Praktische informatie

Datum: Maandag 23 november | 16.30 uur

Locatie: Stuyvesantzaal, Antonio Vivaldistraat 2-8, Amsterdam

Inschrijfgeld: € 1.000,- per deelnemer (het bedrag komt volledig ten goede aan het MEC).

De plaatsen worden toegewezen op volgorde van aanmelding. Vol=vol. Wacht dus niet tot je schaakmat staat! Je kunt je aanmelden door een e-mail te sturen naar: ingrid.eijben@zadelhoff.nl of peter@wakkieperrick.com

Wij hopen je op maandag 23 november te mogen verwelkomen voor een onvergetelijke schaakmiddag en -avond!

Alexander Bagrationi. Bron: Wikimedia commons

Stichting Amsterdam Chess Open, organisator van het grootste weekendschaaktoernooi van Europa, gaat de toernooiregels aanpassen. Spelers die uitkomen voor schaakclubs die gevestigd zijn in gebieden die volgens het Internationaal Gerechtshof onrechtmatig bezet zijn, kunnen daardoor voortaan niet meer deelnemen. De maatregel volgt op de controverse rond de Israëlische grootmeester Alexander Bagrationi, nadat de organisatie werd geconfronteerd met informatie over zijn betrokkenheid bij schaakclubs in Israëlische nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever.

Het Amsterdam Chess Open vindt dit jaar plaats van 23 t/m 25 oktober in de Apollohal in Amsterdam-Zuid. Tot voor kort werd deelnemerslijst aangevoerd door de grootmeesters Loek van Wely, Max Warmerdam en Alexander (Aaron) Bagrationi. Over die laatste speler is discussie ontstaan.

Controverse rond Bagrationi

Bagrationi is geen onbekende in het Nederlandse schaakcircuit. Eerder speelde hij onder andere op het Noteboomtoernooi, het Amsterdam Chess Open, het HSG Open en het HWP InHolland Weekendtoernooi.

Alexander Bagrationi, geboren in Ternopil in Oekraïne, raakte in zijn twintiger jaren sterker betrokken bij het Joodse geloof. In 2011 nam hij deel aan een zomerschool op een jesjiva in de buurt van Moskou, waar hij in contact kwam met Mikhail Nedobora, een eveneens Joods-Oekraïense schaker. Nedobora was al eerder naar Israël geëmigreerd en zou Bagrationi hebben geïnspireerd om eveneens naar Israël te gaan.

Niet lang daarna kwam Bagrationi via de Masa Israel Journey op uitwisseling in Israël terecht. De Masa Israel Journey is een door Israël ondersteund programma voor Joodse jongeren uit de diaspora. Tijdens zijn verblijf studeerde Bagrationi onder meer aan een jesjiva van Machon Meir, een religieus-zionistische organisatie. Machon Meir beschouwt Joodse vestiging in het Land Israël als een belangrijke religieuze opdracht en rekent ook Judea en Samaria, de Hebreeuwse benaming voor de Westelijke Jordaanoever, tot het Bijbelse Land Israël. De organisatie heeft zich uitgesproken tegen territoriale deling van het land en tegen overdracht van delen daarvan aan een Palestijnse staat.

Kampioenschap met Elitzur Elkana

Tijdens zijn verblijf in Israël stonden de schaakactiviteiten van Bagrationi niet stil. Hij ging spelen voor Elitzur Elkana, een club uit Elkana, een Israëlische nederzetting op de Westelijke Jordaanoever. De toevoeging van Bagrationi aan het eerste team leverde een krachtige kwaliteitsimpuls, want mede dankzij zijn inspanningen promoveerde Elkana als eerste team van de Westelijke Jordaanoever naar de Liga Leumit, de hoogste schaakdivisie van Israël.

Inreisverbod

Nissan Slomiansky, het Knessetlid dat Bagrationi aan een legale verblijfsstatus hielp. Bron: Wikimedia commons

Later dat jaar besloot Bagrationi definitief naar Israël te verhuizen. Bij zijn aanvraag verstrekte hij echter vervalste documenten waardoor hij een inreisverbod kreeg. Volgens Bagrationi zelf waren de documenten door zijn vader en broer ingediend en heeft hij deze documenten nooit ingezien.

Een aantal jaar mocht hij het land niet in. Dankzij de bemiddeling van Haggai Frank, voorzitter van de schaakclub in Elkana, en het Knessetlid Nissan Slomiansky werd zijn inreisverbod uiteindelijk opgeheven en kon hij in 2017/2018 naar Israël komen. Slomiansky was een prominente voorstander van de Israëlische nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Hij was medeoprichter van de religieus-zionistische beweging Gush Emunim en stond van 1981 tot 1998 aan het hoofd van de lokale raad van Elkana.

Vanaf 2018 speelde Bagrationi opnieuw in Israël, waar hij onder meer het Open Kampioenschap van de stad Jeruzalem 2018 won.

In 2019 besloten hij en zijn familie naar Duitsland te verhuizen. Toch bleef hij betrokken bij het Israëlische schaakleven. In 2020 veranderde hij zijn federatie naar Israël.

Elitzur Shomron

Ook in 2026 speelde Bagrationi nog partijen voor Elitzur Shomron, een schaakclub die gevestigd is in Sha’arei Tikva, een Israëlische nederzetting op de Westelijke Jordaanoever. Op de site van de gemeente Shomron werd in 2024 nog verslag gedaan van de goede prestaties van het eerste team en de jeugdteams. Het schaakteam wordt in de (Google Translate)-vertaling “The team representing the Shaar Shomron local council” genoemd.

En dat is niet oncontroversieel. Het Internationaal Gerechtshof oordeelde in 2024 dat de Israëlische nederzettingen in de Westelijke Jordaanoever en Oost-Jeruzalem en het daarmee samenhangende regime in strijd zijn met het internationaal recht. Het Hof oordeelde daarnaast dat Israëls voortdurende aanwezigheid in het bezette Palestijnse gebied onrechtmatig is en dat Israël nieuwe nederzettingsactiviteiten onmiddellijk moet beëindigen. Het Hof stelde bovendien dat andere staten de illegale bezetting niet als rechtmatig mogen erkennen en geen hulp of bijstand mogen verlenen bij het in stand houden van de door Israël gecreëerde situatie. Ook moeten staten onderscheid maken tussen Israël en het sinds 1967 bezette Palestijnse gebied.

Ligging Sha’arei Tikva en Elkana, bron: Wikimapia

Kolonisten voortaan verboden

Tegen deze achtergrond hebben schakers hun zorgen geuit bij de organisatie van het Amsterdam Chess Open. Nadat de organisatie met concrete informatie over Bagrationi werd geconfronteerd, pakte bestuurslid Marjolein Aarten pakte de kwestie op. De stichting deed vervolgens navraag bij The Rights Forum, een mensenrechtenorganisatie. Volgens het ACO bevestigde The Rights Forum dat de aangeleverde informatie over de betrokkenheid van Bagrationi bij de betreffende clubs klopte. Ook had The Rights Forum geadviseerd Bagrationi niet toe te laten tot het toernooi. Zo ver kwam het overigens niet, Bagrationi heeft zich vrijwillig uit het toernooi teruggetrokken.

De kwestie heeft Stichting Amsterdam Chess Open ertoe gebracht haar beleid voor toekomstige toernooien aan te scherpen. Hierbij wordt het toernooireglement zo aangepast dat spelers die uitkomen voor een club die gevestigd is in een gebied dat volgens het Internationaal Gerechtshof onrechtmatig bezet is, niet aan het toernooi kunnen deelnemen. De maatregel geldt dus niet enkel voor de Westelijke Jordaanoever, maar wereldwijd.

Daarmee wil de organisatie voorkomen dat bij toekomstige inschrijvingen opnieuw onduidelijkheid ontstaat over de vraag hoe moet worden omgegaan met spelers die uitkomen voor clubs in dergelijke gebieden. De nieuwe bepaling zal juridisch worden getoetst en per 1 januari 2027 ingaan. Volgens het ACO sluit het beleid aan bij het advies van het Internationaal Gerechtshof van 19 juli 2024 en bij het Nederlandse beleid ten aanzien van activiteiten in de bezette gebieden. De organisatie benadrukt dat het hierbij niet gaat om een oordeel over individuele spelers, maar om een algemene regel voor deelname.

Reactie Alexander Bagrationi

In een reactie op het artikel benadrukt Bagrationi dat zijn betrokkenheid bij de Israëlische schaakclubs volgens hem uitsluitend voortkwam uit zijn liefde voor het schaken en niet bedoeld was als politieke boodschap. Hij benadrukt dat onderscheid moet worden gemaakt tussen zijn sportieve activiteiten en zijn persoonlijke overtuigingen en juridische vragen over de status van gebieden. Het spelen voor een schaakclub betekent volgens hem niet dat hij een gemeente vertegenwoordigt of de politieke standpunten of besluiten van een lokale overheid onderschrijft. Hij vindt daarom dat politieke standpunten niet aan hem moeten worden toegeschreven op basis van het enkele feit dat hij voor een bepaalde club heeft gespeeld.

Bagrationi wijst er daarnaast op dat de clubs waarvoor hij in Israël speelde officieel door FIDE zijn erkend. Eventuele vragen over de legitimiteit van die erkenning zouden volgens hem aan de FIDE moeten worden gesteld en niet aan hem persoonlijk.

Over zijn deelname aan het Amsterdam Chess Open stelt Bagrationi dat hij al begin september wist dat hij vanwege familieverplichtingen niet aan het toernooi zou kunnen deelnemen, maar dat hij was vergeten dit aan de organisatie door te geven. Hij zegt dat hij daarom dit jaar niet van plan was om in Amsterdam te spelen en dat de discussie over zijn deelname volgens hem voorkomen had kunnen worden. Over een eventuele deelname aan een volgende editie schrijft hij dat hij hoopt daar volgend jaar wel tijd voor te kunnen maken.

English summary
The Amsterdam Chess Open, one of Europe’s largest weekend chess tournaments, will amend its regulations following controversy surrounding Israeli grandmaster Alexander Bagrationi. The tournament organization plans to exclude players who represent chess clubs based in territories that the International Court of Justice has determined to be unlawfully occupied. The decision follows concerns raised about Bagrationi’s involvement with Elitzur Elkana and Elitzur Shomron, chess clubs based in Israeli settlements in the West Bank. After reviewing the information and consulting human-rights organization The Rights Forum, the organizers concluded that the information was accurate. The Rights Forum also advised against allowing Bagrationi to participate. Bagrationi subsequently withdrew from the 2026 tournament himself.

The new policy will apply not only to the West Bank but to any territory whose occupation has been determined to be unlawful by an international court, and will take effect from 1 January 2027 following legal review. The organizers emphasize that the measure is a general participation rule rather than a judgment about individual players. Bagrationi, in his response, rejects the suggestion that his involvement with the Israeli clubs was political, saying that he played for them because of his love of chess and that playing for a club does not mean endorsing the political positions of the municipality where it is based. He also points out that the clubs are officially recognized by FIDE and says that questions about their recognition should be addressed to FIDE.

Journalistieke verantwoording

• Dit artikel is volledig tot stand gekomen door vrijwilligerswerk. Er is geen vergoeding betaald.
• De biografische informatie over Bagrationi is ontleend uit openbare bronnen, waaronder een artikel in het Hebreeuwse tijdschrift Matzav HaRuach.
• Aan alle betrokken personen is in het kader van hoor- en wederhoor een reactie gevraagd. Deze reacties zijn verwerkt in het artikel.

Reacties onder het artikel dienen inhoudelijk te blijven. Racisme, antisemitisme of discriminatie worden niet getolereerd en kunnen tot sancties leiden, waaronder verwijdering van comments of verdere maatregelen.

Edit redactie: Reageren onder het artikel is uitgezet. Discussies kunnen op andere plekken worden gevoerd, bijvoorbeeld op X. Schaaksite is niet het goede medium hiervoor.

Tweede edit redactie: Het is een storm in een glas water, zie https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/amsterdam-chess-open-says-it-hasnt-banned-israeli-settler-players-from-tournament/ 

Met de verkiezing blijft de Russische invloed op de FIDE intact. Turov werd in 1987 geboren in Moskou maar verhuisde in 2011 naar Kazachstan. Sinds 2022 heeft hij ook een paspoort van dat land. Daarmee gaf hij overigens twee nationaliteiten op: niet alleen van Rusland, maar ook (een gekochte) van Saint Kitts and Nevis, een eilandje dat overigens maar een kilometer of tien van Nederland ligt. Zie voor meer biografische informatie het officiële persbericht en Wikipedia.

Officieel persbericht: https://www.fide.com/timur-turlov-elected-president-of-fide/

Uitgebreid bericht op chess.com: https://www.chess.com/news/view/turlov-elected-new-fide-president-beats-rosenstein-in-2nd-round

Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Timur_Turlov

Foto gemaakt door SpyroeBM

De KC Online Training bestaat uit vijf trainingsgroepen, ingedeeld op speelsterkte. Iedere groep volgt acht online lessen van anderhalf uur, met onderwerpen die aansluiten bij het niveau van de deelnemers.

Bij de deelname zijn bovendien twee masterclasses met GM Ivan Sokolov inbegrepen. Sokolov behoorde zowel als speler als als trainer tot de wereldtop. In zijn masterclasses neemt hij je mee in hoe die unieke combinatie zijn kijk op schaken en schaaktraining heeft gevormd.

Benieuwd naar de vijf trainingsgroepen, de trainers en het volledige programma? Lees verder.

Vijf trainingsgroepen

De KC Online Training heeft vijf groepen, van 0–1500 tot 2100–2400. Iedere groep heeft een eigen programma dat aansluit bij de speelsterkte van de deelnemers.

De trainers zijn:

• 0–1500: WIM Robin Duson
• 1500–1700: WIM Robin Duson
• 1700–1900: IM Nick Maatman
• 1900–2100: GM Sipke Ernst
• 2100–2400: GM Loek van Wely

De onderwerpen lopen uiteen van tactiek en fundamentele strategie tot pionnenstructuren, stukkensamenwerking, initiatief, stellingsoordeel en het uitbouwen van voordelen.

De lessen vinden plaats op zondagavond van 20:00 tot 21:30 en worden gegeven via Zoom. De lessen worden opgenomen, zodat je een gemiste training later kunt terugkijken.

Twee masterclasses met GM Ivan Sokolov

Bij je deelname krijg je bovendien twee masterclasses met GM Ivan Sokolov.

Sokolov kent de schaakwereld zowel vanuit de stoel van de speler als vanuit die van de trainer. Hij behoorde jarenlang tot de wereldtop als speler en werkte later als trainer op het allerhoogste niveau. In de masterclasses vertelt hij over bijzondere partijen uit zijn carrière en deelt hij zijn visie op trainen en de ontwikkeling van schakers.

Meedoen

Deelname kost €100 voor het volledige programma: acht online trainingen én twee masterclasses met GM Ivan Sokolov.

Ook schaakclubs kunnen deelnemen. Leden van een deelnemende club krijgen via het clubpakket toegang tot alle vijf trainingsgroepen en de masterclasses.

Wil je weten welke trainingsgroep bij je past en wat er precies op het programma staat? Bekijk het volledige programma van KC Online Training →

Trainingsfragmenten

Benieuwd hoe een training eruitziet? Bekijk hieronder een fragment uit een eerdere les van GM Sipke Ernst.

Op het moment van schrijven wordt er op twee heel verschillende plekken serieus geschaakt. In Wijk aan Zee strijden vandaag maar liefst 70 teams om het Nederlands kampioenschap Bedrijvenschaak. Dat toernooi heeft voor mij nog altijd een speciaal plekje: in 2014 organiseerde ik het zelf, bij mijn werkgever, European Patent Office in Rijswijk. Omdat ik toen vond dat zo’n mooi fenomeen eigenlijk een permanent plekje op internet verdiende, begon ik de Facebookpagina NK Bedrijvenschaak. Een eigen website bouwen vond ik destijds als WordPress-nitwit nog een brug te ver.
Hoe de tijden veranderen. Inmiddels heb ik zowaar zelf een website gebouwd voor een recent uitgevonden sport. Maar daarover zo meer.
Eerst naar Samarkand, waar de Schaakolympiade zijn ontknoping nadert. Voor Nederland kwam gisteren waarschijnlijk een einde aan de medailledroom na een nogal pijnlijke ½–3½-nederlaag tegen… Oezbekistan 2. Anish Giri speelde tot dusver een uitstekend toernooi, maar ook voor hem en Loek van Wely liep het gisteren mis. Gelukkig blijken schakers ook nog andere sporten te kunnen beoefenen: van Giri dook uit Samarkand een filmpje op waarin hij zich bepaald niet onverdienstelijk aan de tafeltennistafel manifesteert.
Anish woonde jarenlang in Rijswijk en tegenwoordig in Den Haag. Zou hij toevallig ook kunnen padellen?
Ik vraag dit uiteraard niet helemaal zonder reden.

Chadel World Cup bijna vol

Toen Jan Willem en ik in mei de eerste Chadel World Cup aankondigden, hadden we alleen nog het vermoeden dat er best genoeg mensen zin zouden hebben om op één dag zowel achter het schaakbord als op de padelbaan de strijd aan te gaan. Dat vermoeden is inmiddels bevestigd! Op dit moment staan er 29 teams op de deelnemerslijst. Zij hebben betaald en hun deelname is daarmee bevestigd.

Daarmee is het maximum van 32 teams voor het WK op 28 november in Plaza Padel Rijswijk bijna bereikt. Ook over de samenstelling van het deelnemersveld hebben we bepaald niet te klagen. Onder de 58 spelers bevinden zich inmiddels drie grootmeesters en zeven FIDE-meesters.

Ook de naam World Cup mag gevoerd worden: naast de vele Nederlandse teams hebben zich ook teams uit België en Spanje ingeschreven.

Uit Spanje komen Pablo Martínez Rodríguez en Enrique Hernández Calabrés naar Rijswijk. Pablo is de man achter Todo Tu Padel en bleek al in 2022 over de combinatie van padel en schaken te hebben geschreven. Dat ontdekten we overigens pas nadat Chadel al was uitgevonden. Inmiddels hebben Pablo en ik contact en hij kan dit feest natuurlijk niet missen.

Met 29 van de maximaal 32 plaatsen bezet, zijn er dus nog maar een paar plekken beschikbaar. Wie nog mee wil doen, moet niet al te lang meer wachten. En mocht de deelnemerslijst straks vol zijn: schrijf je vooral toch in. We houden een wachtlijst bij en bij 64 deelnemers kan er voor 28 november natuurlijk altijd nog iemand uitvallen.

Van idee naar echt toernooi

Intussen is er achter de schermen ook het nodige gebeurd. Het WK heeft met Plaza Padel Rijswijk een thuisbasis gevonden, StickChess is speciaal aangepast om Chadel-toernooien te kunnen verwerken en, zoals hierboven al verklapt, is er inmiddels een heuse website: chadel.nl.

Op die website staat inmiddels niet alleen alles over het WK, maar ook hoe Chadel precies werkt, de ontstaansgeschiedenis en de spelregels. Want het plan is natuurlijk niet om het na 28 november meteen weer bij één WK te laten.

Voor zo’n toernooi heb je wel een enigszins bijzondere locatie nodig. Terwijl zestien teams op acht padelbanen spelen, moeten de andere zestien teams tegelijkertijd ergens kunnen schaken. Bij Plaza Padel Rijswijk bleek dat verrassend goed te passen.

Sterker nog: Plaza Padel heeft onlangs het interieur verbouwd en toen ik er gisteren weer kwam, begon ik bijna te vermoeden dat ze dat speciaal voor het WK Chadel hebben gedaan.

Acht padelbanen, tafels voor de schaakborden en de bar binnen handbereik. Veel beter hadden we het zelf niet kunnen ontwerpen.

Twee WK’s op één dag

De Chadel World Cup wordt gespeeld op zaterdag 28 november. Toevallig wordt er op dat moment nóg een wereldkampioenschap gespeeld: in Genève is dan de WK-match tussen Gukesh en Sindarov bezig.
Een ongelukkige samenloop van omstandigheden. Chess.com-verslaggever Mike Klein had graag naar Rijswijk willen komen, maar moet helaas in Genève verslag doen van dat andere WK.
Je kunt nu eenmaal niet overal bij zijn.

Wil je op 28 november liever zelf wereldkampioen proberen te worden dan naar een wereldkampioenschap kijken? Er zijn nog een paar plekken. Alle informatie en inschrijving vind je op chadel.nl.

En is het toernooi tegen die tijd vol: schrijf je vooral in voor de wachtlijst. Er kan altijd nog een plekje vrijkomen.

Loek van Wely

–> Lees meer op de website.

MEC Magazine is te downloaden via deze link:

https://maxeuwe.nl/wp-content/uploads/2026/09/MEC_Mag_114.pdf

Het Magazine is natuurlijk ook in drukvorm af te halen op het Max Euwe Centrum.

Lees het hele verhaal op de HSG-website

Geen woord in het artikel over het (door het bedrijf gesponsorde) Tata Steel schaaktoernooi in WaZ – voorheen Hoogovens (sinds 1938), Corus (sinds 2010) – en pas Tata Steel (sinds 2018).
Maar onder divers eigendom is de ellende die de staalindustrie daar veroorzaakt dus al bijna 100 jaar gaande; zij het dat die ellende in wetenschappelijk gemeten zin pas in de laatste decennia duidelijk is geworden – ook voor mij.
Politiek bestuurlijk vind ik het moeilijkste dilemma trouwens de dubbelzinnige houding van de regio Wijk aan Zee (wat bewoners betreft, de middenstand en de regiopolitiek) waarbinnen enerzijds qua werkgelegenheid, inkomen en omzet economish het voortbestaan van Tata Steel essentieel gevonden wordt, terwijl er anderzijds groepen zijn die zich zwaar verzetten (juridisch) tegen de schade die het bedrijf veroorzaakt. (Helaas komt dat punt in het NRC verhaal van vandaag nauwelijks aan de orde).

Niet publiekelijk maar in m’n schaakkringen, zaken- en bestuurlijke relaties e.d. bekreun ik me al een jaar of vijf tegen de voortzetting van Tata Steel Chess in Wijk aan Zee.
Graag zou ik zien dat de band tussen het schaaktoernooi en Tata Steel finaal wordt doorgesneden!

De opzet en organisatie van dit prachtige toernooi zou ik echter heel graag binnen NL behouden. Zij het dat ik heel graag een ander kapitaalkrachtig en populair bedrijf als sponsor zou zien (Ahold bijvoorbeeld) en dat ik de locatie in NL graag zou willen centraliseren, bijvoorbeeld naar Utrecht of de Flevopolder.

Alles bij elkaar genomen, hoop ik op reacties hier binnen Schaaksite; ben zeer benieuwd hoe andere schakers aankijken tegen het gedoe en eventuele alternatieven … !?