1. e4 g6 2. d4 Lg7 3. Pc3 a6 4. f4 b5 5. Pf3 b4

Er zijn nog maar vijf zetten gespeeld en deze stelling is ‘slechts’ 20 keer eerder op het bord verschenen. Dat is precies wat Tea wil. Snel op onbekend terrein zijn en dan gaan schaken. Het nadeel is echter wel dat ze vaak slecht uit de opening komt, zeker met zwart. Opvallend is overigens dat 1/3 van de eerder gespeelde partijen in deze variant op naam staat van de Russische GM Konstantin Chernyshov (wie kent hem niet?). Hij kreeg hier met alle mogelijke paardzetten te maken en het is inderdaad helemaal niet duidelijk wat nu het beste veld is voor het beest.

6. Pa4

Een paard zet je doorgaans liever niet aan de rand (weinig bewegingsvrijheid), maar veel kwaad lijkt het hier niet te kunnen. Middels a3 of c3 kan de b-pion worden opgeruimd, waardoor het paard altijd terug zou kunnen naar c3. Voordeel is ook dat wit snel haar overige stukken kan ontwikkelen.

6. Pb1 met het idee Pd2-c4 is niet gek. Het kost even tijd, maar vanwege de zetten …a6 en …b5-b4 van zwart kan wit zich wel wat permitteren.

6. Pd5 om direct de pion b4 op de korrel te nemen en anderzijds via e3 naar c4 te springen, heeft ook wel iets. Aan de andere kant na 6…Lb7 7. Ld3 [7. Pxb4 Lxe4 is een goede ruil voor zwart. Een kwetsbare b-pion voor een sterke centrumpion.] 7…e6 8. Pe3 [8. Pxb4? a5 en het paard is ingesloten.] 8…Pf6 heeft wit wat problemen om e4 te verdedigen. e5 doe je liever niet, omdat dit de loper op b7 heel sterk maakt.

Ook voor 6. Pe2 Lb7 7. Pg3 valt iets te zeggen. Wit heeft op snelle wijze een paard naar de koningsvleugel gebracht, het gebied waar wit gezien de opzet met f4 zich voornamelijk op zal concentreren. Het nadeel van veld g3 is wel weer dat het makkelijk weggeschopt kan worden: 7…h5 8. Ld3 h4 9. Pf1, maar of dit heel erg is, is maar de vraag. De h-pion kan ook een aanvalsdoel worden en waar moet de zwarte koning heen?

6…d6 7. Ld3 Pf6?!

Dit lijkt me twijfelachtig. Wit kan met tempo het ontwikkelde stuk wegjagen en vervolgens haar loper op de mooie diagonaal a8-h1 zetten. Beter lijkt me om het paard via e7 te ontwikkelen, al gaat ook dan mijn voorkeur uit naar de witte stelling vanwege het ruimtevoordeel.

8. e5 Pd5 9. Le4 e6 10. c4 bxc3 11. bxc3 Ta7 12. O-O O-O

Tja, dit kan toch geen stelling zijn, die je graag speelt met zwart. Wit heeft meer ruimte, een ontwikkelingsvoorsprong en beter geplaatste stukken. Voor Bianca het teken om op de zwarte koning af te gaan:

13. f5

Een interessant idee, maar zoals eerder gemeld tijdens het livebloggen, hoewel zwart slecht blijft staan, heeft Tea wel een pion extra. Daarbij moet wit haar mooie loper opgeven door deze actie, waardoor minder makkelijk te profiteren valt van de zwaktes in de zwarte stelling. Beter is om de stelling te versterken middels 13. c4 Pe7 14. Tb1 en het is al erg lastig voor zwart om haar stukken te coördineren. Bijvoorbeeld: 14…Pbc6 15. d5 Pa5 16. dxe6 Lxe6 17. Le3 en wit wint materiaal.

13…gxf5 14. Lxd5 exd5 15. Lf4

15…dxe5

Door te ruilen, wordt wit behoorlijk geholpen haar stukken te verbeteren. Pion d6 zorgt er juist voor dat de velden c5 en e5 worden gecontroleerd. Nu zadelt zwart zich vrijwillig op met extra zwaktes!

16. Lxe5

16. Pxe5 met het idee ruimte te maken voor de dame (kijkt naar h5) en de toren op f1 (Tf3-g3/h3) lijkt nog sterker. Bovendien kan het paard via d3 nog meer controle uitoefenen op veld c5.

16…f6?!

Daar wordt de zwartveldige loper niet gelukkiger van! Toch begrijp ik deze zet wel enigszins, want de loper laten slaan of wegzetten is iets wat je ook niet graag doet met zo’n open koning.

17. Lf4 Pc6 18. Pc5 Pe7 19. Pe1

Hierom was 16. Pxe5 nauwkeuriger. Wit had wat sneller kunnen zijn. Dat neemt niet weg dat de partijzet wel een heel sterke is!

19…De8 20. Ped3 Pg6 21. Df3 Df7 22. Tab1 a5 23. Tfe1 Kh8 24. g3 Tg8

25. Kh1

Bianca laat de teugels een beetje vieren. Een alternatief is 25. Tb8 met het idee om zelf een stuk actiever neer te zetten en tegelijkertijd de activiteit van de tegenstander in te perken. Zwart kan nu niet de loper verbeteren via f8.

25…Pe7?!

Tea laat de kans onbenut om haar slechte loper te verbeteren: 25…Lf8!

26. De3 Lf8

En nu komt deze zet te laat!

27. Tb8!

Zwart is al bijna in zetdwang! De toren op a7 kan niets doen, het paard op e7 is gebonden aan de loper op c8, de loper op c8 heeft alleen veld a6 tot zijn beschikking, maar dan heeft wit altijd Txf8 en Dxe7, de loper op f8 is gebonden aan het paard op e7 en tot overmaat van ramp kan ook de toren op g8 niet bewegen vanwege het slimme Pd7 gevolgd door Dxe7 (de loper op f8 is immers gepend als de toren de onderste rij verlaat). Kortom, het enige dat zwart nog rest is een zet met de dame of een pionzet.

27…h5 28. Lh6 f4

29. Lxf4

29. Dxf4 Pg6 was het idee van zwart, maar dit faalt vanwege 30. Pe5!! een zet die door beide dames overzien moet zijn. Kortom, hier laat Bianca de winst liggen.

29…Pf5 30. De8 Dxe8 31. Txe8 Pe7

Ondanks de gemiste kans op zet 29, staat Bianca nog steeds huizenhoog gewonnen. Wit kan door op c8 te slaan twee stukken voor een toren krijgen, maar aangezien zwart toch niets kan doen behalve …h4, besluit ze deze mogelijkheid er eerst nog even uit te halen.

32. h4 Kg7 33. a4?!

Nu is de kans voorbij om op c8 te slaan. Wellicht vertrouwde Bianca het eindspel niet met twee stukken tegen een toren of had ze niet in de gaten dat Tea haar loper kan spelen, omdat de loper op f8 nu gedekt is.

33. Texc8 Pxc8 34. Pe6+! is een aardige tussenzet, waardoor zwart de loper niet voor het paard kan ruilen. [34. Txc8 Lxc5 35. Txg8+ Kxg8 36. Pxc5 c6 kan nog een flinke klus worden voor wit.] 34…Kf7 35. Pd8+ Kg6 36. Txc8 La3 de penning ziet er lastiger uit dan ze is. Met Pc6 of Txc7 heeft wit voldoende mogelijkheden om zich hieruit te redden.

33…Lf5

34. Kg2

34. Ta8: een actieve toren ruilen voor een passieve doe je niet snel, maar het levert wit wel een pion op. Even later wordt wit gedwongen hetzelfde te doen, maar dan krijgt ze er niets meer voor terug!

34…Kf7 35. Kf2 Pc6!

Taai verdedigd door Tea. Zwart komt nu zelfs in het voordeel.

36. Ta8 Txa8 37. Txa8 Lxc5 38. Txg8

38…Lxd4+

Met 38…Lxd3 was het zwart die nu voor een eindspel met twee stukken tegen een toren had kunnen gaan. Wit had dan het niet zo eenvoudige 39. Ta8 Lb6 (zie analysediagram)

analysediagram

40. Lxc7! Lxc7 41. Tc8 Ld8 42. Txc6 moeten vinden om in de partij te blijven.

39. cxd4 Kxg8 40. Pc5 Pxd4 41. Lxc7 Pc6 42. Pb3 Lc2 43. Pxa5 Pd4 44. Lb6 Pf5 45. Pc6 Lxa4 46. Pd4 Pd6 47. Pe6

Vanwege de ongelijke lopers is er niet veel meer te halen voor zwart. Een zware domper voor Bianca, maar een opsteker voor Tea. Zij heeft nog alle kansen op de titel.

1/2-1/2

De partij begon iets later dan gepland, omdat Robin de juiste trein niet wist te pakken. De klok werd aangezet, maar Loek vond dat niet nodig. Toen Robin tien minuten later arriveerde, werd de klok weer ‘gereset’. Geen probleem voor Van Wely, want hij zou de partij toch wel winnen!

1. e4 c5 2. Pf3 e6 3. d4 cxd4 4. Pxd4 a6 5. Ld3 Lc5 6. Pb3 Le7 7. Dg4 g6 8. De2 d6 9. a4 Pc6 10. O-O Pe5 11. Pc3 Pf6 12. Lh6 Pfg4 13. Ld2 O-O 14. a5 Ld7 15. f4 Pxd3 16. cxd3 Pf6

17. Le3

Almasi – Fedorchuk ging verder met 17.e5, een zet waar Van Kampen geen tijd meer voor krijgt. De vraag is of dat heel rampzalig is voor wit. 17. e5 pakt wat ruimte en ruimt het veld e4 voor het paard op c3. Aan de andere kant, het zwarte paard kan worden omgespeeld naar f5 en de witte velden zijn verzwakt.

17…e5

Een nieuwtje volgens mijn database. 17…Lc6 en 17…Tc8 zijn eerder gespeeld. 17…e5 voorkomt dat zwart wordt teruggedrongen, maar heeft wel als gevolg dat veld d5 verzwakt wordt. Tevens kan pion d6 een zorgenkindje worden en heeft wit mogelijkheden om de f-lijn te openen. Wit kan snel een aanval opzetten, terwijl zwart zich voorlopig moet beperken tot verdedigen.

18. d4 Lg4

18…Pxe4 19. Pxe4 Lb5 20. Df2 Lxf1 21. Txf1 is een leuk trucje, maar niet iets waar zwart erg vrolijk van wordt. De twee stukken lijken hier van grotere betekenis dan de toren. De witte stukken zijn veel actiever.

19. Dd3!

Gemist door Van Wely. 19. Dd2 was de zet waar Loek rekening mee gehouden had. Na 19…exf4 20. Txf4 Le6 21. d5 Lc8 (zie analysediagram)

analysediagram

is zwart van plan middels Pd7-e5/Lf6 gebruik te maken van de verzwakte zwarte velden. Een mooi plan, al heeft zwart ook nog wat problemen op te lossen op de damevleugel. 22. Pa4 Pd7 23. Tc1 en het zal voor zwart niet eenvoudig worden om zich onder de witte druk uit te worstelen.

19…exf4 20. Txf4 Ld7

20…Le6 21. d5 Lc8 22. Lb6 De8 23. Pd2! is het verschil met de variant hierboven. Door de dame op d3 te zetten, kan wit het paard via d2 naar c4 spelen. Veld e5 wordt gecontroleerd en daarbij kijkt het dier ook hinderlijk naar b6 en d6.

21. h3

Haalt …Pg4 uit de stelling.

21…b5 22. axb6 Dxb6 23. Pa5

23…Tfc8

Van deze zet had Loek grote spijt. Een groot verschil met de partij is dat zwart nu wel voor een kwaliteitsoffer kan gaan met voldoende compensatie. Bijvoorbeeld na 23…Tac8 24. Tf2?!

[Interessant is 24. Txf6 Dxb2 25. Pd5 Dxa1+ 26. Tf1 Dxa5 27. Pxe7+ Kg7 28. Pxc8 (28. Ld2 Dd8 29. Lg5 f6! erg fijn dat die toren nu op f8 staat!) 28…Txc8 29. d5 met in de praktijk heel gevaarlijke aanvalskansen voor wit.]

24…Lb5 25. Dd1 Txc3 26. bxc3 Pxe4 (zie analysediagram)

analysediagram

De compensatie bestaat uit: een zwakke pion op c3, verzwakte zwarte velden in het witte kamp, een misplaatst paard op a5 en actief stukkenspel voor zwart.

23…Dxb2?? 24. Tb1 Da3 25. Pc4 verliest een dame.

24. Tf2

24. Txf6 is nu een stuk sterker dan wanneer zwart de andere toren naar c8 gespeeld zou hebben. Het punt is dat de toren op f8 node gemist wordt in de verdediging. Bijvoorbeeld: 24…Dxb2

[24…Lxf6 25. Pd5 Dd8 (25…Dxb2 26. Tb1 is niet veel rooskleuriger voor zwart.) 26. Pb7 is direct uit.]

25. Pd5 Dxa1+ 26. Tf1 Dxa5 27. Pxe7+ Kg7 28. Ld2 Dd8 29. Lg5 (zie analysediagram)

analysediagram

en zwart heeft nu geen …f6. Daarbij zit ook Df3 in de pijpleiding.

24…Lb5 25. Dd1 Dd8

Nu is het kwaliteitsoffer, beschreven in de analysevariant met 23…Tac8, minder goed vanwege 25…Txc3 26. bxc3 Pxe4 27. Df3, althans dat is hoe Van Wely erover dacht. Echter, na 27…f5 lijkt de stelling prima speelbaar voor zwart.

26. Df3 De8 27. Lg5 Txc3 28. bxc3 Pxe4 29. Lxe7 Dxe7

30. c4! Le8 31. Tb2 f5 32. Tb7 Dg5 33. Te1 Dd2

33…Tc8 was een stuk beter volgens Van Wely. Dat klopt, maar wit blijft wel groot voordeel houden.

34. Txe4!

"Een wildebrasactie", aldus één van de toekijkende GM’s. Wel winnend (in principe)!

34…fxe4 35. Df6 Dh6 36. De6+ Kh8 37. Df6+ Kg8 38. De6+ Kh8 39. Dxd6

Niemand gaf hier een cent voor de kansen van de titelverdediger. Alhoewel, Loek zou hier wellicht nog optimistisch zijn geweest, gezien zijn uitspraak voor aanvang van de ronde.

39…La4 40. De5+ Kg8 41. Dxe4 Te8 42. Df3 g5 43. c5 De6

44. Dd3

Een logische zet, maar nu kan zwart wit nog voor enige problemen stellen.

44. d5 is de zet die Reinderman voorstelde tijdens de analyse. Zwart kan een verloren eindspel dan niet meer vermijden: 44…De1+ 45. Df1 De3+ [45…Dxf1+ 46. Kxf1] 46. Df2 Dc1+ 47. Kh2 Tf8 48. Dd4 Df4+ 49. Dxf4

44…Df6! 45. Dc4+

45. Dxh7+ Kf8 en wit moet ineens met allerlei dreigingen rekening gaan houden: …Te1/.. Dxd4+.

45…Kh8 46. Tf7 Dg6 47. Tf2

47. Tf3 leek King Loek een betere optie, maar dat valt te betwijfelen. 47…g4 48. hxg4 Ld1 en zwart doet weer mee.

47. Df1 lijkt de meest veilige manier om op winst te spelen. Wit dreigt dames te ruilen middels Df6+ en na 47…Kg8 48. Tf6 is Dc4+ een vervelende dreiging geworden.

47…g4

48. Dxa4??

Nu vond een discussie plaats tussen de deelnemers over wat Robin in vredesnaam gemist kon hebben.

48. Dc3 houdt alles gedekt. Wit staat nog op winst, al blijft het oppassen geblazen.

Spannend wordt het na 48. hxg4 Te1+ 49. Kh2 Dh6+ 50. Kg3 Ld1 (zie analysediagram)

analysediagram

en de partij kan weer alle kanten op. 51. d5 is bijvoorbeeld verliezend: 51…De3+! [51…Te3+? 52. Tf3 is daarentegen weer erg goed voor wit!] 52. Tf3 Lxf3 53. gxf3 Tg1+ 54. Kh2 Df2+ 55. Kh3 Dg3#

48…Te1+ 49. Tf1 gxh3!

De partij is volledig gekanteld. Wit vecht nog moedig door, maar het eindspel is niet meer te houden.

50. Dc6

50. Da2 Txf1+ 51. Kxf1 h2 en promotie is niet te voorkomen.

50…Txf1+ 51. Kh2

51. Kxf1 Dxc6 52. Pxc6 h2

51…Dxg2+ 52. Dxg2 hxg2 53. Kxg2 Td1 54. Pc6

54. c6 werkt niet vanwege 54…Txd4 55. c7 Td2+ 56. Kf3 Tc2 en wits laatste troef gaat verloren.

54…Kg7 55. Kf3 Kf6 56. Ke2 Tc1 57. Pb8 a5 58. d5 Ke7 59. d6+ Ke6 60. Pa6 h5 61. Kd2 Tg1 62. Pc7+ Kd7 63. Pd5 h4 64. Pf6+ Kc6 65. d7 Kc7 66. c6 Tg5 67. Ke3 Tc5 68. Kd4 0-1

Na vier ronden gaan twee Nederlandse grootmeesters grootmeesters aan de leiding in de Premiergroep van het BDO Chess Tournament. Dimitri Reinderman en Friso Nijboer deden elkaar geen pijn in ronde vier, waardoor de heren een half punt voorsprong houden op nummer drie, Andrey Sumets.

Omdat Reinderman in de derde ronde niet verder kwam dan remise tegen Twan Burg, kreeg Nijboer de kans om op gelijke hoogte te komen met de Nederlands kampioen van 2013. In hevige tijdnood sloeg hij toe:

Wit staat gewonnen, maar hij moet nog wel even oppassen. Allereerst moet er wat gedaan worden aan de aanval op g3.

36. Lf4

Een logische zet, maar heeft wel als nadeel dat de zwarte dame zich nu makkelijker kan bemoeien met de aanval. Na …e5 komt veld e6 vrij voor de dame, waarna zij nog maar één zet verwijderd is van h3!

36…e5 37. Lh6

En nu keren de kansen!

37. Dc6! inlassen om veld e6 af te pakken van de dame was essentieel. Na 37…Dxc6+ [37…De7 38. Lg5 wint voor wit. Wit gaat de loper naar e4 spelen om veld g6 te ruimen voor de dame en tegelijkertijd speelt de loper een nuttige rol in de verdediging. De b-pion loopt door. 38…Df8 39. Le4] 38. bxc6 exf4 39. cxd7 Lf6 40. Td1 biedt wit goede vooruitzichten op winst.

37…Pf8!

37…De6 38. g4 en zwart heeft nog niets beslissends.

38. h5

38. Lxf8 (zie analysediagram)

analysediagram

Ziet er ook logisch uit, maar deze zet kost wit de partij. 38…Dd7! is de prachtige pointe van de vorige zet. Op d7 staat de dame handiger dan op e6! [38…De6 39. g4 Df6 40. g5 en nu heeft zwart geen Tf4, alhoewel hij na De6 nog steeds de betere kansen heeft.] 39. g4 Dd8! 40. g5 Tf4! Als de dame speelt, pakt de toren pion h4, waarna Dxg5+ volgt. Dat houdt wit niet meer droog.

38…De6 39. g4 Df6 40. g5 De6 41. Dd3

41…Dg4!

Zowel Dg2 mat als Dh4-h2 kunnen niet goed voorkomen worden.

42. Lh7+

42. De4 heeft als nadeel dat veld h3 niet meer verdedigd wordt. 42…Dh3+ 43. Kg1 Dh2# [43…Tf1#]

42…Kh8 0-1

In de Challengergroep dolf de trotse koploper na drie ronden, Robby Kevlishvili, in ronde vier het onderspit tegen Nargiz Umudova. Dankzij deze overwinning nam de Azerbeidzjaanse de eerste plaats over van één van Neerlands grootste talenten.

Zwart staat een pion voor, maar dat is in deze stelling niet zo belangrijk. Zwart staat bijna mat. Hoogste tijd om aan de noodrem te trekken dus.

23…La3

Materiaal geven is noodzakelijk: 23…Pxd4 24. Dxd4 Txc1 25. Txc1 Lxg5 en hoewel wit heel actief staat, mag zwart nog hopen dat hij de partij kan keepen. Door het veroveren van de zwartveldige loper, is zwart minder kwetsbaar geworden over de zwarte velden en daarbij moet wit er rekening mee blijven houden dat de d-pion een belangrijke rol zou kunnen gaan spelen.

24. Lf4

Wit mist de kans om de partij direct uit te maken. 24. Pxh7! Kxh7 25. hxg6+ fxg6 26. Dg4 De stelling is hopeloos voor zwart. Een mogelijke variant: 26…Tg8 27. Lg5 zie het commentaar op de vorige zet! 27…Dc7 28. Dh4+ Kg7 29. Tf3 Th8 30. Lf6+

24…Lb2 25. Dg4

25. Pxh7 blijft goed, maar de partijzet is ook voldoende voor de winst.

25…Tc3 26. hxg6 fxg6

26…hxg6 27. Dh4 is het ook niet voor zwart.

27. Dxe6+ Kg7 28. Dh3!

Ruimt veld e6 voor het paard en dreigt Dxh7 mat. Zwart moet de dame geven.

28…Dxg5 29. Lxg5 Txg3 30. Lf6+ Kg8 31. fxg3 Pxd4 32. Dd7 Tf7 33. Dd8+ Tf8 34. Dxd5+ Tf7 35. Dd8+ Tf8 36. Dc7 Tf7 37. Db8+ Tf8 38. Dxb7 1-0

Het zit Jan Timman niet bepaald mee in zijn tweekamp tegen Baduur Jobava. Tweemaal op rij liet de voormalige nummer twee van de wereld het kaas van zijn brood eten. Ronde twee leverde een nul op, in ronde drie werd een half punt bijgeschreven. Met een tussenstand van 2-1 voor Jobava en nog twee witpartijen voor de boeg, heeft de Georgiër duidelijk de betere papieren op de eindoverwinning. Wat ging er mis?

Jobava-Timman 1-0. Foto: Harry Gielen

29…Td5?

Timman blundert in tijdnood. Die pion op c6 ziet er erg gevaarlijk uit voor zwart, maar na 29…Td6 kan wit zijn belangrijke troef niet meer uitspelen. Omdat ook het paard hangt, heeft wit geen tijd om de pion te verdedigen. Wel heeft wit voldoende compensatie voor de pion na bijvoorbeeld 30. Pe4 Tdxc6 31. Txc6 Txc6 32. Td1 (dreigt Pxf6+ gevolgd door Td8) 32…Tc8 33. Td7. De computer vindt dat de stelling in evenwicht is. In de praktijk lijkt me deze stelling in tijdnood niet prettig spelen voor zwart.

30. Pxf7! Txa5 31. Dxe6 Kf8

32. Tcd1?

De tovenaar uit Georgië geeft Timman een kans om terug te komen in de partij. Winnend was 32. Dd7. Niet heel eenvoudig te vinden, zeker niet in tijdnood! Zwart kan nu geen D/Tc7 spelen vanwege Txe8+, maar wat dan wel? De dame moet c8 blijven verdedigen en als het paard speelt, volgt Pd6 met aanval op toren en matveld f7. 32…Tb5 dan maar, voorkomt ook Tb1-b7. 33. Te6! neemt veld d6 af van het zwarte paard, waardoor Ph8 gevolgd door Df7 mat een dreiging is. 33…g6 34. Ph6 Tja, dit mag nu natuurlijk ook! Nu dreigt er weer mat op f7.

32…Dc7

32…Da8 redt de partij. 33. Pd8 heeft nu geen zin, omdat de dame e8 dekt: 33…Txd8 34. Td7 Txd7 Met een dame op c7 is Dxe8 nu mat!

33. Pd8! Txd8 34. Td7 1-0

De opening is geen succes geworden voor zwart. Met zijn volgende zet geeft hij pion e7 op en hoopt hier actief spel voor terug te krijgen.

18…b6 19. Lxc5 bxc5

19…Txc5 met het idee om na Dxe7 de pion op c4 terug te winnen, kwam ook in aanmerking, hoewel wit na 20. b3 axb3 21. axb3 vervelende druk op e7 blijft houden. Daarbij zit ook Pa4 in de stelling en lonkt veld c6 (via d4) voor één van de paarden.

20. Dxe7 h6 21. Dxd7 Pxd7 22. Pge4 a3

23. bxa3

Ziet er onlogisch uit, maar het idee is dat na 23…f5 wit beter uit de afwikkeling komt, dan wanneer hij 23.b3 gespeeld zou hebben. 23. b3 f5 24. Pxd6 Lxc3 25. Pxc8 Txc8 26. Te6 Kf7 (zie analysediagram)

analysediagram

en nu had Timman liever de pion van b3 op a3 willen hebben. Toch staat wit ook hier beter. De zwarte stukken werken niet goed samen (het paard op d7 zou bijvoorbeeld graag op d4 willen staan, maar dat gaat niet lukken), terwijl wit makkelijk actief kan worden. a3 is ook een aanvalsdoel. Een ideale variant voor wit zou bijvoorbeeld zijn: 27. Ta6 Lb4 28. Ta7 Ke7 29. f4 (om …f4 te voorkomem) gevolgd door Td3-e3.

23…Lxc3!

Jobava gaat nu uiteraard niet in op de eerdere genoemde afwikkeling.

23…f5 24. Pxd6 Lxc3 25. Pxc8 Txc8 [25…Lxe1? 26. Pe7+!] 26. Te6 en wit gaat met de a-pion rennen.

24. Pxc3 Pe5

Dit is het nadeel van slaan op a3. Pion c4 kan niet meer verdedigd worden. Wit blijft de betere kansen houden, maar het is erg lastig geworden om de partij nog om te zetten in winst.

25. Pb5 Pxc4 26. Te4 Tcb8 27. a4 Pb2 28. Td2 Txa4 29. Txa4 Pxa4 30. Pxd6 Tb1+ 31. Kh2 Tb4

32. Pc8

Hier blijkt het paard niet goed te staan. 32. a3 Tb8 33. Pc4 het beest staat hier beter dan op c8 en bovendien kan de toren nu makkelijker spelen. Wellicht was dit de laatste goede kans om aanspraak te maken op een zege.

32…Kf8 33. d6 Ke8 34. d7+ Kd8 35. Pd6 Kxd7 36. Pxf7+ Td4 37. Tc2 Kc6 38. Pxh6 c4 39. Pg4 c3 40. Pe3 Kc5 41. g4 Kb4 42. h4 Pb6 43. Tc1 Td2 44. Kg3 Pc4 45. Pc2+ Kc5 46. Pe1 Kb4 47. Pc2+ Kc5 48. Pe1 Kb4 49. h5 gxh5 50. gxh5 Pd6 51. Pc2+ Kc4 52. Pe3+ Kd3 53. f3 Kxe3 54. Txc3+ Kd4 55. Ta3 1/2-1/2

Hoe erg het tegenzit bij Timman, zo mee zit het bij Giri. In de tweede partij kreeg de nummer zeven van de wereld zijn openingsvoorbereiding op het bord, waarna de winstvoering een kwestie van techniek was. Toegegeven, dit is wel erg kort door de bocht en doet Giri eigenlijk tekort aan zijn sublieme spel, maar feit is wel dat Shirov hierdoor nooit in de partij is geweest:

Zwart heeft in de opening een stuk geofferd in de hoop dat hij gebruik zou kunnen maken van de ‘kwetsbare’ witte koning. De monarch staat zeker op de tocht, maar er makkelijk bijkomen is een ander verhaal. Sterker nog, waar zijn de verdedigers van de zwarte koning?

30. Te4

Wit laat de kans liggen om de partij vroegtijdig te beslissen. 30. Txb5! Dxa2 31. Le4! haalt tegenspel eruit (toren op e8 komt het witte kamp niet meer binnen) en richt zich op de zwarte koning. Je moet dan wel even vooruitgezien hebben dat slaan op h2 niet gaat: 31…Dxh2 32. Th4 Dxg3 33. Txh7+ Kg8 (zie analysediagram)

analysediagram

34. Th8+ Kxh8 35. Dh5+ Kg8 36. Dh7+ Kf8 37. Dh8#

30…Dxa2 31. Txb5 Dxh2 32. Dd7 Tf8 33. Th4 Dc2

34. Txh7+!

Nu de zwarte dame van het bord verdwijnt, hoeft wit zich in ieder geval geen zorgen meer te maken dat hij mat gezet wordt. Het resterende eindspel is niet eenvoudig te winnen, maar voor de nummer één van Nederland is niets onmogelijk.

34…Dxh7

34…Kxh7? 35. Th5+ Kg6 36. Pe7+ Kf6 37. Dd6#

35. Th5 Dxh5 36. Lxh5 g6 37. Le2 Kg7 38. Lxc4 Tce8 39. Dxa7 Lf6 40. Dd7 Te3 41. Kg2 Tc3 42. Dd5 Te3 43. Kf2 Tee8 44. Dd7 Te4 45. Ld5 Tee8 46. Dc7 Tc8 47. Db7 Tce8 48. Dd7 Ta8 49. Lc4 Tae8 50. Kf3 Te1 51. Dd5 Te6 52. Dd7 Te1 53. g4 Lg5 54. Dd5 f5 55. Pe5 fxg4+ 56. Kg2 Le3 57. Dd7+ Kh6 58. Pxg4+ Kh5 59. Pf6+ Txf6 60. Dh3+ Kg5 61. Dg3+ Kh6 62. Dxe1 Lf4 63. Dh4+ Kg7 64. Lg8 Lh6 65. Dd4 Lf4 66. Le6 Lb8 67. Kh3 Lf4 68. Dd7+ Kh6 69. Lg8 Le3 70. Dh7+ Kg5 71. Ld5 Lf2 72. De7 Ld4 73. Le4 Kf4 74. Lc2 Le5 75. Db4+ 1-0

Hoe vrolijk zou Giri na deze partij geweest zijn? Foto: Harry Gielen

In de derde partij waren de rollen omgedraaid. Giri moest vechten voor een halfje:

34…Pe7!

Zwart sluit het paard op. Het toreneindspel is remise, dus wit wil het liefst de paarden op het bord houden om het zwart zo moeilijk mogelijk te maken.

35. f4

Nu worden de paarden geruild. Het nadeel van 35. Tc7 is dat zwart heel actief spel krijgt: 35…Tb2+ 36. Kf1 Pf5 …Ph4 en g5 komen eraan. Met zwaktes op f3 en h2 en een passieve koning, gaat wit dit eindspel ook niet winnen.

35…Tb7 36. Pc6 Pxc6 37. Txc6

Wit probeerde het nog lang, maar Giri gaf geen krimp.

37…g6 38. f5 gxf5 39. Txh6 Tb4 40. Kf3 Kg7 41. Td6 Th4 42. Kg2 Tg4+ 43. Kh1 Tb4 44. Td4 Tb1+ 45. Kg2 Kg6 46. Td6+ f6 47. Td4 Ta1 48. Kf3 Th1 49. Th4 Ta1 50. Th3 Ta4 51. Tg3+ Kf7 52. Kg2 Tb4 53. Kh3 Ta4 54. f4 Ta1 55. Kh4 Ta8 56. Tg2 Te8 57. Te2 Th8+ 58. Kg3 Tg8+ 59. Kf3 Th8 60. Tg2 Th3+ 61. Ke2 Th8 1/2-1/2

Voor aanvang van de tweede partij lijkt Shirov de bui al te zien hangen. Foto: Harry Gielen

2,5-0,5 in het voordeel van de Nederlander dus. In de volgende drie partijen krijgt Giri twee keer wit, dus wie weet wat er nog meer in het vat zit?

Na vier ronden is er in het Univé Open nog maar één speler over met 100 procent. Oud-wereldtopper Alexander Beliavsky toont aan het schaken nog lang niet verleerd te zijn. In de eerste twee ronden zagen we de grootmeester al twee keer overtuigend winnen, in ronde 3 en 4 was dit niet anders. In ronde 3 raakte tegenstander IM Antoli Royo in tijdnood het spoor bijster, in ronde 4 werd collega Heberla strategisch weggespeeld:

30. Lxd5

Wit ruilt het ene voordeeltje in voor het andere. Wit doet afstand van het loperpaar, maar krijgt er wel een gedekte vrijpion voor terug.

30…cxd5 31. Da2

Met tempowinst wordt de dame naar een beter veld gespeeld.

31…Dh5 32. Tb1

Torens functioneren het best op open lijnen.

32…Lf8 33. Tb7

Op de zevende rij staat de toren nog actiever en daarbij wordt veld b1 vrijgemaakt voor de andere toren.

33…Tab8

Gezien zwarts laatste zet, zou je Lxd6 verwachten om het sterke paard van het bord te halen. Mogelijk dacht zwart dat hij deze zet later ook nog zou kunnen spelen. Dat klopt, maar Heberla heeft er vermoedelijk een ander beeld bij gehad.

34. c6!

Deze zet kon wit hiervoor niet spelen vanwege de tweevoudige aanval op het paard. Nu kan het wel omdat de toren op b8 blijft instaan.

34…Lxd6

Tja, zwart had liever gezien dat wit met zijn c-pion had teruggeslagen. Op de c-lijn kan de pion extra goed ondersteund worden.

35. Lxd6 Tbc8

De pointe van zet 34 blijkt na 35…Txd6 36. Txb8+ en na

35…Txb7 36. cxb7 Txd6 37. b8=D+

36. c7

De pion moet naar de overkant, dus doorschuiven maar!

36…Te8

36…Txd6 37. Tb8 is de tactische rechtvaardiging van het loperoffer.

37. Tb8 Df5

Vlecht een grapje in de stelling. Zwart dreigt op c7 te slaan, omdat nu de toren op c8 gedekt staat door de dame. Zie het verschil als zwart direct zou slaan:

37…Pxc7 38. Txc8 [38. Lxc7? Txb8] 38…Txc8 39. Tc1 kost zwart een stuk. Met een dame op f5 zou zwart het paard kunnen verzetten.

38. Teb1

Vangt … Pxc7 op (de toren op b8 is nu extra verdedigd) en verbetert ook de positie van de toren. Nu staan alle witte stukken goed. Tijd om de zaak af te ronden!

38…Kg7 39. Dxa5 Pg5 40. Db5 Pf3+

Pure wanhoop.

41. gxf3 exf3 42. Kh2 1-0

De trotse koploper na vier ronden. Foto: Harry Gielen

Een strakke overwinning, maar natuurlijk vinden er niet alleen aan de top mooie dingen plaats. Hierbij een selectie van een aantal aardige combinaties. Puzzelt u mee?

Wat is de snelste weg naar winst?

Hoe wint wit materiaal?

Het ziet er al niet al te rooskleurig meer uit voor onze reuzendoder (dit toernooi versloeg Danny zijn vierde grootmeester binnen twee jaar tijd). Hoe maakt wit definitief een einde aan de partij?

Hoe had zwart de partij vroegtijdig kunnen beslissen?

51…Lxd3, een goed idee?

Dit eindspel blijft voor iedereen lastig. Hoe kan wit winnen?

De gedeelde winnaars v.l.n.r.: Turov, Werle en Solodovnichenko. Foto: Håvard Aure.

Dat de oud-kampioen van de Europese Unie in goede vorm steekt, toonde hij al aan in de open zomertoernooien te Palaiohora en Riga. Ook daar behaalde Jan tweemaal de score van 6,5-9. Niet genoeg voor toernooiwinst, wel voor een mooie eindklassering en wat ratingwinst.

In de Noorse hoofdstad was het succes zoals gezegd nog groter. Na vijf ronden ging Jan aan de leiding en vanaf dat moment kon de koppositie geconsolideerd worden door vier keer remise te spelen. Erg belangrijk vond Jan de overwinning in ronde vijf op medekoploper IM Mads Andersen. In een spannende partij hield de noorderling het hoofd koel en sloeg hij in de tijdnoodfase van zijn tegenstander toe:

1. Pf3 Pf6 2. c4 e6 3. g3 b6 4. Lg2 Lb7 5. O-O c5 6. Pc3 Le7 7. d4 cxd4 8. Dxd4 d6 9. Lg5 a6 10. Lxf6 Lxf6 11. Df4 O-O 12. Tfd1 Le7 13. Pe4 Lxe4 14. Dxe4 Ta7 15. Pd4 Dc8 16. b3 Td8 17. De3 Lf6 18. Tac1 Tc7

19. g4

Na de partij rustig opgezet te hebben, besluit wit plotseling om het over een andere boeg te gooien. Gebruikelijker is om op de damevleugel te spelen (het standaardplan is om veld c6 te spelen door een keer b4-b5 door te zetten en vervolgens een paard op c6 te planten), maar deze zet is niet zonder gevaren voor zwart. Ook niet voor wit trouwens!

19…h6 20. Pf3

Er lijkt weinig aan de hand voor zwart, maar schijn bedriegt! Als zwart niet oppast, wordt hij snel onder de voet gelopen. h4 gevolgd door g5 en g6 is de dreiging, waarna zwart met verzwakte witte velden blijft zitten. Daarbij wordt pion e6 een doelwit dat makkelijk aan te vallen is (bijvoorbeeld een keer Pd4 of Lh3).

20…b5

Een gebruikelijke opstoot in een egelstelling. Als pion c4 van het bord verdwijnt, komen de zwarte stukken tot leven. En passant verdedigt zwart de pion op b6.

21. cxb5

Zeer interessant is 21. h4 bxc4 22. g5 Lb2 23. Txc4. Na bijvoorbeeld 23…Txc4 24. bxc4 hxg5 25. hxg5 houdt wit weliswaar een ‘lelijke’ pion over op c4, maar deze is niet makkelijk te veroveren (25…Dxc4? 26.Db6 levert wit een stuk op). Daarbij zorgt deze pion ervoor dat zwart geen d5 kan spelen en de achtergebleven pion d6 dus een aanvalsdoel blijft. Tevens moet zwart nu rekening blijven houden met zetten als g6 en Db6.

21…axb5 22. h4 Lb2 23. Txc7 Dxc7

Stukken ruilen vindt de partij met minder ruimte doorgaans geen enkel probleem.

24. Dd3 b4 25. g5 hxg5 26. Pxg5

Het begint er eng uit te zien voor zwart, maar Jan heeft keurig gezien dat zijn koning geen gevaar loopt.

26…Lf6 27. Dh7+ Kf8 28. De4 Dc5 29. Ph7+ Ke7 30. Pxf6 gxf6

31. h5

Jan keek ook naar 31. Dd4 Th8 32. Dxc5 dxc5 33. Tc1 Kd6 en had deze stelling terecht als beter voor zwart getaxeerd. Pionnen a2 en h4 zijn zwaktes, terwijl pion c5 makkelijk gedekt kan worden. Al op zet 26 had zwart voor ogen dat de koningswandel zeer goed zou kunnen uitpakken. De zwarte koning staat in deze variant stukken beter opgesteld dan de witte.

31…Dxh5 32. Db7+ Pd7 33. Dxb4 Pe5

Verdedigt niet alleen d6, maar betrekt ook een extra stuk in de aanval op de witte koning. De witte koningsstelling is inmiddels kwetsbaarder geworden dan de zwarte. Wijze mensen zeggen wel eens dat je voorzichtig moet zijn met pionzetten. Deze mogen immers niet meer terug. Achteraf gezien hebben zij deze keer gelijk gekregen.

34. Kf1 f5!

Maakt lucht voor de koning, waardoor de toren op d8 zich met de aanval kan bemoeien.

35. a4 Dh2 36. f4 Pg4 37. Td3 Dh4 38. Dd4 Tc8 39. Td1?

De enige zet waarmee wit nog even kan tegenstribbelen is 39. Lh3. Kom er maar op in hevige tijdnood.

39…Dg3!

Dreigt 40…Pe3+.

40. Dxd6+ Kf6 0-1

In ronde 6 stond de sterke grootmeester Andrei Istratescu op het menu. Goede winstkansen werden niet verzilverd:

Jan heeft een pion buitgemaakt en staat nu voor de keus om op zijn pion te blijven ‘zitten’ of om een pion terug te geven in ruil voor activiteit. Jan kiest voor het eerste, maar betreurt achteraf dat hij niet voor optie 2 heeft gekozen.

33. Dd1

Bijvoorbeeld: 33. Dd4 hier staat de dame natuurlijk een stuk beter dan op d1, maar dit kost wel een pion of niet? Nou, nee! 33…Txc3 deze pion kan zwart eigenlijk niet pakken, want na 34. Pf5 [De computer vindt overigens 34. d7 met het idee 34…Pxd7 35. Pf5 Tc1+ 36. Kg2! Dc6+ 37. Kh3 nog sterker, omdat zwart niet alle dreigingen tegelijk kan pareren (Dxg7 mat, Pe7+ en Txc1 gevolgd door Dxd7).]

34…Tc1+ (de reden waarom wit Dd1 speelde) 35. Txc1 Dxc1+ 36. Kg2 Dg5 37. Pe7+ Kh7 38. d7 rookt zwart een zware pijp. Kortom, zwart kan de pion niet slaan, waardoor hij veroordeeld is tot het verdedigen van een zeer vervelende stelling.

33…Dc6 34. c4 Pd7

Wit heeft nu in feite twee zetten verloren om de c-pion te houden, maar dat is wel ten koste gegaan van de activiteit van de dame. Zwart daarentegen heeft twee nuttige zetten kunnen doen en krijgt weer tegenspel. 35..Pe5-f3 komt zelfs in de stelling, dus het is even oppassen geblazen voor wit. Jan verzint een list!

35. Ta2! De4

35…Pe5 36. Td2 Pf3+ 37. Dxf3! Dxf3 38. d7 is waarom zwart afziet van de paardensprong.

36. Td2 Tc8 37. Td4

Langzaam komt wit steeds meer in het voordeel. De passiviteit bleek van tijdelijke aard, dus zo erg was 33.Dd1 nu ook weer niet!

37…De6 38. Df3 Pc5 39. Pf5 Kh7

En met nog 6 seconden op de klok vergooit Jan nu een deel van zijn voordeel.

40. Dd5

40. a5 is een aardige mogelijkheid. Als zwart niets doet, is wit van zijn zwakke pion af en als zwart slaat, heeft wit twee vrijpionnen die elkaar gaan ondersteunen.

40…Td8 41. Df3

41. a5 Pb3 is nu minder fijn voor wit.

41…Df6 42. Dh5 Dg6 43. Dxg6+

Dames op het bord houden bood wellicht nog kansen, al blijft het natuurlijk een hele kluif om te winnen. Zwart heeft een sterk blok opgezet.

1/2-1/2

Ondanks deze tegenslag liet Jan zich niet van de wijs brengen. In ronde 7 werd GM Gabor Papp met de zwarte stukken eenvoudig op remise gehouden, waarna in ronde 8 alles op alles gezet werd om het toernooi vroegtijdig te beslissen. GM Petr Prohaszka ontsnapte ternauwernood met een halfje:

Materieel gezien is de stelling in evenwicht, maar dat wil niet zeggen dat de stelling in balans is. De witte stukken zijn veel actiever en daarbij zijn pionnen e6 en h5 moeilijk te verdedigen voor zwart. Jan onderwerpt zijn tegenstander aan een langdurige massage.

29. Pd4 Ke7 30. Ta8 Lf7 31. Pc6+ Kd6 32. Pd8 Pe5 33. Pxf7+

33. Ta7 Tc7 34. Txc7 Kxc7 35. Pxf7 Pxf7 36. Le8 wint een pion, maar de vraag is of het eindspel gewonnen is voor wit. Jan was er niet zeker van en besluit de torens op het bord te houden.

33…Pxf7 34. Tg8

34…g5

Zwart laat een mooie kans op remise liggen. 34…Tc2+ 35. Kg1 Tc1+ 36. Kh2 Ke7! 37. Txg7 Tb1 met eeuwige aanval op de loper! Ook na het grappige 38. Ld7 (zie analysediagram)

analysediagram

38…Td1! Een zeer fraai motief! Je kan het zwart niet aanrekenen dat hij deze wending in hevige tijdnood overzien heeft.

35. Le8 Tc2+ 36. Kg1 Ke7 37. hxg5 Pxg5 38. Lxh5 e5 39. Tg7+ Kf8 40. Ta7 Kg8 41. Kh2 Tc3 42. Lg4 Kf8 43. Lf5 Ke8 44. Kg3 Kd8

45. Kg4

Zeer goede winstkansen biedt 45. Ta2 Het idee is om de partijzet eruit te halen om vervolgens met Kg4-h5-g6 het zwarte kamp binnen te dringen.

45…Tc2!

Jan dacht dat zwart Kd8 speelde om Tc7 te doen, maar hij komt bedrogen uit.

46. g3 Tg2

En zwart blijft plakken aan de g-pion, waardoor wit niet goed zijn koning kan activeren. Jan probeerde het nog een tijd, maar zwart maakte geen fout meer.

47. Td7+ Ke8 48. Td3 Ke7 49. Ld7 Pe6 50. Lxe6 Kxe6 51. Ta3 Kf7 52. Kf5 Txg3 53. Ta7+ Kf8 54. Kxf6 Txf3+ 55. Kxe5 Th3 56. Kd5 Ke8 57. e5 Th6 58. Tc7 Ta6 59. Ke4 Ta4+ 60. Kf5 Ta6 61. Tc4 Ke7 62. Th4 Tb6 63. Th7+ Ke8 64. Tg7 Ta6 65. Tb7 Tc6 66. Ta7 Tb6 67. e6 Tb1 68. Kf6 Tf1+ 69. Ke5 1/2-1/2

Jan wacht met spanning op zijn tegenstander van ronde 8 Peter Prohaszka. Foto: Håvard Aure.

Een bittere tegenvaller, maar gelukkig voor Jan had de uitslag van deze partij geen grote gevolgen voor zijn eindklassering. In de laatste ronde stelde tegenstander GM Yuri Solodovnichenko zich met wit al snel tevreden met remise, waarna het afwachten was wat de concurrentie zou doen. Gabor Papp zou bij winst nog langszij kunnen komen, maar met zwart winnen van de degelijke Maxim Turov is geen gemakkelijke opgave. Sterker nog, de Hongaar werd geleidelijk weggeschoven, waardoor het zelfs Turov was die na een start van 2,5-4 op de valreep op een gedeelde eerste plaats eindigde.

Eindstand nummers 1 t/m 10.

Dank aan Jan voor de toelichting op zijn partijen. Voor download: https://schaaksite.nl/wp-content/uploads/datas/users/2/werleoslo_2.pgn of klik beneden.

Wie vandaag een blik op de stand werpt, kan concluderen dat de verschillen tussen de deelnemers van het Nederlands Kampioenschap klein zijn. Na twee ronden is iedereen van de nul af en is er zowel bij de mannen als bij de vrouwen nog maar één iemand met een honderd procent score. Wouter Spoelman en Anne Haast zijn op dit moment de trotse koplopers.

Wouter Spoelman is weer goed uit de startblokken gekomen. Foto: Ab Scheel.

NK – Algemeen

Er stonden vandaag een hoop titanenduels op het programma. Veel mocht verwacht worden van de partij tussen de oud-kampioenen Loek van Wely en Sergei Tiviakov. Helaas bleef het vuurwerk achterwege en werd binnen twee uur de vrede getekend:

1. d4 Pf6 2. c4 e6 3. Pc3 Lb4 4. Dc2 O-O 5. a3 Lxc3+ 6. Dxc3 d6 7. Pf3 b6 8. e3 Lb7 9. Le2 Pbd7 10. O-O Pe4 11. Dc2 f5 12. b4 Tf6 13. Lb2 Tg6 14. Tad1 De7 15. d5 c5

Tweemaal eerder kreeg Van Wely deze stelling op het bord. In 2010 ging hij tegen Sergei Zhigalko voor 16. dxc6 Lxc6 17. g3 e5 18. Pd2? (zie analysediagram)

analysediagram

18…Pg5 waarna op zet 55 werd tot remise besloten werd.

[Echter, 18…Dh4 zou zwart al beslissend voordeel hebben opgeleverd. Bijvoorbeeld: 19. Lf3 (19. Pxe4? Lxe4 20. Ld3 Dxh2+! 21. Kxh2 Th6+ 22. Kg1 Th1#) 19…Dh3 20. Lg2 (zie analysediagram)

analysediagram

20…Pxg3! en mat volgt snel.]

16. g3

Mogelijk geleerd hebbende van de voorgaande partij besluit Loek nu om de diagonaal a8-h1 dicht te houden. Eerder dit jaar koos Van Wely ook voor deze zet in de Franse competitie tegen Sergey Fedorchuk. Inderdaad, de naam Sergey/Sergei lijkt verbonden te zijn aan deze variant!

16…Tf8 17. Pe1 Pg5 18. Pg2 Th6 19. f3

19…Ph3+

Tiviakov wijkt af van Van Wely – Fedorchuk. In die partij volgde 19…Pf6 20. h4 Pf7 21. dxe6 Dxe6 22. Ld3. Wit staat iets beter, al verloor Loek de partij uiteindelijk wel.

20. Kh1 Dg5 21. f4 Laat zetherhaling toe.

21. Ld3 houdt de partij nog gaande. Het idee is uiteraard om …Pf2 uit de stelling te halen en om na 21…Dh5 22. Ph4 g5 23. Lxf5 gxh4 24. Lg4! te spelen. Na 24…Dg5 25. Dg2 [25. Lxh3? hxg3 26. Dg2 Dh4! loopt goed af voor zwart.] 25…hxg3 26. Lxe6+ Tf7 (zie analysediagram)

analysediagram

worden beide koningen onder vuur genomen en hangt er van alles. Het kan alle kanten op!

21…Pf2+

Onzin is 21…Pxf4 22. Pxf4 Dxg3 23. Lf3 en wit heeft de matdreiging zonder veel moeite opgevangen.

22. Kg1 Ph3+ 23. Kh1 1/2-1/2

Een andere kraker was de partij tussen de nummers één van vorig jaar, Nederlands kampioen Dimitri Reinderman en runner-up Wouter Spoelman. Op de toernooisite valt te lezen dat Wouter nog altijd een slecht gevoel heeft overgehouden aan de – voor hem slecht verlopen – snelschaakmatch om het kampioenschap tegen Dimitri. Vandaag nam Wouter wraak, mede dankzij een fluwelen eindspeltechniek:

36. Tc6

Wit wint een pion terug, maar zwart gaat nu heel snel rennen.

36…h5 37. Txc5+ Kf4 38. a4 f5

De toren achter de pion toelaten is niet handig: 38…h4 39. Th5

39. a5 h4 40. Tc4+ Kg3 41. Ta4

41…Te2 42. a6 h3 43. a7 h2 44. a8=D h1=D

45. Db8+

45. Ta1 Dxf3+ 46. Dxf3+ Kxf3 47. Tf1+ Ke4 is makkelijk gewonnen voor zwart. [Uiteraard niet 47…Kg4 48. Kd3 en de stelling is remise.]

45…Kg2

De zwarte koning kan zich mooi verschuilen achter de pion, terwijl de witte koning zich in een open veld bevindt. Met twee zware stukken op het bord, wordt hem dat fataal.

46. Df4 Db1 47. Kd4 Db2+ 48. Kc5 Te5+ 49. Kd6 Db8+ 50. Kc6 Db5+ 51. Kc7 Te7+ 52. Kd6 Td7+ 53. Ke6 Dc6+ 54. Ke5 Td5#

Een heel knappe overwinning van Wouter!

0-1

Ook vorig jaar versloeg Wouter in een vroeg stadium Dimitri, waarna beiden bovenaan eindigden. Wordt dit jaar een herhaling van vorig jaar?

Een andere partij waar menigeen naar uitkeek, was het duel tussen Neerlands jongste grootmeesters, Robin van Kampen en Benjamin Bok. Van de laatste vijf onderlinge partijen, wist Benjamin viermaal als winnaar uit de bus te komen en werd er één keer remise gespeeld. Ook een snelschaakmatch georganiseerd door Chess.com begin 2013 werd in het voordeel beslist van Bok, al was het verschil in de score toen erg klein. Vandaag leek het erop dat Robin zijn generatiegenoot zou verslaan, maar op het allerlaatste moment liet hij Benjamin toch nog ontsnappen naar remise:

24…Pd5

Dames ruilen is niet eens gek plan, maar op deze manier kan wit de partij beslissen. Beter is bijvoorbeeld 24…Tc8 25. Pb4 Dxb6+ 26. Lxb6 Tc4 27. Pd3 Pd7 28. La5 Pb8 (op weg naar c6). (zie analysediagram)

analysediagram

En hoewel zwart twee pionnen achterstaat in het eindspel, zijn zijn stukken heel actief. Wit moet nog flink aan de bak om het punt binnen te halen.

25. Dc5 Dxc5+ 26. Lxc5

De toren weghalen verliest materiaal na Pxd5 gevolgd door Pe7+.

26…Pxc3 27. Lxf8 Pe2+ 28. Kf2 Kxf8

29. Kxe2

Slaan is niet verplicht! Met de sterke tussenzet 29. Td1 (dreigt mat en haalt …Lc4+ met kwaliteitswinst uit de stelling) blijft wit een kwaliteit voorstaan. Wellicht dacht Robin dat het eindspel van paard tegen loper makkelijker zou winnen.

29…Lc4+ 30. Kf2 Lxf1 31. Kxf1 Lxb2 32. Ke2 Ke8 33. Kd3 Kd7 34. Pb4 Le5 35. h3 Lc7 36. a4 Kd6 37. Kd4 h5 38. Pd3 Lb6+ 39. Kc4 Lc7 40. Kd4 Lb6+ 41. Kc4 Lc7 42. Pc1 Ld8 43. Pe2 Lc7 44. Kb5 Kd5

Na wat gemanoeuvreer heeft wit de volgende stelling bereikt.

45. h4

Kritiek is nu 45. a5 Lxa5 46. Kxa5 Kc4 (zie analysediagram)

analysediagram

Een razend ingewikkelde stelling met weinig tijd op de klok. Lukt het zwart om de pionnen op te peuzelen? Het lijkt erop dat zwart het remise kan houden. Een mogelijke variant: 47. g4 hxg4 48. fxg4 Kd3 49. Pg3 Ke3 50. Kb4 Kf4 [50…Kf3 51. Ph5!] 51. Pe2+ Kf3 52. Pg1+ Kf2 53. h4 Kxg1.

45…Lb8 46. Kb6 Kd6 47. Kb7 Lc7 48. Pd4 Ld8 49. g3 La5 50. Pc6 Le1 51. a5 Lxg3

52. a6

Beide spelers hebben inmiddels minder dan een minuut op de klok, wat het niet makkelijker maakt om de winst te vinden. Met iets meer tijd zou Robin wellicht wel 52. Pa7! gevonden hebben. Het paard gaat via c8 naar b6, waarna de a-pion ongestoord kan doorlopen.

52…Lf2 53. f4

Voor 53. Pa7 is het nu te laat, vanwege 53…Lxa7 54. Kxa7 Kc7 en wit komt niet verder.

53…f6 54. Pa5 Kd5 55. Pc6 Kd6 56. Pa5 Kd5 57. Pc6

Robin ziet het niet meer en berust in remise.

1/2-1/2

Tot slot de partij tussen Erwin l’Ami en Sipke Ernst. Ook zij hebben menig robbertje uitgevochten achter het schaakbord. Ditmaal eindigde hun partij in een puntendeling:

1. d4 d5 2. c4 c6 3. Pf3 Pf6 4. Pc3 dxc4 5. a4 e6 6. e3 c5 7. Lxc4 Pc6 8. O-O Le7 9. De2 cxd4 10. exd4 O-O 11. Td1 Pb4 12. Lg5 h6 13. Lxf6 Lxf6

14. Pe5

Eenmaal eerder kreeg Sipke dit op het bord. In Wijk aan Zee, 2013 ging Romain Edouard verder met 14. Pe4 b6 15. Pe5 Lb7 16. Pxf6+ Dxf6 17. Pd7 Dg6 18. d5! , waarna hij zich later in goede stelling liet foppen.

14…Dc7 15. f4 N 15…b6 16. Pe4 Le7 17. Tac1 Dd8

18. Tc3

Een rooklift. Zwart heeft weinig verdedigers rondom zijn koning, dus het is belangrijk voor wit om er nieuwe aanvallers bij te halen.

18…Lb7 19. Tg3

Altijd even kijken naar 19. Pxf7 al levert dit alleen zwart iets op. Na 19…Txf7 20. Lxe6 Ld5 21. Lxf7+ Lxf7 is de aanval weg, heeft wit een aantal zwaktes in de stelling en staan de zwarte stukken goed opgesteld.

19…Lh4

Moet wel, want anders volgt 20.Dg4.

20. Th3 Tc8 21. b3

21…Tc7

Deze zet is ongelukkig.

22. Pc3!

Dreigt zowel Dg4 als Pb5.

22…Lf6 23. Pb5

23…Pd5

Offert een kwaliteit.

24. Dg4!

Maar Erwin is niet geïnteresseerd. Aannemen geeft zwart spel: 24. Lxd5 Lxd5 25. Pxc7 Dxc7. Het loperpaar en de zwaktes in wits stelling lijken zwart voldoende compensatie te geven.

24…Lxe5

24…Te7 25. Pxa7

25. dxe5

Naar het centrum toeslaan is vaak goed, maar hier niet! De open d-lijn werkt in zwarts voordeel.

25. fxe5! Als zwart nu hetzelfde speelt als in de partij, zien we een belangrijk verschil: 25…Td7 26. Lxd5! en nu hangt de toren niet op d1. 26…Lxd5 27. Txh6 (27…Lxb3? 28. Td3! en dankzij een rooklift komt er nieuwe aanvaller bij) en wit staat heel goed.

25…Td7 26. Pd6

26. Txh6? Pe3

26. Lxd5 Txd5 is natuurlijk niets voor wit.

26…Txd6 27. exd6

Wit blijft beter staan, maar de stelling winnen is niet eenvoudig.

27…f5 28. Dg3 Kh7 29. Lxd5 Lxd5 30. Df2 Dxd6 31. Tc3 Tf7 32. h3 g5 33. fxg5 hxg5 34. Dd4 Kg6 35. b4 Th7 36. Tc8 Dg3 37. Td2

Inmiddels is het voordeel voor wit verdwenen. Zwart maakt remise dankzij een standaardcombinatie:

37…De1+ 38. Kh2 Txh3+ 39. Kxh3 g4+ 40. Kh2 Dh4+ 41. Kg1 De1+ 1/2-1/2

NK – Dames

De winnaars van ronde 1 mochten het vandaag tegen elkaar opnemen. Anne Haast had grotendeels in de partij het betere van het spel tegen Tea Lanchava, maar in de tijdnoodfase gaf Anne de kampioene van 2012 plotseling een enorme kans om de partij winnend af te sluiten. Toen Tea deze kans onbenut liet, was het Anne die er met de winst vandoor ging:

16. Pe2

Interessant. De toren op e6 heeft geen veilige velden meer, dus Anne maakt hier direct gebruik van. De loper op b5 kan daarentegen ook niet meer weg, waardoor zwart twee stukken krijgt voor een toren en twee pionnen.

16…a6 17. Pf4 exf4

17…Td6 is ook een optie. Er blijven twee stukken instaan bij wit.

18. Txe6 axb5 19. axb5 Lc8 20. Te1 Lf5

We kunnen concluderen dat de ruil goed heeft uitgepakt voor wit. De zwarte stukken doen niet mee, terwijl wit zeer actief is dankzij de controle over de open lijnen.

De volgende variant illustreert dat: 21. Le7 Txa1 22. Dxa1 Dc8 23. Da8 Le4 24. Ta1 gevolgd door Ta7. Wit staat op winst.

21. c4 Pd7

21…Le4 voorkomt de afwikkeling met 22.Le7.

22. Pd2

22. Le7 Dc8 23. Txa8 Dxa8 24. Da1 blijft erg goed voor wit. Wit heeft de a-lijn in handen en ook de pionnenopmars middels c5 zit er aan te komen.

22…Pf8

22…Lf8 ruilt een slecht stuk voor een goed stuk. Bovendien komt wit minder goed tot c5.

23. Df3

De laatste kans op 23. Le7

23…Pe6 24. Lb2

Dit kan niet de bedoeling zijn. Zwart heeft de positie van haar damepaard flink verbeterd, terwijl wits loper tegen een pion staat aan te kijken. Op deze manier zijn de twee stukken in het voordeel t.o.v. de toren.

24…Lf8 25. Ta6 Tb8 26. c5

26…Pc7

Een aardig idee is 26…Dc8 De dame dekt e6, waardoor zwart op c5 dreigt te slaan. Na 27. Txb6 [27. cxb6 Lb4!] 27…Txb6 28. cxb6 Dd7 behoudt zwart de d-pion en komen de andere stukken tot leven, bijvoorbeeld met een keer …Lb4 en …Pd6.

27. Txb6

27…Pxb5?

27…Txb6 28. cxb6 Pxb5 29. b7 ziet er eng uit voor zwart, maar de b-pion is ten dode opgeschreven. Bijvoorbeeld 29…Dc7 30. Dxd5 Pbd6. De stelling is in evenwicht.

28. Txb8 Dxb8 29. Dxd5 Pc7 30. Dc4 Db7 31. b4 Dc6 32. De2 Da4 33. Lc3 Pb5 34. Dc4 Dc2 35. Dxb5 Dxc3 36. Pf3 Lg4 37. Te8 Lxf3