Onze band gaat terug naar de jaren negentig, waarin ik me als jeugdspeler goed kon ontwikkelen in de levendige Nederlandse schaakscene en Herman enorm actief was als trainer en schaakambassadeur. Hij gaf niet alleen les, maar deed er alles aan om het schaken zoveel mogelijk te promoten. Dat is ie natuurlijk altijd blijven doen, zeker ook door veel te schrijven. Uit die tijd stamt ook zijn driedelige serie ‘Elementen van de schaakstrategie’, later gebundeld bij New in Chess verschenen als ‘Chess strategy for club players’. Garry Kasparov was in die tijd de wereldkampioen en lange tijd leek het onvoorstelbaar dat er ooit een sterkere schaker zou komen. Zelf wilde ik net als Kasparov zo principieel en aanvallend mogelijk spelen, maar van Herman heb ik de andere kant van het schaken geleerd: dat je met kleine zetjes ook rustig je stelling kunt verbeteren.

Gastrecensent Merijn van Delft (foto Frans Peeters)

De grote kracht van Herman is dat hij een verhalenverteller is. Hij brengt de materie tot leven door er pakkende verhalen over te vertellen. En daarmee komen we ook bij het geheim van zijn nieuwste boek ‘Chess endgames for club players’. Veel eindspelboeken duiken meteen in de theorie en dan haak je vroeg of laat af. Herman begint heel anders: hij bespreekt waarom veel mensen eindspelen saai vinden of bang zijn voor het eindspel. In veel opzichten is het eindspel daadwerkelijk de meest uitdagende fase van de partij, maar juist daarom zeer boeiend, mits je het op de juiste manier aanpakt. In de meeste eindspelboeken gaat het om kennis en theorie. Herman legt de nadruk op vaardigheden en de praktijk. En dan wordt het leuk!

Zelf begon ik weer eindspelen te winnen vanaf het moment dat ik een paar maanden geleden ‘Chess endgames for club players’ begon te lezen. Waarschijnlijk omdat ik sindsdien met de juiste mindset speel. Dat is het volgens mij, Herman probeert je de juiste mindset mee te geven, waardoor je met plezier en met vertrouwen eindspelen gaat spelen. Veel van het besproken materiaal kende ik natuurlijk al, maar ik vond het leuk om dingen weer terug te zien en herhalen is sowieso nuttig. Wat nu volgt is mijn leeservaring: vier eindspelen die ik zelf op het bord kreeg tijdens het lezen van het boek en de invloed die het boek op mijn spel had.

(1) Van Delft,Merijn (2362) – Van den Doel,Erik (2582) 

Interclubs, 12.02.2023

Dat was niet best en twee weken later was het niet veel beter:

(2) Sawatzki,Frank (2359) – Van Delft,Merijn (2362) 

2e Bundesliga chess24.com, 26.02.2023

Een pijnlijke remise, want onder andere daardoor verloren we een match die we makkelijk hadden kunnen winnen en liepen we uiteindelijk het kampioenschap mis in de tweede Bundesliga Noord. Na deze partij begon ik ‘Chess endgames for club players’ te lezen en een week later wierp dat meteen zijn vruchten af:

(3) Van Delft,Merijn (2356) – Pham,Khoi (2378) 

Interclubs (8), 05.03.2023

Twee weken hierna kreeg ik alweer een eindspel op het bord:

(4) Van Delft,Merijn (2356) – Petkidis,Anthony (2431) 

2e Bundesliga (8), 18.03.2023

Kortom, dankzij ‘Chess endgames for club players’ speel ik eindspelen weer met vertrouwen. Meestal krijg je niet letterlijk de theorie uit het boek op het bord, maar heb je geleerd hoe je bepaalde situaties kunt aanpakken. Dat is overigens met openingstheorie ook zo: het gaat er niet om dat je de theorie letterlijk op het bord krijgt, maar dat je de tactische en strategische patronen van een opening in de praktijk herkent, je makkelijker beslissingen kunt nemen en je spel daardoor meer richting krijgt.

Het boek van Herman ga ik niet helemaal navertellen, daar kan de lezer zelf in duiken. Wel zal ik nog enkele leuke en interessante dingen delen die me opvielen.

(5) Vesting p.66

(6) Lindgren,Philip (2382) – Halvax,Georg (2432) 

Bundesliga 2223 Germany (12.5), 01.04.2023

(7) Moravec 1912

(8) Constructed by Stefan Kuipers

Ook dit is een uitzondering, verder zit het wel goed met de research voor het boek. Herman de verhalen­verteller is goed in uitleggen. Op p.264 wordt in ruim een pagina dame vs. toren uitgelegd, dat vond ik zeer geslaagd en had ik zelf veel aan. Door het boek heen komt de rubriek ‘This endgame in practice’ telkens terug, dat maakt vaak ook veel duidelijk.

Qua terminologie was er nog iets dat me opviel. De term ‘schoulder budge’ klinkt wat vreemd, de gangbare term is ‘body check’ (voor als de ene koning de weg blokkeert voor de andere koning). De termen ‘semi-centralizing’ (p.384) en ‘super-centralizing (p.385) vond ik heel beeldend, een zeer geslaagde vondst.

De toreneindspel opgaven vond ik leuk om te doen, maar de dame-eindspel opgaven achterin het boek deels te pittig. Maar goed, dan ben je ook al 400 pagina’s onderweg en mag het niveau wat hoger liggen. ‘Chess endgames for club players’ is voor een zeer brede doelgroep, maar als je niveau nog niet zo hoog is, moet je er rekening mee houden dat een deel van de voorbeelden en opgaven te moeilijk is. Om kort te gaan, ik heb me uitstekend vermaakt met Hermans nieuwste boek en heb echt het idee dat het mijn schaken meteen verder heeft geholpen.

Herman Grooten (links) samen met zoon Tommy (op de achtergrond) aan het werk in het Kroegloperstoernooi in Delft van vorig jaar (foto Harry Gielen)

• Auteur: Herman Grooten
• Gepubliceerd: 2022
• Aantal pagina’s: 477
• Uitgever: New in Chess
• Paperback ISBN: 978-94-93257-49-8
• PDF-Excerpt
• Boek bestellen…

• Morgen op Hemelvaartsdag is traditiegetrouw de bekerfinale, dit keer in Denksportcentrum Noord te Apeldoorn. Publiek is van harte welkom en de partijen zullen ook live te volgen zijn. Zie https://www.schaken.nl/competitie/informatie-beker/bekerfinale en https://www.schaakstad-apeldoorn.nl
• Komende zaterdag kan de jeugd terecht in onze online Lenteschool, zie https://schaakweek.nl/schaakweek-lenteschool-2022
• Zondag 12 juni is het weer feest bij ons jaarlijkse kroegloperstoernooi, de 9e editie alweer. Er staan al veel leuke duo’s op de lijst, zie https://stickchess.com/apeldoorn2022/participants

Het tweede seizoen begint weer met waar het allemaal mee begon, de Zomerschool. Inmiddels hebben 16 kids zich aangemeld voor de lessen en aanmelden is nog steeds mogelijk. Vanavond om 19:00 uur is het eerste warming-up toernooitje en dat staat open voor iedereen: lichess.org/tournament/bUsL1GvV. Nico en ik zullen dit toernooitje streamen, dus iedereen die nieuwsgierig is, is van harte welkom om straks even te komen buurten.

Helaas gaan Dieren en Vlissingen dit jaar niet door en is Science Park (Amsterdam) nog aan het kijken wat de mogelijkheden zijn. Als dat doorgaat, wordt het waarschijnlijk in augustus gehouden.

Wat betreft juli moet het van het buitenland komen en is een leuke tip het bekende wijntoernooi, georganiseerd door Rike en Jules Armas. Hun legendarische schaakcamping in de regio Bordeaux (Médoc) hebben ze inmiddels verkocht, maar het wijntoernooi bestaat nog!

De data van de 23e editie van dit gezellige zomertoernooi zijn vastgesteld op 3-10 juli. Gespeeld wordt in Hourtin, vlakbij de Atlantische kust.

Info in het Duits: https://echiquier-medocain.fr/wp-content/uploads/2021/05/Weinopen-2021-Hourtin.pdf

Info in het Frans: https://echiquier-medocain.fr/open-des-vins

Als je op de 4-sterren camping Village Western (www.village-western.com) gaat staan, betaal je geen inschrijfgeld voor het toernooi.

Voor verdere info kun je Rike Armas contacteren (spreekt Engels, Duits en Frans en verstaat zelfs redelijk Nederlands): avanrike@gmail.com of +33556592759

P.S. je kunt je gewicht in wijn winnen:

(foto’s: Lennart Ootes)

We zijn vanavond vanaf 19.20 uur in de lucht (dan kan er al gereageerd worden in de Twitch-chat). De uitzending begint om 19.30 uur met een voorbeschouwing door Tom Bottema en GM Lucas van Foreest, live vanaf de speellocatie in de Laurierstraat. ChessFellow-oprichter Jeannot Tuijnman zal aan het woord komen. Manuel en Hing Ting zullen hun verwachtingen uitspreken.

Om 19.58 uur switchen we naar het live commentaar vanaf de Admiraal de Ruijterweg, hetgeen verzorgd zal worden door IM Nico Zwirs en IM Merijn van Delft.

Om 20.00 uur klinkt het startschot en zal eerst Manuel zijn serie van acht snelschaakpartijen spelen tegen Mamedyarov.

Om circa 20.50 uur zal Hing Ting het opnemen tegen Mamedyarov in eveneens een serie van acht partijen.

Om circa 21.35 uur zullen Tom en Lucas de spelers interviewen en napraten, tot ongeveer 22.00 uur.

Wat kunnen we verwachten? Daarover worden op de tijdlijn van ChessFellow al voorspellingen gedaan. Wil je ook mee discussiëren? Je kunt de app downloaden via chessfellow.app

De intentie is om na vanavond vaker dergelijke mini battles te organiseren, met steeds weer nieuwe uitdagingen!

Natuurlijk ligt het schaakleven momenteel voor een belangrijk deel stil en kan ook ChessFellow nog niet alle ideeën uitvoeren die we in petto hebben, maar deze rustige fase kunnen we wel benutten om alvast contact te zoeken met oude en nieuwe vrienden: connect now and meet later.

ChessFellow heeft voor ogen om met name offline mooie evenementen te organiseren (waarbij de app als hulpmiddel fungeert), maar ook wij maken van de nood een deugd en organiseren momenteel leuke dingen online. Op vrijdag 21 mei organiseert ChessFellow bijvoorbeeld gave blitz matches, leuk om te volgen!

• Toernooi 30 september: lichess.org/tournament/unCkGU3X
• Toernooi 7 oktober: lichess.org/tournament/GvQjRr71

Alle info is te vinden op: schaakweek.nl/herfstschool en lichess.org/team/herfstschool

Collega Zwirs wees reeds op het trainingsweekend voor volwassenen en voor de jeugd hebben we nu een zomerschool opgezet. Normaal gesproken coachen we in de zomer bij toernooien zoals het Open NK in Dieren en dat is altijd erg leuk. Vandaar dit nieuwe initiatief om toch een beetje in contact te blijven met iedereen en te blijven trainen en spelen.

De Zomerschool is volledig online met overdag lessen, waarbij je niet al te veel hoeft te luisteren, maar met name stellingen uitspelen, nabespreken, etc. Kortom, interactieve, praktijkgerichte training. We delen in op leeftijd en niveau. Iedere avond om 19.00 uur organiseren we een snelschaaktoernooitje dat volledig open staat voor iedereen (jong en oud), waarbij Nico en ik zullen streamen, gezellig ouwehoeren en de dag doornemen. Voor ouders die meer willen weten over de begeleiding van hun kinderen, organiseert Karel wekelijks een ouderbijeenkomst.

Om de sfeer van de zomertoernooien alvast een klein beetje op te roepen, organiseren we de komende twee woensdagavonden om 19.00 uur een warming-up toernooitje met stream. Als u vragen heeft over de zomerschool, overweegt om mee te doen, of gewoon een potje wilt schaken en een praatje maken via de chat, weet u ons te vinden.

Omdat het geplande GM toernooi dit jaar helaas niet door kon gaan (zie schaakweek.nl/>schaakweek-2020), kwamen we op het idee om een online rapidtoernooi te organiseren met onder andere de vrijwel volledige selectie van MuConsult Apeldoorn 1. Als toernooiformule ligt KO normaal gesproken niet echt voor de hand, maar bij wijze van experiment hebben we dat gewoon maar een keer uitgeprobeerd. Zie hier de toernooisite: lichess.org/team/apeldoorn-invitational.

Het toernooi werd live uitgezonden en is hier terug te zien: twitch.tv>schaakweek.

Het idee was om 64 deelnemers aan de start te krijgen en daarmee een dwarsdoorsnede van de Apeldoornse schaakscene, van schoolschaak tot topschaak. Diverse schaakvrienden van buiten Apeldoorn maakten het veld compleet. Vereerd waren we met de deelname van voormalig wereldtopper en veelvoudig Nederlands kampioen GM Loek van Wely.

Alle partijen zijn inmiddels hier te downloaden: theweekinchess.com/chessnews/events/apeldoorn-invitational-2020

In de eerste ronde werd vrijwel alles 2-0, hetgeen pittig was voor de moedige schoolschakers die de uitdaging waren aangegaan. Chris Doornekamp, die het schoolschaken in Apeldoorn de afgelopen jaren flink heeft gepromoot, kreeg zelf met mooi positioneel spel een prachtige stelling met wit tegen FM Onno Elgersma, maar moest uiteindelijk het onderspit delven. Cato de Zoeten scoorde als enige een remise in haar tweede partij tegen IM Max Warmerdam.

In de tweede ronde had Tom Meurs een totaal gewonnen stelling tegen meervoudig Braziliaans kampioen GM Alexandr Fier, maar een gruwelijke blunder bedierf de winst. Ook de tweede partij verliep niet slecht, maar na een tweede blunder was het over. Marcel Boel had naar eigen zeggen een mislukt positioneel offer (Txf6) tegen Max, maar de poging wordt gewaardeerd. Dries Wedda, die zich inmiddels heeft ontwikkeld tot een geduchte snelschaker, schakelde indrukwekkend IM Nico Zwirs uit na vier bloedstollende partijen. Erik Smit won een knappe partij van Koen Leenhouts en dwong daarmee ook een barage af, maar daarin stelde de sympathieke IM uit Zeeland orde op zaken. Jasper Zwirs schakelde gedecideerd met 1.5-0.5 WGM Anne Haast uit en wist het daarmee verder te schoppen dan zijn grote broer. Jeroen van Onzen ten slotte, won met twee spectaculaire partijen verrassend met 2-0 van Eelco Kuipers.

De grootste sensatie van de derde ronde was de uitschakeling van Loek van Wely door Koen Leenhouts. De eerste partij werd remise, maar in de tweede partij wist Koen knap de overhand te krijgen en uiteindelijk het eindspel te winnen. Sipke verloor de eerste partij van zijn Groningse teamgenoot IM Nick Maatman, maar stelde daarna orde op zaken door drie keer op rij te winnen. Vooral de laatste partij met Txh7 is het naspelen waard. Boeiend was ook het duel tussen generatiegenoten Onno Elgersma en Dries Wedda. Na de eerste partij verloren te hebben, bleek Onno de koelste en won uiteindelijk eveneens met 3-1.

In de vierde ronde, oftewel de kwartfinales, vlogen er nog twee grootmeesters uit. Max Warmerdam verloor de eerste partij van Koen Leenhouts, maar won er toen drie op rij, een scenario dat we kennen uit de derde ronde. Het positionele kwaliteitsoffer uit de tweede partij was fraai (zeker een kanshebber voor het boek) en de matcombinatie uit de vierde partij ook. IM Thomas Beerdsen won knap 2-0 van teamgenoot GM Roeland Pruijssers. De match tussen Alexandr Fier en IM Miguoel Admiraal was razend spannend. Miguoel won de eerste pot, maar Alex sloeg terug in de tweede. Vervolgens was het weer de beurt aan Miguoel, met een gedurfd stukoffer (wederom een kandidaat voor het boek) dat al snel prachtig spel opleverde. De vierde partij was ook weer spannend, maar na een gruwelijke blunder van onze Braziliaanse vriend was het klaar. Onno hield de eerste partij knap remise met zwart tegen Sipke, maar in de tweede partij wist Sipke zich als enige grootmeester te kwalificeren voor de halve finale.

In de vijfde ronde, de halve finales, nam de spanning verder toe. Zou er een volledig Apeldoornse finale in het verschiet liggen? Miguoel won overtuigend de eerste partij van Max, maar onze jonge Apeldoornse teamcaptain won er daarna twee. De vierde partij leek ook zijn kant op te vallen, maar vervolgens werd het compleet chaotisch en schoot het alle kanten op. Zouden we dan de eerste 1+1 partijen te zien krijgen? Uiteindelijk won Max alsnog en plaatste zich daarmee voor de finale. Thomas Beerdsen is een gevreesde aanvalsspeler, maar zijn loperoffer op h2 was niet correct. Omdat Sipke de eerste partij al had gewonnen, volstond eeuwig schaak voor een plaats in de finale.

In de strijd om de derde plaats, de kleine finale, sloeg Thomas de eerste slag, maar daarna sloeg Miguoel toe met drie winstpartijen, het scenario dat we inmiddels maar al te goed kennen. Vooral zijn Caro-Kann bleek een machtig wapen. Dan de finale tussen Sipke Ernst en Max Warmerdam. In een prachtige Koningsindische partij nam Max de voorsprong, waarna Sipke met zwart moest gaan forceren. Zijn geliefde 1.e4 e5 moest plaatsmaken voor een riskante Siciliaan. Max raakte de draad kwijt toen hij Pf4 toeliet en verloor het eindspel: 1-1. In de derde partij verscheen er wederom een Koningsindiër op het bord en na een lange tactische schermutseling bleef een remise eindspel over. Aangezien de stand gelijk was getrokken, koos Sipke in de vierde partij voor zijn vertrouwde Open Spaans en kwam er comfortabel uit. Vanwege de gedekte vrijpion mocht zwart zelfs op meer hopen, maar na een onnauwkeurigheid was het toreneindspel in balans. De partij werd beslist door de positionele blunder a3, daar waar de breekzet b3 de stelling in balans had gehouden. Daarmee ging Sipke er met de hoofdprijs vandoor, maar kan ook Max, die het hele toernooi zelf ook streamde (zie m.twitch.tv/xamax2000) terugkijken op een geslaagd toernooi.

Update: in overleg met New in Chess is besloten dat Max en Miguoel allebei een boek krijgen. Max voor zijn voorbeeldige positionele kwaliteitsoffer tegen Koen. Miguoel voor zijn moedige loperoffer tegen Alex. Alle prijzen zijn inmiddels uitgereikt of onderweg en als organisatie kijken we terug op een prachtig toernooi en een bijzondere schaakweek 2020.