Op zaterdag 22 augustus ben je weer welkom op Texel voor het jaarlijkse  rapid-schaaktoernooi “Mat op ‘t Wad”, dat dit jaar voor de achtste keer plaatsvindt. Oud-kampioen van Nederland, grootmeester John van der Wiel, inmiddels een vaste gast op Texel, is ook dit jaar van de partij. Van 11.15 tot 17.30 uur wordt een rapidtoernooi gespeeld (20 minuten met 3 seconden increment) over zeven ronden Zwitsers. De eerste drie prijzen zijn 100, 75 en 50 euro. Daarnaast zijn er leuke prijzen in natura. Inschrijfkosten € 10,- inclusief gratis lunch. Inschrijven kan op de website van “En Passant Texel”: Mat op ’t Wad

Wees er op tijd bij, we hebben ruimte voor maximaal 50 deelnemers!

Het toernooi wordt gespeeld in De Buureton, Beatrixlaan 23 in Den Burg. Een fijne, ruime plek om te spelen met comfortabele tafels en stoelen.

Goed om te weten: het toernooi is zeer geschikt voor spelers van alle niveau’s. Elk jaar zijn huisschakers, badgasten én titelhouders van de partij. Er wordt gevochten om de punten, maar gezelligheid staat centraal. Zo gaat dat op Texel.

Sponsor van het toernooi is het Texelse bedrijf “Bookzo.nl” (reserveringssoftware).

NB: We wachten op de deelnemers met de boot naar Texel van uiterlijk half 11. Dus iedereen kan komen!

Bron: Patrimonio Nacional. Real Biblioteca del Monasterio de El Escorial, Spanje.

Een verrassend venster op schaakgeschiedenis en menselijke waardigheid

Soms verschijnt er een artikel dat je niet alleen iets nieuws leert over schaken, maar ook over de wereld eromheen. Dat geldt zeker voor het stuk van Lodewijk Dros in Trouw van 23 april, over onderzoek van historica Krisztina Ilko naar de rol van het schaakspel in de middeleeuwen.

Wie denkt dat schaken in de geschiedenis uitsluitend een spel was van vorsten, kloosters en elites, komt hier bedrogen uit. Dros laat zien hoe Ilko het schaakbord beschouwt als een plek waar bestaande maatschappelijke verhoudingen tijdelijk konden worden opgeschort. In haar woorden was schaken een “tot nu toe over het hoofd geziene bron … voor intellectuele uitwisseling tussen mensen met verschillende huidskleuren.”

Dat is een intrigerende gedachte. In een tijdperk waarin ongelijkheid en vooroordelen diep verankerd waren, bood het schaakspel kennelijk ruimte voor iets anders: ontmoeting, competitie op basis van talent en wederzijds respect voor denkkracht.

Een prachtig voorbeeld haalt het artikel uit het beroemde Libro de axedrez uit 1283. Daarin wordt een scène beschreven waarin een zwarte speler op winst staat tegen een geestelijke tegenstander. Dros merkt scherp op dat dit niet strookt met “het stereotiepe beeld dat zwarte mensen in de middeleeuwen per definitie het onderspit dolven”.

Juist daarin schuilt de kracht van dit artikel: het corrigeert simplificaties zonder te romantiseren. Ilko ontkent nergens dat racisme bestond. Integendeel, Dros schrijft expliciet: “Racisme was toentertijd wel degelijk wijdverbreid.” Maar tegelijk toont zij aan dat het historische beeld rijker en complexer is dan vaak wordt aangenomen.

Ook de beschrijving van schaken als “oorlog zonder bloedvergieten” en als “een rechtvaardige wereld”, gestuurd door ordelijke zetten, is raak gekozen. Iedere schaker herkent daarin iets wezenlijks: op het bord gelden regels die voor beide spelers gelijk zijn. Status, afkomst en uiterlijk verdwijnen naar de achtergrond zodra de klok loopt en de eerste zet is gedaan.

Bijzonder interessant is ook de aandacht voor de invloed van de islamitische schaakcultuur. Dros noteert dat in de tijd van koning Alfonso Europa achterliep op de wetenschap in islamitische landen, en dat veel schaakproblemen in het Spaanse schaakboek de “islamitische speelstijl” volgden. Dat onderstreept opnieuw hoe internationaal en grensoverschrijdend schaak altijd is geweest.

Het slot van het artikel is misschien wel het mooiste. Volgens Ilko konden spelers “met hun intellectuele bekwaamheid de bestaande racistische ideeën tarten en ter discussie stellen”. Dat is een krachtige gedachte, ook voor onze tijd. Schaken is meer dan sport, meer dan spel, meer zelfs dan cultuurgeschiedenis. Het is ook een oefening in gelijkwaardigheid.

Lodewijk Dros – loot van de Texelse schaak- en kunstfamilie – verdient lof voor de heldere manier waarop hij wetenschappelijk onderzoek toegankelijk maakt voor een breed publiek. Hij schrijft soepel, beeldend en met gevoel voor nuance. Daardoor leest het artikel niet alleen als geschiedenis, maar ook als een actuele reflectie op samenleven.

Voor schakers is dit stuk extra waardevol. Het herinnert ons eraan dat het bord met 64 velden al eeuwenlang een plaats is waar verschillen kunnen worden overbrugd. Niet altijd, niet volmaakt, maar wel betekenisvol.

Een aanrader voor iedereen die van schaakgeschiedenis houdt — en voor iedereen die wil begrijpen waarom schaken altijd meer is geweest dan alleen zetten uitvoeren.

Nee. Het is écht stil. De middag is voorbij, het is al bijna 19 uur. De meesters en grootmeesters zijn al lang uitgespeeld en vertrokken. Ze hadden vandaag een korte werkdag. Ook de amateurs zijn weg. De soep­juffrouw heeft haar buffet opgeruimd en de beveiligers – strenger dan ooit tevoren – zijn naar de bar verhuisd. Alleen de arbiters zijn er nog. Geroutineerd controleren ze de vele speeltafels en stellen ze de klokken in voor de volgende speeldag. Ze doen het zwijgend, want aan het eind van de zaal, in het amateurgedeelte, is nog één partij gaande. Voorzichtig loop ik ernaartoe. Het is een partij in groep 3C. Beide spelers zitten geconcentreerd aan tafel. Veel tijd hebben ze niet meer, elk nog ongeveer 8 minuten, al zorgt het increment van 30 seconden na elke zet voor een tijdelijke verlenging. Vlak naast de beide spelers zit clubgenoot Rens Minnema, hij speelde in de groep ernaast, in 3B, en won zijn partij na harde strijd. Het maakte zijn verblijf in de vierkamp enigszins goed. Met een resultaat van 1.5 uit 3 kan hij tevreden zijn. Rondom het bord van de twee spelers staan, op enige afstand, een paar andere clubgenoten. Ik herken Rob de Vries, Ben Ahlers en Dirk Brinkman.

(Rens en Hans Minnema beiden nog in actie, Rob en Dirk kijken toe, links op de voorgrond Milan Koning; foto Lennart Ootes)

De afgelopen dagen hebben we allen meegespeeld met de zogenaamde weekvierkampen. Amateurs uit alle windstreken spelen mee. In mijn vierkamp, 2C, ontmoet ik oude bekende Sjoerd Wiarda. Hij werkt bij een onderdeel van het ministerie van BZK, in het oude gebouw van het ministerie van Onderwijs op de Europalaan van Zoetermeer. Hij vertelt me dat de aldaar gevestigde ‘dienst’ een eigen schaakclub heeft, schaakclub PION, ook wel geschreven als S-PION (…). In mijn groep zit ook de bekende schaker en schaak-organisator “triple J”: Jan Jaap Janse uit Utrecht, een oud-collega van onze voorzitter. Leuk om hem eens te spreken en om herinneringen op te halen aan de Utrechtse schaakvereniging Paul Keres in de vorige eeuw, ook al ga ik wat verder terug dan hij. Hij speelt overigens in de tweede ronde een spectaculaire partij tegen Sjoerd Wiarda, die hij zelf maar eens moet laten zien, vind ik. De vierde deelnemer aan onze vierkamp is een jonge Indiase speler, Arun Manukonda, een schaaktrainer die een soort ‘tussenjaar’ heeft in Europa en die het leuk vindt om ook even mee te doen met Tata Steel Chess. Een mooie kans voor hem om zijn beroemde landgenoten te zien spelen. Hij komt uit een voor mij onbekende stad in India, Haiderabad, met maar liefst 12 miljoen inwoners. In de groep naast ons spelen een paar Duitsers. Een van hen is dr. Michael Negele; hij heeft de laatste tien jaar gewerkt aan een omvangrijke biografie in drie delen over oud-wereldkampioen Lasker. Voor hem is de vierkamp een kleine vakantie. Hij maakt foto’s van ons en geniet van de goede sfeer. Als zijn tegenstander meldt dat hij met een koptelefoon op speelt, knikt hij gemoedelijk, ook al is hij juist naar Wijk aan Zee gekomen voor het persoonlijke contact.

Tata Steel Chess, beter nog Wijk aan Zee, is voor mij een soort oase. Een plek zonder haast, zonder stress en zonder smartphones en apps die voortdurend om aandacht vragen. Met grafiet en fijnstof in de lucht, maar te weinig om mij als bezoeker te verontrusten. Mijn bezoek aan het toernooi voelt als een tijdreis naar 1972, toen ik net als veel anderen begon met schaken. Als ik het dorp inrijd heb ik hetzelfde gevoel als bij een bezoek aan Texel. Alsof de tijd stilstaat. De lelijkheid van de speelzaal “De Moriaan” deert me niet. Van de grote hoogovens aan de horizon van het schilderachtige dorpje, waar mijn vrouw niet zonder afgrijzen naar kan kijken, heb ik evenmin last. Ik droom van een paar leuke partijen, liefst spannende remises, een bezoekje aan café De Zon, een mooie overwinning van Anish Giri, een kop erwtensoep en een paar leuke contacten. Meer niet. In 2016, precies tien jaar geleden, speelde ik tegen Roel van Duijn, de bekende Amsterdamse provo, een dag voor zijn 73e verjaardag. Hij is er dit jaar niet bij.

Beste lezer, ik ga weer terug naar de speelzaal. Achter het laatste actieve bord dat ik hiervoor al noemde zit een jonge student uit Delft, Milan Koning. Hij staat op 1,5 uit 2 en hoopt vandaag zijn vierkamp te winnen. Misschien lukt het hem ook om de ELO-grens van 2000 te passeren. Daar is hij zo langzamerhand wel aan toe. Tegenover hem, met zwart, zit Hans Minnema. Aan zijn gezicht is af te lezen dat hij er niet goed voorstaat. Zijn vierkamp dreigt op een fiasco uit te lopen, hij staat op 0 uit 2 en er moeten gekke dingen gebeuren wil het geen 0 uit 3 worden.

De arbiters hebben de stukken weer opgezet en alle klokken ingesteld. Ze schuifelen nog wat rond in hun merkwaardige tenue dat me nog het meest doet denken aan de oranje overalls van de ‘inmates’ van Amerikaanse gevangenissen. Aart Strik, een van de meest ervaren arbiters, schiet me even aan. Hij weet dat ik met pensioen ben en vraagt me waarom ik niet met de tienkampen mee doe. Ik schud mijn hoofd. “Dat overleef ik niet, zoveel partijen achter elkaar”. Hij lacht. “Dat valt mee hoor, het is relaxter dan je werk in Den Haag.” Ik beloof hem dat ik er nog eens over zal nadenken en loop zachtjes weer naar de hoek waar Hans speelt.

Hans Minnema verstaat als geen ander de kunst van het ongelukkig kijken. Met de linkerhand karakteristiek draaiend in zijn haar kijkt hij wanhopig rond. Ik knik hem bemoedigend toe, maar geef geen cent voor zijn kansen. De witspeler heeft een vrije a-pion, die ongehinderd op kan rukken. Ik zie niet hoe Hans de stelling kan houden. Maar het gekke is dat de witspeler over elke zet lang na moet denken. Hij lijkt niet zeker van zijn zaak. Zonder dat we dit afspreken, besluiten we als aanwezige clubgenoten een mentaal cordon te vormen om Hans te steunen. Met 0 uit 3 kan hij niet thuiskomen. Hans geeft schaak: Pd2+. De witte koning gaat naar c3. Is dat verstandig? Ineens zien we een sprankje licht. Hans ook. Hij slaat met zijn paard op f3. Zie diagram 1.

Na a4 volgt nu Pxh4. Kan wit dan geen dame halen? Nee. Via f5 en d6 kan de witte pion op a7 dan nog net gearresteerd worden met Pb5+. Dat is het bezwaar van Kc3. Zou Hans toch nog remise kunnen maken? Ik geloof er niets van, maar besluit om het cordon niet te verbreken. We blijven staan en stralen uit dat deze partij nog lang niet gespeeld is. Ons vooruitgeschoven medium is Rens, hij heeft van nature een sterke band met Hans en brengt onze boodschap zonder een woord te zeggen over. Hans gaat rechtop zitten. De witspeler denkt opnieuw lang na, de handen voor het eerst aan zijn hoofd. Hij heeft nog 4 minuten bedenktijd. Genoeg om te winnen, maar hij lijkt de winstweg niet door te hebben. En als je het niet doorhebt, dan zie je het niet. Het cordon van Promotie-leden zet een half stapje naar voren. De cirkel om het bord wordt kleiner. We voelen allemaal wat er gaat gebeuren.

De witspeler besluit om zijn koning niet naar voren te schuiven, maar opzij, naar d3. Dat is nog steeds winnend, maar het lijkt erop dat hij geen goed plan heeft. Even later gaat het witte paard naar g1. De eerste echte fout. Dat is het moment voor Hans om met zijn koning te infiltreren, ter ondersteuning van zijn h-pion. De klok van wit loopt terug naar 2 minuten. Hij ziet het niet meer en besluit tot een wanhoops­offer: Pe4?? Hans ziet al snel dat dit offer ongevaarlijk is. Hij pakt het paard en speelt kort daarna de winnende zet h2. Zie diagram 2. Wit kan met zijn d-pion doorlopen naar dame. Maar zwart is eerder en kan met zijn dame direct mat geven op e1.

Het drama voltrekt zich. De witspeler zet de klok stil en geeft op. Diep verslagen loopt hij weg. Het huilen staat hem nader dan het lachen. Weg is de groepswinst, weg zijn de ELO-punten.

Hans kijkt ons half ongelovig, half opgetogen aan. Zijn score van 1 uit 3 is niets bijzonders, maar hij voelt net als wij dat er iets bijzonders is gebeurd. Ook hij heeft de kracht van het mentale cordon ervaren. Later bij het diner, bekijken we zijn partij. Het blijkt dat hij vrijwel tot het eind verloren stond, maar dat is computer­wijsheid. Wij zagen de partij kantelen en we wisten dat hij een resultaat zou halen. En we wisten ook dat het een overwinning zou worden. Onmogelijk. Maar het gebeurde wel.

Ik moet denken aan de musical “The last Ship” van Sting, die ik onlangs bijwoonde in Carré. Tegen de klippen op besluiten de bootwerkers op een Engelse scheepswerf een schip af te bouwen en te water te laten. Hun laatste schip. Een magisch moment. Zo is het ook met Hans. Als een koning verlaat hij de speelzaal. De laatste koning. Vergeten zijn de verliespartijen van de vorige dagen, vergeten de soms wat matige prestaties van het Promotie-legioen. Schaken is net als tennis. Wie het laatste punt wint, die wint de partij. En wie de laatste partij wint, die is kampioen.

Tot de laatste ronde was er niets aan de hand bij het rapidtoernooi Mat op ‘t Wad 2025. John van der Wiel stond na zes ronden met een score van 5.5 punt al een vol punt voor op de concurrentie en leek soeverein te gaan winnen. Hij speelde in de zevende ronde met wit tegen Warner de Weerd. Een snelle remise, dacht ik. In 2022 en 2024 moest John de eerste plaats nog delen met respectievelijk Dimitri Reinderman en Rachid Schrik. Dit jaar was de Texelse hoofdprijs voor hem alleen. Warner koos voor de Philidor-verdediging; na 10 seconden stond de ruilvariant al op het bord. Zie diagram. Ogenschijnlijk een simpele stelling, maar in de praktijk behoorlijk ingewikkeld.

(Sijbesma en Van der Wiel)

Hoe dan ook: Van der Wiel verslikte zich in de voorbereiding van Warner, die een voordelige stand opbouwde en heel knap won. Ineens eindigden er vijf spelers met 5.5 uit 7 op de eerste plaats: Pieter Hopman, Sascha Kurt, Rachid Schrik, Warner de Weerd en John van der Wiel. Een finale die me deed denken aan Leeuwarden 1956; een loodzware Elfstedentocht met vijf winnaars. Rachid Schrik herinnerde me eraan dat hij al voor de derde achtereenvolgende keer als “eerste” eindigde. In 2023 solo, in 2024 samen met John van der Wiel en nu als onderdeel van het winnende vijftal. Volgend jaar zal hij een tandje moeten bijzetten om weer op het podium te komen, want de tendens is duidelijk  (…).

De zevende aflevering van Mat op ‘t Wad was al met al een groot succes. Met een recordaantal van 44 deelnemers van heinde en ver was het toernooi bij voorbaat al geslaagd. De Texelse sponsor “Bookzo” (bookzo.nl) stond garant voor goede faciliteiten en de spelers zorgden gezamenlijk voor een heerlijke schaaksfeer. Een mooie steun in de rug voor de kleine maar dappere Texelse schaakvereniging En Passant.

Het adagium “Dames bloot, handel dood” deed geen opgeld. Er werd fanatiek gespeeld en (salon-)remises waren schaars, ondanks de toenemende warmte. Jaap de Wijk had bij de topborden extra dames geplaatst als aanmoediging om zo scherp mogelijk te spelen. En dat werkte!

Beste speler van de Texelse thuisclub was Gert Both met 4 punten, beste dame Marijke Kok die met 4.5 punten op de gedeelde 8e plaats finishte.

Volgend jaar op 15 augustus de achtste aflevering. Welkom op Texel!

Van 11.15 tot 17.30 uur wordt een rapidtoernooi gespeeld (20 minuten met 3 seconden increment) over zeven ronden Zwitsers. De eerste drie prijzen zijn 100, 75 en 50 euro. Daarnaast zijn er leuke prijzen in natura. Inschrijfkosten € 10,- inclusief gratis lunch. Inschrijven kan op de website van “En Passant Texel”: Mat op ’t Wad

Wees er op tijd bij, we hebben ruimte voor maximaal 50 deelnemers!

Het toernooi wordt gespeeld in De Buureton, Beatrixlaan 23 in Den Burg. Een fijne, ruime plek om te spelen met comfortabele tafels en stoelen.

Sponsor van het toernooi is het Texelse bedrijf “Bookzo.nl” (reserveringssoftware).

NB: We wachten op de deelnemers met de boot naar Texel van uiterlijk half 11. Dus iedereen kan komen! Pak de trein van 10 over 8 op Utrecht centraal en je bent met gemak op tijd. En neem je partner en/of kinderen mee en laat ze mee-genieten van een dagje Texel.

De vijfde ronde was bepalend voor het toernooi-verloop. In een ware Houdini-act won Van der Wiel van Yong Hoon de Rover. De Amsterdamse meester bracht hem met sterk spel in grote problemen, maar Van der Wiel manoeuvreerde zich met zijn twee paarden tegen de twee lopers van De Rover bijzonder handig uit die problemen en won. Op het bord ernaast speelde Rachid Schrik een sterke partij tegen Erik van den Doel en maakte remise. Van den Doel begon het toernooi als favoriet, maar verloor in de zesde ronde verrassend van zijn clubgenoot, de Purmerendse journalist Warner de Weerd. Warner miste de eerste ronde van het toernooi, maar verscheen daardoor wel goed uitgeslapen aan de start van de tweede ronde () en scoorde vanaf die tweede ronde 5 uit 6! 

Na zeven spannende ronden stonden Van der Wiel en Schrik samen aan kop met zes punten uit zeven partijen. Ze deelden de eerste prijs. Voor Rachid Schrik was dit een herhaling van zijn overwinning in 2023. Voor Van der Wiel, die op 9 augustus in De Koog zijn 65e verjaardag vierde, was de overwinning een bewijs dat hij nog steeds meekan met de jonge schaaktoppers. Op de derde plaats eindigde Pieter Hopman, die samen met zijn vriendin Marloes Rogge voor het eerst meespeelde op Texel. Marloes eindigde in de middenmoot. Beste Texelse speler was Jon van Dorsten met 4 punten. 

Voor alle 36 deelnemers was het toernooi een feestje. De oude garde genoot van de bezoekende topspelers, van wie sommigen voor het eerst op Texel kwamen. Jonge Texelse talenten als Ties List en Aron Geus lieten met fris spel zien dat ze de stap van het internet-schaken naar de fysieke arena goed aankunnen. De komende jaren gaan we zeker nog meer van hen horen. Op het terras van de Kastanjeboom in het centrum van Den Burg – eigenaar Kamiel Wissenburg speelde ook mee – bleef het na het toernooi in ieder geval nog lang onrustig.

De volledige uitslag is te vinden op www.enpassant-texel.nl/artikelen

Sponsor Jon van Dorsten van Bookzo.nl deelde mee dat het toernooi in 2025 een vervolg zal krijgen. Goed nieuws voor het schaakleven op Texel! 

Razende bok, Slufter bok, Strandstruner, Gombaard, Skuumkoppe, Noorderwiend, Ruuge monnik. De kenners zullen begrijpen dat het hier om Texels bier gaat. Allemaal in ruime mate verkrijgbaar tijdens Mat op ‘t Wad 2024, op zaterdag 10 augustus a.s.

Het Texelse rapidtoernooi heeft met de inmiddels al zesde aflevering een mooi plekje op de schaakkalender veroverd. De Leidse grootmeesters John van der Wiel en Erik van den Doel zijn dit jaar de ‘geplaatste’ spelers; tot een maximum van 50 deelnemers is daarnaast iedereen welkom. We spelen 7 ronden Zwitsers (20 minuten + 3 seconden increment).

Het toernooi begint om 11 uur, zodat schakers van heinde en ver mee kunnen spelen. Inschrijven en meer informatie via de website van Schaakvereniging En Passant Texel: enpassant-texel.nl

Bij het toernooi staat de gezelligheid centraal. Er zijn deelnemers van alle niveaus, inclusief badgasten. Welkom!

Sponsor:

https://www.bookzo.nl/

 (oorspronkelijk 24 juni geplaatst)

Een Amsterdamse collega van me hield me onlangs het perspectief voor van de Hoogovens als een na de Eerste Wereldoorlog gevestigde onderneming in (vrijwel) niemandsland die zorg moest dragen voor de strategisch geachte productie van staal. Inmiddels is die strategie opnieuw zeer relevant, maar zijn er in de buurt van Wijk aan Zee ook veel mensen komen wonen en is duidelijk geworden dat het risico van dit soort bedrijven stelselmatig onderschat is.

Zelf bedenk ik dat er op veel plekken in Nederland sprake is van een verhoogd risico. In de buurt van de Rotterdamse petrochemische industrie, zoals Chemours (en vele andere vergelijkbare bedrijven), in Groningen met de risico’s van aardbevingen, op plekken nabij vervuilende “piekbelasters” van diverse aard, in de buurt van snelwegen en spoorwegen en ga zo maar door. En dan heb ik het nog niet eens over het nog veel grotere risico van (relatieve) armoede en een leven in de slechte wijken en slechte woningen van onze grote steden.

Terug naar Tata Steel Chess. Mijn keuze is om in januari toch weer naar Wijk aan Zee te gaan. Niet onbezorgd. Want het is inderdaad “vijf voor A12”, zoals ik onlangs op een spandoek op de Utrechtse Baan zag staan. Maar zolang Tata Steel binnen de wet opereert en (echt) zijn best doet om duurzaam te gaan opereren, zolang blijf ik daar schaken.

Er is wat voor te zeggen om alle vervuilende industrie te weren als sponsoren. Door sommigen worden deze oude industrieën en de banken die hen ondersteunen als “criminele organisaties” betiteld. Maar hoe beoordelen we dan de voedselindustrie (inclusief de boeren en de retail) die dieren en bodem uitputten? En wat vinden we van de textielindustrie die massaal gebruikmaakt van moderne slavernij in lage-lonen landen? En wat te denken van de vele ICT-bedrijven die een verdienmodel maken van onze privacy?

Als organisator van bescheiden evenementen zou ik zelf niet voor sponsoring aankloppen bij de bio-industrie of bij bedrijven die tabaks-, gok- of drankverslaving bevorderen. Hun ‘verhaal’ vertrouw ik niet. Al besef ik goed dat ook de grens die ik trek voor discussie vatbaar is.

“Kennis vermeerdert smart”. Als je de krant leest is een onbezorgd leven niet meer mogelijk. Ik kies ervoor om die zorgen te combineren met het genoegen van schaken, ook in Wijk aan Zee. Maar ik steun bij Tata Steel Chess met evenveel liefde de oprecht bezorgde demonstranten en bewoners als de goedwillende medewerkers van Tata Steel die hun industrie graag willen moderniseren en verduurzamen.

Op donderdag 31 augustus is de bekende Texelse schaker Jaap Dros overleden, ruim twee maanden voor zijn zeventigste verjaardag. Over Jaap valt het nodige te vertellen. Hij was veelvuldig kampioen van Texel; afgelopen seizoen werd hij voor de 35e keer clubkampioen van En Passant, waarmee hij recordhouder was in Nederland. Sinds 2005 was hij ook voorzitter van de Texelse schaakvereniging. Maar op Texel was hij vooral bekend als oud-leraar – ik sprak vaak mensen die bij hem in de klas hadden gezeten – en als muzikant. Hij was de auteur van de zogenaamde “Island-song” (https://jaapdros.files.wordpress.com/2011/01/03-island-song-1981_-shoreline-song-1981.mp3 ) en hij zette een reeks gedichten van J.C. Bloem op muziek. Met zijn mooie bronzen stem vertolkte hij daarnaast muziek van Leonard Cohen en Bob Dylan. Als hobby-boer teelde hij in zijn weidse boomgaard aan de rand van Den Burg appels en noten. Op schaaktoernooien nam hij vaak een zak met Benoni appels mee. Het is vast niet toevallig dat hij de Benoni verdediging op zijn repertoire had staan.

Zelf leerde ik hem kennen als een echte inspirator van het schaakleven op Texel en als een creatieve en altijd sportieve tegenstander. Niets was hem te gek. Drie jaar geleden stelde hij zijn boomgaard beschikbaar voor het zomertoernooi “Mat op ‘t Wad”, waarvan hij uiteraard zelf de naamgever was. Weken van tevoren was hij al bezig om tafels, stoelen en zonneschermen bij elkaar te scharrelen om de deelnemers zo goed mogelijk te huisvesten. Het zorgde voor een onvergetelijke ervaring bij de spelers. In de jubileumbundel van de schaakvereniging voerde hij in bloemrijke taal een voorvader op die in de 17e eeuw op Texel het schaakleven domineerde: “Nicodemus Germanus Drosch”. Hij genoot ervan dat lezers dat verhaal van a – z geloofden, maar hij was wel weer zo sociaal om een journalist die er over wilde gaan publiceren toch maar even te vertellen dat deze voorvader louter het product was van zijn levendige fantasie.

Jaap Dros was een mooi en authentiek mens. Zijn familie en vrienden zullen hem enorm missen. De schakers op Texel en op vele plekken in Noord-Holland ook. Het schaakleven op Texel zal zonder hem verder gaan, maar zal nooit meer hetzelfde zijn.

Reden genoeg in ieder geval voor Afek om een fraaie studie aan hem te wijden. Zie hieronder. Afek presenteerde de studie bij de afronding van het jaarlijkse rapidtoernooi op Texel, dat voor de vijfde keer plaatsvond. Het toernooi werd verrassend gewonnen door Rachid Schrik, die de twee favorieten Manuel Bosboom en John Van der Wiel met sterk spel achter zich hield. Hij scoorde 6.5 uit 7, versloeg in de vijfde ronde Bosboom en hield in de slotronde Van der Wiel comfortabel op remise. Hoogtepunt van het toernooi was de ontmoeting in de vierde ronde tussen Bosboom en Van der Wiel die in een ware koffiehuispartij vochten voor wat ze waard zijn. Onder toeziend oog van Afek en op 3 seconden increment probeerde Bosboom Van der Wiel nog even een eindspel van toren tegen paard en pion af te nemen, maar de Leids-Haagse grootmeester hield stand. Van der Wiel werd tweede met 6 uit 7 en Bosboom samen met  Geboers derde met 5.5 uit 7.

De bijna 50 deelnemers aan het toernooi, onder wie de nodige badgasten, maakten er een gezellige boel van. Het verzoek van de Stichting Welzijn Texel aan de organisatie om het drankgebruik enigszins te beperken werd uiteraard serieus genomen, al bleef het na de prijsuitreiking om 6 uur nog wel even rumoerig op Texel.

Al met al een geslaagde jubileum-aflevering, waar de 150 jaar oude KNSB trots op kan zijn.

NB: de oplossing van de schaakstudie (wit speelt en maakt remise) zal ik over enkele dagen in de reacties weergeven.

|