Reacties op: In de schijnwerpers: Hans Bouwmeester

Door: Wim Weehuizen

Wim Weehuizen — Fri, 22 Jan 2021 13:13:39 +0000

Uit ONZE TAAL: Waar komt de uitdrukking strijk-en-zet vandaan en wat wordt ermee bedoeld? Strijk-en-zet betekent ‘herhaaldelijk, telkens weer, geregeld’, bijvoorbeeld in ‘Sommige mensen komen strijk-en-zet te laat bij afspraken.’ Oorspronkelijk is strijk-en-zet een zinnetje, waarin strijk en zet gebiedende wijs zijn: ‘Strijk en zet!’ De uitdrukking is waarschijnlijk ontleend aan het dobbelspel (of misschien het kaartspel): ze had betrekking op de situatie dat een speler na het opstrijken van de winst meteen opnieuw geld inzette. Opstrijken betekent hier letterlijk ‘met de hand naar zich toe strijken’. Later kreeg het de figuurlijke betekenis ‘ontvangen, incasseren’. Omdat het (op)strijken onmiddellijk gevolgd werd door het opnieuw (in)zetten, kreeg strijk-en-zet de betekenis ‘dadelijk, meteen’. En omdat deze twee handelingen zich tijdens het spel telkens herhaalden, ontstond later de betekenis ‘telkens weer’. De betekenis ‘dadelijk, meteen’ is al lange tijd verouderd. Met ‘’t Sal zijn, strijck en set’ werd eeuwen geleden bedoeld: ‘het zal direct gebeuren’.

Door: Henk Smout

Henk Smout — Fri, 22 Jan 2021 12:57:50 +0000

Rond 1960 was op zondagochtend op de VARA-radio het door Bert Garthoff gepresenteerde programma ‘Weer of geen weer’, voorloper van ‘Vroege vogels’. Als vast onderdeel onder de naam ‘Strijk en zet’ had Lodewijk Prins het over schaken.

Door: ayacucho

ayacucho — Fri, 22 Jan 2021 12:31:31 +0000

In antwoord op ayacucho.

Als GM Hikaru Nakamura ooit een schaakclub opricht dan weet ik nu al een prachtige naam daarvoor ‘Kijk omhoog en Zet’!

Door: ayacucho

ayacucho — Fri, 22 Jan 2021 12:06:40 +0000

Strijk en zet is inderdaad een fraaie schaakclubnaam, maar het zou m.i. nog fraaier zijn geweest, bijzonder fraai dus, als het woord strijk zou duiden op het met je hand door je haar strijken na een zware schaakbevalling, nl na het indrukken van de schaakklok, achteroverleunend, naar je zet kijkend, met je hand door je haar strijkend, na lang en zwaar te hebben nagedacht over een zet. Ik heb dat volgens mij wel eens gezien, en ik sluit niet uit dat ik datzelf wel eens gedaan heb. Ik ben benieuwd of iemand anders dat, of iets soortgelijks, ook weleens gezien heeft.

Door: Michel Hoetmer

Michel Hoetmer — Fri, 22 Jan 2021 10:51:17 +0000

Hans is inderdaad een vreselijk aardige man en verstaat zijn vak als leermeester. Structureer aanbrengen is zijn grote kracht. ‘Strijk en zet’ is inderdaad een combinatie tussen het beroep van zijn vader (violist) en zijn hobby.

Door: Jan Willem Duijzer

Jan Willem Duijzer — Thu, 21 Jan 2021 19:28:31 +0000

Ik had als schaakpuber maar een paar boekjes van Bouwmeester, maar heb ze helemaal stukgelezen. Geweldige man.

Door: Peter Huisman

Peter Huisman — Thu, 21 Jan 2021 14:35:15 +0000

In antwoord op ayacucho.

Misschien de combinatie van viool spelen en schaken?

Door: ayacucho

ayacucho — Thu, 21 Jan 2021 14:33:35 +0000

Heel mooi stukje inderdaad! Ik ben benieuwd wat strijk betekende in de schaakclubnaam ‘Strijk en zet’?

Door: Ludo Tolhuizen

Ludo Tolhuizen — Thu, 21 Jan 2021 08:24:16 +0000

Dank je Michel, mooi stukje over de man met wiens boekjes velen van de oudere generatie het spel hebben geleerd.