Even snel iets over de oudste toernooien (opa vertelt): daar was nog geen fancy software die je door de stad leidde, maar papieren plattegronden en fietskoeriers die uitslagen ophaalden en indelingen rondbrachten, gebaseerd op het wonderlijke fenomeen naijlend Zwitsers. Zie dit stuk van Peter Doggers over Amsterdam 2016. En onderstaande foto komt van deze fijne old-school site over het Roosendaalse kroegentoernooi, waar niet alleen bord- maar ook leutpunten bepaalden wie er won!

1999!

Ook zonder Google Maps kon je de weg vinden in de Pijp (foto Peter Doggers)

Zo werkt het niet meer: tegenwoordig hebben we Stickchess, en niet alleen is indelen en navigeren een stuk gemakkelijker geworden, ook is er inmiddels iets van een archief. Daarvoor heb ik Stefan Kuipers even lastiggevallen, die een CSV-bestand produceerde waar ik een vrolijk avondje mee heb gestoeid. Eigenlijk is dat bestand een grote steekproef: niet elk kroegloperstoernooi loopt via Stickchess (zo organiseert Hoogland al 30 jaar een fraai viertallentoernooi), veel toernooien zijn in de loop der tijd overgestapt en cijfers zijn niet altijd goed vergelijkbaar. Maar niet getreurd, er zit genoeg leuk spul in voor een duik in de geschiedenis en mogelijk voor een verklaring. Allereerst een beetje van Stickchess en een beetje van mij: hoe oud zijn die toernooien eigenlijk?

Eigenlijk zien we hier een mooie tweedeling: toernooien als Amsterdam, Delft en Leiden gaan al heel lang mee, de laatste jaren zijn er diverse toernooien bijgekomen die ook meteen een flinke omvang hebben. Een blik op de grootste kroegloperstoernooien in Stickchess:

Dat zijn flinke (en recente) aantallen! Het gemiddelde eendaagse toernooi komt daar niet bij in de buurt… Nu weet ik uit eigen ervaring dat de belangstelling vaak nog veel groter is, maar je moet de deelnemers ook kwijt kunnen, en dat hangt weer sterk af van het aantal cafés dat mee wil doen. Waar is de variatie eigenlijk het grootst?

And the winner is… Delft! Ook mooi om te zien dat relatieve nieuwkomers Utrecht en Dordrecht meteen een flink aantal locaties weten te ritselen. Zo kan Dordrecht (10 oktober, schrijf snel in!) 200 man kwijt, evenveel als bij het decenniaoude Kroeg en Loper uit Leiden.

Leuke cijfers, maar nog geen verklaring van de inderdaad stormachtige groei. Daar komen we toch wat meer in het kwalitatief onderzoek terecht, al denk ik een belangrijke factor te zien: kroegloperstoernooien zijn aantrekkelijker voor niet-clubschakers dan ‘gewone’ toernooien. Stefan waarschuwde mij al dat Stickchess dit niet altijd goed kan zien, maar wel steeds beter, dus hierbij de % clubschakers van de meest recente kroegloperstoernooien:

Dat zijn best grote aantallen: in Utrecht dus pakweg een derde van buiten de clubs! Dat wordt vooral verklaard door het succesvolle Beer and Chess: een grote groep niet-clubschakers die graag een potje in het café doen. Ook zagen we veel duo’s met een club- en een huisschaker, bijvoorbeeld stelletjes of ouder/kind. Wat niet uit deze cijfers blijkt is dat veel inactieve clubschakers wel te porren zijn voor zo’n middagje binnenstad. En wat ik uit de gesprekken na afloop hoorde, was dat voor hen vooral de ontspanning en de prima sfeer (geen wedstrijdleider nodig) telde. In andere steden wisselt de omvang, al met al is het wel een substantiële groep.

Er wordt hier wel eens gesomberd over het georganiseerde schaken: heeft dat wel toekomst? Nu maak ik me daar niet zo’n zorgen over, maar er lijkt dus ook een mogelijkheid om een heel andere groep aan te boren, door het bieden van een omgeving die bij hen past. Immers, was schaken niet altijd een cafésport en past al dat serieuze aanbod daar wel helemaal bij? En als dat zo is, waarom zijn stille zaaltjes dan de standaard? Ik vind het stof tot nadenken.

(met dank aan Stefan voor de cijfertjes en Merijn voor het vinden van Peters artikel)

2026: een blik van boven in Utrecht (foto Harry Gielen)

Ja, we zitten in een uithoek van het land.
En ja, woensdag is niet de meest gunstige uitgaansavond.
Maar wie maalt daarom als hij aanwezig kan zijn bij Zeelands eerste Chess and Jazz, georganiseerd door de Oost-Souburgse schaakvereniging SKS die komende maand 50 jaar bestaat?!

Velen zullen SKS al kennen uit de KNSB-competitie, of als het klubje achter het Open Zeeuws Snelschaken, het Schaakpooltoernooi, het kroegentoernooi in Vlissingen, het kroegentoernooi in Middelburg, het Oliebollentoernooi, het Pepernotentoernooi et cetera et cetera… Aan dat lijstje voegen we nu dus een avond schaken onder het genot van live jazzmuziek toe.

Woensdagavond 21 oktober. Mis het niet!

En niks zuinige Zeeuwen: toegang is gratis!

Alle info kunt u op de website SKS vinden.

Uiteraard hebben ze ook een grote troef in handen met Sindarov. Die gaat binnenkort in Genève voor de wereldtitel. Overigens lijkt het er op dat wereldkampioen Gukesh zich wat heeft hersteld. Hij behaalde met 8½ uit 11 een prima score. Dus wie weet wat die match ons nog gaat brengen.

Voor ons was er helaas geen goed nieuws. Beide teams gingen onderuit. De stand aan de top:

China won bij de dames gevolgd door Kazachstan en India.

Heren: Nederland – Duitsland  1½ – 2½

Het was deze week de tweede confrontatie met onze Oosterburen. Bij de voetbalinterland kwamen we er met een gelijkspel vanaf. Maar op de 64 velden ging het mis. Dat moet vooral zuur zijn voor Jorden. Want hij was aan een heel goed toernooi bezig en had uitzicht op een zeer hoge score. Ondanks zijn verlies in de laatste ronde behaalde hij een TPR van 2798 en won hij de zilveren medaille voor bord 2. Kortom: een uitstekende prestatie. In zijn partij tegen Bluebaum ging het tot de 26e zet gelijk op. Maar in de volgende stelling tastte Jorden mis.

Na deze zet kwam Jorden er niet meer aan te pas en verloor uiteindelijk na lang tegenspartelen.

Ook bij Giri ging het niet helemaal naar wens. Aanvankelijk was er evenwicht. Zwart staat wel beter, maar heel veel is er nog niet aan de hand. Maar het lijkt me wel makkelijker spelen voor zwart. De computer kan dan wel oordelen dat zwart een tikkeltje beter staat, maar die zegt er nooit bij: wit moet wel telkens de beste zet doen. Op dat punt ging het in onderstaande stelling een beetje mis.

Met zijn laatste zet is duidelijk dat zwart aanstuurt op 27… Pc7. Maar ook daarna is er nog niet zo heel veel aan de hand. Wit moet dan genoegen nemen met een iets lastigere stelling na 27. Tea1. De pion op a6 is weliswaar zwak, maar ook de zwarte pion op b5 hangt een beetje. Ik kan goed begrijpen dat wit hier niet passief wil blijven. Anish speelde hier 27. f4?! Daarna komt hij in de problemen. Het was een tijdje billen knijpen voor onze landgenoot, maar gelukkig overzag Keymer een tactische wending en daarmee kwam een remise weer binnen bereik.

Tussen Van Wely en Frederik Svane ging het min of meer gelijk op. Blijft over de partij tussen die andere Svane en Casper Schoppen. Ook daar gebeurden geen spectaculaire dingen. Daarmee viel het doek voor een hoge klassering van onze landgenoten.

De partijen

Individuele score heren

• Jorden van Foreest 8 uit 1o dit is een TPR van 2798 en een zilveren medaille op bord 2.
• Anish Giri  7,5 uit 11
• Loek van Wely  5 uit 10
• Casper Schoppen 3,5 uit 7
• Erwin l’Ami met 2 uit 6

Dames: Nederland – Tsjechië  1½ – 2½

Helaas ging het bij onze dames ook niet helemaal zoals we hadden gehoopt. Eline Roebers kwam tot winst tegen Joanna Worek. Maar dat ging niet van een leien dakje. Zie de volgende stelling. Eline speelde hier een op het eerste gezicht logische zet. Maar daarmee verliest ze niet alleen haar voordeel, maar komt zwart volgens het elektronische monster juist beter te staan. Waarmee komt de computer?

Om een lang verhaal kort te maken: Eline herpakte zich en versloeg haar tegenstander mede doordat die niet profiteerde van de – hoe zeg je dat? – enigszins dubieuze zet. Bij Peng ging het mis rond de 14e zet. Ze kreeg daarna nog wel even een kans om te redden wat er te redden viel, maar toen ze die niet pakte was het snel gebeurd. Bij Machteld ging het min of meer gelijk op en dan is remise een logische uitkomst.

En dan Robin Duson. Tot de 55e zet was er weinig aan de hand. Daarna volgden enkele wederzijdse fouten en uiteindelijk ging Robin ten onder.

Individuele score dames

• Eline Roebers 7 uit 10
• Machteld van Foreest 6 uit 10
• Anna-Maja Kazarian 4,5 uit 8
• Zhaoqin Peng  4,5 uit 9
• Robin Duson  4 uit 7

Mijn excuses dat er in eerdere versies fouten zaten met betrekking tot standen en scores. Het probleem was dat de FIDE haar eigen site nog niet had bijgewerkt.

Links naar alle rondes staan op Olympiade Samarkand 2026 – Schaaksite

Voor de Nederlandse teams is Oezbekistan dit toernooi echter geen pretje gebleken; in ieder geval niet als opponenten (dit in tegenstelling tot voetbal, waarin Oezbekistan vooralsnog niet uitblinkt). De dames verloren in ronde 8 van het Oezbeekse team, wat door de heren een ronde later herhaald werd. Een van de Oezbeekse spelers deelt overigens de achternaam met de hierboven genoemde Oezbeekse vriendin. Maar dit terzijde.

Vandaag was het in ieder geval even een rondje geen Oezbekistan. Beide teams mochten tegen Roemenië aantreden. Voor de heren pakte dat goed uit: winst van Jorden van Foreest en remises van Anish Giri, Loek van Wely en Casper Schoppen betekende een 2½-1½ overwinning. Voor de dames was het helaas geen feest vandaag: remises van Eline Roebers en Zhaoqin Peng en verliespartijen van Machteld van Foreest en Robin Duson.

Heren

Bogdan-Daniel Deac – Anish Giri

Een partij waar weinig op af te dingen valt. In voetbaltermen zou je van een saaie 0-0 kunnen spreken. Vanuit de opening verwerd de stelling tot een gortdroog gelijkspel waarin er eigenlijk niets meer te figuurzagen viel.

Jorden van Foreest – Constantin Lupulescu

Een Spaans vierpaardenspel draaide uit op een stelling waarin een hoop gaande was. Gezien het tijdverbruik lijkt het erop dat dit buiten Zwarts voorbereiding lag: Lupulescu begon op zet 4 al met nadenken. In onderstaand diagram had Van Foreest nog ruim een uur op de klok tegenover slechts een kwartier voor zijn tegenstander.

Mircea-Emilian Parligras – Loek van Wely

Een vlotte remise hoeft niet altijd oninteressant te zijn. Dat zijn ze zelden, en er valt vaak nog wel het een en ander over te zeggen. Zo ook in deze partij. We vallen erin na Zwarts 18e zet.

Casper Schoppen – Filip Magold

In tegenstelling tot de partij op bord 3 viel er vandaag op bord 4 niet heel veel te beleven. De Zwartspeler, die nog slechts normen nodig heeft voor de GM-titel, bereikte zonder al te veel problemen gelijkspel, wat nog eens werd versterkt toen er een eindspel van torens en ongelijke lopers ontstond.

Morgen mag ons herenteam tegen Duitsland. Zij staan derde, maar hebben wellicht nog een theoretische kans om zich in de strijd om de koppositie te mengen (als Oezbekistan verliest en India niet wint). Wij kunnen Oezbekistan derhalve misschien nog een (kleine) dienst bewijzen. Al kunnen ze dat uiteraard beter zelf doen door morgen van Oekraïne te winnen.

Dames

Eline Roebers – Irina Bulmaga

In een Spaanse partij met d2-d3 kwam vroeg in de partij ruil van de zwartveldige lopers op e3. Het lijkt er dan op dat Wit met wat extra kracht d3-d4 kan spelen en tevens gebruik kan maken van de open gekomen f-lijn, maar dat spel bleef uit. Zwart miste zelfs nog een kans op voordeel, maar wel een die lastig te spelen was.

Miruna-Daria Lehaci – Zhaoqin Peng

Een partij waar werkelijk niets op af te dingen viel. Beide speelsters hielden elkaar in deze Burn-variant van het Frans in evenwicht. De nauwkeurigheid lag voor beiden op ongeveer 99%.

Machteld van Foreest – Elena-Luminita Cosma

Wit had in deze partij een tijdelijke pion geofferd voor wat ontwikkelingsvoorsprong. Ze nam de kans niet ten bate om de materiële balans te herstellen, maar ging verder in de aanval. Ze had onvoldoende compensatie, maar de partij had toch nog alle kanten op gekund. Ze hield op het verkeerde moment de dames op het bord, waarna het initiatief beslissend omsloeg.

Andreea-Marioara Cosman – Robin Duson

Duson had moeite om zich door de complicaties van het middenspel te vechten en stond aanvankelijk beroerd. Haar tegenstandster had echter ook moeite om haar voordeel uit te bouwen, waardoor ze weer terug in de partij kwam, zij het met ernstige tijdnood. Onder druk van de klok greep Duson lelijk mis:

Een teleurstellende en misschien onnodige 1-3 nederlaag.

Beide teams zijn daarmee uitgeschakeld voor de medailles. De enige die nog ergens kans op maakt is Jorden van Foreest, die met 8 uit 9 een goede kans maakt op de gouden medaille voor bord 2.

Links naar alle rondes staan op Olympiade Samarkand 2026 – Schaaksite

Op het moment van schrijven wordt er op twee heel verschillende plekken serieus geschaakt. In Wijk aan Zee strijden vandaag maar liefst 70 teams om het Nederlands kampioenschap Bedrijvenschaak. Dat toernooi heeft voor mij nog altijd een speciaal plekje: in 2014 organiseerde ik het zelf, bij mijn werkgever, European Patent Office in Rijswijk. Omdat ik toen vond dat zo’n mooi fenomeen eigenlijk een permanent plekje op internet verdiende, begon ik de Facebookpagina NK Bedrijvenschaak. Een eigen website bouwen vond ik destijds als WordPress-nitwit nog een brug te ver.
Hoe de tijden veranderen. Inmiddels heb ik zowaar zelf een website gebouwd voor een recent uitgevonden sport. Maar daarover zo meer.
Eerst naar Samarkand, waar de Schaakolympiade zijn ontknoping nadert. Voor Nederland kwam gisteren waarschijnlijk een einde aan de medailledroom na een nogal pijnlijke ½–3½-nederlaag tegen… Oezbekistan 2. Anish Giri speelde tot dusver een uitstekend toernooi, maar ook voor hem en Loek van Wely liep het gisteren mis. Gelukkig blijken schakers ook nog andere sporten te kunnen beoefenen: van Giri dook uit Samarkand een filmpje op waarin hij zich bepaald niet onverdienstelijk aan de tafeltennistafel manifesteert.
Anish woonde jarenlang in Rijswijk en tegenwoordig in Den Haag. Zou hij toevallig ook kunnen padellen?
Ik vraag dit uiteraard niet helemaal zonder reden.

Chadel World Cup bijna vol

Toen Jan Willem en ik in mei de eerste Chadel World Cup aankondigden, hadden we alleen nog het vermoeden dat er best genoeg mensen zin zouden hebben om op één dag zowel achter het schaakbord als op de padelbaan de strijd aan te gaan. Dat vermoeden is inmiddels bevestigd! Op dit moment staan er 29 teams op de deelnemerslijst. Zij hebben betaald en hun deelname is daarmee bevestigd.

Daarmee is het maximum van 32 teams voor het WK op 28 november in Plaza Padel Rijswijk bijna bereikt. Ook over de samenstelling van het deelnemersveld hebben we bepaald niet te klagen. Onder de 58 spelers bevinden zich inmiddels drie grootmeesters en zeven FIDE-meesters.

Ook de naam World Cup mag gevoerd worden: naast de vele Nederlandse teams hebben zich ook teams uit België en Spanje ingeschreven.

Uit Spanje komen Pablo Martínez Rodríguez en Enrique Hernández Calabrés naar Rijswijk. Pablo is de man achter Todo Tu Padel en bleek al in 2022 over de combinatie van padel en schaken te hebben geschreven. Dat ontdekten we overigens pas nadat Chadel al was uitgevonden. Inmiddels hebben Pablo en ik contact en hij kan dit feest natuurlijk niet missen.

Met 29 van de maximaal 32 plaatsen bezet, zijn er dus nog maar een paar plekken beschikbaar. Wie nog mee wil doen, moet niet al te lang meer wachten. En mocht de deelnemerslijst straks vol zijn: schrijf je vooral toch in. We houden een wachtlijst bij en bij 64 deelnemers kan er voor 28 november natuurlijk altijd nog iemand uitvallen.

Van idee naar echt toernooi

Intussen is er achter de schermen ook het nodige gebeurd. Het WK heeft met Plaza Padel Rijswijk een thuisbasis gevonden, StickChess is speciaal aangepast om Chadel-toernooien te kunnen verwerken en, zoals hierboven al verklapt, is er inmiddels een heuse website: chadel.nl.

Op die website staat inmiddels niet alleen alles over het WK, maar ook hoe Chadel precies werkt, de ontstaansgeschiedenis en de spelregels. Want het plan is natuurlijk niet om het na 28 november meteen weer bij één WK te laten.

Voor zo’n toernooi heb je wel een enigszins bijzondere locatie nodig. Terwijl zestien teams op acht padelbanen spelen, moeten de andere zestien teams tegelijkertijd ergens kunnen schaken. Bij Plaza Padel Rijswijk bleek dat verrassend goed te passen.

Sterker nog: Plaza Padel heeft onlangs het interieur verbouwd en toen ik er gisteren weer kwam, begon ik bijna te vermoeden dat ze dat speciaal voor het WK Chadel hebben gedaan.

Acht padelbanen, tafels voor de schaakborden en de bar binnen handbereik. Veel beter hadden we het zelf niet kunnen ontwerpen.

Twee WK’s op één dag

De Chadel World Cup wordt gespeeld op zaterdag 28 november. Toevallig wordt er op dat moment nóg een wereldkampioenschap gespeeld: in Genève is dan de WK-match tussen Gukesh en Sindarov bezig.
Een ongelukkige samenloop van omstandigheden. Chess.com-verslaggever Mike Klein had graag naar Rijswijk willen komen, maar moet helaas in Genève verslag doen van dat andere WK.
Je kunt nu eenmaal niet overal bij zijn.

Wil je op 28 november liever zelf wereldkampioen proberen te worden dan naar een wereldkampioenschap kijken? Er zijn nog een paar plekken. Alle informatie en inschrijving vind je op chadel.nl.

En is het toernooi tegen die tijd vol: schrijf je vooral in voor de wachtlijst. Er kan altijd nog een plekje vrijkomen.

Oezbekistan 2 – Nederland (© Fide | foto Michal Walusza)

Waar we tegenwoordig gebruik kunnen maken van Stockfish 19 is het verschil tussen al die verschillende Stockfish-versies voor het blote menselijke oog niet waar te nemen. Bij het naspelen van de partijen via Lichess.org valt me telkens op hoeveel dubbelvraagtekens (??) er worden uitgedeeld bij de analyse van de partijen. Hoewel ik Lichess een sympathiek platform vind, mogen ze wat mij betreft wat minder scheutig zijn met al die vraagtekens. Als de engine naar bijvoorbeeld +6 springt, is dat een huizenhoog gewonnen stelling. O ja? Op het niveau van Stockfish 19 dus, maar die heeft zo’n duizelingwekkend hoge rating dat ook de sterkste schaker ter wereld (Magnus Carlsen) daar in de verste verten niet aan kan tippen. Dus bij +6 na een paar dubbelvraagtekenzetten (mooi woord voor scrabble) wil nog niet zeggen dat de mens een dergelijk voordeel eventjes omzet in winst. Zelfs niet als je grootmeester bent en Jorden van Foreest heet bijvoorbeeld.

Want laat ik maar eens beginnen met de avontuurlijke en fantastische partij die hij vandaag afleverde. Ik heb geprobeerd deze analyse met het ‘menselijke oog’ samen te stellen en sommige varianten en mogelijkheden domweg weg te laten, omdat die de speler van vlees en bloed soms (letterlijk) boven het hoofd groeien. In dat licht bezien is het doodzonde dat Jorden zichzelf niet wist te belonen voor zijn inventieve schaak. Een tweetal pionoffers leidde tot een felle aanval op de zwarte koning en toen Van Foreest er ook nog een stuk tegenaan gooide, leek hij snel succes te hebben. De tegenstander hing met de moed der wanhoop in de touwen en nadat die een kwaliteit had moeten inleveren, had Jorden twee pionnen voor de kleine kwaliteit en nog altijd een stormachtig initiatief. Eén van die pionnen was de verre a-pion en helaas raakte hij die kwijt, kreeg daar wel de zwarte h-pion voor terug. Maar toen speelde de strijd zich op één vleugel af en daarin was het vinden van een geforceerde winst eigenlijk nauwelijks te doen. Stockfish weet er wel raad mee, maar ja….

DE  HEREN

Nederland speelde tegen Oezbekistan 2, op papier een tegenstander die Oranje eventjes moet kunnen oprollen.

Jorden van Foreest – Abdisalimovi

Dat was een tegenvaller dit halfje. En daar kwamen nog meer tegenvallers bij. Giri had domweg zijn dag niet. Kwam wellicht ook omdat hij de Hollandse verdediging koos om tegen een ratingzwakkere op winst te kunnen spelen. Op zichzelf is er met het Hollands niet zoveel mis (hoewel de Engelsen de term “The Dutch Defense” hebben geïntroduceerd om Dutch in Groot-Brittannië een zweem van dubieusheid met zich meebrengt…)

Al heel snel, zat Giri tegen een stelling aan te kijken waarin hij twee paarden tegen twee lopers had, weinig ruimte en vooral zonder tegenspel waarbij zijn stukken niet coördineerden. Toen de witte torens via de a-lijn binnenkwamen en ook op de zevende rij, was er hier ook geen redden meer aan.

Vakhidov – Anish Giri

Er volgden nog meer teleurstellingen. Loek van Wely had zijn geliefde Najdorf op het bord en kende ook geen enkel probleem in de opening. Maar als je dan op winst moet spelen tegen een speler die minder Elo heeft, blijft dat altijd een hachelijke zaak. Dat deed Van Wely aanvankelijk prima, maar de tegenstander verdedigde zich bekwaam en toen onze man zich één fout permitteerde, sloeg de witspeler genadeloos toe. Het gekke was dat er ook geen redden meer aan was. Wit nam de h-lijn in beslag met een dame op h2 en een toren op h4 en de dame van h2 bleek ook via de diagonaal h2-b8 een forse bijdrage te leveren aan de mataanval. Dat kostte een stuk en er viel helaas ook niet meer in de schwindelmodus iets van te maken.

Suyarov – Loek van Wely

Ook Erwin l’Ami deelde in de malaise. De opening leverde geen voordeel op en als je dan ijzer met handen moet breken, wil dat zich wel eens tegen je keren. Er deed zich één merkwaardig moment voor toen wit in de diagramstelling het foutieve 22.Tg1-g2? speelde.

Erwin l’Ami – Nigmatov

Ziet u hoe zwart met een aardige truc geforceerd een pion kan winnen?

Het antwoord treft u in de viewer aan.

De strijd ging verder maar het werd al snel duidelijk dat er voor wit geen winstperspectieven waren. Sterker nog: de witspeler raakte steeds verder van huis, vooral omdat zijn stukken niet goed samenwerkten. Dat kwam deels door het sterke zwarte paard op b4, maar zelfs toen Erwin dat had weten af te ruilen, werd hij voor nieuwe problemen gesteld. Zoals ik in mijn analyse schrijf, kwam hij van de regen in de drup en kon hij niet voorkomen dat hij in een verloren toreneindspel geraakte dat de zwartspeler – dat moet gezegd worden – zeer bekwaam naar winst schoof.

Een pijnlijke nederlaag met nog twee ronden te gaan. Nu hopen dat Nederland zich weer in de top kan nestelen aan het eind van de rit. Het topduel tussen Oezbekistan en de Verenigde Staten eindigde in een kleine overwinning voor het thuisland. Vooral de partij tussen Abdusattorov en Caruana trok de aandacht en werd gewonnen door het Oezbeekse toptalent. Ondanks de gevoelige Nederland kunnen “de onzen” nog flink opschuiven in de laatste twee ronden.

De tussenstand aan de kop van de ranglijst is nu:

Vandaag speelt Nederland tegen Roemenië.

DE DAMES

De dames kregen Argentinië tegenover zich en Zhaoqin Peng, die kennelijk toe was een rustdag, liet vandaag verstek gaan. Om met Robin Duson te beginnen, die vandaag met de witte stukken aan het laatste bord mocht spelen: zij speelde een voortreffelijke partij en liet de tegenstander totaal kansloos. Door in een vroeg stadium lang te rokeren en met de h-pion op te stomen, deed zij wat Alpha Zero, het verschrikkelijke rekenmonster dat de eerste was met AI, ons heeft geleerd dat zo’n pion naar h6 brengen een heel prettige factor is voor de lange termijn. Toen de tegenstander ook nog zo vriendelijk was om de zwarte velden verder te verzwakken en er in het eindspel een reusachtig paard op g5 verscheen, kunnen we wel raden hoe de partij eindigde. In een soort positionele zetdwang, zoals te zien in dit diagram:

Robin Duson – Adam

Zwart kan geen ‘poot’ verzetten en had er hier goed aan gedaan om op te geven. Ze speelde nog wat zetten, maar dat kon de uitslag van de partij niet veranderen

Ondertussen was Eline Roebers aan het eerste bord weer eens aan een zeer interessant avontuur begonnen. Hoewel het objectief gezien niet helemaal in orde was (als we SF19 moeten geloven), kwam ze vrij snel met winnend voordeel tevoorschijn uit de verwikkelingen. Wel had ze daarbij een toren voor twee stukken moeten inleveren en de compensatie bestond uit de onveilige positie van de witte koning. Toen ze even de druk kwijt was, nam de witspeelster het over en zag het er slecht uit voor de Amsterdamse. Maar gelukkig werken sommige tegenstanders goed mee. Er volgde een enorme blunder en met een dergelijk buitenkansje weet Eline wel raad! Ze maakte daarna korte metten met het tegenspel en won gemakkelijk.

Francisco – Eline Roebers

Dan was het nog even de vraag wie het beslissende halfje zou binnenbrengen. Dat werd Machteld van Foreest want hoewel ze geen voordeel uit de opening haalde, werd al snel duidelijk dat de ongelijke lopers een garantie waren voor minimaal een halfje. Dat werd het uiteindelijk ook omdat de tegenstander niet bereid was om mee te werken aan haar feestje.

Machteld van Foreest – Campos

Helaas ging Anna-Maja Kazarian ten onder, nadat ze al met grote problemen na de opening was komen te zitten. De tegenstander was gelukkig niet al te doortastend (zij kon een paar keer fraai winnen, zie de varianten!) maar het lukte Anna-Maja om zich uit de omklemming los te rukken en naar een eindspel af te wikkelen met weliswaar een pion minder, maar toch totaal gelijk. Dan moet je de tegenstander niet zomaar een vrijpion geven, hetgeen ze waarschijnlijk onder de druk van de klok, toeliet. Daarna maakte de witspeelster het goed af.

Borda – Anna-Maja Kazarian

Toch een kleine overwinning en daarmee kunnen ze weer omhoog kijken. Net als het herenteam hebben de dames 13 matchpunten verzameld.

De tussenstand aan de kop van de ranglijst is nu:

Vandaag speelt Nederland een “massakamp” tegen Roemenië, want ook de dames treffen de Roemeensen.

Links naar alle rondes staan op Olympiade Samarkand 2026 – Schaaksite

Heren: Nederland-Armenië 2-2

Op grond van de gemiddelde rating van beide teams mochten we hopen op een overwinning. Aan beide topborden was Nederland qua rating duidelijk favoriet en ook op de andere borden was het ratingverschil in ons voordeel (totaal gemiddeld +49 punten). Maar zo zie je maar weer: rating zegt lang niet alles. Of om een andere bekende term er bij te halen: resultaten uit het verleden zijn geen garantie voor de toekomst.

Anish Giri speelde een gedegen partij tegen Martirosyan, maar het evenwicht werd nooit verbroken. Jorden koos met zwart voor een Caro-Kann tegen Sargsyan. Tot de 9e zet van wit was het allemaal al eens eerder gespeeld. Vervolgens gaat het een tijdje redelijk gelijk op, totdat beide heren de volgende stelling bereikten. De vraag is: met welk stuk zou u pion op d4 slaan: loper of paard?

Na deze ruil is het feitelijk een beetje gedaan met de kansen voor wit. Jorden laat er geen misverstand over bestaan dat hij aan de touwtjes trekt in deze partij. Uiteindelijk staat zwart een hele toren voor in een voor wit hopeloos eindspel. Het is dan een tikje gênant om te zien dat hij ijzerenheinig door blijft spelen in een totaal verloren eindspel. Zelfs ik zag de winnende methode voor zwart binnen enkele seconden. Kortom: een prima partij van Jorden!

In de partij van Loek ging het aanvankelijk prima. Wit kreeg een redelijk voordeel uit een fianchetto Grünfeld. Tot onderstaande stelling ging alles redelijk voorspoedig. Wat zou u hier spelen?

Uiteindelijk kwam van Wely passief te staan en je kunt stellen dat zijn tegenstander – Sargsyan – vervolgens stevig aan de touwtjes trok en verdiend het volle punt binnenhaalde. In de partij van Erwin L’ami tegen Petrosyan ging het gelijk op en dan is een remise een normale uitkomst.

De partijen

Toch hebben we niets te klagen. Nederland staat op een gedeelde vierde plaats en er is dus nog alle kans op meer. Stand na de 8e ronde…

Dames: Nederland – Oezbekistan – 1-3

Ook bij de dames was er ratingvoordeel voor Nederland. Maar dat dit soms weinig zegt was al duidelijk na het resultaat bij de heren. In de partij van Eline Roebers tegen de op papier sterkere Khamdamova kwam wit met 5. a3 op de proppen. Dat was al een nieuwtje. Maar niet zo’n hele sterke. Vervolgens ging het redelijk gelijk op tot en met de 25e zet van zwart. Zie volgende stelling. Wat zou u hier doen?

Hierna ging het snel de verkeerde kant op. Alhoewel er nog een keer een kans was om de partij te redden.

In de partij van Peng met zwart tegen Omonova ontstond het eerste breekpunt na de 26e zet. Wit ging met haar zevenentwintigste zet in de fout. Maar ze kreeg toch nog een kans om de zaak recht te trekken. Een nieuwe fout betekende het einde voor eventuele witte aspiraties op een remise. Peng maakte het daarna vakkundig af.

Bij Machteld van Foreest ging het mis in het eindspel. Toreneindspelen zijn altijd lastig. Zeker als je een pion achter staat. Het verliep niet goed in de volgende stelling.

Wit speelde hier 35. Tf3? waarna het toreneindspel plotseling verloren was. Wit kon het evenwicht bewaren met 35. b3. Vervolgens werd ze vakkundig van het bord getikt door Imomkuzieva.  Bij Anna Maya ging het al vrij vroeg de verkeerde kant op in haar partij tegen Karimova. Zie de korte analyse hieronder.

De dames bezetten de 23e plaats en het is te hopen dat ze nog een eindje gaan klimmen in de resterende rondes. De is goed mogelijk omdat de verschillen klein zijn.

Links naar alle rondes staan op Olympiade Samarkand 2026 – Schaaksite

Richards schrijft dat zij hiermee deelneemt aan een sportboycot van Israël. Zij stelt onder meer dat Israël vanwege de oorlog in Gaza van deelname aan internationale sportevenementen zou moeten worden uitgesloten. Ook verwijst zij naar de standpunten van de Verenigde Naties en het Internationaal Gerechtshof over de oorlog en genocide in de Palestijnse gebieden.

Het besluit van Richards betekende geen leeg bord. Haar vervanger wist haar partij te winnen waarmee de wedstrijd in een 2-2 gelijkspel eindigde.

Hoe je de rustdag ervaart is persoonlijk, ook op wereldtopniveau. Tijdens de WK-tweekamp tussen Viswanathan Anand en Magnus Carlsen in 2013 was Carlsen bloednerveus aan de start van de eerste vier rondes verschenen en had vier remises genoteerd, waarvan sommige flink hun tol hadden geëist. Menig commentator was ervan overtuigd dat Anand simpelweg de betere speler was (ondanks dat Carlsen de wereldranglijst op dat moment al twee jaar aanvoerde), en dat het een kwestie van tijd was voordat de Indiër zich van zijn jongere tegenstander zou ontdoen.

De rustdag na ronde 4 was voor Carlsen de adempauze die hij nodig had. Zijn familie was overgekomen, en in plaats van zich nog meer op het schaken te storten (zoals hij op de rustdag na ronde 2 had gedaan) besloot hij om er een ontspannen familiedag van te maken. Het resultaat was merkbaar: gesterkt door de dag “bonding” met zijn familie kwam Carlsen met hernieuwde krachten de speelzaal in. Hij won rondes 5 en 6, en breidde later zijn voorsprong uit met een punt in ronde 9, zodat hij in de tiende partij genoeg had aan remise om de wereldtitel binnen te halen.

Nederland is vandaag met een vergelijkbare set gierende banden uit de pitstop van de rustdag gestuiterd als de Carlsen van weleer. Zowel de heren als de dames walsten met 3½-½ over hun opponenten heen.

Ik zal voor de verandering beginnen met de bespreking van de damespartijen; de partijen van de heren komen dan morgen in de loop van de ochtend/middag.

Dames

Anna-Maja Kazarian – Beren Kalyoncu

In een Franse partij kreeg onze kersverse WGM al snel het voordeel dat Zwarts witveldige loper ook buiten de keten een werkloos stuk bleek. Zwart speelde te veel standaardzetten en kreeg daar de rekening voor gepresenteerd. Haar koning verbleef te lang in het centrum.

Ceren Tirpan – Machteld van Foreest

In een Engelse partij koos Wit voor het verkeerde plan op de damevleugel, waardoor Zwart de overhand kreeg. Van Foreest veranderde de stelling en kreeg een potentiële vrijpion die later een concrete vrijpion werd en de winst binnenbracht.

Zhaoqin Peng – Gulenay Aydin

Na een wat onhandige opening kwam Zwart erg goed te staan. Ze ging echter onhandig met haar aanval om, waardoor Wit de stelling in evenwicht kon trekken en het beslissende halfje kon noteren.

Sila Caglar – Eline Roebers

Een getouwtrek in een Anti-Siciliaan met b3 en Lb2 zag Zwart als eerste het initiatief grijpen. Hoewel niet alles helemaal goed ging, greep Wit in tijdnood vlak voor de 40e zet mis. Er resteerde een gelijk lopereindspel waarin Zwart een pionnetje kon ophalen, waarna Roebers geen moeite meer had om de partij in een punt om te zetten.

Er kwam wat geluk bij kijken, maar niettemin een klinkende 3½-½ overwinning, waarmee het Nederlandse damesteam steeg naar de tiende plek, achter gastland Oezbekistan.

Heren

Eveneens bij de heren viel een zeer fraaie overwinning te vieren, ditmaal tegen Bulgarije.

Loek van Wely – Martin Petrov

Hoe goud zijn de Gouden Regels eigenlijk? Deze vraag staat al heel lang ter discussie, en zeker op het hoogste niveau. Steeds vaker wordt aangetoond dat partijbehandelingen die in vervlogen jaren als onspeelbaar werden verondersteld, wel degelijk levensvatbaar blijken te zijn. De recalcitrante kleuter die niks van de schaakmeester wenst aan te nemen zal zich in zijn handen wrijven bij deze partij, maar Tarrasch zou zich in zijn graf omdraaien.

Momchil Petkov – Jorden van Foreest

In zijn voorstelling Het geheim van de lachende piccolo gaat Harrie Jekkers regelmatig op bezoek naar zijn goede vriend Rik, een Haagse nakko die van “Niks doen is het hoogste” zijn lijfspreuk gemaakt heeft. Hierboven was al te zien dat Van Welys tegenstander Martin Petrov hier onvoldoende toe in staat bleek en dat met een nul moest bekopen. Van Foreest geeft ons even een spoedcursusje “Hoe doe ik ogenschijnlijk niks?”, iets wat zijn tegenstander Petkov ook niet bijzonder goed lukte.

Een riante voorsprong van 2-0, en nog twee borden waarop minimaal een halfje gehaald kon worden.

Anish Giri – Arkady Naiditsch

Giri was zelf geen moment in gevaar. In een gelijke stelling kreeg de Let/Duitser/Azeri/Bulgaar een kleine opleving van geldingsdrang op de h-lijn.

Radoslav Dimitrov – Casper Schoppen

Schoppen was als laatst nog bezig. Zijn partij eindigde in remise in een bijzonder interessant ongebalanceerd eindspel van twee torens tegen toren en vijf pionnen. Het is bij zulke vreemde materiaalverhoudingen elke keer de vraag wat wijsheid is. Het is mijn ervaring dat veel spelers erg veel moeite hebben om in zo’n eindspel het juiste plan te vinden, omdat ze vaak regels volgen die niet meer van toepassing zijn. Met kijken naar de engine kun je dan ook precies helemaal niets leren, en alleen daarom al loont het zeer de moeite om er eens uitgebreid naar te kijken. Ditmaal na een enigszins goede nachtrust.

Ook het herenteam scoorde dus een 3½-½ overwinning. Daarmee steeg ons team zelfs naar de tweede plaats, achter het eerste team van gastland Oezbekistan. Waar heb ik dat eerder gehoord…

~ Michaël van Liempt

Links naar alle rondes staan op Olympiade Samarkand 2026 – Schaaksite

Later vandaag een verslag van de wedstrijd van de dames! Het scheelde overigens weinig of zij hadden ook een vrije dag, maar Israël verloor hier met 4-0 op tafel 8, terwijl Nederland op tafel 9 speelt…

Een paar uur later zou je willen dat ze echt op tafel 8 hadden gezeten, want wat een geploeter tegen de op alle borden lager gerate dames uit Slovenië. Het had zomaar een nederlaag kunnen worden, maar uiteindelijk kwamen onze landgenotes weg met een 2-2 gelijkspel.

De saaiste partij werd gespeeld door Peng. Zowat 150 ratingpunten meer dan haar opponent, maar ze kreeg nooit zicht op meer dan een halfje…

Machteld van Foreest boekte een hardhandige overwinning. Haar tegenstander zondigde nogal grof tegen de ongeschreven wet dat je niet te vaak met hetzelfde stuk moet spelen in de opening. Het kwam haar duur te staan…

Eline Roebers kwam goed weg. Ze ging één stap te ver met haar h-pion en riep daarmee een gevaarlijke aanval over zich af. Gelukkig voor haar had Laura Unuk op zet 25 een luxeprobleem: welke van de twee pionnen zal ik slaan? Ze koos de verkeerde. Tenminste, vanuit Sloveens oogpunt gezien dan. Zie hieronder maar eens hoe dat anders had kunnen aflopen…

Anna-Maja Kazarian kreeg er echter van langs. Wat al te agressief spel op de koningsvleugel leverde een positionele blokkade op in het centrum. De vrijwillig verzwakte koningsvleugel werd op de korrel genomen en de aanval die de witspeelster ontketende leverde uiteindelijk een kwaliteit op. Het eindspel is totaal verloren, maar omdat de partij nog bezig is en ik een afspraak heb voor wat vrijwilligerswerk houdt u die nog van mij te goed. En wie weet, als ik mij vanavond rond 18:30 weer meld is er een wonder gebeurd. Maar dat verwacht ik niet.

Update 18:33… Lang doorgeploeterd, maar inderdaad verloren.

Morgen een rustdag!

Links naar alle rondes staan op Olympiade Samarkand 2026 – Schaaksite