Beter?

www.atempomagazine.nl

(c) Eric van Reem / A Tempo Magazine

Het gele gevaarte schoot langs het trottoir.

De flipper om zijn rechtervoet bemoeilijkte hem het instappen. De taxi trok op.

“Waarheen?”

“Zand. Haas. Haaaaaaas. Zandhaas.”

“Dat ken ik niet.”

“Raasdonders!”

En nog langzamer: “Zzzzzzaaaaandhaaaaasssss. Mag ik roken?”

Hij probeerde een sigaret uit het getatoeëerde pakje op zijn ontblote kuit te krabben.

Voordat hij zich kon automutileren gaf de chauffeur hem een saffie uit een rood met wit karton.

“Waarheen?”

Hij draaide zijn hoofd, keek de chauffeur met samengeknepen ogen aan, trok zijn neus op en snoof hard.

“London 1851.”

“London Street?”

“Nee! Zandhaas! Het jaar. 1851.”

“Ik kan niet terug in de tijd, meneer. Heeft u een andere bestemming?”

“Heeft u. Heeft u. Heeft u Simon & Garfunkel bij The Beatles geplaatst?”

Hij nam een hijs van de sigaret.

“Wat wilt u doen in London, 1851, eigenlijk?” vroeg de chauffeur, toch nieuwsgierig geworden.

“Schandhaas.”

“Wat zegt u?”

“Schandhaak!”

“Ik begrijp u niet, mijnheer.”

“Zandhaas, schandhaas, schandhaak, handschaak!”

“Wilt u schaken?” gokte de chauffeur.

“e4.”

De chauffeur wist dat er een groot toernooi in de stad was. Het stond in alle kranten. Hij reed zwijgend naar de speellocatie. Zijn passagier trok een paar biljetten uit zijn flipper, maakte er een propje van en schoot het met zijn vinger via de voorruit op de schoot van de chauffeur.

Het beklimmen van de trap van het gebouw ging moeizaam.

Als er één Mexicaanse ziel zou mogen terugkeren, laat dan GM Carlos Torre Repetto herrijzen. Zijn schaak-carrière was veel te kort. In 1926 werd hij opgenomen voor krankzinnigheid, nadat hij zich volledig had ontkleed in een openbare bus. Hij was toen pas 21 jaar.

Velen kennen de prachtige Zwickmühle waarmee hij in 1925 Lasker in Moskou versloeg. Weinigen zijn op de hoogte van het miniatuurtje tegen Ernst Grünfeld in Baden-Baden, hetzelfde jaar:

Ernst Grünfeld – Carlos Torre Repetto

1. d4 e6 2. Pf3 f5 3. g3 Pf6 4. Lg2 d5 5. 0-0 Ld6 6. c4 c6 7. Dc2 0-0 8. b3 Pe4 9. Lb2 Ld7 10. Pe5 Df6 11. f3 Pxe5 12. dxe5 Lc5+ 13. Kh1 Pxg3+ 0-1

Grunfeld - Torre

Elke keer als deze partij wordt nagespeeld, draait Grünfeld zich geschrokken om in zijn graf, want hij viert Dia de los Muertos niet. Hoe Torre vanaf 1926 zijn leven heeft ingedeeld blijft gehuld in nevelen. Hij stierf op 19 maart 1978, een jaar nadat hij door de FIDE de grootmeestertitel kreeg toegewezen. Waarschijnlijk is die positieve tijding hem nooit ter ore gekomen.

Uit: A Tempo Magazine 2.12 – Mysterie

www.atempomagazine.nl

Oom Kees, de marmite is op.

De nieuwe A Tempo Magazine is nu uit!

Begin het nieuwe jaar goed en neem een abonnement!

www.atempomagazine.nl

Imitatie is een natuurlijke, dierlijke eigenschap. Het zorgt voor ontwikkeling. Alle levende wezens leren door hun ouders na te doen. Zonder imitatie geen motoriek, spraak, muziek en schaak. Creativiteit en originaliteit zijn in de kern altijd een erfenis van imitatie. Het is goed om te imiteren. Daarvan kan men groeien.

Kopiëren is minder slim. Een stijl zoals Shirov zich eigen heeft gemaakt, kan niet worden overgenomen door deze te kopiëren. Genoeg spelers die in de opening bewust en zo snel mogelijk een pion wegblunderen, onder het mom van een offer, of, nog minder realistisch, een gambietje. Omdat ze een creatieve opening willen spelen. De tegenstander meteen willen laten nadenken in het Lets of Albin’s Tegengambiet. Omdat Shirov het ook doet. De pion zien ze nooit meer terug en het doet pijn om hen te zien aanmodderen als de compensatie is weggeëbd en ze een verloren midden- en eindspel ingaan. *)

De meesten ontbreekt het aan lef om goede openingen te leren, omdat verlies dan geen excuus meer kent.

Zeer beginnende schakers, zowel junioren als senioren, hebben de neiging de zetten van hun tegenstander te kopiëren. Het zit opgesloten in hun natuur. De meesten hebben ook liever zwart, omdat ze dan kunnen zien wat hun tegenstander doet. In een aantal openingen, waaronder het Engels, kan er worden gespiegeld. Zetten lang bootst zwart de witte zetten aan zijn kant van het bord na. Als de meester tegen de amateur gaat schaken, ligt de spiegel snel aan diggelen en blijven er enkel splinters achter.

Capablanca – NN, New York 1918

1. e4 e5 2. Pf3 Pc6 3. Pc3 Pf6 4. Lc4 Lc5 5. O-O O-O 6. d3 d6 7. Lg5 Lg4 8. Pd5 Pd4 9. Dd2 Dd7 10. Lxf6 Lxf3

11. Pe7+ Kh8 12. Lxg7+ Kxg7 13. Dg5+ Kh8 14. Df6# 1-0

Zoals Clint Eastwood zei: “Man’s got to know his limitations.”

*) Naar “The Road to Chess Improvement” – Alex Yermolinsky, Gambit Publications Ltd 1999.

www.atempomagazine.nl

De grootmeester van de dame-offers is natuurlijk William Shakespeare. Zijn toneelstukken zijn ermee doordrenkt, zoals bloed een witte zakdoek verkleurt. Othello vermoordt zijn Desdemona. Juliet van Romeo doorstoot haar eigen hart. In King Lear maakt Shakespeare het helemaal bont. Nadat Gonoril haar eigen zus Regan heeft omgebracht, offert ze zichzelf.

De dame die de dame offert. Is dat niet het klassiekste gambiet ooit?

Judit Polgar – Lars Bo Hansen (Vejstrup 1989)

33. Dg7+!

1 – 0

www.atempomagazine.nl

En zeker niet minder

Dat ik, op die bewuste avond,

Mijn pion nam

En verzette.

Precies daar waar

Fritz hem ook had gedacht.

Alles zat mee,

Het veld, mijn blik en de kracht

Waarmee ik schoof.

Mijn tegenstander verbluft

Achterlatend.

A Tempo Magazine (c) Ton van Eck

www.atempomagazine.nl

Hoe verdienstelijk ik vroeger ook bewogen heb op allerlei verschillende sportieve ondergronden, teveel gedoe is aan mij niet meer besteed. Een korte wandeling lukt nog wel, maar het idee dat ik voor mijn pret kilometers in draf moet afleggen stuit mij tegen de borst, sterker nog, het angstzweet breekt me bij de gedachte daaraan al uit. Nee, ik zou moeten kiezen voor een zittende activiteit en het liefst één waarbij ik vooral in alle stilte mijn medemens zou kunnen ontmoeten. Schaken! Dat was het. Ik deelde het de huisarts bij het volgende bezoek mee, en zijn tegenzet was een halvering van de medicatie. Voor wat hoort wat. “Succes ermee en verstandig dat u een besluit heeft genomen.” Ik meldde me aan.

Een prettige vereniging. Fijne mensen. De arts had gelijk. Sociaal contact doet goed en het maakt dat je je weer deelgenoot voelt van de samenleving. Dat schakers rouwdouwers en herriemakers zijn merkte ik pas later. Praten doen ze nauwelijks, maar stilte in de speelzaal is ver te zoeken. Hout op hout, hout op plastic, hout op ijzer. Nooit eerder had ik beseft dat pionnen, lopers, paarden en torens konden worden gebruikt om met enorme dreunen de speelklok in te drukken. Nooit eerder was ik gewaar geweest dat schakers heel hun energie en agressie in de strijd gooiden bij het neerzetten, zeg maar plempen, van een stuk op een zojuist veroverd vijandelijk veld. Van eerbied en respect is geen sprake. ’s Nachts in bed trilde mijn lichaam nog na. Dit ging zo niet.

Ik besloot het heft in eigen hand te nemen, het lawaai te keren en mijn eigen database op te zetten. De Stampbase. Inmiddels heb ik van de honderdeenentachtig leden van mijn club het stampen geïndexeerd. Van eenieder heb ik inzichtelijk wie welke druk uitoefent op de stukken, en vooral op mijn gehoor.

Sinds kort stop ik een zakje viltjes met lijmlaag in mijn binnenzak als ik van huis ga. De viltjes van diverse diktes, waarbij de dikte afhankelijk is van mijn opponent, plak ik onder de stukken voordat de partij begint. Ook voor het sla-vlak van de klok heb ik viltjes in diverse maten voorradig. Ook deze plak ik met zorg en aandacht stevig vast. Het moet een tikje kunnen verdragen, immers!

Het gaat inmiddels een stuk beter met me. Binnenkort heb ik weer een afspraak met de dokter, ik zal hem mijn Stampbase tonen. Spoedig hoop ik beter verklaard te worden.

(c) Ton van Eck / A Tempo Magazine

www.atempomagazine.nl

Omdat ik het bij mijn vriendin had verbruid

Speelde ik in een bruine kroeg

Om geld daagde ik iedereen uit

Twee tientjes vroeg hij, voor het plezier

De schaker van éénentwintighonderd

Hoe kom je zo goed? vroeg ik verwonderd

Maar ik had geld als stropapier

Hij opende met 1. e4

Ik trok van Siciliaanse leer

Ging als een dronkeman tekeer

Hem slachtend in dat nachtkwartier

Nadat ik twee pionnen had genomen

Nam ik zijn koningsstelling in bezit

De positie was verloren voor wit

Het mat in drie was niet te voorkomen

Tot hij zijn loper pakte, schaak op f6!

Ik moest mijn dame geven op dit soiree

Had ik die loper niet ingesloten op a2?

Ik verloor en ik greep naar de fles

Het besef kwam tien minuten later

Toen hij zijn geld had geïncasseerd

En ik de kroegschaakles had geleerd

La2-f6 is prachtig theater

Maakt het uit hoe je wint? is de vraag

Ik heb immer gezwegen – ik ben niet zo’n zeur

Hij gaf aan het kroegschaak een nieuwe kleur

Het bier was geel met een witte kraag

www.atempomagazine.nl

Op de vreemdste plekken is geschaakt. Onder water met verzwaarde stukken, in een achtbaan met een kleefbord, op een industrieterrein met containers.

Het lijkt er echter op dat er nog nooit is geschaakt tijdens skydiven. De ‘vrije val’, in het Nederlands, maar ik prefereer de term hemelduiken.

Regelmatig springen er waaghalzen met honderden tegelijk uit een vliegtuig. Tijdens het hemelduiken construeren zij de mooiste menspatronen. Schijnbaar is nog niemand op het idee gekomen om bestaande schaakfiguren mee te gooien en een partijtje te luchtschaken. De dame moet dan wel een piepklein parachuutje om. Voor de zekerheid."

Uit: A Tempo 2.1 (Martijn Boele)

www.atempomagazine.nl