Op mijn club, LECEL uit Limoges, hebben we zo iemand: Réwi Budak, rating rond de 2100, tegenwoordig boven mijn niveau. Daar had ik eens op de boven omschreven manier van verloren en daar kan ik slecht tegen. Er moest wat voorbereid worden. Omdat ik een beetje lui ben en mijn geheugen niet meer is wat het was, zag ik weinig heil in het uit het hoofd leren van gekende weerleggingen. Hoe kon ik hem uit zijn normale spel halen? Dat is al 1.00 punt waard op de schaal van stockfish. En zo kwam ik op het volgende idee.

1.d4 c5 2.d5 e5 3.d6!?

Dat ziet er uit als een knoeierszet. Hoe verdedig je die pion na 3… Db6? Maar de pion op d6 is als een kanonskogel die de basis van zwarts stelling blootlegt. Zwart kan nu een pion winnen, maar wit krijgt de witte velden in het centrum ter beschikking.

3… Db6 4.Pc3

De belangrijkste zetten zijn nu het voor de hand liggende 4… Dxd6, ontwikkelen met 4… Pf6 en de voorkeur van stockfish (hierna: SF), 4… a6.

De zover bekend eerste partij met 3.d6 was Réti – Spielmann, Stockholm 1919 (½-½, 31), met dank aan Henk Smout. Zie de tweede viewer.

1. Onmiddellijk slaan op d6

Zwart wint een pion en kan de dames ruilen, maar daarmee is hij er nog niet.

4… Dxd6 5.Dxd6

Op internet is ook 5.Le3?! gespeeld (onder andere door Manuel Bosboom, zoals Dimitri Reinderman me meldde), maar zwart staat goed na 5… Dxd1+ 6.Txd1 Pc6! 7.Pd5 Tb8 (nieuw) 7.f4 Pd4 8.Td2 Pf6.

5… Lxd6 6.Pb5 Ke7 7.Lg5+

Een logische zet, maar wit kan volgens SF ook 7.Le3 spelen, bijvoorbeeld 7… Pa6 8.0-0-0 Lb8 en nu 9.g4!? (Nieuw!) Ook hier staat het ongeveer gelijk, en ook hier komen de zwarte stukken maar moeilijk tot activiteit.

7… f6 8.0-0-0 fxg5 9.Pxd6 Pc6

Een IM verloor van een 2000-speler na 9… Pf6?!, want 10.Pf3 herovert de pion met nog steeds dezelfde ‘compensatie’ (Herrera Jimenez – Piesik, chess.com 2026 (1-0, 74). Zie de tweede viewer.

Nu moet wit kiezen: een tempo winnen met 10.Pf3 of opties openhouden met 10.e3. 10.h4 g4 (of zwart speelt 10… gxh4 11.e3 Pf6 12.Txh4 Pe8 13.Pxe8 Kxe8 14.Pf3 met ruim voldoende compensatie) 11.e3 Pf6 is 10.e3.

1A. Een tempo winnen met 10.Pf3

In de databases (lichess en 365.com) heb ik één partij gevonden met 3.d6. Ik weet niet of er meer zijn (ik hoor er graag over), maar van die partij kreeg ik de indruk dat de witspeler niet echt wist wat hij deed.

Er blijken dus wel meer partijen met 3.d6 te zijn, hoewel voor het overgrote deel snelschaakpartijen op internet.

10.Pf3 h6

10… Pd4 11.Pxg5 Kxd6 12.e3 Ph6 13.exd4 exd4 14.c3 of 12… Ke7? 13.exd4 cxd4 14.Lc4 Ph6 The1 wint de pion met voordeel terug.

11.c3

De genoemde speler ging hier verder met 11.Pxc8+? – hoe verzin je het.

11.e4 komt op hetzelfde neer. 11.Pf5+ is mogelijk en leidt na 11… Kd8 (Nieuw!) tot gelijk spel volgens SF. Daarentegen is 11… Kf6, zoals in een snelschaakpartij tegen me gespeeld werd, niet aan te raden vanwege 12.Td6+! en als zwart het paard neemt, gaat hij geforceerd mat met 13.e4+! (Nieuw!). Die had ik thuis al gevonden.

11… Pf6 12.e4 Pe8 13.Pf5+ Kd8 14.h4

(Nieuw!)

Ook na 14.Lc4 en 14.Lb5 Kc7 (14… g6? 15.Lxc6 met voordeel) heeft wit voldoende compensatie voor de pion.

14… g4 15.Ph2

Of 15.Pd2. In beide gevalen heeft wit compensatie voor de pion, maar ook niet veel meer dan dat.

1B. Opties openhouden met 10.e3

Het vrijhouden van veld e4 geeft nieuwe mogelijkheden.

10.e3 Pf6 11.Pf3

SF vindt 11.h4 g4 12.f3 (12… h5!?) 12… gxf3 13.gxf3 Pe8 14.Pxe8 Txe8 15.Ph3 net zo goed. Het bezwaar is dat wit na 15… d6 16.Pg5 Lf5 een stelling heeft waarin hij door de beheersing van de witte velden niet hoeft te verliezen, maar de zwarte stelling lijkt me te stevig om voor wit aan winst te denken.

11… h6

11… Pg4 12.Td2 Tf8 13.Lc4 Pxf2 14.Txf2 Kxd6 15.Td2+ Kc7 16.Pxg5 h6 17.Pe4 en wit staat iets beter.

12.h4 g4 13.Ph2 h5 14.Le2

Waarschijnlijk iets beter dan het eerder gespeelde 12.Lc4

14… Pd8

14… Pe8 15.Pxe8 Txe8 16.f3 gxf3 (16… d6!?) 17.Pxf3 d6 18.Pg5 oogt aangenaam voor wit; de torens hebben doelwitten op de f- en d-lijn en het paard kan naar e4.

15.Lc4 a6 16.f3 b5 17.Le2 Pf7 18.Pf5+ Kf8 19.fxg4 d5 20.Thf1

met een spannende stelling die SF als gelijk taxeert.

2. Ontwikkelen met 4… Pf6

Het probleem met deze variant is: zwart ontwikkelt wel stukken, maar die staan elkaar in de weg.

4… Pf6

Tot zetverwisseling leidt 4… Lxd6 5.Pf3 Lc7 6.e4 Pf6.

5.Pf3

Met 5.e4 is niets mis; zwart kan weer met 5… Lxd6 6.Pf3 Pf6 tot de navolgende variant overgaan. Maar ook mogelijk is 5… Dxd6 6.Dxd6 Lxd6 7.Pb5 Pxe4 (7… Ke7 8.Lg5 a6 9.Pc3 wint op zijn minst de pion terug) 8.Pf3 (nieuw, dreigt 9.Pd2) Ke7 9.Ld3 a6 10.Pxd6 Pxd6 11.Pxe5. Wit heeft het loperpaar; zwart heeft een pion.

5… Lxd6

Een poging om Pf3 af te straffen met 5… e4 is minder goed. Wit krijgt zijn pion terug na 6.Pe5 Dxd6 7.Dxd6 Lxd6 8.Pc4 Le7 9.Lg5 waarna de druk op de d-lijn onaangenaam is. Alsnog 5.Dxd6 spelen verliest snel na 6.Dxd6 Lxd6 7.Pb5 Ke7 8.Ph4!

6.e4

Ook hier is 6.g4!? (nieuw) mogelijk. SF nivelleert met 6… h6 7.e4 Lc7 8.g5 hxg5 9.Pxg5 Pc6 10.Lc4 d5! 11.Pxd5 Pxd5 12.Dxd5 Tf8 (13.Pxf7?? Pd4) en vanwege een spoedig Td8 blijft er weinig over van het witte initiatief.

6… Lc7

Na 6… 0-0? komt het idee van 3.d6 echt tot leven: 7.g4! (daar is nog niemand eerder opgekomen!) levert een bijna dodelijke aanval op. 7… Pc6 (7… c4? 8.g5 Pg4 9.De2 Lc5 10.Pd5! is winnend en 7… Pxg4?? 8.Pd2 kost een stuk) 8.g5 (niet 8.Dxd6 Pd4!) 8… Pe8 9.h4 Le7 10.g6! en misschien kan zwart overleven met 10… Pf6, maar 10… fxg6? 11.Lc4+ Kh8 12.h5 is snel uit.

6… h6 7.Pd2 (7.g4!?) 7… Lc7 (7… Le7 8.Pc4 De6 [of 8… Dd8 9.f4!? Pxe4 10.Pxe4 d5 11.Pxe5 dxe4 12.Lb5+ Ld7 13.Dd5! Da5+ 14.Ld2 met sterke aanval] 9.Pb5 is goed voor wit) 8.Pc4 Dc6 9.Pd5 Pxd5 10.exd5 Df6 11.d6 Ld8 12.a4 b6 13.Ta3 geeft wit een aangenaam initiatief.

7.Lg5

Wit kan het ook proberen met 7.Lc4 0-0 8.Lg5 (8.g4? werkt hier niet vanwege 8… d5! 9.Pxd5 Pxd5 10.Lxd5 Le6 en zwart staat beter) 8… Ld8 (nieuw) 9.Dd3 Pc6 10.0-0-0 Pd4! met gelijke kansen. Op 11.Pxe5 komt 11… d5! en zwart neemt het initiatief over, weliswaar ten koste van een pion. Misschien is het kalme 11.Kb1 (haalt een later loperschaakje op g5 eruit) het beste.

7… h6

In de enige partij met klassiek tempo die ik met 3.d6 speelde, volgde 7… Dxb2? 8.Pb5 (nieuw?) La5+ 9.Ld2 Lxd2+ 10.Pxd2 0-0! 11.a3! (11.Pc7 Dc3 12.Pxa8 Pxe4 leidt tot chaos) 11… a6 12.Tb1 Dxb1 13.Dxb1 axb5 14.Lxb5 Pc6 15.0-0 Pd4 en nu was 16.Ld3 in plaats van 16.c3?! de zet om het voordeel vast te houden. Zie de viewer: Frits Fritschy – Réwi Budak, interne competitie Limoges 2024 (1-0, 78).

8.Lxf6 Dxf6 9.Pd5 Dd8 10.g3

Dit is nieuw; eerder gespeeld is 10.Lc4 c6 11.Pc3 Tb8 en het staat volgens SF gelijk, maar wit moet steeds rekening houden met b5.

10… d6 11.Ph4

Controle over de witte velden is hier belangrijker dan het ontwikkelen van stukken!

11… 0-0

Het voorkomen van Pf5 met 11… g6 verzwakt de koningsstelling; 12.Lc4 is dan wél goed, bijvoorbeeld 12… Pc6 13.c3 Le6? 14.Pxg6! of 13… Tb8?! 14.Df3.

12.Pf5 Pc6

Aangenaam voor wit is 12… Lxf5 13.exf5 Pd7 14.Lg2 Pf6 15.Lg2; de lopers zijn niet alleen ongelijk qua kleur. SF vindt daarom dat zwart maar beter de pion met 15… e4 teruggeeft.

13.Dg4

Mogelijk is ook 13.c3 Lxf5 14.exf5 Pe7 en nu het avontuurlijke 15.f6!? (15.Pe3 d5 16.f6 is volkomen gelijk) 15… Pxd5 16.fxg7 Kxg7 17.Dxd5 Tb8. Wit heeft voldoende compensatie, maar ook niet meer dan dat.

13…g6 14.Dh3

Ook mogelijk is 14.Pxh6+Kh7 15.Pf5 Th8! (15… gxf5 verliest) 16.Dh4+ Dxh4 17.Pxh4 Ld8 18.Pg2 en wit staat een fractie beter.

14… La5+ 15.c3 Dg5

Ook 15… h5 is mogelijk (maar 15… gxf5 verliest weer), met een spannende stelling na het niet geheel correcte 16.Ld3, of anders 16.g4.

16.f4 Lxf5 17.exf5 Dxf5 18.Dxf5 gxf5 19.0-0-0

Zwart staat voorlopig twee pionnen voor, maar kan hier maar beter gaan zoeken naar de beste manier om ze terug te geven. Volgens SF staat het gelijk.

Een lange variant, maar het blijkt dat wit meerdere mogelijkheden heeft om compensatie voor de pion te krijgen. Vooral zwarts zwartveldige loper blijft een probleemgeval.

3. Eerst verdedigen met 4… a6(!)

Daar was ik zonder computerhulp niet opgekomen, maar inderdaad, de pion op d6 loopt niet weg.

Overigens zal 3… a6 zal normaal gesproken overgaan in deze variant. Een alternatief is 3… a6 4.f4 Df6 5.Pc3 Pc6 (in plaats van 5… Dxd6) 6.fxe5 Dxe5 7.Pd5 Lxd6 8.Pb6 De7 9.Pf3! (9.Pxa8 Dh4+ wordt remise) Tb8 10.g3 en wit heeft compensatie voor de pion. De zwarte stukken staan onhandig en verder ontwikkelen valt niet mee.

4… a6

Wit kan nu normale zetten doen als 5.e4 Dxd6 6.Lxd6, maar dat leidt tot stellingen waarin wit niet hoeft te verliezen, maar ook geen serieuze winstkansen lijkt te hebben. Ik zou daarom liever scherp reageren met

5.f4! Dxd6

Riskant is 5… Lxd6 6.e4 Wit kan ook all-in gaan met 6.Pf3 exf4 7.e4 fxe3 e.p.? 8.Lc4 en volgens SF staat wit met drie pionnen minder gewonnen) 6… exf4 7.Lc4 Pe7 8.Ph3! 0-0 9.0-0 en zwart doet er verstandig aan om de pionnen terug te geven: 9… Le5 10.Lxf4 Ld4+ 11.Kh1 d5 12.Pxd5 Pxd5 13.Lxd5 Lxh3 14.gxh3 Pd7 en het loperpaar plus de open aanvalslijnen vormen meer dan voldoende compensatie voor de witte pionnenstructuur.

6.fxe5 Dxd1+!

Nooit eerder gespeeld. Opnieuw is het vasthouden aan het materiële voordeel onverstandig: 6… Dxe5? 7.e4 (nieuw) Pf6 8.Pf3 De7 9.Lg5 d6 10.Lc4 Le6 11.Pd5 Lxd5 12.Lxd5 en wit heeft groot voordeel. (12… g6? 13.0-0 Lg7 14.e5 dxe5 15.Pxe5 0-0 16.Pxf7! en wint.)

7.Kxd1

Volgens SF staat het hier gelijk: zwart heeft de betere structuur, wit het makkelijkere stukkenspel. Zwart kan het nu rustig aan doen met 7… d6 of kiezen voor het wildere 7… Pc6. Daarnaast is 7… Pe7 mogelijk, wat het paard even van d5 af houdt. Wit heeft dan verschillende zetten die tot gelijke stellingen leiden, maar met wederzijdse kansen, zoals 8.Le3, 8.b3 8.Pf3 en zelfs 8.Pa4.

3A. Het centrum ontruimen met 7… d6

Zwart lost de situatie in het centrum gelijk op.

7… d6 8.Pd5 Ta7 9.Pf3

Beter dan 9.Lf4 dxe5 10.Lxe5 Pd7 11.Pf3 (11.Lc3? b5 is goed voor zwart) 11… Pxe5 12.Pxe5 Pf6 en zwart heeft een mooi loperpaar.

9… Pd7

Hier heeft wit twee mogelijkheden die een gelijke stelling opleveren, maar met genoeg onbalans om het spannend te houden:

1. 10. Lf4 dxe5 11.Pxe5 Pgf6 (of 11… Pxe5 12.Lxe5 b5 13.c4 Pe7 14.e4) 12.Pc7+ Ke7 13.Ke1

2. 10. exd6 Lxd6 11.e4 Pe7 12.a4 b6 13.Ld3

In beide gevallen compenseert het sterke paard op d5 de geïsoleerde e-pion.

3B. Het ambitieuze 7… Pc6

Dit kan tot grote complicaties leiden.

7… Pc6 8.Lf4

8.Pd5 Tb8 9.Lf4 Pge7 is beter voor zwart.

8… d6!?

Hup, een pionoffer om het witte geknoei af te straffen. Maar dat laat wit niet zomaar gebeuren.

Mogelijk is ook 8… f6 9.Pf3 fxe5 10.Pxe5 en nu leiden zowel 10… Ld6 11.Pg6 Lxf4 12.Pxf4 als 10… Pxe5 11.Lxe5 d6 12.Pd5 Tb8 13.Lc3 b5 tot gelijke stellingen met wederzijdse kansen.

Een derde mogelijkheid is 8… Pge7 9.Pf3 b5. Dat houdt het witte paard nog even van d5 af. Je zou in de verleiding kunnen komen om hem dan naar d6 te spelen: 10.Pe4 Pg6 11.Lg3 Lb7 12.Pd6+ Lxd6 13 exd6, maar na 13… 0-0 is de pion meer een zorgenkindje dan een aanwinst. SF geeft in plaats hiervan onder andere 10.h4!?, maar dat mag u zelf bestuderen. Het beste is misschien gewoon 10.e3 Lb7 11.Ld3. SF laat zwart doodleuk zelf een paard op d5 zetten met 11… Pb4 12.Le4 Pbd5, en dan zou het gelijk staan.

9.exd6

Je zou zeggen, waarom niet 9.Pd5? Maar dan heeft zwart na 9… dxe5 10.Pc7+ Kd8 11.Pxa8 exf4 te veel compensatie voor de kwaliteit. Het paard op a8 moet benen maken om niet met b5 afgesneden te worden, maar na 12.Pb6 Le6 heeft wit een verdwaald paard, en zwart een sterk loperpaar en een hinderlijke pluspion op f4.

9… Pf6

Zwart kan ook 9… Le6 doen, maar dan kan wit materiaal winnen met 10.Pa4 0-0-0 11.Pb6+ Kb8 12.d7+ Ka7 13.Lc7 Pf6. Nu ga ik ervan uit dat geen van beide partijen hier remise wil. Met 14.Pc8+ Ka8 schiet wit niets op. Maar op dit moment is 14.Lxd8? vreselijk voor wit: het paard wordt na 14… Pxd8 teruggejaagd naar b1. Aan de andere kant kan wit na bijvoorbeeld 14.e3 Pxd7? wel op d8 slaan, omdat het paard op b6 dan afgeruild wordt. Een soort Mexican standoff dus. Zwart kan verder gaan met 14… Le7 15.Pf3 Tdf8 en nu kan wit wél de kwaliteit winnen met 16.Pc8+ Txc8 17.dxc8D Txc8, en SF vindt dat het volkomen gelijk staat. Het lijkt mij een zeer ongelijke stelling, maar ik weet niet in wiens voordeel.

Analysediagram na 17… Txc8

10.Ke1

Wit zal de pion op d6 niet kunnen houden, maar voorlopig staat hij zwart ook in de weg en dus is het logisch om ter verdediging de d-lijn vrij te maken.

10… Pd4

Ook 10… Pb4 is mogelijk, bijvoorbeeld 11.Td1 Pxc2+ (11… Le6!? 0.00, SF) 12.Kd2 Pb4 13.Kc1 en het is wit gelukt om lang te rokeren. Alweer zegt SF: gelijke kansen.

11.Td1 Le6 12.Td2

Ook mogelijk is 12.Pf3. SF komt met het stukoffer 12… Pxc2+ 13.Kf2 0-0-0 14.h3 Pb4 15.e4 Pxa2 16.Pxa2 Pxe4+! 17.Ke3 Lxd6 18.Lxd6 Pxd6 19.Pc3 b5 met gelijke kansen.

12… 0-0-0

Over de variant 12… Pb5!? 13.Pa4!? Pe4 14.d7+ Kd8!? is weer een scherm vol te krijgen, dus dat laat ik aan u.

13.e3 Pf5

Zwart krijgt zijn pion terug, maar de tijd die dat kost geeft wit de gelegenheid zijn ontwikkeling bij te werken. Het staat gelijk. Een niet onbelangrijk detail is te zien in de volgende variant: 14.Le2 Pxd6 15.Ph3! h6 16.Pf2 Le7?! 17.Pa4 met pionwinst – het paard op d6 kan niet weg.

Naschrift

Goed, 3.d6 levert geen winnend voordeel op. De zet houdt zelfs het natuurlijke witte openingsvoordeel niet vast. Maar dat is vaak óók het geval in bekendere openingsvarianten.

In geen enkele variant krijgt zwart meer dan gelijk spel. Zijn er nog andere voordelen? Zoals eerder geschreven: zwart wordt uit zijn normale spel gehaald. Daarbij kan het verrassingselement flinke tijdwinst opleveren. En in de meeste varianten is het wit die de lakens uitdeelt. Als anderen zich aangespoord voelen om d6 te proberen, ben ik zeer benieuwd naar die partijen.

De ideeën in het eerste hoofdstuk zijn ontstaan op mijn minischaakbordje. Door de openingsfase in de partij tegen Réwi Budak begon ik te begrijpen waar het in deze variant om gaat, en dat was de basis voor het tweede hoofdstuk. Pas daarna ben ik serieus gaan analyseren met een engine: SF 18 op Lichess/Leren/Studie Bij moeilijk te beoordelen situaties heb ik de machine stopgezet als er geen beweging meer zat in de waardering. Die waarderingen heb ik in de gameviewer achter de varianten gezet. Wie de beschikking heeft over wat groters dan een telefoonscherm (en geen schaakbord meer heeft), kan verhaal en viewer naast elkaar in beeld krijgen door schaaksite nog een keer in een ander tabblad te openen. Ik heb overigens geprobeerd ideeën aan te leveren, niet om elk detail uit te leggen.

Goed, het was dus geen nieuwtje. Dat vermoeden had ik al, maar Henk Smout en Dimitri Reinderman hebben de hoop daarop definitief onderuit gehaald. Maar tot nu toe zijn slechts vijf klassieke partijen met 3.d6 aan mij bekend. Er is daarnaast heel wat afgevluggerd, maar daar zat niet zo veel bij wat de ‘wetenschap’ vooruit kon helpen. Wat voor de theorie relevant was, is toegevoegd. Ik heb drie volledige partijen toegevoegd: twee klassieke en één internetpartij. De laatste vanwege het ratingoverwicht van de verliezende zwartspeler, ter aanmoediging.

Analyses

Partijen

De laatste ronde van de KNSB-competitie beloofde een zeer spannende te worden. Beide teams vochten vanaf het begin van het seizoen tegen degradatie en mochten nu in een rechtstreeks duel uitmaken wie de beste papieren zou hebben om erin te blijven. Geen zekerheid, want als De Stukkenjagers 2 zou stunten tegen WLC kon het zomaar zijn dat beide ploegen alsnog gezamenlijk naar de 3e klasse af zouden moeten dalen. Lange tijd leek dit overigens het meest waarschijnlijke scenario, maar met een overwinning van beide teams in de vorige ronde (Eindhoven won zeer knap met 5,5-2,5 van het sterke SG Max Euwe) werd de druk maximaal opgevoerd.

Volop spanning dus en een reden om te proberen zo sterk mogelijk op te komen. Helaas stond Urlaub onze Duitse spelers in de weg om mee te doen aan deze wedstrijd, maar gelukkig konden Henk en Jos wederom meespelen (enigszins verrassend zag ik Joes staan bij de fide. Of moet ik dit lezen als Jös en was de verhuizing indertijd “jetzt mit kostenlosem Umlaut”? Raadsels, raadsels. Ik houd het maar gewoon bij het Venloos: ózze Jos). Vervolgens is het natuurlijk de vraag hoe je de opstelling vormgeeft in een wedstrijd waarin je 4 bordpunten móét halen, tegen een team dat qua sterkte niet voor ons onder doet. Zet je de sterkste spelers lager neer in de hoop daar te kunnen scoren?  Uiteindelijk leek het me bij veel van zulke varianten dat je er vooral voor zorgt dat je zelf minder ruimte hebt om eventuele tegenslagen op te vangen. En wat is er leuker dan op 8 ongeveer gelijkwaardige borden te kijken welk team die dag het sterkst is?

Helaas moest Thijmen daags voor de wedstrijd geveld door ziekte afzeggen, waardoor Geert op korte termijn nog ingevlogen werd. Toen ook Joep -als de andere Eindhovense Venlonaar- op de dag van de wedstrijd aangaf wat later te zijn door een wel erg langzaam rijdende bus was ik een kapot Philips-apparaat verwijderd van het vermoeden dat duistere Eindhovense krachten meespeelden. Maar dat bleek uiteindelijk mee te vallen. Ook aan Brabantse kant bleken enkele sterkhouders te ontbreken, waardoor Venlo zowaar op een bescheiden ratingoverwicht kon bogen. Voor wat dat waard is; op zo’n middag kunnen gekke dingen gebeuren en met veel jonge lichtstedelingen zegt zo’n getalletje ook niet alles. Zowel wij als de beiaardier hadden er zin in en rond twaalven werden onder begeleiding van Rick Wagemakers (dank!) de klokken aangezet.

Het zou uiteindelijk een spannende middag worden, waarbij ik vanaf het eerste rondje langs de borden vermoedde dat de uitslag niet ver van de 4-4 verwijderd zou liggen. Voor ieder punt werd gestreden en het duurde dan ook tot de tijdnoodfase voor de eerste uitslag viel.

Lees het hele verslag met partijfragmenten op de site van de Venlose Schaakvereniging

De andere partijen vandaag waren erg interessant, vooral bij Pragg die een soort Dame-Indisch toepaste tegen Caruana. In de opening speelde Pragg heel aanvallend met zijn koningsvleugel, maar na f5 dacht ik al dat dit mis zou gaan. Zoals Yussupov zou zeggen: The problem with the Dutch is that Black very often in the middlegame finds that his best available move is f5-f7. En dat lijkt ook toepasselijk bij deze partij. Toch is niets wat het lijkt en kan men een compleet winnende stelling toch weer laten eindigen in, u raadt het al, remise.

Hikaru speelde voor een halfje tegen Bluebaum. Dan mag je zeggen, hij probeert wat nieuws, maar als hij echt voor wat zou gaan, dan zou hij wel e4 proberen.

Caruana had een voordeel en dan grijp je net mis, waarschijnlijk zal die de partij nog even analyseren. Jammer, maar blijkbaar zat het er niet meer in.

De partij van Wei en Esipenko was een spektakel. Esipenko was blijkbaar niet bekend met ideeën uit het Blumenfeld gambiet en weigerde d4 te spelen.

Muzychuk speelde tegen Bibisara en verloor. Bij de vrouwen was het dus erg spannend, maar veel kleine ongelukjes en tijdsnood brachten weinig goeds voor Zwart. Wit had in veel partijen wat aan een d6 pion en een loper paar, iets waar meer mensen van zouden moeten profiteren. Zo was de partij B. Assaubayeva tegen A. Muzychuk net een sinusoïde. Blunder, prachtige zet, fout, enige zet, fout, beste zet.

Dan nog de partijen met een mooie d6 pion, die voor 1.5 van de 2 scoorde.

Zhu verloor, ondanks dat het bijna de hele tijd gelijk was.

Bord 1 Liam Vrolijk – Herman Grooten

Op bord 1 speelde Herman tegen grootmeester Liam Vrolijk. De partij verliep dynamisch, met kansen voor beide spelers. Na een onnauwkeurigheid in het middenspel kantelde de stelling en wist wit het voordeel overtuigend uit te bouwen. Hieronder de partij met Hermans eigen commentaar.

Bord 2 Jasper Beukema – Arthur de Winter

Op bord 2 speelde Jasper tegen Arthur de Winter. De partij was niet volledig te volgen, maar in de slotfase stond er een eindspel op het bord waarin Arthur een stuk had tegen meerdere pionnen. Ondanks praktische complicaties leek de stelling objectief gewonnen voor zwart, en Arthur wist het punt uiteindelijk binnen te halen.

Bord 3  Abdulla Murad – Bertalan Bokorovics

Bertalan kwam goed uit de opening en kreeg een prettige stelling. In het middenspel ontstonden echter complicaties waarin één rekenfout beslissend werd. Toen de stelling vereenvoudigde, had wit een stabiel voordeel met gevaarlijke vrijpionnen op de a‑ en b‑lijn. Die bleken uiteindelijk afdoende.

Bord 4  Sjoerd van Roon – Tim Grutter

Op bord 4 speelde Sjoerd tegen Tim Grutter. Beide spelers behandelden de opening nauwkeurig en de partij bleef lang in evenwicht. In een rustige structuur gaf de engine de voorkeur aan 11…Le6, en die zet werd ook daadwerkelijk gespeeld. Het resulterende eindspel was volledig houdbaar en werd correct naar remise geleid.

Bord 5  Rob Schoorl – Remco Sprangers

Remco Sprangers (foto Frans Peeters)

Op bord 5 speelde ik tegen Rob Schoorl. In het middenspel koos ik een minder nauwkeurige voortzetting, waardoor de stelling kantelde en ik in de verdediging moest. Uiteindelijk ontstond een eindspel waarin ik het initiatief kon overnemen. In de kritieke fase miste Rob denk ik…g5, waarna mijn stukken actief werden en de partij in mijn voordeel kantelde.

Bord 6  Oleksandr Dovgaliuk – Onno Elgersma

Op bord 6 speelde Oleksandr een sterke partij tegen Onno Elgersma. In de opening kreeg wit al snel een structureel plusje, mede doordat zwart een onnauwkeurige zet speelde. In het middenspel had wit op een enkel moment een winnende aanvalsmogelijkheid, maar dat was wel een heel moeilijk te vinden voortzetting denk ik. In het eindspel koos Oleksandr het juiste plan door volledig in te zetten op de vrije b‑pion, wat uiteindelijk beslissend bleek. Hieronder zijn eigen commentaar.

Bord 7  Casper Schoppen – Luuk Baselmans

Op bord 7 speelde Luuk tegen Casper Schoppen. De partij bleef lang in balans, maar in een kritieke fase koos zwart voor het logische plan …Pb3 gevolgd door …Lxb3. Daardoor kwam echter Lh3 in de stelling, een tactische wending die aan het einde van de variant ineens alles besliste. Na deze misrekening was de stelling niet meer te houden.

Bord 8  Sam Baselmans – Guido van Hesselingen

Op bord 8 speelde Sam tegen Guido van Hesselingen. In het middenspel besloot Sam een stuk te offeren voor aanvalskansen. Zwart verdedigde echter nauwkeurig en wist de druk te neutraliseren. Na een reeks precieze verdedigingszetten bleek het offer onvoldoende en kantelde de partij definitief in het voordeel van zwart.

Bord 9  Khoi Pham – Joppe Raats

Op bord 9 speelde Joppe tegen Khoi Pham. Na een ruil van de c‑pion tegen de e‑pion kreeg wit een meerderheid op de koningsvleugel. In de resulterende structuur kwamen er steeds meer aanvalsopties voor wit. Een vroegtijdige ruil op d4 met …Lc5 had mogelijk meer tegenspel geboden, maar in de partij kreeg wit het initiatief volledig in handen en besliste de aanval de partij.

Bord 10 — Helmut Froeyman – Peter Pijpers

Helmut Froeyman (foto Frans Peeters)

Op bord 10 speelde Helmut tegen Peter Pijpers, die de Aljechin verdediging op het bord bracht. Tegen de vierpionnenaanval is het pad voor zwart nauw, en Helmut wist al snel voordeel te bereiken. De theoretische weerlegging van zwarts opzet kwam snel op het bord, en wit rondde de partij overtuigend af. Hieronder zijn eigen commentaar.

We hebben helaas nog steeds een kans om te degraderen, maar daarvoor moeten wel meerdere andere wedstrijden precies de verkeerde kant op vallen. Met nog maar één ronde te gaan blijft het dus even spannend, maar hopelijk lukt het om ons in de Meesterklasse te handhaven.

Persoonlijke uitslagen:

Zaterdag 7 maart wachtte ons in de KNSB-competitie wederom een pittige opgave, een uitwedstrijd in Enschede tegen SG Max Euwe. Achter het bord al lastig genoeg, maar ook logistiek moesten we even kijken wat de handigste aanvliegroute was. Die bleek over Duitsland te gaan, waardoor we zowaar onderweg Carsten een keertje thuis konden oppikken. Gelukkig waren we ruimschoots op tijd vertrokken, waardoor een kleine vertraging geen problemen opleverde. De kans op de zin “Sorry dat we als team te laat zijn voor de KNSB-ronde, er stond een file bij Oberhausen” bleef daarmee onbenut. Een flinke rit, maar onontgonnen terrein en dus weer eens wat anders!

Mooi op tijd in Enschede dus en nadat we geacclimatiseerd waren, konden de wedstrijden –met in totaal 10 teams was het gezellig druk- na een minuut stilte ter nagedachtenis aan Jan Timman van start. Natuurlijk hoop je ook tegen een sterke tegenstander hier en daar wat punten te kunnen pakken. Maar toen ik vlak na de opening een rondje langs de borden maakte, stond een aantal stellingen al flink onder druk. Dat beloofde dus een pittige middag te worden.

Lees het hele verslag met partijfragmenten op de site van de Venlose Schaakvereniging

Thomas Beerdsen (foto Harry Gielen)

Het toernooiveld bestaat vaak uit de “usual suspects”, gezichten die je overal tegenkomt. Behalve veel jeugdig elan vind ik het ook mooi om te zien dat de nodige senioren niet bang zijn om de degens te kruisen tegen de veelal voornamelijk tactisch onderlegde monstertjes. Afgelopen zaterdag begaven we ons naar Arnhem om daar deel te nemen aan het Voorjaarstoernooi. Zo kwam ik oudgediende Jaap Vogel tegen die zich ook regelmatig laat zien en met wie ik een leuk gesprekje had. Op het programma stonden zeven ronden met een speeltempo van 18+5 (18 minuten plus 5 seconden increment) waarvan de uitslagen zouden worden doorgegeven, zowel aan de KNSB als aan de Fide. Ik had het toernooi in 2018 nog weten te winnen, maar dat zijn vervlogen tijden die in het heden niet meer tellen. Met een niet al te hoge eerste prijs van € 150,- voor de A-groep in de editie van 2026 zou je verwachten dat het wellicht niet heel sterk bezet zou zijn. Maar toch stond er al een tijdje de naam van de Apeldoornse grootmeester Thomas Beerdsen bovenaan en omdat het een mooie lentedag werd, kon je aannemen dat hij inderdaad op het appèl verscheen. Thomas is volgens mij een echte liefhebber van het spel die ook probeert er een inkomen mee te verwerven. Dan is elke 150 euro welkom. Ik trof de enige grootmeester in dit gemêleerde gezelschap in de laatste ronde. De stand aan kop na de voorlaatste ronde zag er zo uit:

En dat leverde de volgende paring voor de laatste ronde in de top op:

Een overwinning zou mij zowaar nog een gedeelde zege kunnen opleveren maar met zwart blijft het toch altijd lastig. Niettemin begon ik met goede moed aan de partij met het idee dat ik weinig te verliezen had.

Jan Jaap Janse (foto Harry Gielen)

Het werd uiteindelijk een koffiehuispartij zoals je tegenwoordig nog zelden ziet. Met een verbluffend dameoffer zoals we voornamelijk van Manuel Bosboom gewend zijn, werd ik totaal overrompeld. Aanvankelijk had wit slechts één stuk voor de dame, ging daar een tweede bij winnen maar het aantal tactische wendingen was talrijk. In een dergelijke stelling was Thomas uiteraard als een vis in het water en raakte ik al snel de draad kwijt. Toen wij na afloop nog even de partij analyseerden, met Jan Jaap Janse als aandachtig toehoorder, bleek er nog meer onder de oppervlakte te zitten dan we aanvankelijk dachten. Het was een zeer leuke en geanimeerde analyse waarbij wij van de ene verbazing in de andere vielen, vooral toen Thomas de partij invoerde op zijn telefoon en met de Lichess-engine-evaluaties tevoorschijn kwamen. Waarop Jan Jaap onmiddellijk aan mij vroeg of deze partij niet voor het nageslacht bewaard moest blijven. Hoewel het voor mij een afschuwelijke nederlaag werd, ben ik toch aan mijn scherm gaan zitten om te kijken hoe de evaluaties op mijn redelijk krachtige PC met veel intern geheugen zich zouden verhouden tot de evaluaties op Thomas’ telefoon. Daar bleek soms toch ietwat verschil tussen te zitten maar door de bank genomen blijft Stockfish 18 zich een tijd lang tevreden te stellen met een stellingsoordeel van 0.00 als aan beide kanten de optimale zet gevonden wordt. Dat was voor de mens natuurlijk onmogelijk te vinden en al helemaal in een rapidpartij. Omdat ik voor New in Chess momenteel bezig ben met een boek over strategie (de opvolger van Chess Strategy for Clubplayers) waarbij een belangrijk thema is dat als een speler een of meer stukken op non-actief heeft staan, je daar zomaar materiaal voor mag offeren, past deze partij in dit plaatje. Dus met een zwaar gemoed ben ik voor de tweede maal aan de analyse begonnen, ditmaal met de hulp van het zwaar geschut van Stockfish 18 op mijn pc. Na zijn tiende zet stond het zo:

Beerdsen, Thomas – Grooten, Herman

In deze stelling na de opening was ik niet ontevreden hoe het verloop was. Zeker ook niet na wits laatste zet 10.Be3, want dat lokt een schijnoffer uit dat ogenschijnlijk oké is voor zwart. Omdat het hier ging om een rapidpartij had ik me voorgenomen om vooral niet al te langzaam te spelen aangezien ik met weinig tijd tegen een gevaarlijke tacticus als Thomas misschien in de problemen zou raken. Achteraf was dit toch niet zo’n goed idee, want de zware complicaties begonnen al vanaf zet 10!
10…Pxf4!
In mijn enthousiasme gooi ik dit paard onmiddellijk in de strijd en dit blijkt achteraf gezien ook de beste zet te zijn. Zwart heeft twee normale zetten die leiden tot (bijna) gelijkspel: 10…e5 11. Pf5 gxf5 12. Dxh5 exf4 13. Lxf4 Lxc3+ 14. bxc3 Dc7 15. O-O-O Dxc3∞
10…O-O 11. f5⩲
11. Dxf4
Maar hier had ik op zijn minst nog wat langer de tijd mogen nemen om te bedenken wat een mogelijk vervolg zou kunnen zijn.
11…e5

Hier de analyse via de viewer:

U heeft de eindstand aan de top van het toernooi nog te goed:

Jan Jaap: tevreden zo?

Hieronder de partijen die ik mij nog herinner en dus memorabel waren.

Tijdens de pauzes heb ik met mensen met hetzelfde puntenaantal nog een paar leuke potjes gespeeld. Hieronder nog een leuke stelling ter demonstratie van de bizarre posities.

e5 is mat in 3, maar ik vond (uiteraard om te epateren) Dh4!?!+ waarna Dxh6 volgt.

Ik ben geëindigd met 3,5 punten van de 8: 2 winsten, 3 remises en 2 verloren partijen. Gedeeld 3e plaats in Groep B, prima resultaat.

De partij op het eerste bord tussen Nick Bijlsma (links) en Tommy Grooten (Foto Karel van Delft)

We kregen dus een getergde koploper in de Meesterklasse op bezoek. In de gemoderniseerde bioscoop Cinecitta is er tegenwoordig werk aan de winkel voor onze clubleden. Voordat er überhaupt geschaakt kan worden, moet de zaal – die doorgaans voor bioscoopbezoek of vergaderruimte wordt gebruikt, voor een wedstrijd speelklaar gemaakt te worden en daartoe zijn er gelukkig de nodige vrijwilligers aanwezig om dat voor elkaar te krijgen. Na afloop mag hetzelfde kunstje, maar dan in omgekeerde richting, gedaan worden. Dat verklaart het vroege tijdstip waarop De Stukkenjagers zijn externe wedstrijden begint. Met de nodige problemen op de weg en op het spoor, slaagde Schaakstad/Apeldoorn er toch in een Braziliaanse grootmeester (letterlijk) in te vliegen, want hij werd op Schiphol verwelkomd door een paar van zijn teamgenoten. Alexander Fier – een echte bohemien zoals Jan Timman het graag gezien had – kwam netjes op tijd om de minuut stilte in acht te nemen die voor de vorige week overleden “Best of the West” was ingeruimd.

César Becx (rechts) heeft iedereen gevraagd 1 minuut stilte vanwege het overlijden van Jan Timman (Foto Karel van Delft)

Maar vervolgens zette de Braziliaan de turbo erop en speelde onze talentvolle jonge Oekraïense FM Oleksandr Dovgaliuk vanuit de opening regelrecht de soep in. Hoewel de zwartspeler met inventieve zetten het onheil probeerde te voorkomen, kon hij pionverlies niet vermijden waardoor er een zeer ongunstig, zo niet verloren eindspel overbleef. Hoewel Oleksandr hevig tegenstribbelde, liet Fier zijn prooi niet meer los en wist hij een pion tot promotie te brengen.

GM Alexander Fier – FM Oleksandr Dovgaliuk

Dat was mijn buurman op bord 3. Toen ik na een tijdje een wandelingetje door de zaal maakte, viel me op dat de meeste van onze spelers een zware middag tegemoet gingen. Dat had niet alleen te maken met de stellingen die op het bord stonden, maar ook soms met het soms enorme Eloverschil. Zo zat mijn andere buurman op bord 5, IM Stefan Beukema, die er toch om bekend staat dat hij voor niemand bang is en menig GM van het bord heeft gezet in zijn carrière, al vroegtijdig onder druk. Het werd dus al spoedig duidelijk dat Max Warmerdam van een ander kaliber was dan de meeste grootmeesters die Stefan ooit aan zijn zegekar heeft gebonden. En dus kreeg Stefan een zware middag voor de kiezen die door Max op tactische wijze werd afgesloten.

GM Max Warmerdam – IM Stefan Beukema

Voor wie geïnteresseerd is: de analyse van Max zelf op de website van Schaakstad/Apeldoorn!

Omdat ik zelf nogal aan mijn bord gekluisterd zat, aangezien ik in IM Stefan Kuipers een sterke opponent tegenover me zag, weet ik niet precies wat de chronologische volgorde was waarin de meeste partijen beëindigd werden. Wel zag ik, naar rechts kijkend, waar de eerste borden zich bevonden, dat onze zoon Tommy Grooten – die dit jaar is opgenomen in het eerste team van Apeldoorn – inmiddels een vol punt had gescoord tegen de doorgaans zeer taaie FM Nick Bijlsma. Omdat de witte koning naar voren geschoven op het verlaten bord stond, wist ik dat we daar ook al een punt waren kwijtgeraakt. Toch zult u mij niet kwalijk nemen dat ik het niet erg vond dat zoonlief deze partij had gewonnen; hij schroefde hiermee zijn TPR op naar boven 2500 en ligt hiermee op koers voor een IM-norm. In de laatste twee ronden zal hij nog wel iets moeten laten zien, maar het is zeker wel mogelijk. Uit een Reti-opening was een omgekeerde (voor wit redelijk voordelige) Benoni-structuur ontstaan waarin zwart al vrij snel onder druk kwam te staan. Maar Nick zou Nick niet zijn als hij toch nog de nodige vragen wist op te werpen voor zijn jeugdige tegenstander. Die laat in onderstaande analyse ook zien dat hij niet telkens de optimale voortzetting had weten te vinden. Niettemin was het voor zwart ook erg lastig om te zien hoe die via een nogal gekunstelde computervariant tegenspel had kunnen krijgen. Toen dat niet lukte, slaagde Tommy erin om met een uitgekiende variant de vis op het droge te trekken. Tommy – toch jarenlang ook een Stukkenjager – was bereid voor dit verslag om zijn partij van commentaar te voorzien (die overigens ook op de site van Apeldoorn te bewonderen zal zijn).

Tommy Grooten – FM Nick Bijlsma

(analyse Tommy Grooten)

Een geanimeerde analyse na afloop in het Atrium; GM Max Warmerdam (rechts) kijkt toe (Foto Karel van Delft)

Tegenwoordig kunnen we stellen dat het met wit toch wat andere koek is dan met zwart. In elk geval slaagde ik (IM Herman Grooten) er in mijn partij tegen IM Stefan Kuipers in om na de moderne opzet van de zwartspeler in het Damegambiet hem toch onder druk te zetten. Ik koos ervoor om voor een fors ruimtevoordeel te gaan, hoewel er nog niet direct aanknopingspunten waren. Het was duidelijk dat in de volgende diagramstelling (na zwarts laatste zet 10…Pfd7) de zwarte stukkenopstelling een wat verkrampte indruk maakt.

Een tijdlang wist ik het prettige ‘optische’ voordeel te behouden, maar naarmate de partij vorderde, besefte ik ook dat er langzaam wat zand in de motor kwam. Desalniettemin was er weinig tot niets aan de hand, de engine zweeft een tijdlang rond het beroemde stellingsoordeel van 0.00. Toen deed zich een grappig voorval voor. Plotseling kwam Stefans levenspartner, Anne Haast, met hun drie kinderen de speelzaal binnen. De jongste, nog een baby, bleef in haar handen, maar de andere twee, een peuter en een kleuter, zochten hun papa natuurlijk op en ineens stonden zij links en rechts van hem aan zijn tafel. En dat terwijl wij allebei nog een aantal zetten voor de tijdcontrole moesten doen. Stefan zat best krap in zijn tijd en ik had ook geen zee van tijd. Dus hij stuurde de oudste, hun dochter, om terug naar hun moeder te gaan en zij nam haar jongere broertje mee. De laatste zetten veranderden er weinig aan de stelling maar ineens zag ik op mijn klok van de paar minuten die ik nog had, dat het seconden waren geworden en produceerde ik een vreselijke grafzet. Een zet – gek genoeg die ik helemaal NIET wilde spelen – maar gek genoeg in paniek toch uit mijn vingers liet komen. Daarna was het problematisch voor wit en hoewel een engine dit nog taai zou hebben verdedigd, was dat aan mij niet besteed. Hierbij een analyse van deze partij

IM Herman Grooten – IM Stefan Kuipers

(analyse Herman Grooten)

Uiteindelijk was ik als één van de laatsten nog bezig. Daarvoor waren er rond het vierde uur toch redelijk wat partijen beëindigd.

Zo was de eer in elk geval gered door Sjoerd van Roon. Die was naar eigen zeggen met voordeel uit de opening gekomen tegen jeugdspeler Oscar Zecha. Persoonlijk had ik een iets andere perceptie van de stelling na de opening en na afloop bleek, miste wit verderop een veelbelovende mogelijkheid waarna zwart inderdaad zich los wist te werken. Toch bleef het voor beide spelers een moeilijk te hanteren stelling. Oscar analyseerde een dag later, in café De Flierefluiter in Apeldoorn, samen met zijn maatje Tommy Grooten, deze partij voor wat jeugd en clubschakers, zijn partij op een demonstratiebord. Dat valt te lezen in de wekelijkse Nieuwsbrief van Karel van Delft, met vooral veel foto’s.

Nadat zwart zijn offensief op de damevleugel ‘vrijwillig’ om zeep had geholpen met …a5-a4 had wit daar met een paard op b4 volledige controle. De vraag was nu eigenlijk hoe wit een initiatief op de koningsvleugel van de grond zou kunnen krijgen. Schaaktrainer, IM Merijn van Delft, merkte terecht op dat wit dat mogelijke offensief op die vleugel heel langzaam had moeten voorbereiden. De jongeling ging echter heel enthousiast te werken, offerde daarbij wat pionnen en toen de zwartspeler een paard op f4 had weten te nestelen, stokte de aanvalsmotor. Zwart speelde de partij daarna heel clean naar een gewonnen eindspel en tekende in elk geval het enige “troostpunt” aan voor De Stukkenjagers.

Het enige winstpunt voor De Stukkenjagers kwam van FM Sjoerd van Roon (rechts vooraan). Links vooraan FM Tim Lammens en achter hem IM Merijn van Delft (Foto Karel van Delft)

Oscar Zecha – FM Sjoerd van Roon

Ondertussen waren er nieuwe nederlagen geleden. Zo liet Remco Sprangers zich in de opening verleiden tot een vroegtijdig 9…e3 om na 10.fxe3 verder te gaan met 10…Pg4, nog voordat hij zijn ontwikkeling had afgemaakt. Nou had dat misschien nog gekund ook als hij in de volgende diagramstelling

na 11.cxd5 in elk geval op e3 teruggenomen had met het paard: 11…Pxe3. Na 12.Le4 0-0 heeft wit een plusje maar lijken de gevolgen hiervan te overzien. In plaats daarvan vervolgde de zwartspeler met 10…0-0? en slaagde hij er niet meer in om terug te komen in de partij. Tegenstander Albers maakte het bekwaam af.

FM Sasa Albers – Remco Sprangers

Op het tafeltje dat het meest in het duister lag (de lampen staan afgesteld voor bioscoopverlichting) moet op bord 6 Sam Baselmans zich misschien een hoedje geschrokken zijn toen zwart na zijn 10.h3 pardoes die pion eraf sloeg.

IM Merijn van Delft had goed gezien dat 10…Lxh3! een correct schijnoffer is, want in de afwikkeling na 11.Lxd4 cxd4 12.Lxh3 dxc3 13.bxc3 staat zwart wat prettiger. Zijn loper is beduidend sterker dan de witte en de dubbelpion op de c-lijn is ook niet ‘moeders mooiste’. Dit strategische voordeeltje werd door de meester vakkundig naar winst geschoven.

Sam Baselmans – IM Merijn van Delft

Ondertussen was de veelbelovende stelling die Joppe Raats met wit had opgebouwd tegen Sjef Rijnaarts plotseling gekanteld. Na 19 zetten was de volgende stelling ontstaan:

Daarvan vindt de engine (SF18) dat wit al op winst staat, maar in de praktijk moet er voor de mens nog heel wat gebeuren om dit oordeel te staven. Het is duidelijk dat wit een groot ruimte­overwicht heeft en zwart geen tegenspel heeft. Vermoedelijk moet wit rustig spelen en de druk langzaam opvoeren. Hij hief echter wat vroeg de spanning in het centrum op met 20.fxe6?! fxe6. Het idee hiervan was een combinatie die hij in de stelling bracht met 21.Dh2?! Beter was bijvoorbeeld 21.e5! Na 21…Lg7! kwam dan het beoogde offer met 22.Lxe6? Dit offer blijkt niet te werken maar dat was niet eenvoudig te voorzien. Na 22… Lxe6 23.Pxe6 Pxe6 24.Txd6 lijkt wit zijn stuk met rente terug te krijgen. Helaas voor hem heeft zwart slechts één goede zet en die werd door Rijnaarts gevonden.

Zie u wat zwart hier moet doen?

Joppe Raats – FM Sjef Rijnaarts

Was het nu afgelopen met de kommer en kwel van deze speeldag? Helaas niet, want ook de anders zo solide Helmut Froeyman ging er met wit onderdoor bij de sterke IM Nico Zwirs. Helmut geeft in zijn analyse aan dat hij door een blunder in een uitzichtloze stelling werd gemanoeuvreerd maar vlak voor de tijdcontrole grijpt de Nederlandse kandidaat grootmeester mis:

Met een zet als 39…Pg4 of zelfs het voorzichtige 39…h6 behoudt zwart zijn winststelling. Maar Nico speelde 39…Pe4?? Wit kon profiteren met een kwaliteitsoffer: 40.Txe4 fxe4 41.Dc3! en de computer geeft aan dat wit inderdaad met een blauw oog hadden kunnen ontsnappen hier.

In plaats daarvan volgde 40.Te3?? waarna zwart weer de leiding overnam, hoewel het resterende eindspel allesbehalve eenvoudig was en er nog de nodige aberraties kwamen van beide spelers.

FM Helmut Froeyman – IM Nico Zwirs

(analyse Helmut Froeyman)

Gelukkig was daarmee het leed geleden en slaagde Luuk Baselmans erin om in elk geval een halfje veilig te stellen tegen Tim Lammens. De opening leverde onze speler geen voordeel op maar om dan zomaar een pion in te leveren in een eindspel op zet 29 was ook een beetje overdreven .

In deze stelling speelde wit 29.g4?? en dat kostte na 29…Pxg4! een dure pion.

Maar Luuk rechtte de rug en na wat onnauwkeurigheden van de tegenstander had hij rond de 37^e zet de kansen alweer genivelleerd. Dat leidde tot een eindspel van ieder een toren en een paard met twee tegen drie pionnen op één vleugel. Luuk vluchtte daar in een eindspel van toren tegen toren en paard zonder pionnen en wist dat met niet al te veel moeite remise te maken. Het is bekend dat je met de koning in het midden van de randen op het bord moet blijven en dan valt er weinig te zien. Remise dus.

FM Luuk Baselmans – FM Tim Lammens

Met deze monsterscore heeft Apeldoorn revanche genomen voor de vreselijke nederlaag waarop ze het vorige seizoen door Stukkenjagers werden getrakteerd: het werd toen maar liefst 7½ en 2½. Apeldoorn blijft bovenaan de ranglijst staan, met Zuid Limburg nog altijd op twee matchpunten achterstand. Met het relatief zwakke programma moet het wel heel raar lopen wil Apeldoorn de titel niet binnenhalen. Maar zoals het gezegde in het voetbal luidt: “de bal is rond”, kunnen we dat vertalen naar het schaakspel: “het bord is vierkant” en je weet nooit wat er allemaal nog kan gebeuren!