Een YouTube-kanaal is natuurlijk nogal anders dan een dvd of boek, YouTube is immers gratis. De eigenaar van het YouTube-kanaal maakt de video’s in de hoop dat zoveel mogelijk mensen het filmpje zien. De kijkers kijken gratis, dat maakt het natuurlijk erg prettig voor de kijker. Alles is gegeven en “een gegeven YouTube-filmpje mag je niet in de bek kijken”. Nu word dit natuurlijk wel gedaan, als er iets niet goed is klikt men weg en kijkt een ander filmpje. Zo werkt YouTube, pijnlijk voor de makers, prettig voor de kijkers.

Het YouTube-kanaal waar ik het over wil hebben is ChessDojo. Het is een YouTube-kanaal gericht op verbetering en plezier in het schaken. Het kanaal wordt gerund door drie coaches: GM Jesse Kraai, IM Kostya Kavustiky en IM David Pruess. De rollen zijn als volgt verdeeld: GM Kraai doet alle diepe partijanalyses, Kostya doet van alles, hij is de oprichter van het kanaal en is dominant; David doet allerlei trainingen.

Voordat ik het over de filmpjes ga hebben, wil ik eerst even bij stilstaan dat ze een hele eigen gemeenschap hebben opgebouwd. In die gemeenschap organiseren ze schaaktoernooien, thematoernooien en privétrainingen. Zelf heb ik ook een paar keer aan deze toernooien meegedaan. Het zit vol met hele getalenteerde spelers die heel veel op Chessable zitten, wat er vaak in resulteerde dat ik er in de opening al snel aflag. In deze toernooien speelt iedereen erg serieus en er wordt (zover dat te controleren valt) niet vals gespeeld. Ook kun je trainingspartijen aanvragen mocht je daar behoefte aan hebben.

De meeste video’s verschijnen in series, de coaches hebben allemaal een of twee series waar ze dan wekelijks of maandelijks een videootje aan toevoegen. Populaire series zijn: Dojotalks (een talkshow waar de laatste nieuwtjes in de schaakwereld worden besproken), Ultimate Sensei (een paar clubschakers worden getraind door de coaches en dan zien wie het meest er aan heeft gehad, zelfde idee als de Voice of Holland). Daarnaast is er een boekenclub waarin boeken van hoofdstuk tot hoofdstuk besproken worden. Het laatste boek was Technical Decision Making in Chess van Boris Gelfand, een erg moeilijk boek. Leuk om te zien dat ook IM’s en GM’s er veel moeite mee hebben.

Er zijn ook boekrecensies, er is een openingslab (Kostya beantwoordt vragen over openingen) en er is Game Review, een serie waarin GM Jesse Kraai ingestuurde partijen analyseert. Jesse kan erg fijn analyseren, heeft een rustige stem en is erg positief. De partijen die geanalyseerd worden zijn van kijkers en studenten van Kraai. Ook onze partijen wil hij analyseren, dit wel tegen een kleine vergoeding anders blijft hij bezig natuurlijk, ook moet je je eigen notities meesturen.

Ze hebben ook videootjes die los staan van een serie. De onderwerpen verschillen van interessante openingen tot een eindspel test of de beste app om problemen op te lossen.

Er is ook een samenwerking met de US Chess School. Door de coronapandemie krijgen deze Amerikaanse talenten niet meer klassikaal les maar gaat alles online. Nu heeft de school gevraagd of ChessDojo dit wil organiseren en dat doen ze met verve. Al deze trainingen worden ook op het YouTube-kanaal gezet en zijn deze reuze interessante webinars voor iedereen beschikbaar.

Bij deze trainingen is er elke les een andere instructeur, populaire trainers komen vaker terug. Ze zijn nu bezig met een serie over de grote schakers van het verleden. Hiervoor was er een serie over het leren van verliespartijen.

Conclusie

Het is een erg fijn YouTube-kanaal, sommige videootjes zijn beter dan andere, maar over het algemeen ligt het niveau erg hoog. Er is materiaal voor alle schakers. Zelf kun je ook mee schaken wat erg leuk is. Ik zou zeggen: ga er voor zitten, neem de tijd, en is dit videootje niet naar je smaak, klik dan lekker een ander aan.

Hieronder volgen drie ChessDojo-video’s die ik erg goed vond. Deze video’s zijn aan te raden, erg leuk allemaal.

• Easy system against the French. Hierin word er een systeem uitgelegd tegen het Frans. Dit filmpje werd uitgebracht nadat theoreticus en landgenoot Anish Giri zijn chessable-cursus over het Frans had uitgebracht. Na het filmpje is de cursus gewijzigd. Ook Carlsen heeft dit systeem gespeeld.
  ➟ https://www.youtube.com/watch?v=X1xu3ft3v_4
  
  
• Super GM Teaches an IM, de titel zegt het al: IM David Pruess krijgt les van super GM Sam Shankland, erg leuk om te zien. Je ziet het niveauverschil, maar je ziet ook het kwartje vallen bij David. De training zelf is ook waanzinnig.
  ➟ https://www.youtube.com/watch?v=Yn7ZaQg4Uf4
  
  
• Magnus Carlsen: World Champion Defence – US Chess School w/ Sam Shankland
  Dit filmpje is Shankland in topvorm! Hij is met z’n verkeerde been uit bed gestapt en komt er nog net op tijd achter dat hij een training moet geven, aan tieners en die zitten te klieren. Dus wat doe je dan? Juist, je geeft ze hele moeilijke opgaven en wordt boos als ze het niet begrijpen. De uitleg doe je heel snel zodat niemand het snapt, daarna stel je een nog moeilijkere vraag, waarna je boos wordt als niemand het snapt; je had het immers uitgelegd. Erg grappig om te zien. De partij is ook schitterend en laat echt zien waarom Magnus zo goed is.
  ➟ https://www.youtube.com/watch?v=w1aecQrEqEE

Deze dvd gaat over een manier van spelen, niet alleen over het eindspel. Keith Arkell heeft een hele eigen manier van spelen bedacht. Hij heeft een hiërarchie van pionnen, hoe verder de pionnen van het centrum af zijn hoe minder belangrijk ze worden. Dit is algemeen bekend, een pion kan vanuit het centrum immers belangrijkere velden bestrijken dan op de flanken. Maar voor Keith is dit niet alleen een gegeven, nee, Keith past daar zijn hele spel op aan.

Keiths droompartij
Ik zal een poging doen Keiths droompartij te beschrijven. Keith speelt zwart.

Keiths favoriete opening is de Caro-Kann, om zijn d- en c-pionnen te ruilen voor wits d- en e-pionnen. Nu heeft Keith een centrumpion en wit niet. Menig schaker zou dit niet eens opmerken maar Keith droomt van zulke posities. Nu schuift hij zijn pion naar e6 om een veilige haven te hebben voor zijn koning en de halfopen e-lijn te blokkeren. Daarna moeten alleen nog de dames eraf en dan kan de pret beginnen. Na de dame-ruil krijgt Keith een remise aanbod van een bijna in slaap gedommelde witspeler maar Keith slaat af. Keith wil niet stoppen met spelen, het spel is voor hem net begonnen. Hij begint aan de aanval! Een minderheidsaanval maar toch een aanval. Als deze aanval geslaagd is, concludeert Keith dat wit een zwakte heeft. Ja, die ene pion die staat nu geïsoleerd. Nu begint het allerleukste voor Keith, het touwtrekken. Keith valt met man en macht de pion aan, wit verdedigt de pion. Daarna doet Keith nog een stuk of 30 kleine stellingverbeterende zetjes en gooit zijn koning naar voren. De tegenstander is inmiddels zo gefrustreerd dat hij met een ondoordachte zet een zwakte in zijn eigen kamp creëert. Fantastisch denkt Keith, twee zwaktes! Keith strompelt er met zijn koning direct op af. Wit moet beide zwaktes dekken maar zijn koning moet door de lijn van de toren lopen hierdoor kan hij niet beide pionnen dekken, hij laat er één gaan. Het is volbracht Keith, heeft na zo’n 6 uur spelen in 120 zetten een pion gewonnen! Keith wint de partij na nog eens 45 zetten. De witspeler stopt met schaken.

Zeg je nu: ja, zo zou ik wel willen spelen, dan is deze dvd echt iets voor jou.

Video’s
De dvd is opgedeeld in thema’s, vooral de thema’s 4 tegen 3 pionnen op de koningsvleugel en de minderheidsaanval schoten er boven uit. Er wordt één thema per video behandeld, maar er zijn ook steeds terugkerende thema’s zoals het uitbuiten van twee zwaktes en de minderheidsaanval. Deze thema’s worden erg goed uitgelegd en vooral de terugkerende thema’s worden er echt ingehamerd.

Een grote kracht van deze dvd is dat het niet alleen eindspelen zijn. Elke video laat een hele partij zien, zo zie je ook hoe je in zulke eindspelen komt. Zo kom je bijvoorbeeld langs een opening genaamd The Spraggeld Egg (een variant tegen het Konings-Indisch). Keith geeft meerdere methodes om het spel in rustiger vaarwater te leiden en een stelling te krijgen die Keith en hopelijk jij dus ook prettig vindt om te spelen.

Na het bekijken van de dvd heb je echt een goed idee hoe Keith denkt en heb je een goed begrip van zijn methodes.

Presentatie
De presentatie wordt gedaan door Simon Williams en Blair Connel. Deze twee heren buigen zich samen met Keith over zijn partijen en proberen de ideeën zo duidelijk mogelijk uit te leggen. Simon is hier erg gedreven in, hij heeft al heel wat dvd’s op de markt waarvan de meeste het aanbevelen waard zijn. Blair Connel is wat minder bekend, maar doet een aardige poging om het zo leerzaam mogelijk te maken. Keith is het onderwerp, zijn partijen, ideeën en stijl moet worden doorgrond.

Een groot nadeel aan dit trio is dat Simon duidelijk beter is dan Blair. Dit kan leiden tot irritatie. De vraag waarom ze Blair gebruiken als ze Simon hebben, kwam meerdere keren in mij op bij het bekijken van de dvd.

Keith is soms moeilijk te verstaan, ik moest het geluid heel hard zetten en dan nog had ik er soms moeite mee, ook het Engels kan soms lastig zijn. Als je moeite met Engels hebt, zou ik deze dvd niet aanraden.

Conclusie
Deze dvd is een echte aanrader. Hij is maar liefst elf uur lang(!) en zal niet alleen je eindspelen naar een hoger niveau tillen maar geeft je een hele alternatieve stijl! Voor een rustige speler is het ideaal omdat je kunt verder bouwen op je stijl. Een wat wildere speler wordt een mooi en duidelijk alternatief geboden.

De dvd kost 80 euro, dat is nogal prijzig. Ik vind het te duur en zou wachten op een aanbieding. Geld is het enige bezwaar, de dvd is top!

Hier een inleiding van Simon zelf: https://www.youtube.com/watch?v=ADHN_20PAIg&t=1057s

Keith in een video met Blair, het thema van de video laat zich raden.

Hoe kom je in zo’n lijst?

Je komt er niet zomaar in! Hieronder de criteria waaraan je moet voldoen om opgenomen te worden in de Hall of Fame:

• Je moet een goede poging hebben gedaan naar de titel van wereldkampioen. De titel gewonnen hebben heeft de voorkeur.
• Er wordt gekeken naar de hoogste klassering op rating, en dus sterkte, bij spelers zonder rating is een historische rating gebruikt. Hoe deze historische rating wordt berekend kun je vinden op Chessmetrics.com.
• Zoals de Engelsen het zo mooi zeggen: longevety. Een lange tijd op top niveau wordt zeer gewaardeerd.
• De prestaties in de olympiade en andere toernooien.

Appels en peren

Bedenkt u eens hoelang er al competitief wordt geschaakt. De eerste erkende wereldkampioen, Steinitz, won zijn titel in 1886. We leven nu, het zal u vast niet ontgaan zijn, in 2020. In die tijd zijn er heel veel, hele sterke schakers geweest. Die in veel gevallen elkaar nooit hebben gezien, laat staan tegen elkaar geschaakt hebben. Sterker nog: het verschil in tijd is zo groot dat het soms voelt alsof de makers van deze videoserie het over een totaal andere sport hebben. Een goed voorbeeld hiervan zijn de spelers La Bourdonnais en Sergey Karjakin. De Rus is opgegroeid in Oekraïne waar hij al snel werd gezien als supertalent. Op zijn twaalfde werd hij grootmeester en niet veel later drong hij door tot de absolute top. Karjakin heeft de switch gemaakt naar Rusland en is tijden de bord-1-speler geweest voor het Russisch olympiadeteam. Sergey heeft het gepresteerd om een kandidatentoernooi te winnen waar andere “hall of fame-ers” aan meededen. Door die prestatie mocht hij Magnus Carlsen uitdagen voor zijn titel van wereldkampioen. Karjakin kwam op 1-0, vier rondes voor het eind. Helaas voor Karjakin maakte Carlsen gelijk en verloor hij de daarop volgende blitz-tiebreak.

In de tijd van de Fransman ging het er anders aan toe. La Bourdonnais is de beste speler van zijn club, verslaat zijn voorganger (die uit arrogantie zonder de pion op b7 begon) en daagde daarna de sterkste Brit uit en weet de match overtuigend te winnen. Dit lijkt me geen vergelijk. Maar in de Hall of Fame staat La Bourdonnais niet alleen boven Karjakin maar ook nog eens 21 plaatsen hoger!

Dit appels met peren vergelijken had voorkomen kunnen worden. Ik ben voorstander van een scheidslijn die deze lange periode van topschaak verdeelt in een klassieke tijd en een moderne tijd. Ik zat te denken aan het jaartal 1927 omdat toen het boek My System van Nimzowitsch uitkwam, wat door velen wordt gezien als het begin van het moderne schaak.

Video’s

De serie wordt gemaakt door GM Jan Gustafsson en GM Peter Heine Nielsen. Gustafsson speelt de rol van presentator waar Nielsen meer fungeert als een analist. Aan het begin van het filmpje krijg je een mooi plaatje te zien met daarop een foto van de speler, plaats in de Hall of Fame, zijn beste prestatie en zijn top (historische) rating: hieronder het plaatje van Aaron Nimzowitsch:

De video’s bestaan uit: een korte biografie, de reden waarom de speler in deze serie zit en een partij. De uitleg waarom de speler in de Hall of Fame staat is het hoogtepunt van de video. Het is indrukwekkend om te horen hoe sterk deze spelers nou echt waren en met hoeveel ontzag de presentatoren over ze praten. Helaas is dat het enige lichtpuntje, de kwaliteit van de video`s is bedroevend slecht. Van een biografie is vaak geen sprake, en de partij wordt er doorgeklikt alsof de presentatoren de bus moet halen. De eerste spelers die behandeld worden krijgen een video van ongeveer 8 minuten en later komt het ongeveer op 14 minuten.

Hut zet Gustafsson en Nielsen voor schut

Deze Hall of Fame komt niet in de buurt bij de lijst van Hut, daar zijn een paar redenen voor. Eerste is Appels met Peren vergelijken: Hut doet dat niet zoveel. Huts lijst gaat over een kortere tijd en veel van de spelers van de top-40 Nederlandse schakers hebben weleens tegen Euwe of Timman gespeeld zo heb je veel beter vergelijking materiaal. Ook gaat Hut niet zo ver terug in de tijd, in de Hall of Fame staat onder andere Philidor, die heeft geleefd in de 18^de eeuw. Hut heeft 2 uitschieters: Van Lennep en Dirk van Foreest maar die komen vrij snel aan bod. Philidor is op het moment van schrijven nog niet geweest en wij zijn al op plek 25 (inmiddels is Philidor geweest, hij krijgt plaats 18). De biografie van Hut is beter. De partijen zijn misschien niet geanalyseerd maar je heb alle tijd om dat zelf te doen, een stuk fijner dan een filmpje kijken waar 2 presentatoren door de partijen heen rammen met zo nu en dan een opmerking als “nice”.

Conclusie

Deze videoserie is geschikt voor schakers die:

• interesse hebben in zulke lijsten;
• een beetje willen leren over de top spelers;
• een chess24 premium account hebben.

De serie is gratis als je premium lid bent; ben je dat niet kost het € 39,99. Dat is het voor mij zeker niet waard.