd eens het letterlijk zeer innemende lid Van Kl. berispt (notulen 19 oktober 1905), dat hij zich beteren moest, met meer van zulke innemende leden was de N.R.S.V. in vroeger jaren een minder zwalkend bestaan beschoren geweest! In 1919 werd het 25-jarig bestaan van de N.R.S.V. gevierd met een achtkamp, waarvoor de sterkste Nederlandse spelers, waaronder Oskam en Koetsheid als leden van de N.R.S.V.. waren uitgenodigd. Ook Richard Réti was van de partij. Deze won met 7 uit 7 partijen.

Eén van clubs waaruit N.R.S.G. Wilhelm Steinitz ontstond, was één van de oudste scholierenclubs in ons land: de schaakvereniging Wilhelm Steinitz, die op 3 oktober 1928 werd.opgericht door scholieren van de HBS aan de Bergsingel in Rotterdam. Op de HBS aan de ’s Gravendijkwal in Rotterdam zag ongeveer tegelijkertijd de scholierenclub “Greco” het licht, genoemd naar de 17e eeuwse Italiaanse meester; in 1929 traden de leden van deze club “en bloc” toe tot de sv. Wilhelm Steinitz. De schaakjournalist Chr. Vlagsma,, Steinitziaan van het eerste uur, heeft meermalen bericht hoe de oprichting van sv. Wilhelm Steinitz in zijn werk is gegaan. Vlagsma had zich als 15-jarige HBS-er in korte broek (opmerkelijk, dat middelbare scholieren toen korte broeken droegen!) een plaatsje weten te veroveren in de Rotterdamse schaakwereld, die door oudere heren werd gedomineerd. Dat kwam enerzijds door zijn kranig spel, anderzijds omdat zijn vader de voorzitter van een “arbeidersschaakclub” was, met Vlagsma Jr. als lid. Die arbeidersschaakclub was in 1918 naar Haags voorbeeld ook in Rotterdam opgericht. In de doorgaans deftige schaakwereld ontstonden er in Rotterdam nadien meerdere clubs voor hand- en hoofarbeiders, aldus Vlagsma, en hij noemt Spangen, Het Westen, Kralingen, Het Centrum, De Pion, enzovoorts. Het contact tussen de gevestigde clubs – in Rotterdam op dat moment het R.S.G., de Rotterdamse Studenten en Gymnasiumvereniging en N.R.S.V. – en de nieuwkomers verliep niet altijd even soepel. Vlagsma kon zich herinneren dat hem eens de deur werd gewezen door zo’n “sociëteitsclubje”, hoewel hij toch lid van een echte schaakclub was, omdat men er niet tegen een jongetje in korte broek, zonder baard, wenste te spelen. Uit het gegeven, dat HBS-ers een eigen schaakclub oprichtten en dus klaarblijkelijk niet erg welkom waren in het gezelschap van gymnasiasten en studenten, valt op te merken dat ook door jongeui rigoureuze scheidslijnen werden getrokken.

Maar hoe dan ook, de schaakprestaties van Vlagsma trokken de aandacht, ook op zijn HBS, van het een kwam het ander; Vlagsma werd uitgenodigd tot een match op zaterdagavond op zijn school door de thuisschaker en klasgenoot Ivo Samkalden, in wie wij de latere minister van Justitie en burgemeester van Amsterdam herkennen. Wie de match won, valt niet meer te achterhalen; wel ontstond in die match het rumoerige scholierenclubje dat zich al vlug de reputatie op de hals haalde uiterst gevaarlijk te zijn. Het clubje bleef bestaan en verbond zich, toen uiteraard al geruime tijd de korte broek ontwassen, in 1970 met N.R.S.G. Vlagsma noemde J.H.C. Fonteijn, wedstrijdschaker en eindspelcomponist, en W.J. Mühring (vijf jaar later reeds kampioen van Rotterdam) als sterkste spelers van het eerste uur van sv. Wilhelm Steinitz. Tot die sterkste spelers dient uiteraad ook Vlagsma te worden gerekend.

Uw schrijver had in 1949 een keer het genoegen de degens te kunnen kruisen met Vlagsma. Het werd een voor mij enigszins benauwde remise.

Chr. Vlagsma – A. de Jong

Rotterdam, 2 juni 1949

Binnen het tijdvak 1990-1995 viel de herdenking van het feit, dat op 13 september 1894 NRSV werd opgericht. In feite was NRSV opgericht als een afscheiding van de lieden, die zich onder de naam RSG in het Rotterdams Leeskabinet bezig hielden met “vergaderingen”, waarop werd geschaakt. Toetreden tot dit selecte gezelschap was echter slechts mogelijk voor diegenen, die over voldoende financiële middelen beschikten om het jaargeld van het Leeskabinet te kunnen voldoen. Enkele maanden na de oprichting van de schaakvereniging NRSV, besloot ook het gezelschap RSG zich om te vormen tot een heuse schaakclub. Vele jaren later fuseerden deze twee clubs, waarna ook de in 1928 opgerichte vereniging Wilhelm Steinitz als “Dritte im Bunde” opging in de combinatie, die van toen af voortleefde onder de naam NRSG Wilhelm Steinitz. Vooral in deze jaren heb ik weer diverse bestuursfuncties, soms afzonderlijk, soms gezamenlijk, uitgeoefend. Ook verzorgde ik – sinds 1988 – de redactie, dus ook de totale inhoud, van het clubblad “Schaakpraet(je)”.

In deze 5 jaren speelde ik – geregistreerd – 175 partijen, waaruit ik 95 maal als winnaar te voorschijn kwam, 76 maal remiseerde en 34 maal onderuit ging. Een score van ruim 67%.

In de winter van 1990 organiseerde het NVPTT weer eens een Persoonlijk PTT kampioenschap. Het toernooi speelde zich af in Utrecht, waar 36 deelnemers verdeeld waren in 6 groepen van 6. Elke groep speelde een halve competitie met 2 partijen per zaterdag.De nummers 1 en 2 van elke groep plaatsten zich voor 2 halve finalegroepen van elk 6 man. Bij de groepsindeling trof ik het niet, want in mijn groep zat ook Teun van der Vorm, bord 3 van Utrecht 1, toen hoofdklasse KNSB. In de eerste ronde moest ik al met Zwart tegen hem, bezorgde hem veel hoofdbrekens, maar ging 1 keer in de fout, wat de nederlaag opleverde. Toch zou dat mijn enige nederlaag in het toernooi blijven! Ik werd in die groep 3e.

Uit de 6 groepen gingen vervolgens de nummers 1 en 2 in de eindstand naar halve finalegroepen A, die elk 6 man telden. De nummers 3 en 4 van de 6 basisgroepen werden ingedeeld in halve finalegroepen B en de nrs 5 en 6 in halve finalegroepen C. In zo’n halve finalegroep B eindigde ik als 2e en dat betekende dat ik in de B finale met de andere nummer 2 moest kampen om de uiteindelijke 3e plaats in de B-finale. Die tweekamp besliste ik in 2 partijen mijn voordeel. Omdat er dus nog 12 man in A finales met elkaar de strijd hadden aangebonden, werd ik in de eindstand dus 15e… van de 36 deelnemers.

In totaal speelde ik 12 partijen, won er 5, speelde er 6 remise en verloor dus die ene tegen Teun. Resultaat 8 uit 12 en toch maar 15e. Medailles waren er voor de nummers 1,2 en 3 uit zowel de A-, de B- als de C- finale. Er werd dus toch nog wat om mijn nek gehangen!

Uit die halve finale B een partij waarin ik even een black out had maar de winst toch behaalde. De tegenstander uit Hoogland bij Amersfoort had toch ruim 2000 Elo, dus niet direct een beginneling.

Utrecht, 16-2-1991

F.W.G.J. Buitenhuis – A. de Jong

De uiteindelijke medaille werd verdiend op 9 maart 1991 tegen R.P.M. v.d Walle, waartegen ik mij met Zwart Konings Indisch verdedigde. Na een periode van voorbereiding ontstond deze diagramstelling na de 33e zet van Wit:

De aanstormende jeugd van Dordrecht had zich verzameld aan de eerste 3 borden van Groothoofd 2, dat 9 februari 1993 bij ons tweede team van Steinitz op bezoek kwam. Aan bord 1 zat Xander Wemmers, die later Utrecht 1 zou aanvoeren, aan bord 2 René Krul, later ook Utrecht, nu weer Dordrecht en diens broer aan bord 3. René werd in het jeugdkampioenschap van 1994 zesde en was ten tijde van onze partij al overtuigd van zijn kunnen. Toch kan dat tegen senioren verkeren, zoals Brêro al zei.

A. de Jong – R. Krul

Bij het ingaan van de laatste ronde van het clubkampioenschap van NRSG Wilhelm Steinitz stonden de partijen Doedens- Mulder en Sturm – De Jong op de rol. Wilde Sturm zijn titel prolongeren dan moest aan twee voorwaarden worden voldaan: hij moest winnen van mij en Doedens verliezen van Mulder. Door omstandigheden moest de partij Doedens-Mulder worden uitgesteld. Alle aandacht kon daardoor op 24 mei 1993 uitgaan naar de ontmoeting Sturm – De Jong. Finales behoren te worden uitgezonden, op die regel maken we dus ook hier geen uitzondering…

P.H. Sturm – A. de Jong

Pieter Sturm gedroeg zich als een Brit bij dit voor hem tegenvallende resultaat. Hij wenste Doedens hartelijk geluk en dat is “ English style” !Andere vormen van gedrag komen ook wel voor. Een kleine bloemlezing:

De “ poker face” methode ofwel de Rubinstein manier, dus onverminderde kalmte. Dan is er de Euwe methode, je verlies accepteren met onverminderde vriendelijkheid. Nimzowitsj deed dat wel eens anders! Die klom boven op de tafel en riep dan luidkeels” Gegen diesen Idioten muss ich verlieren!”. David Janowsky was weer wat meer ingetogen. Hij stelde zich tevreden met het betitelen van z’n tegenstander als de grote “Patzer”. Spielmann kon z’n gezicht niet in de plooi houden. Als voor hem het moment van opgeven naderde, dan zei hij geen woord. In plaats daarvan toonde hij zijn overweldigende afkeer door het maken van onaangename grimassen. Hij sloot dan zijn ogen, schudde heftig met het hoofd, draaide zich om en schoof de schaakstukken ver van zich weg alsof ze vergiftigd waren. Capablanca gaf op op de manier van een miljonair, die een stuiver aan een bedelaar geeft. Grünfeld had ook z’n eigen methode: de klok stil zetten en de tafel verlaten zonder zelfs maar naar z’n tegenstander te kijken. Je kunt natuurlijk ook de tafel verlaten, de schaakzaal uitgaan en wegblijven totdat de partij wegens tijdsoverschrijding verloren wordt verklaard. En zo kunnen we nog wel wat voorbeelden oprakelen. Pieter deed afstand van zijn schaakwaardigheid op de manier zoals we op onze club graag willen zien!

Door de gevallen beslissing rond de heerschappij was de ontmoeting Doedens- Mulder niet meer van belang en werd dus afgevoerd van de kalender, want in de eindstand had Doedens 2 punten voorsprong op Sturm.

Van de 40 deelnemers aan de interne competitie in dat competitiejaar zijn er nu nog 9 lid van de sv Erasmus, de opvolger in het schaakbestaan van NRSG Wilhelm Steinitz. Er werd op 33 avonden gespeeld, waarop 357 partijen werden gespeeld, een ongekend hoog aantal! Te meer omdat op die avonden ook nog eens 116 partijen voor de bond werden gespeeld, plus 32 partijen voor de Steinitzbeker. Voorts waren er op 2 avonden respectievelijk 10 en 8 man wegens het betwisten van een snelschaaktrofee niet intern beschikbaar. Opgeteld kwamen 912 keer leden naar de club in die 33 avonden, wat inhoudt dat op wat uitzonderingen na het hele potentieel steeds kwam opdraven!

Alle fragmenten en partijen hieronder op een rijtje:

(wordt vervolgd)

De vorige afleveringen treft u hieronder aan:

Uit optekeningen 1

Uit optekeningen 2

Uit optekeningen 3

Uit optekeningen 4

Uit optekeningen 5

Uit optekeningen 6

Uit optekeningen 7

Uit optekeningen 8

Uit optekeningen 9

Uit optekeningen 10

Uit optekeningen 11

Uit optekeningen 12

Uit optekeningen 13

Uit optekeningen 14

Uit optekeningen 15

Uit optekeningen 16

De jaren op weg naar 1990 waren beslist niet de slechtste in de prestatiecurve. Van de 144 verplicht gespeelde partijen sloot ik er 78 winnend af, verloor er 22 en speelde 44 maal gelijk In procenten 70. Veel bijzonders speelde zich in dat tijdvak van 5 jaren niet af, maar wel waren er aardige partijen bij. Tegen Groothoofd uit Dordrecht, dat toen nog aan het competitieleven deel nam, maar later weer uit de geschiedenisboeken verdween, een voorbeeld van een valletje in de opening. Tegenstander was – de inmiddels verscheiden – Piet Verkade, in het leven destijds personeelschef bij de Nederlandse Kabelfabriek in Alblasserdam. Piet was een zeer beminnelijk persoon, bemoeide zich later veel met het begeleiden van de schaakjeugd, maar bevond zich in die tijd in een “alternatieve” periode. Zijn haar was versierd met kleurige speldjes, waarvan sommigen in de vorm van blauwe en rode knijpertjes. Ook zijn kleding was aangepast aan zijn toenmalige uitstraling. Kortom, het schaakspel vond die avond meer aandachtspunten dan de gebeeldhouwde figuren op het bord alleen!

Dordrecht, 25-1-1985

Ir. P. Verkade – A. de Jong

Uit de 3 bondenwedstrijden PTT-Spoorwegen-Politie behaalde ik in ’87 weer eens 100%. Ditmaal speelden we in stationsgebouw Hollandse Spoor in Den Haag. ’s Middags had ik tegen Van Velsen van de Spoorwegen een taaie Caro Kann te overwinnen, wat niet minder dan 67 zetten vergde, maar in de morgen ging het wat vlotter. Voor de tweede maal in die serie was ik gezeteld tegenover Dick Pasterkamp. Dick, “TV ster”, vanwege zijn aandeel in de arrestatie van de oorlogsmisdadiger Pieter Menten, die ergens in het Oosten van Europa werd opgepikt door onze justitiële arm, was aangenaam verrast dat ik zijn lievelingsopening tegen hem speelde. Maar die vreugde was voor hem van korte duur! Nog voor de tweede koffieronde op die zaterdagmorgen konden we samen over andere zaken gaan keuvelen.

Den Haag, 21-11-1987

D. Pasterkamp – A. de Jong

In de maand juni van 1989 werd door de Grandmasters Association om de World Cup gestreden. Voor een selectief gezelschap gaf IGM Jonathan Speelman, getooid met zijn onafscheidelijke slobberkleding plus een stoffen draagtas voor zijn “things”, een simultaan séance voor 24 man. Daarvan won hij er 16, speelde er 5 remise maar ging ook 3 keer onderuit. Zo won ook mijn oude gabber Cor Smit uit Nijkerk en hield ik Jonathan op remise. Mijn partij was een merkwaardig product en bood geen van beide partijen een kans op winst. Ik sprak hem dan ook toe met de woorden: “Maybe a draw?”, waarop hij aarzelend antwoordde: “Yes, all right!” Hij vond het maar vreemd dat ik daarna commentarieerde, dat ik het maar “a funny game” had gevonden, waarvan je bijna kon zeggen dat het niet op schaken leek.

Rotterdam, 21 juni 1989

Jonathan Speelman – A. de Jong

In de latere tachtiger jaren werd Pieter Sturm één van de sterkste spelers van “Steinitz”. Ik heb menig robbertje met hem mogen uitvechten, maar het aantal keren winst was toch in de minderheid. De volgende partij verliep in mijn voordeel. Van het begin af werd het een levendige strijd met aan beide zijden huppelende paarden. Nadat ik mijn eigen edele dieren naar de slager had gebracht, werd het werk overgenomen door de lopers gesteund door de torens. Het eindspel ging ik in met een plustoren. Dat is een stuk met een beetje meerwaarde ten opzichte van zijn tegenvoeter. Die meerwaarde was zichtbaar in de rol van de beide koningen. De zwarte majesteit bleef afgesneden van het strijdtoneel en op dat toneel kreeg Wit dus ook sterkere pionnen dan die van Zwart. Dat mondde uit in een pluspion. De eindstand was een fraai gezicht!

Rotterdam, 2-10-1989

A. de Jong – P.H. Sturm

Een andere partij die het memoreren waard is speelde zich af in Hillegersberg. Ik speelde mee met het tweede team tegen het reserveteam van de Bergenaren. Tot onze verrassing troffen we daar als lid aan de ons uit eigen gelederen – en trouwens ook uit vele andere gelederen, zoals het hoog geklasseerde Spangen uit vroeger jaren – bekende E.L. Janssens. Nog verrassender was dat hij niet aan bord 1 van het eerste team maar aan bord 1 van het tweede team aantrad. Nog verrassender was de inhoud van de partij tussen hem en mij. Ed Janssens stond bekend als een aanhanger van de Aljechin Verdediging. Nu wilde het toeval (?), dat ik daar ook wel eens mee in zee ging, maar die wetenschap was Ed kennelijk niet bekend. De partij werd dan ook een aftasten in psychologische zin, door het wekken van de indruk dat ik door het antwoord Pf6 op de openingszet e4 niet goed wist wat ik met zo’n zet aan moest. De partij had een hevig verloop en is, mede gelet op z’n lengte (of liever gebrek daaraan) geschikt om hem hier even te behandelen.

Rotterdam, 23-11-1989

A. de Jong – E.L. Janssens

Pas na afloop lichtte ik Janssens in, dat hij mijn lijfopening had gekozen en dus precies wist wat ik te verwachten had. Maar Ed beweerde, dat ik alleen maar geluk had gehad.

Alle fragmenten en partijen hieronder op een rijtje:

(wordt vervolgd)

De vorige afleveringen treft u hieronder aan:

Uit optekeningen 1

Uit optekeningen 2

Uit optekeningen 3

Uit optekeningen 4

Uit optekeningen 5

Uit optekeningen 6

Uit optekeningen 7

Uit optekeningen 8

Uit optekeningen 9

Uit optekeningen 10

Uit optekeningen 11

Uit optekeningen 12

Uit optekeningen 13

Uit optekeningen 14

Uit optekeningen 15

Uit deze periode heb ik nog de beschikking over 89 partijen, waarvan ik er 39 won, 33 remiseerde, terwijl er 17 verloren gingen. Een score dus van ruim 62%.

In Den Haag startte in de tachtiger jaren een groots opgezette bedrijvencompetitie. Waarin in de diverse teams veel sterke schakers een plaatsje vonden. De Centrale Directie van PTT formeerde 2 teams van elk 4 man en voor mij was ook een bord klaar gezet. Beide teams bestonden vrijwel uitsluitend uit PTT internationals. De ontmoetingen werden afgewerkt in de grote kantine van het Ministerie van WVC. Daarnaast bleef ik ook voor mijn vereniging uitkomen in de RSB kompetitie, aangevuld met een sporadische bezoek aan de clubavond.

Begin januari ’80 stond voor NRSG Wilhelm Steinitz een ontmoeting met Charlois/Europoort 3 op de rol. Dat team was samengesteld uit “oude rotten”, zoals Henk Mesman en Jo Sterk en nog wat van die gekende matadors. Ik speelde dat jaar aan bord 4 en Henk bleek die avond mijn maatje. Beide partijen wensten niet voor elkaar te buigen en dat geschiedde dan ook niet.

Rotterdam, 11-1-1980

H.G.A. Mesman – A. de Jong

In de Haagse bedrijvencompetitie speelde ik afwisselend voor team 1 en voor team 2. Tegen het CRM ministerie had ik bord 1 van team 1, tegenstander Fred van der Vliet (een Volmac Rotterdam 1 speler), tegen wie ik verloor.Tegen het RCC ook bord 1, nu tegen Van Loon, kampioen van Philidor Leiden, afgesloten met ondubbelzinnige winst, daarna bord 3, achter Barkema en Thieme tegen Van Holstein van de Zeven Provinciën, ook winst. Vervolgens Innemee van Shell, ook een sterke oudgediende, maar ook weer winst. Tegen Korving van de TU uit Delft ging ik onderuit, tegen Gijsen van het Rekencentrum, remise. Grappig was, dat team 1 ook tegen team 2 moest. In die wedstrijd speelde ik bord 1 van team 2 tegen Thieme van team 1. Niet alleen ik won, maar ook versloeg team 2 team 1. Dolle pret!

Internationaal lag via het NVPTT Beromünster in het verschiet. De Europese krachtmeting aldaar stond voor ‘81 op de rol. Weer 2 groepen waarvan de beste 3 zich zouden plaatsen, maar de zaken in de groep verliepen voor mij niet voorspoedig, nederlagen tegen Smit en Barkema werden onvoldoende gecompenseerd, zodat ik niet werd geselecteerd. Wel speelde ik nog remise met Jaap Brouwer, speler van Groningen 1. Uit mijn groep plaatsen zich Smit en Thieme en ook Brouwer, maar de laatste verliet het bedrijf en moest toen worden vervangen. De overige 4 geplaatsten waren Sio, Aad de Jong, Broekman en Theo Huijzer. Deze 6 deden het zeker niet slecht: een vierde plaats achter Hongarije, Grootbrittannië en de Duitsers, maar voor Oostenrijk, België, Noorwegen en gastland Zwitserland.

In de RSB competitie had ik een interessante ontmoeting met K. Abee, een speler afkomstig uit Bergen op Zoom. Lange tijd leek het dat Zwart het initiatief in handen had, maar ik verraste hem met een leuke combinatie, waarin een quasi dameoffer verborgen zat. De vlieger ging op en de winst was binnen: Na 42 zetten ontstond deze stelling:

In de wintercompetitie van NRSG Wilhelm Steinitz speelde ik sporadisch mee. Een partij die ik me goed herinner is die tegen Willem Regeer, heel lang een topspeler geweest van Steinitz.

In die partij bracht ik twee ruimingsoffers met pionnen op strategische lijnen. Daarna kon ik een leuk matnet breien.

Rotterdam, 20-9-1982

A. de Jong – W. Regeer

Aan het einde van deze cyclus van 5 jaren besloot ik ontslag te nemen uit mijn werkkring, na een verband van 40 jaren. De dagelijkse “struggle for life” had z’n sporen behoorlijk nagelaten. Ik verlangde naar een minder stressgevoelig bestaan en benutte de mogelijkheid om in de VUT te gaan. Mijn uitgangspunt daarbij was, dat de beste jaren van de rest van je leven altijd in de beginfase vallen. Naarmate de jaren klimmen komen de beletselen om je vrij en frank te bewegen. Maar “het lijf” besliste anders! Drie dagen voor mijn afscheidsreceptie was gepland kreeg ik op mijn ochtendreis per auto naar Den Haag zeer ernstige problemen met mijn hart. Ternauwernood wist ik Den Haag te bereiken, op naar de bedrijfsarts.Toch een licht infarct, terug naar Rotterdam (ik werd gebracht), vervolgens met loeiende sirene van een ambulance naar het ziekenhuis. Na 17 dagen weer naar huis met een constitutie, die een behoorlijke knauw had gekregen. Dat verbeterde eerst jaren later, nadat een aantal omleidingen waren aangebracht. Na maanden terug op de schaakvloer besloot ik me niet meer in te spannen dan strikt nodig was. De meeste partijen vroegen van mijn zijde dan ook hooguit een kwartier bedenktijd. Opmerkelijk was, dat heel vaak het resultaat toch strookte met de onderlinge krachtsverhoudingen!

Een thuiswedstrijd tegen Dordrecht 2 plaatste me weer eens tegen de inmiddels hoogbejaarde Wertheim. Er waren 2 Wertheims, broers, bijna even sterk. Beiden speelden al voor de tweede wereldoorlog in het Haagse DD met namen als Belinfante, Strick, Wijnans (ook 2 broers!). Broer Wertheim vertrok naar Nederlands Indië, waar hij een hoge bestuursfunctie vervulde en nog een rol in de naoorlogse geschiedenis speelde. De andere bekwaamde zich tot professor en overleefde de tijd. Ver in de negentig was hij toen onderstaand partijtje plaats vond. In het begin was het een kalm gedoe, maar later kwamen er verwikkelingen. Cruciaal was de stelling na de 25e zet van Wit, waarin een kwaliteitsoffer werd gebracht. Zwart nam het aanbod niet aan en verkoos z’n loper te behouden. Dat was het begin voor een leuk afspel. Een pion op c6 werd het doel en verbonden daaraan een promotie van de e-pion. Zwart moest toen de opmars van de b-pion wel toestaan en ook daarna was de wals niet te stoppen. De partij, verre van vlekkeloos(!), illustreert dat tot op heel hoge leeftijd met groot genoegen kan worden geschaakt.

17 november 1986

A. de Jong – J.H. Wertheim

Intussen had ik voor de eerste maal de finale om de Steinitzbeker gehaald. Eeuwige finalist daarin was Ebbe Mulder, de vijfvoudige winnaar van deze toch wel roemruchte beker. In het verleden en dat strekte zich uit over vele tientallen jaren, was nog nooit een deelnemer erin geslaagd de beker na 3x achtereen winnen of 5x in totaal voorgoed in zijn bezit te krijgen. Maar Ebbe was de eerste die de driewerf hoera kreet kon loslaten en de originele beker voorgoed in zijn prijzenkast mocht bergen. Daarna ging hij op weg ook de tweede beker te verschalken. Reeds tweemaal prijkte zijn naam er op en nu kreeg hij de kans opnieuw een record te vestigen! De partij opende ik anders dan ik gewend was: met Pf3 in de hoop er een soort Colle van te kunnen maken, maar daar kwam weinig van terecht. Geen van beide partijen wist enig voordeel te behalen en dus na 37 zetten besloten met remise. Ook de replay, waarin de maestro Wit had, een Konings Indiër, liep uit op herhaling van zetten! Een derde ronde was dus nodig….Dit keer tastte ik hem af met een flankgambiet, omdat ik de zwarte stukken had geloot. De ontmoeting werd vooral gekenmerkt door een zwart paard, dat in Romeinse tijden, zeker zou zijn voorgedragen voor benoeming tot Consul. Er werd zelfs gefluisterd, dat dit paard, toen het op de 36e zet ten onrechte voor de leeuwen werd geworpen, zou hebben uitgeroepen: “Qualis artifex pereo!”, wat zoveel betekent als “Wat een kunstenaar gaat er in mij verloren”. Zo’n bekerpartij, vastgesteld op 1 uur en 30 minuten per persoon, zonder verlenging, kent naarmate de vlag van de klok zich als waarschuwend element meer en meer aan de combattanten opdringt, een in snelheid van handelen oplopend tempo. Minder goede zetten komen dan soms voor en bijna altijd is de klok de scherprechter. Hier deze uitdagende kloppartij”

Mr. E. Mulder – A. de Jong

Alle fragmenten en partijen hieronder op een rijtje:

(wordt vervolgd)

De vorige afleveringen treft u hieronder aan:

Uit optekeningen 1

Uit optekeningen 2

Uit optekeningen 3

Uit optekeningen 4

Uit optekeningen 5

Uit optekeningen 6

Uit optekeningen 7

Uit optekeningen 8

Uit optekeningen 9

Uit optekeningen 10

Uit optekeningen 11

Uit optekeningen 12

Uit optekeningen 13

Uit optekeningen 14

In de eindrangschikking werd Hongarije kampioen met 7 gewonnen matches en 1 onbeslist, wij Nederlanders moesten genoegen nemen met een 7e plaats, met ruime voorsprong op België en Italië. Wij wonnen tweemaal, speelden tweemaal gelijk en gingen 4 keer onderuit. Van de 8 wedstrijden was ik 4 maal van de partij, we speelden namelijk met teams van 4 man, terwijl iedere afvaardiging bestond uit 6 spelers. Twee daarvan moesten dus beurtelings op de reservebank plaats nemen.

Tegen de latere winnaars, Hongarije, behaalden wij in de eerste speelronde een prachtig 2-2 gelijkspel. Zoals later zou blijken het enige verliespunt van de aanstaande kampioenen! Het team bestond uit, in bordvolgorde, Smit (Nijkerk), Aad de Jong (Vlaardingen), Broekman (Zoetermeer) en Barkema (Leiden). In de tweede ronde waren Smit en Barkema vervangen door Thieme (Voorschoten) en mijzelf. Tegenstanders waren de Noren, die ons met ½-3½ de loef afstaken. Aad de Jong kwam met remise uit de bus, Broekman , Thieme en ik verloren.

De partij, aan bord 4, tussen de Noor en mij verliep volgens de banen van het Klassiek Damegambiet. Hoewel Wit enig initiatief kreeg en wist te behouden, liep ik toch weinig schade op, totdat een kwaliteit werd ingeboet. Bij de een en veertigste zet werd afgebroken. Na het diner werd geanalyseerd waarna om 20.00 uur moest worden voortgezet. Aangezien voor mij geen verdediging werd gevonden, werd niet meer aangetreden en de partij opgegeven.

Doetinchem, 10 mei 1977

Arild Johansen – A. de Jong

In de derde ronde moest ik weer op de bank. Oostenrijk was ook zonder mijn bijdrage in staat ons team af te troeven met 3-1: Smit verloor van de Oostenrijkse nationale kampioen Alexander Prameshuber en ook Broekman verloor. Thieme en Barkema behaalden remise.

In de volgende ronde, tegen België, mocht ik weer aantreden. De Belgen moesten we van oudsher van ons af kunnen houden, wat ook ditmaal inderdaad gelukte. Wim Thieme en ik moesten met remise genoegen nemen, Aad de Jong en Barkema gingen met het volle punt aan de haal. Mijn tegenstander was na de partij bereid zijn vooraf gekoesterde angst te openbaren. Mijn reputatie aks doder van vrijwel alle Belgische tegenstanders in het verleden, was hem ingefluisterd. Hij hield het spel dan ook zo vlak mogelijk en sprong als het ware een gat in de lucht, dat het hem was gelukt mij te beteugelen. Mijn mening, overigens niet geventileerd, was dat ik er niet veel van had gebakken en met het halve punt echt wel tevreden mocht zijn. Aan de bar genoot Jacky Vandersaenen nog duidelijk van zijn “ succes”!

In de vijfde ronde tegen Westduitsland kreeg ik weer rust. Opnieuw ging onze ploeg er onderdoor en weer met 3-1. Smit en Broekman de helft, Aad de Jong en Thieme niets niemendal. In ronde 6 wachtten de zonen van Wilhelm Tell ons op in een hinderlaag. Aan bord 4 kwam ik te zitten tegenover de slechts Frans sprekende Henry Rychener uit Genève. Een ding was zeker, ik had Zwart, dus zou het geen Franse opening worden….Pas du tout, monsieur! Heuresement opende Henry met de e-pion, et voila: la défense Alekhine deed zijn entree! Hij zocht zijn heil in de Jachtvariant met de subvoortzetting 5. Lc4. Verder reikte zijn theoretische kennis niet, maar desondanks had ik in de partij nog een minpuntje weg te werken. Dat lukte anders wel en op de 38e zet had ik de winstzet maar uit te voeren. Hagen van omstanders zagen het wel, ik, arme, echter niet, deed het verkeerd en moest in remise berusten. Het commentaar dat ik daarna kreeg te verduren leent zich niet voor afdrukken. 38…, Lg4 is uit, dat is zeker. Ook zeker is dat de uitslag 2-2 werd en in de eindstand eindigden we daardoor gelijk, maar ook achter de Zwitsers.

Doetinchem, 12 mei 1977

H. Rychener – A. de Jong

In de 7e ronde had ik weer een reservebeurt terwijl mijn makkers moesten opboksen tegen de Britten, die de “waves” wilden “rulen”. Andrew Law klopte Smit, Graham Lee rolde Wim Thieme op en Karl Weinhold (what’s in a name?) benam Albert Barkema alle lust tot verder spelen. Aad de Jong hield Malcom Firth op remise, wat inhield dat de laatste die avond rond moest gaan met enkele(!) flessen Dymple whisky. Door zelf goed mee te delen ontmoette dat niet het minste bezwaar bij de Midlands bewoner.

In de achtste ronde was de Nederlandse ploeg in zijn geheel vrij, we waren immers met 9 landen.

De laatste ronde bracht ons tegenover de Italianen. De Azzuri hadden nog alle matches verloren, vaak door hun onbesuisde aanvalspel. Ze zouden ook nu dus wel onvervaard van leer trekken. Ik mocht ook mee doen en wel tegen Sergio Bonseri, een onvervalste Romein.

Wij hadden Thieme en Barkema “ thuis” gelaten en de overigen kregen de storm over zich heen. Resultaat: Smit versloeg Ferrante, Willem Broekman remiseerde met Perna en ook Aad kwam niet verder tegen Bianchi. Ik had moeten verliezen van Sergio, maar mijn enorme blufzet op de 19e bracht hem kennelijk in verwarring. Hij slaagde er maar niet in de reden van deze raadselachtige zet te doorgronden en hij besloot er zijn handen niet aan te branden! De partij eindigde in remise, omdat herhaling van zetten niet kon worden voorkomen. Zou Wit dat toch hebben gewild, dan had hij nog een aardige kans gehad de bekende kous op de kop te krijgen..

Doetinchem, 14 mei 1977

S. Bonseri – A. de Jong

De slotavond met alle deelnemers en officials werd gehouden in hotel “De gouden karper” in Hummelo, waar wij Hollanders de hele tijd ook waren ondergebracht. Het werd een onvergetelijke happening met een schitterende tafel, waarvoor de koks in vol ornaat zich voor het in ontvangst nemen van een soort ovatie, opstelden!

Alle fragmenten en partijen hieronder op een rijtje:

(wordt vervolgd)

De vorige afleveringen treft u hieronder aan:

Uit optekeningen 1

Uit optekeningen 2

Uit optekeningen 3

Uit optekeningen 4

Uit optekeningen 5

Uit optekeningen 6

Uit optekeningen 7

Uit optekeningen 8

Uit optekeningen 9

Uit optekeningen 10

Uit optekeningen 11

Uit optekeningen 12

Uit optekeningen 13

Gouda, 10 maart 1975

A. de Jong – E. Karstan

NRSG Wilhelm Steinitz – Messemaker 1847

Promotieklasse RSB

Een tweede jeugdig slachtoffer was Luchtmeijer van Krimpen a/d IJssel.

Krimpen a/d/ IJssel, 6 oktober 1975

A.P. Luchtmeijer – A. de Jong

Krimpen a/d IJssel – NRSG Wilhelm Steinitz

Promotieklasse RSB

Intussen waren er weer selectiewedstrijden gestart met als doel het aanwijzen van een ploeg van 6 man, die de Hollandse afvaardiging moest opleveren voor het volgende Europees PTT kampioenschap , dat in 1977 gepland was in Doetinchem, in eigen land.

Er werden 2 groepen geformeerd, waaruit elk de nummers 1,2 en 3 een plaats zouden verwerven in het team. Ondanks lichamelijk minder in conditie zijn (door overwerktheid, ja,.dat komt echt voor!, was ik een aantal maanden buitenspel gezet). In januari van 1977 moest ik ondanks die handicap spelen in Nijkerk. Hoewel ik na elke zet naar buiten moest om lucht te happen en om een beetje te kalmeren, kwam ik gewonnen te staan tegen mijn oude kompaan Smit. Maar ik stelde remise voor omdat ik echt niet verder kon door oververmoeidheid. Onder vrienden moet zoiets dan ook kunnen! In diezelfde maanden haalde ik in die selectie toch voldoende punten om me te plaatsen. Een aardige partij was voor die gelegenheid zeker ook:

Arnhem, februari ‘77

M.J. van Eden – A. de Jong

Voor het afreizen naar Doetinchem nog een bewijsje hoe simpel schaken toch is!

Rotterdam, 14 maart 1977

A. de Jong – H. Schaeben

NRSG Wilhelm Steinitz – Groenoord

Promotieklasse RSB

Alle fragmenten en partijen hieronder op een rijtje:

(wordt vervolgd)

De vorige afleveringen treft u hieronder aan:

Uit optekeningen 1

Uit optekeningen 2

Uit optekeningen 3

Uit optekeningen 4

Uit optekeningen 5

Uit optekeningen 6

Uit optekeningen 7

Uit optekeningen 8

Uit optekeningen 9

Uit optekeningen 10

Uit optekeningen 11

Uit optekeningen 12

De andere dag, een zondag, werd besteed aan sightseeing door het schitterende Budapest. De bruggen (hids), de berg Gèllert, het Vissersbastion, de naast gelegen monumentale Mathiaskerk, ze trekken nog aan het geestesoog voorbij. Maar ook in het laag gelegen stadsdeel Pest werden vele bezienswaardigheden bezocht, zoals het Heldenplein en het Parlementsgebouw, dat een afspiegeling leek te zijn van dat in London. Ook speelt de prijs van een kop koffie (20 cent omgerekend in Hollands geld, geen Eurocenten!) of van de Mètro (10 cent!) me nog door het hoofd, gekoppeld aan de Kössenum csépens (dank u zeer) van de obers, die we met gigantische fooien in verbazing brachten. Wel werd ons van vele zijden op het hart gedrukt, vooral niet in te gaan op een mogelijk aanbod geld te wisselen. Dat was streng verboden en kon je zo op een politiebureau doen belanden.

Ook de avond, die we op eigen houtje doorbrachten in “het nachtleven” van Budapest, wat voor ons dan, hoofdzakelijk bestond uit het bezoek van min of meer obscure cafeetjes. Na sluitingstijd maakten we met z’n vieren een taxirit terug naar het hotel. De afstand van ongeveer 6 kilometer, de totaalprijs ƒ1,50 inclusief fooi, voor een rit gemaakt na 24.00 uur, klinkt ook nu nog belachelijk. Wel was de kwaliteit van het vehikel niet al te betrouwbaar. Ik zat op de rechter voorstoel, althans iets dat met zo’n benaming moet worden aangeduid. En al bij het gaan zitten had ik het gevoel, dat het ding maar aan één schroef min of meer met de bodem was verbonden. Hij wiebelde naar alle kanten. De taxidrijver liet ons genieten van zijn rijvaardigheden, zoals 100 km per uur en vierkant om de hoeken zonder vaart te verminderen. Daarbij belandde ik soms bijna achter het stuur in plaats van me in het rechterdeel van het compartiment op te houden. Maar a lá, ik kan het nog navertellen, dus zal het allemaal zo’n vaart wel niet hebben gelopen of anders heeft de invloed van het bier bepaalde indrukken wel versterkt!

De volgende dag gingen we met de bus (van de Hongaarse PTT) naar het Balatonmeer, waar we in de late ochtend aankwamen in het Poszta üdülü, een vakantiehotel van de Hongaarse PTT, in Balatonfenyves. Met twee man op een kamer, voorzien van een toilet, douche, twee eenpersoonsbedden, een balkon, tafel en stoelen en voldoende ruimte om je thuis te voelen. Zoals altijd op de reizen naar het buitenland, deelde ik de kamer met Cor Smit, die voor deze gelegenheid een pyjama had meegebracht, voorzien van paardenkoppen uit het schaakspel.

De middag werd besteed aan de loting en de officiële ontvangst van de buitenlandse gasten. Alles perfect en overlopend van vriendelijkheid geregeld door onze gastheren!

Van onze zes spelers mochten er maar vier worden ingezet per wedstrijd tegen een ander land. De loting wees uit, dat we in de eerste ronde direct al tegen het gastland moesten aantreden.

Een sterk team met Puschmann (nr. 2 in het kampioenschap van Budapest), Jenei (de trainer van het Hongaarse damesteam) en ook Otto Dobos (vertaald trommelslager), aan bord 4.

Ik deed het de volgende dag tegen de laatste niet bepaald in overeenstemming met mijn voornemens! In mijn vertrouwde Siciliaan, die hij overigens thematisch goed behandelde, liet ik mijn e-pion in de steek en stond daarmee gelijk voor een onbegonnen opgaaf. Die opgaaf begreep ik bovendien nog niet al te goed, want even later had ik weer een aanval van onberedeneerde vrijgevigheid en kon niet lang daarna de hand van Otto schudden. Een ietwat meewarige glimlach werd mijn deel. Of had dat wat met de Hongaarse melancholie te maken? Ik houd het nu, inmiddels tot rust gekomen na 35 jaar, maar op het eerste.

In die stand ging ik liever naar huis, maar met het oog op de in m’n eentje af te leggen afstand, heb ik me maar in m’n lot geschikt.

Toch werd ik de volgende dag opnieuw de eer waardig gekeurd de kleuren van mijn land te verdedigen en wel tegen het “zwak” geachte Italië. Ditmaal zelfs aan bord 3, met Zwart dus de zwarte Piet van het schaakgezelschap zullen we maar denken! Alle Italianen bleken liefhebber te zijn van het onvervaard belagen van de vijandelijke monarch. Zo ook onze Luciano Pellini uit Rome, die een pionnenbestorming op mijn veste losliet, die er kwalijk voor me uitzag. Maar als zo vaak in dat soort toestanden, wist ik me te handhaven. De dubbele pionnenachterstand achtervolgde zijn inventieve geest waarschijnlijk zodanig, dat hij in een gecompliceerde stand plotseling remise aanbood.

Lettend op de stand aan de andere 3 borden besloot ik daar op in te gaan. Analyse achteraf gaf me toen geen duidelijk beeld of ik daar goed aan heb gedaan. Nu, vele jaren later, nog eens kijkend, had ik beter door kunnen spelen, want Zwart had toch de beste kansen. Maar tenslotte was ik destijds ook blij, na de zeperd van de vorige dag, in ieder geval en zeker met Zwart spelend, wat aan de feestvreugde te hebben bijgedragen. De warme zon op het dakterras (30 graden) en het toertochtje met de motorboot van een oud Olympisch kampioen speerwerpen op het meer verjoegen al gauw mijn twijfels.

Op 11 september was er voor mij een rustdag ingelast en mocht Van Wijnen, die al tweemaal ongeduldig had moeten toekijken zijn geluk eens te proberen tegen Noorwegen. Ik bracht mijn dag luierend door, genietend van het mooie weer en van Balatonról, waar in de middag een uitstapje naar Kesthély en Tihany aan de andere kant van het meer, werd gemaakt. In Tihany was net een bruiloft aan de gang op de openbare weg!. Een schitterend schouwspel in klederdracht en overvloedige wijn!

De volgende dag mocht ik weer aantreden en wel tegen Graham Lee uit London. Deze meester in spé – in het Hoogovenstoernooi van dat jaar speelde hij direct achter de grootmeesters in de eerste hoofdgroep, evenals Andrew Law, die aan het eerste bord uitkwam – deze Lee dus, gaf een spelletje “sacrifying” te zien. Het ene offer na het andere liet hij op het bord (weer nummer 3) neerploffen. Ik hield zo lang mogelijk stand, totdat ik er geen gat meer in zag.

Balatonfenyves, 12 september 1974

Graham Lee – A. de Jong

Soms droom ik er nog van! Met mijn abominabele openingsbehandeling (geen Lf5 bijvoorbeeld) plus mijn ontembare vraatzucht waar het wit materiaal betrof, had ik het hem echter wel heel gemakkelijk gemaakt. Ach, dameverlies aan het eind van de executie beschouw ik maar als een “sacrify” mijnerzijds. Hij zou het toch niet geaccepteerd hebben, vrees ik. Het mat op h7 lonkte immers… of zou hij nog een schaakje op f5 met Pd5 hebben ingelast? Drie jaar later toen ik hem in Doetinchem sprak, wist hij zich het “event” nog te herinneren: “Yeahh! All that sacrifices! That was quite a game, was n’t it?”

Mijn laatste bijdrage was tegen de Zwitserse ploeg, in ronde 7 en ook weer aan bord 3. Ook die partij wist ik niet naar m’n hand te zetten. In het algemeen heb ik daar behoorlijk onder mijn kunnen gespeeld. De openingsbehandeling, anders een van mijn “bouwstenen”, faalde steeds. Ook mijn normale inzicht schoot in deze partij tekort. Zo verzwakte ik eigenlijk uit “eigen wil” mijn koningsstelling, een feit dat me later in de partij noodlottig werd. Handigheidjes zoals een loperoffer om de aanval gaande te kunnen houden, waren onvoldoende om de partij nog te redden. Na 40 zetten werd afgebroken, de voortzetting ’s avonds na het diner had niet veel meer om het lijf. In totaal haalde ik dus 1 remise ging ik 3 x onderuit! Weinig verheffend!

Zeven zetten na het afbreken speelde Ernst Herrli:

47… Tb5

Reden genoeg om te bedenken dat ik in dat kampioenschap mijn laatste zet al had gedaan.

Alle fragmenten en partijen hieronder op een rijtje:

(wordt vervolgd)

De vorige afleveringen treft u hieronder aan:

Uit optekeningen 1

Uit optekeningen 2

Uit optekeningen 3

Uit optekeningen 4

Uit optekeningen 5

Uit optekeningen 6

Uit optekeningen 7

Uit optekeningen 8

Uit optekeningen 9

Uit optekeningen 10

Uit optekeningen 11

We hebben nog wel een poosje zitten zoeken naar een andere uitkomst, maar ten slotte werden we geroepen voor een copieus diner. En zo’n roep is uiteraard onweerstaanbaar!

Intussen was er weer een grote strijd ontbrand met vele PTT coryfeeën voor een plaatsje in een zestal, dat zich zou plaatsen voor een Europees PTT-landenkampioenschap .

Slechts 6 spelers konden de uitputtende selectie overleven. Het was dus zaak te winnen van wie gewonnen zou kunnen worden en niet te verliezen van de lui die ook snode plannen hadden. Uit de eerste 3 ronden haalde ik dan ook het maximum. De eerste serieuze tegenstander in de race naar de afvaardiging naar Hongarije, was Kees Sio, clubgenoot, en gebrand op winst. Ik trad hem tegemoet op een manier die hij niet verwachtte en stuurde aan op een stenen muur waartegen het moeilijk beuken was. Toch slaagde hij er in een toren binnen mijn stelling te krijgen en op pionnenroof uit te gaan. Maar door doortastend spel wist ik hem van me af te houden. Na 30 zetten was deze positie bereikt:

In mei van het jaar 1973 werd voor de eerste keer de laatste ronde van alle KNSB competities gezamenlijk verspeeld en wel in de Rijnhal te Arnhem. Voor NRSG Wilhelm Steinitz werd dat een ontmoeting met Ut Studs, dat later verder ging onder de naam Paul Keres. Ik herinner me nog wel de ambiance die in de hal was waar te nemen met zoveel clubwedstrijden tegelijk.

Voor het NVPTT kampioenschap leed ik een verschrikkelijke nederlaag tegen Albert Barkema als gevolg van 3 slechte zetten in lijn direct in de opening. Ik werd compleet van het bord geveegd. Mijn tussenscore kwam daarmee op 3½ uit 5. De volgende klip was Paul Bregman uit Utrecht (later speler van Vianen). Paul was ook een directe concurrent voor de ploeg voor Hongarije. Tot m’n verrassing bediende hij zich van de Aljechin Verdediging. Ik kwam met voordeel uit de opening, won zelfs 2 pionnen en wikkelde vervolgens naar een eindspel af, dat ik instructief naar winst voerde. De zogenaamd “mindere goden” tussen de Hongarije sollicitanten waren soms moeilijk te kraken. Een mooi voorbeeld was de narrow escape die ik had bij een huisbezoek in Bleiswijk. Daar woonde Wim Visscher, een Telecom-ingenieur. Hij kon ook ingenieus schaken! Wist ik in het begin op schalkse wijze een kwaliteitje in de wacht te slepen, later kwam ik in ernstige moeilijkheden. Alle zeilen werden bijgezet en zo wist ik nog net, hangend aan een rafelig eindje hoop, de veilige remisehaven te bereiken. Zo ontsnapte ik met een blauw oog, maar met dat oog had ik nog altijd uitzicht op het Balatonmeer. Dat geluk was me niet beschoren tegen Harry Grondijs, die later bekendheid zou krijgen als eindspelexpert. Harry was een zeer begaafde speler, die door gebrek aan tijd het praktische schaak wat moest laten vieren. Maar in die tijd was hij nog still going strong en dat moest ik aan den lijve ondervinden!

Barneveld, 1 september 1973

(de wedstrijden werden op zaterdag gezamenlijk gespeeld in de grote zaal in Barneveld, die in later jaren tot de grond toe is afgebrand)

H.H. Grondijs – A. de Jong

Voor de jaarlijkse 3 bondenontmoeting PTT-NS-Politie kwam het ‘s morgens tot een amusant treffen met een politiedienaar, wellicht een koddebeier of anders misschien een hoofdcommissaris. Ik mocht in ieder geval zelf proces-verbaal opmaken!

Bij deze wedstrijden treden 3 bonden aan met elk 12 spelers. De bonden spelen tegen elkaar steeds met 6 spelers, dus team A en team B. Op die manier kun je alle teams in 2 ronden volledig tegen elkaar laten spelen. Beetje ingewikkeld, maar het kan! Team A bestaat dan uit de borden 1-3-5-7-9-11 en Team B uit de borden 2-4-6-8-10-12. PTT A speelt in ronde 1 tegen Politie B en PTT B tegen NS A, Politie A tegen NS B. Zo hebben alle 36 spelers een partij. In ronde 2 gaat PTT A tegen NS A, PTT B tegen Politie A en Politie B tegen NS B. Aan het einde worden de behaalde bordpunten opgeteld en winnaar is het totale team (A+B) met de meeste punten. In de vele jaren dat deze ontmoetingen werden gehouden trok PTT vrijwel steeds aan het langste eind, voor Politie en NS. Ook heef PTT nog wel gespeeld met Defensie, de laatste beker hiervan staat nog bij mij thuis.

’s Middags trad ik aan tegen een spoorbeamte. Ook nu weer iemand het midden houdend tussen een wisselwachter en een roodgepette stationschef. Beide partijen werden in winst omgezet, zoals zo vaak.

In de finalereeks voor “Hongarije” kreeg ik in het voorjaar van ’74 o.a. te maken met Jan van Wijnen van het Arnhemse GOVA (het girokantoor). Deze Jan had het tot nu voortreffelijk gedaan en behoorde tot de kanshebbers voor afvaardiging. Weliswaar wist ik een pion voor te komen, maar hij benutte op tactische wijze zijn tegenkansen, waardoor ik het kleinood weer inboette. Uiteindelijk remise en behielden we beiden onze kansen. Diezelfde middag speelde ik ook nog tegen mijn “broer” Aad de Jong, een postbesteller uit Vlaardingen. Aad speelde jarenlang aan bord 1 van HVO te Vlaardingen en wist “van wanten”, wat bleek uit een langdurig verblijf in de topgroep van PTT. Aad was een liefhebber van gambietvarianten zoals het Morra-gambiet. Ook Scandinavisch stond op zijn programma. Met dat laatste systeem kreeg ik in onze “broederstrijd”te maken. We wisten geen van beide voordeel te bereiken en deelden ook nu weer “broederlijk”het punt. Na afloop gingen we in 1 auto (de mijne) vanuit Amersfoort richting Rotterdam en zelfs naar Vlaardingen, waar ik hem voor de huisdeur afzette.

Een ruime maand later was weer zo’n dubbelslag gepland in Amersfoort. Nu had ik de laatste maanden bijna geen schaakbord meer gezien, wat verband hield met weer een ingrijpende wijziging in m’n werkzaamheden. Na 5 jaar Personeelsdienst verkaste ik begin 1974 naar de toenmalige Centrale Directie van PTT in Den Haag, waar ik groepschef verzendingsvoorwaarden van het goederenverkeer werd. Afbouw (overdracht van werk) en inwerken in Den Haag, nota bene in dubbelfunctie(!), vergde alle vrije tijd. En in die vrije tijd schreef ik ook nog een lijvig studieboek voor opleiding van postpersoneel bij de douaneafdelingen. Schaken was dus helemaal uit beeld.

In de ochtendsessie in Amersfoort kreeg ik te maken met de Charlois/Europoort speler Jan Bakker. Het werd een vluggertje!.

J. W. Bakker – A. de Jong

Hiermee schakelde ik Jan uit voor Hongarije en zelf stond ik er goed voor, mits ik ’s middag Paul Bregman zou weten te weerstaan. Die middag bakte ik er echter weinig van en ging kansloos onderuit. Goed voor Paul, die hiermee zijn uitverkiezing in het team veilig stelde. Ik

had nog 1½ punt nodig uit 2 partijen om ook mee te mogen naar de puszta.

Een week later volgden de beslissende matches. Tegen Piet Beijk uit Roermond trok ik met veel moeite aan het langste eind en tegen Van der Velde haalde ik het ontbrekende halve puntje binnen. Maar de manier waarop….??? Aan het einde kwam ik goed weg toen hij volkomen onterecht remise voorstelde!

A. de Jong – P.A.M. v.d. Velde

Maar dank zij de veine en ondanks de drukke werkzaamheden toch geslaagd!

Met deze uitslag was ik verzekerd van bord 5. Geplaatst waren Cor Smit (Nijkerk), Kees Sio (Vlaardingen), Aad de Jong (Vlaardingen), Paul Bregman (Utrecht), ikzelf en Jan van Wijnen (Arnhem).

In maart weer eens naar MEMO in Amsterdam. Aan bord 5 C. de Leeuw. Ik bediende me weer eens van Aljechin. Na 32 zetten deze stelling:

In mei weer naar Amsterdam, nu naar Desisco/Watergraafsmeer, en weer een Aljechin , nu tegen Piet van Haastert. Het werd een boeiende pot, waarin duchtig met de pionnen werd gerommeld. Toen ik dacht het lek boven water te hebben, bleek pas hoe lek de zaak was. Het gebrek aan speelruimte voor Zwart in deze opening, werd door de Amsterdammer aardig aangetoond.

Amsterdam, 11 mei 1974.

P. van Haastert – A. de Jong

Alle fragmenten en partijen hieronder op een rijtje:

(wordt vervolgd)

De vorige afleveringen treft u hieronder aan:

Uit optekeningen 1

Uit optekeningen 2

Uit optekeningen 3

Uit optekeningen 4

Uit optekeningen 5

Uit optekeningen 6

Uit optekeningen 7

Uit optekeningen 8

Uit optekeningen 9

Uit optekeningen 10