Iedere schaaktrainer bouwt een les op zijn eigen manier op. De één werkt met PowerPoint, de ander pakt er een demonstratiebord bij, weer een ander heeft aan een paar losse stellingen en zijn stem genoeg. Wat je kent voelt vertrouwd, en dat laat je niet zomaar los.

Toch verschijnt er soms iets nieuws in beeld dat je even nieuwsgierig doet opkijken.

Vervolg op de SchaakTools

Eerder schreef ik op deze plek over de SMRA SchaakTools, een verzameling gratis, browser-gebaseerde hulpmiddelen voor schakers en trainers. Sindsdien is er iets bijgekomen dat in een andere categorie valt: geen tool voor één specifieke taak, maar een omgeving waarin je een hele les bouwt. ChessDeck.

Kort gezegd: ChessDeck is een presentatie-editor voor schaaklessen, die draait in je browser, waarin naast tekst ook interactieve stellingen en puzzels kunnen staan. Geen installatie, geen account, geen abonnement. Je opent de editor, je typt, je slaat op.

Een les over de penning — in één bestand

Neem bijvoorbeeld een les over de penning. Je opent ChessDeck in je browser en typt je uitleg: wat is een penning, wanneer komt hij voor, waarom is hij gevaarlijk. Onder je tekst wil je een stelling laten zien. Je zet die op in je vertrouwde omgeving — chess.com of Lichess — kopieert daar de FEN-code, klikt in ChessDeck op de knop “schaakbord” en plakt. Het bord staat er, interactief, zodat jij of je cursisten er straks zetten op kunnen spelen.

Daarna volgen een paar voorbeeldstellingen met commentaar, en je sluit af met drie puzzels waarin cursisten zelf de winnende zet moeten vinden — met een hint achter een knop voor wie het even niet ziet.

Tijdens de les blader je door je slides. Eén bestand, één venster, geen wisselen tussen tabbladen en vensters. De cursisten zien op elk scherm dezelfde bordkleuren, dezelfde stukken, dezelfde stijl. Die herkenbaarheid helpt bij concentratie.

Geef je volgende week dezelfde les bij een andere club of school met een andere huisstijl? Eén klik op een ander thema en de presentatie ziet er anders uit. De inhoud blijft hetzelfde.

Delen zonder gedoe

Misschien wel het sterkste punt zit niet in het maken, maar in het delen. Een lesvoorbereiding in ChessDeck is één klein bestand. Wil je het aan een collega-trainer geven, dan stuur je dat bestand — meer niet. Die collega hoeft niets te installeren, geen account aan te maken, geen extensie te downloaden. Ze gaan naar ChessDeck in hun browser, laden het bestand in, en hebben jouw hele les — inclusief interactieve borden en puzzels.

Voor schaakverenigingen en trainerscollectieven opent dat een deur. Lesmateriaal kan echt gedeeld worden — niet als kopieerbare screenshot, niet achter een paywall, maar als bewerkbaar bestand dat de ander vrij kan aanpassen aan de eigen groep. En omdat cursisten dezelfde bestanden thuis kunnen openen, hebben ze altijd de uitleg als naslag en kunnen ze zelf met de interactieve opgaven oefenen.

Waarom zo opgezet

ChessDeck is opzettelijk zonder account en zonder cloud gebouwd. Het bestandsformaat is open en leesbaar — zelfs zonder ChessDeck kun je in een gewone tekstverwerker zien wat erin staat. Je lesmateriaal blijft van jou, op je eigen apparaat, en is niet afhankelijk van een platform dat morgen zijn voorwaarden kan wijzigen. Voor wie meer wil weten over die achterliggende keuzes: op schaakmaarraak.nl staat een uitgebreidere blog over de gedachte erachter, die de naam SWOP heeft gekregen.

Zelf proberen

ChessDeck is gratis (voor niet commercieel gebruik) en werkt direct in je browser op schaaktools.schaakmaarraak.nl. Bij de app zit een demonstratiebestand dat in één oogopslag laat zien wat mogelijk is — open dat, speel ermee, en kijk of het bij je manier van lesgeven past.

De tool is in ontwikkeling en feedback is van harte welkom, aarzel dus niet om van je te laten horen via het contactformulier op schaakmaarraak.nl.

Beste schaakvrienden,

Al meer dan tien jaar ben ik als Schaak maar raak Academy bezig met het maken van diverse digitale hulpmiddelen voor het schaken — vooral voor lessen, toernooien, scholen & clubs. Wat begon als “iets voor eigen gebruik” is uitgegroeid tot een verzameling die ik nu op één plek heb gebracht: SMRA SchaakTools.

https://schaaktools.schaakmaarraak.nl

Alles is gratis (voor niet-commercieel gebruik) en werkt direct in je browser (geen account, geen installatie, geen data die ergens wordt opgeslagen). Ik zet even kort op een rijtje de schaaktools die tot op heden al beschikbaar zijn:

Voor lesgeven

• DemoBord — digitaal demonstratiebord waar je lesnotities, stellingen, video’s en links in één bestand kwijt kunt
• DiagramPrint — maakt puzzelbladen uit een PGN-bestand, ideaal voor schaaklessen of training

Voor toernooien

• SchaakArena — organiseer een arena-schaaktoernooi op school of club
• TournaMate — round-robin toernooi opzetten

Voor training / analyse

• GMbase — database met recente grootmeesterpartijen (ELO > 2400), wekelijks bijgewerkt
• TacticGame — matpuzzels maken in een race tegen de klok
• PGN Cleaner — snel en simpel PGN-bestanden opschonen

Voor de leuk

• ChessArt — zet een partij om in een kleurrijk poster-kunstwerk

Er zullen echter zeker nog schaaktools aan worden toegevoegd.

Op mijn website https://schaakmaarraak.nl staat er over iedere schaaktool een blog-artikel. Op https://schaaktools.schaakmaarraak.nl kun je zowel lezen over de afzonderlijke schaaktools, maar ze ook vanuit één menu allemaal starten.

Wat ik je vraag:

1. Neem een kijkje — https://schaaktools.schaakmaarraak.nl — en probeer de tools die bij jouw passen
2. Deel dit bericht met een schaaktrainer, jeugdleider of leerkracht die er iets aan heeft — daar hebben deze tools het meeste effect
3. Reageer hieronder — welke tool mis je nog? Waar loop je in de praktijk tegenaan bij lesgeven, toernooien of training?

Vind je de tool(s) nuttig? Overweeg een donatie (https://schaaktools.schaakmaarraak.nl/doneren.php) — daarmee kan ik schaaktools blijven maken en verder ontwikkelen. Want wat ik gratis aanbied kost niet alleen erg veel tijd, maar ook wel degelijk geld om te ontwikkelen, aan te bieden en te onderhouden.

Veel plezier gewenst met de SMRA SchaakTools.

Huub van der Logt
Schaak maar raak Academy

Sinds 2020 maak ik dit gratis digitale schaaktijdschrift voor de jeugd. Het verschijnt vier keer per jaar (15 september, 15 december, 15 maart en 15 juni).

Het doel van het tijdschrift is kinderen die al dan niet lid zijn van een schaakclub of op school schaken verbonden te houden met het schaakspel. Maar ze ook te laten ervaren dat het schaakspel op ieder niveau leuk is om te blijven spelen.

Iedereen kan de reeds verschenen edities van “DOOR ZETTEN” gratis downloaden vanaf de website van de Schaak maar raak! Academy. Wie dat wil kan door een e-mail te sturen het tijdschrift in het vervolg automatisch per e-mail ontvangen.

Het digitale tijdschrift mag ongewijzigd en in zijn geheel verspreid worden. Het kan dus door schaakclubs aan leden worden verzonden, maar ook door scholen bijgesloten worden bij een periodieke nieuwsbrief.

Ik wens iedereen veel lees-, leer- en puzzel-plezier en hoor heel graag reacties!

Huub van der Logt / Schaak maar raak Academy! / info@schaakmaarraak.nl / www.schaakmaarraak.nl

Sinds 2020 maak ik dit gratis digitale schaaktijdschrift voor de jeugd. Het verschijnt vier keer per jaar (15 september, 15 december, 15 maart en 15 juni).

Het doel van het tijdschrift is kinderen die al dan niet lid zijn van een schaakclub of op school schaken verbonden te houden met het schaakspel. Maar ze ook te laten ervaren dat het schaakspel op ieder niveau leuk is om te blijven spelen.

Iedereen kan de reeds verschenen edities van “DOOR ZETTEN” gratis downloaden vanaf de website van de Schaak maar raak! Academy, of van de aparte webpagina’s voor DoorZetten. Wie dat wil kan door een e-mail te sturen het tijdschrift in het vervolg automatisch per e-mail ontvangen.

Het digitale tijdschrift mag ongewijzigd en in zijn geheel verspreid worden. Het kan dus door schaakclubs aan leden worden verzonden, maar ook door scholen bijgesloten worden bij een periodieke nieuwsbrief.

Van de meeste recente edities kunnen de stellingen partijen ook online worden nagespeeld. Dit kan op de  eigen webpagina’s van “DoorZetten”. Op deze pagina’s zijn alle edities van “DOOR ZETTEN” te lezen en te downloaden en de meest recente dus ook na te spelen.

Ik wens iedereen veel lees-, leer- en puzzel-plezier en hoor heel graag reacties!

Huub van der Logt / Schaak maar raak Academy! / info@schaakmaarraak.nl / www.schaakmaarraak.nl

Het doel van het tijdschrift is kinderen die al dan niet lid zijn van een schaakclub of op school schaken verbonden te houden met het schaakspel. Maar ze ook te laten ervaren dat het schaakspel op ieder niveau leuk is om te blijven spelen.

Iedereen kan de reeds verschenen edities van “DOOR ZETTEN” gratis downloaden vanaf de website van de Schaak maar raak! Academy, of van de aparte webpagina’s voor DoorZetten. Wie dat wil kan door een e-mail te sturen het tijdschrift in het vervolg automatisch per e-mail ontvangen.

Het digitale tijdschrift mag ongewijzigd en in zijn geheel verspreid worden. Het kan dus door schaakclubs aan leden worden verzonden, maar ook door scholen bijgesloten worden bij een periodieke nieuwsbrief.

Zojuist is de 18de editie verschenen.

Van de meeste recente edities kunnen de stellingen partijen ook online worden nagespeeld. Dit kan op de  eigen webpagina’s van “DoorZetten”. Op deze pagina’s zijn alle edities van “DOOR ZETTEN” te lezen en te downloaden en de meest recente dus ook na te spelen. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van de grote overzichtelijke interface van Chessbase. Hiermee zijn de stellingen en partijen uit “DOOR ZETTEN” nu ook heel eenvoudig te gebruiken in schaaklessen bij schaakclubs of op school. Een toevoeging waar hopelijk veel schaaktrainers blij mee zijn en gebruik van zullen maken.

Ik wens iedereen veel lees-, leer- en puzzel-plezier en hoor heel graag reacties!

Huub van der Logt / Schaak maar raak Academy! / info@schaakmaarraak.nl / www.schaakmaarraak.nl

Het doel van het tijdschrift is kinderen die al dan niet lid zijn van een schaakclub of op school schaken verbonden te houden met het schaakspel. Maar ze ook te laten ervaren dat het schaakspel op ieder niveau leuk is om te blijven spelen.

Iedereen kan de reeds verschenen edities van “DOOR ZETTEN” gratis downloaden vanaf de website van de Schaak maar raak! Academy, of van de aparte webpagina’s voor DoorZetten. Wie dat wil kan door een e-mail te sturen het tijdschrift in het vervolg automatisch per e-mail ontvangen.

Het digitale tijdschrift mag ongewijzigd en in zijn geheel verspreid worden. Het kan dus door schaakclubs aan leden worden verzonden, maar ook door scholen bijgesloten worden bij een periodieke nieuwsbrief.

Zojuist is de extra dikke zomervakantie editie verschenen. Het is ondertussen al de 17de editie van “DOOR ZETTEN”.

Van de meeste recente edities kunnen de stellingen partijen ook online worden nagespeeld. Dit kan op de nieuwe eigen webpagina’s van “DoorZetten”. Op deze pagina’s zijn alle edities van “DOOR ZETTEN” te lezen en te downloaden en de meest recente dus ook na te spelen. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van de grote overzichtelijke interface van Chessbase. Hiermee zijn de stellingen en partijen uit “DOOR ZETTEN” nu ook heel eenvoudig te gebruiken in schaaklessen bij schaakclubs of op school. Een toevoeging waar hopelijk veel schaaktrainers blij mee zijn en gebruik van zullen maken.

Ik wens iedereen veel lees-, leer- en puzzel-plezier en hoor heel graag reacties!

Huub van der Logt / Schaak maar raak Academy! / info@schaakmaarraak.nl / www.schaakmaarraak.nl

Het doel van het tijdschrift is kinderen die al dan niet lid zijn van een schaakclub of op school schaken verbonden te houden met het schaakspel. Maar ze ook te laten ervaren dat het schaakspel op ieder niveau leuk is om te blijven spelen.

Iedereen kan de reeds verschenen edities van “DOOR ZETTEN” gratis downloaden vanaf de website van de Schaak maar raak! Academy. Wie dat wil kan door een e-mail te sturen het tijdschrift in het vervolg automatisch per e-mail ontvangen.

Het digitale tijdschrift mag ongewijzigd en in zijn geheel verspreid worden. Het kan dus door schaakclubs aan leden worden verzonden, maar ook door scholen bijgesloten worden bij een periodieke nieuwsbrief.

Zojuist is, iets vroeger dan normaal, al de 16de editie van “DOOR ZETTEN” verschenen.

Met deze uitgave is er ook wat veranderd. “DOOR ZETTEN” heeft nu namelijk ook een aantal eigen webpagina’s. Op deze pagina’s zijn alle edities van “DOOR ZETTEN” te lezen en te downloaden. Bovendien kunnen van de meest recente edities alle stellingen online worden nagespeeld. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van de grote overzichtelijke interface van Chessbase. Hiermee zijn de stellingen en partijen uit “DOOR ZETTEN” nu ook heel eenvoudig te gebruiken in schaaklessen bij schaakclubs of op school. Een toevoeging waar hopelijk veel schaaktrainers blij mee zijn en gebruik van zullen maken.

Ik wens iedereen veel lees-, leer- en puzzel-plezier en hoor heel graag reacties!

Huub van der Logt / Schaak maar raak Academy! / info@schaakmaarraak.nl / www.schaakmaarraak.nl

Wat is het dan wel? Het is een “schaak doeboek”, bedoeld voor kinderen (6-12 jaar) die de spelregels van het schaken al kennen. Het is een boek met diverse activiteiten rondom het thema schaken. Natuurlijk ontbreken de schaakpuzzels niet, maar daarnaast zijn er kleurplaten, sudoku, doolhoven, quizzen, spelletjes en de nodige breinbrekers.

Het boek is volledig in kleur, heeft 80 pagina’s en is van A4-formaat. Achterin het boek staan alle antwoorden en oplossingen.

Met dit “schaak doeboek” zijn kinderen op een originele, creatieve en gevarieerde manier bezig met het schaakspel. Een leuke afwisseling van de leerzame, maar toch wat saai ogende stappen-boekjes.

Het boek is verkrijgbaar op Amazon.

Dit tijdschrift bevat verhalen, uitleg, puzzels en heeft als vaste medewerkers Leo Leeuw, Sophie Krul en Taco de Robot. Het doel van het tijdschrift is kinderen die al dan niet lid zijn van een schaakclub of op school schaken verbonden te houden met het schaakspel. Maar ze ook te laten ervaren dat het schaakspel op ieder niveau leuk is om te blijven spelen.

Iedereen kan de reeds verschenen edities van “DOOR ZETTEN” gratis downloaden vanaf de website van de Schaak maar raak! Academy. Wie dat wil kan door een e-mail te sturen het tijdschrift in het vervolg automatisch per e-mail ontvangen.

Het digitale tijdschrift mag ongewijzigd en in zijn geheel verspreid worden. Het kan dus door schaakclubs aan leden worden verzonden, maar ook door scholen bijgesloten worden bij een periodieke nieuwsbrief.

Zojuist is, iets vroeger dan normaal, al de 15de editie van “DOOR ZETTEN” verschenen. Het is een extra dikke (Kerst-)editie.

Ik wens iedereen veel lees-, leer- en puzzel-plezier!

Huub van der Logt / Schaak maar raak Academy! / info@schaakmaarraak.nl / www.schaakmaarraak.nl