Wijk aan Zee 2026: vervreemding
De Masters (foto Frans Peeters)
Het was aangenaam om weer in Wijk aan Zee te zijn en fijn om schaakvrienden terug te zien. Het schaaktoernooi heeft echter veel van zijn glans verloren.
Tot vervelens toe doet de toernooiorganisatie aan borstklopperij door het eigen toernooi het “Wimbledon of Chess” te noemen. Maar waar het echte Wimbledon tradities koestert, zijn deze in Wijk aan Zee bij het grofvuil gezet:
- Op de toernooiwebsite is afscheid genomen van de Nederlandse taal.
- Nederlandse commentatoren zijn eruit gebonjourd.
- Met behulp van Amerikaanse Big Tech wordt de verslaggeving verzorgd.
Ook de amateurschakers mogen zich beklagen. Ondanks dat zij rond de 90.000 euro aan inschrijfgeld betalen, is hun prijzengeld vervangen door een stapel boeken. De toernooiorganisatie tikt deze prijzen in natura voor een zacht prijsje op de kop. De laatste partij van een winnaar kan beter kort zijn, want de mooiste boeken gaan als eerste weg.
Om het nog erger te maken, verschijnen verwarde milieuactivisten ten tonele. Deze zogenaamde wereldverbeteraars eigenen zich het recht toe om onschuldige schaakliefhebbers urenlang te pesten. Gezegd moet worden dat de toernooiorganisatie olie op het vuur gooit door jonge schaakgrootmeesters van heinde en verre in te vliegen. Van het Siciliaans weten deze kids alles, maar van vliegschaamte hebben zij nog niet gehoord.
De organisatie zal weinig keus hebben dan te dansen naar de pijpen van Aziatische Big Steel. In Europa volgen we gedwee wat buitenlandse machten ons opdringen. Als schaakliefhebber vraag je je af waar het schip strandt.
Dit jaar zag ik veel kinderen aan het toernooi deelnemen. Het is leuk dat het schaakspel hen boeit, maar ik hoop dat zij hun geluk elders zullen zoeken en vinden. Er zijn raakvlakken tussen schaken en wiskunde. Voor onderzoekende kinderen heb ik daarom een paar vragen geformuleerd om hun nieuwsgierigheid te prikkelen. Kunstmatige intelligentie kan gebruikt worden bij het beantwoorden van de vragen.
- Hoe kun je de bewegingsmogelijkheden van de schaakstukken formuleren met behulp van een windroos?
- Waarom is een wortelboom (grafentheorie, niet een mangrove) nuttig bij het beschrijven van een schaakpartij met analyses?
- Waarom is het onmogelijk om het schaakspel “op te lossen” met behulp van een toestandsmachine?
Alle vrijwilligers die meegeholpen hebben om het schaaktoernooi goed te laten verlopen, dank ik hartelijk. Belangeloos hebben zij zich ingezet om er (ondanks een teloorgang) een mooi evenement van te maken. Ook dank ik de fotografen en Schaaksite-verslaggevers voor hun inzet. De publicaties heb ik geredigeerd en gebundeld. Foto’s heb ik toegevoegd.
Ik wens u veel plezier toe bij het lezen van dit tiende Schaaksite toernooiboek, dat in uw eigen taal geschreven is.
Eerder verschenen digitale toernooiboeken zijn:
- Nederlands Kampioenschap 2024
- Nederlands Kampioenschap 2025
- Schaakfestival Groningen 2024
- Schaakfestival Groningen 2025
- Wijk aan Zee 2023
- Wijk aan Zee 2024
- Wijk aan Zee 2025
- WK-tweekamp 2024
- World Cup 2025
1. Misschien is de quiz een beetje aan de overprikkelende kant! Grafentheorie, daar hebben vast niet alle kinderen wel eens van gehoord, en een “toestandsmachine” wellicht al helemaal niet. Ik had er in ieder geval nog nooit van gehoord, en heb op mijn 70e de kinderjaren al een tijdje gepasseerd…
2. Hoe kom ik nu bij het toernooiboek? Ik zie alleen maar de eerste pagina…!
Stiekem ga ik ervan uit dat slimme kinderen ChatGPT gebruiken. Als ze dat doen, dan krijgen ze leuke en goede antwoorden terug. Ter inspiratie, zodat zij goede toekomstkeuzes kunnen maken, al dan niet in een beta-richting. De goede verstaander begrijpt tevens hoe mijn software werkt.
Met de muis kun je op “Ronde 1: Vertraging” klikken en je krijgt het verslag van de eerste ronde te zien. Klik je op een zet in een partij, dan wordt die partij actief en krijg je Stockfish evaluaties te zien. Voor andere ronden werkt het net zo.
Daarna kun je ook nog bovenaan aanklikken voor het oorspronkelijke stuk op schaaksite met eventuele reacties.
Vroeger was uiteraard alles beter, maar de toon van dit artikeltje-tje is toch wel van een buitenaards kinderachtig gemekker moet ik zeggen.
Ik volg het toernooi al een jaar of 10 niet meer maar de commentaren van de deelnemers of volgers is toch niet van dien aard dat ik denk dat er iets ernstig mis is bij de organisatie. De hoeveelheid beschikbaar geld is wel fors minder en dit zal zonder meer gevolgen hebben voor tal van zaken.
Moedig voorwaarts Matthijs!
Bent u een actieve schaker?
Ik zie niet een twee drie hoe dat er toe doet, maar vooruit;
Seders 2015 niet meer in de fysieke schaakarena te bewonderen. Het gaat zo in je kleren zitten… Vanaf 2015 hoofdzakelijk op internet te bewonderen waar ik ondanks mijn zeer hoge schaakleeftijd nog een behoorlijke rating blijk te bezitten (rond de 2500 bij zowel 1 als 3 minuten zonder increment).
Verder zijn de contacten die ik in real life met schakers onderhoud wel op 1 hand te tellen, het Utregse schaakleven heeft nogal wat idiotie in Coronatijd en politiek debat en idee opgeleverd om het maar zo te zeggen, en ik voelde me er voor die tijd toch al niet echt thuis, dus de keuze was snel gemaakt.
Als u al meer dan tien jaar geleden uit de actieve schaakwereld vertrokken bent, dan hebben wij geen gedeelde hobby.
Ik vind Dijkstra nog mild,: na 5 jaar inactiviteit op het schaakbord is er geen sprake meer van een gedeelde hobby!
LDBoutens overdrijft een beetje, want in 2018 deed hij mee aan het OKU en in 2019 aan het NK snelschaken (waar hij o.a. tegen mij speelde).
Was ik te streng? 😉
PS: Dit jaar speelde ik in een tienkamp tegen een 12 jarig jongetje en ook tegen een 15 jarige. Ik vroeg me af wat deze getalenteerde kinderen in de wetenschap zouden kunnen bereiken. Dat alternatief zou ik hen in ieder geval willen voorhouden.
Ik begrijp niet dat ik niet onmiddellijk begreep dat ik op het “referenties“-icoontje moest klikken, om daar te kiezen om op de “sidebar“-optie te klikken om dan een lijst van aanklikbare hoofdstukken te zien. Excuus.
Ik vind wel dat “De goede verstaander begrijpt tevens hoe mijn software werkt” niet alleen van een zekere zelfoverschatting getuigt; het is ook nog een cirkelredenering als in “Als alles goed gaat, dan gaat het helemaal lukken…!”.
Geen probleem! Het verbeteren van de software is een eeuwigdurend proces. Het kan altijd beter en eenvoudiger. Dat probeer ik voor elkaar te krijgen. Ik vraag om geduld.
Wat is de relatie met zelfoverschatting als ik deels verklap hoe de software werkt? Als programmeur ben je geneigd om je code geheim te houden. Ik vertel daarentegen iets over de uitgangspunten van de programmatuur. Met de getalenteerde 15-jarige heb ik leuk over schaken en wiskunde gesproken. Hij begreep de relatie tussen beide heel goed. Ik verloor in 25 zetten en weet dat hij de toekomst heeft. In seniorenkampioenschappen tref ik generatiegenoten.
Zie bijvoorbeeld https://www.bnnvara.nl/zembla/artikelen/wat-speelt-er-allemaal-rondom-tata-steel-een-overzicht
Een bedrijf sponsort evenementen voor naamsbekendheid (bij Tata niet nodig) of om goodwill te kweken. Door geld aan te nemen werkt een evenement daaraan mee. Daarmee wordt zo’n evenement een legitiem doel voor mensen die die goodwill niet terecht vinden.
Dat Tata zich jarenlang, laten we zeggen, niet al te sterk heeft gemaakt voor het handhaven en nakomen van milieuregels, lijkt mij buiten kijf. Je kunt discussiëren over de mate waarin dat is, maar om mensen waar je het niet mee eens bent dan maar uit te maken voor ‘verwarde milieuactivisten’ en ‘zogenaamde wereldverbeteraars’ gaat wel erg ver. Erg jammer voor die ‘onschuldige’ mensen die blijkbaar zich niet willen verdiepen in het nieuws over Tata, maar een kleine vertraging bij het uitoefenen van hun hobby moet toch overkomelijk zijn.
Misschien moet het toernooi maar eens heel voorzichtig gaan uitkijken naar een nieuwe sponsor, want uiteindelijk lijkt sluiting van het bedrijf of terugtrekking uit Nederland een kwestie van tijd. Tata zal het toernooi graag in India gaan organiseren (en doet dat al). Dan blijft er hier voor de amateurs en voor de liefhebbers van klassieke grootmeesterpartijen niets over.
Beste Frits,
Heb je wel eens geprobeerd om een gesprek aan te knopen met de demonstranten in Wijk aan Zee? Ik wel en kan je vertellen dat er geen zinnig gesprek mogelijk is. Tegelijkertijd vertrekken de actievoerders ’s ochtends richting Wijk aan Zee met een luide sirene die urenlang blijft functioneren zodat de (in mijn ogen) onschuldige schakers zoveel mogelijk verstoord worden terwijl zij met hun geliefde spel bezig zijn. Het getuigt van weinig intellectuele vermogens, indien je denkt dat dit een goede manier is om het milieu te dienen. Het laat tegelijkertijd een onverbiddelijke houding zien ten opzichte van andersdenkenden. De manier waarop ik de activisten omschreven heb, lijkt me daarom uitermate treffend. Veel inwoners van Wijk aan Zee denken er net zo over.
Ik denk dat 90% van de schakers van mening is dat de staalfabrikant een vervuilend bedrijf is. Ik speel al twaalf jaar mee in Wijk aan Zee. Ook ik zie de vervuiling om me heen. Ook ik weet dat het staalbedrijf de grootste CO2 uitstoter in Nederland is. Schakers hoef je niet te overtuigen dat dit alles gaande is. Dat heeft geen zin, want naar eenvoudige schakers wordt echt niet geluisterd. Of denk je van wel?
We rijden in auto’s, maken verre vakanties en vervuilen op alle mogelijke manieren. Misschien moeten we eens wat meer naar onszelf kijken. Naar een ander wijzen is wat gemakzuchtig.
Verder blijkt uit mijn stukje enige afkeer van de marketing op de website van het schaaktoernooi. Het zal je misschien opgevallen zijn dat ik de naam van de staalproducent nergens noem. Ik heb zelfs de URL’s van de toernooiboeken gewijzigd in waz…, om niet met de staalfabrikant geassocieerd te worden.
De amateurschakers profiteren niet van de sponsoring. Integendeel! Van mij mag de sponsoring morgen stoppen, zodat het toernooi op een bescheiden manier door kan gaan. In mijn stukje heb ik niet eens over de vele bewakers gesproken, die allemaal betaald moeten worden. Die situatie is werkelijk van de gekke. Bij geen enkel schaakevenement kom ik dit tegen, zelfs niet bij een FIDE-toernooi.
Hartelijke groet!
Matthijs
PS Naar BNN/VARA kijk ik nooit. Veel te links 😉
Beste Matthijs,
Je bent afkerig van de marketing op de website van het toernooi, maar wat verwacht je anders? Je kunt er niet omheen dat Tata het toernooi sponsort, en dat ze dat met een reden doen. Als je aan het toernooi deelneemt, aanvaard je dat je aan het doel van Tata voor wat betreft dit toernooi bijdraagt, ongeacht je mening over vervuilende activiteiten. Dan moet je niet klagen als tegenstanders van die activiteiten dat duidelijk proberen te maken. Al is het maar om te zorgen dat er binnen de schaakwereld een discussie op gang wordt gebracht.
Het gebeurt wel vaker dat (echt) onschuldige mensen hinder ondervinden van demonstraties. Je staat in de file en komt te laat voor een belangrijke afspraak. Pech gehad, het demonstratierecht staat in onze grondwet.
Overigens: als de sponsoring stopt, kunnen we, bij gebrek aan grootmeesterpartijen, geen verslagen of toernooiboeken meer maken. Zou ik toch wel jammer vinden.
Beste Matthijs,
1. Toernooiboeken blijven maken: graag, zolang je er zelf plezier aan beleeft. Ik vind het er mooi uitzien!
2. Zuurrechts commentaar/met AI ons demonstratierecht uithollen: wordt geen mens beter van, alleen Big Tech.
Over sponsoring en jeugd: ik ben er flink tegen om jeugdtalenten te stimuleren schaakprof te worden. Het is een onzeker leven en de samenleving kan veel meer profiteren van intelligente wetenschappers dan van schaaknerds. Bovendien vind ik dat jonge mensen breed gevormd moeten worden; ze moeten vooral over méér dan schaken kunnen praten. Ik schaak nu 13 jaar niet meer in Wijk, maar als ik ga, zou het zijn voor de ‘ouwelullensfeer’: een paar dagen weg van vrouw & kind, beetje ouwehoeren over het leven. Dus ik tref liever een oudere oppo dan een tiener die alleen komt voor schaken…
Wat mij betreft mag het toernooi terugschalen van ‘Wimbledon’ naar ‘Wijk aan Zee’: voornamelijk voor amateurs! Voor mij zit de charme van grootmeesterpartijen niet per se in topratings van 27+; het mag ook B-garnituur zijn. Het kwaliteits- en amusementsverschil tussen 96% of 98% accuratesse is geen tonnen waard.
Beste Melchior,
Dank voor je reactie!
Wat je “ouwelullensfeer” noemt, herken ik. Het toernooi ervaar ik als een gezellige jaarlijkse reünie. Meerdere mensen ontmoet je maar één keer per jaar, in Wijk aan Zee. Het klinkt wat kneuterig, maar is dat erg?
Vreedzaam demonstreren voor het milieu heeft mijn sympathie. Maar zijn hardvochtige demonstraties nu echt nodig, zelfs al zou het binnen wettelijke kaders zijn? Wat levert het op?
Net als jij geloof ik niet dat jongeren gestimuleerd moeten worden om schaakprof te worden. Een gelukkig leven als schaakprofessional is voor weinigen weggelegd. Maar voor velen kan schaken een fijne hobby zijn. Wanneer ik tegen jongeren schaak, dan vertel ik over boeiende zaken in de wiskunde, econometrie en IT. Anderen kunnen jongeren op hun terrein stimuleren om iets anders te doen dan heel veel te schaken. Goed voor de samenleving en goed voor de jongeren.
Vriendelijke groet,
Een merkwaardig epistel. Het is een vrije keuze om aan het toernooi deel te nemen of het commentaar te volgen, en aan de drukte te zien deelden veel mensen de afkeur van de schrijver niet. Zeker met een beperkt budget heeft de organisatie m.i. echt weer wat neergezet.
Het verspreiden van een toernooiboek en het leveren van een hoop kritiek in één bijdrage vind ik overigens ook een wat vreemde combinatie. Laten we blij zijn met dat eerste.
Heerlijk al die reacties en diverse stokpaarden – nu ook weer van mij.
Ik zou zeker ook BNN kijken, ook al is het links rechts of midden (wat betekenen die begrippen tegenwoordig nog – het zijn de 80s niet meer hoor. Veel te simplistisch, er is nu, voor wie niet oppervlakkig wil zijn, een gelaagdheid in politieke duiding van stromingen en partijen).
Als de info maar interessant/goed/tot nadenken stemmend is, Matthijs, dan is het handig die te consumeren.
Ach, heb me wel vermaakt met dit stuk. Had gehoopt op doorpakken en veel meer argumenten en conclusie, maar dat is geen goede kritiek, dus laat ik het.
Dank voor het toernooiboek!
Ik vraag me wel eens af wie het uitprint. Sites hebben zelden een eeuwig leven, namelijk. Iets waar soms zelfs veelvuldige internetschrijvers verbaasd over lijken te zijn: https://dehoningpot.blogspot.com/2025/12/de-poetische-kracht-en-nuance.html
De KB archiveert wel sites: https://www.kb.nl/over-ons/expertises/webarchivering maar zag daar schaaksite niet zo gauw.
‘Dust in the wind’…
Archive.org wel: https://web.archive.org/web/20260000000000*/https://schaaksite.nl/
Dank. Pakt die alles, Dimitri?
En ja, ooit kan ook die verdwijnen. Internet bewaart meen ik niet alles.
Misschien kinderachtig, maar ik vond het leuk om wat plagerig te zeggen dat BNN/VARA nogal links is. Maar je hebt gelijk. Ook Zembla maakt goede reportages, waar ik graag naar kijk.
Ondanks dat ik vanmorgen een netvliesoperatie ondergaan heb, ben ik een blij man. Doorgaans kreeg ik geen enkele reactie bij de publicatie van een nieuw toernooiboek. Daarom heb ik dit keer een uitgesproken mening gepubliceerd en eindelijk is er respons. Dank! (Toernooiboeken blijven overigens verschoond van mijn subjectieve uitspattingen.)
Op de één of andere manier ga ik er voor zorgen dat de toernooiboeken gratis toegankelijk blijven. De kern van elk toernooiboek is een PGN-bestand van ongeveer 300 kB. Meer dan 90% van de software is JavaScript code en dat zal nog wel even blijven bestaan. De software maakt het mogelijk om digitale schaakboeken te maken. Mogelijk ga ik daar nog iets mee doen, maar misschien ook niet.
Ondanks mijn afkeer van Big Tech gebruik ik ChatGPT veelvuldig. (Ook daarin ben ik inconsequent 😉 ) Chat zegt het volgende over het demonstratierecht bij een besloten particuliere activiteit: “Je mag protesteren tegen een besloten particuliere activiteit. Je mag die activiteit niet eigenmachtig verhinderen door blokkade, geweld of ontwrichting.” Dat is een bewering waar ik me wel in kan vinden. Vervolgens resteert de vraag of het ontwrichtend is als je een paar uur lang een luide sirene laat loeien naast een schaaktoernooi? Zeg het maar.
Waarom zou je chatGPT gebruiken als je simpelweg kunt googelen op ‘grondwet betoging’? Dan is de eerste hit ‘Artikel 9 Vrijheid van vergadering en betoging’, met uitleg en doorklikmogelijkheid naar afgeleide wetten. Ik vermoed dat chatGPT dat verbod op blokkade uit artikel 9 van de Wet openbare manifestaties heeft, en dat is een sterk beperkend artikel.
ChatGPT produceert een hoop, vaak gevaarlijke, onzin, en dat zonder te melden waar het die vandaan haalt.
ChatGPT kan heel veel, zolang je maar om feitelijkheden vraagt. Als je tegen Chat zegt dat een antwoord onjuist of onvolledig is, dan gaat Chat verder zoeken. Wil je relevante jurisprudentie zien, dan wordt dat opgezocht. Het werkt intelligent en voor mij is het heel behulpzaam.
Geregeld laat ik software code door Chat produceren. Dat werkt versnellend. Chat voegt overdreven veel commentaar toe, maar dat heb je snel weggehaald. Om visualisaties op het schaakbord voor elkaar te krijgen moest ik mijn goniometrische kennis opfrissen. Chat heeft me daarbij uitstekend geholpen.
Ik beschik over een database met Chat antwoorden. Geloof me maar als ik zeg dat ik hierin veel bronvermeldingen aantref.
In mijn stukje heb ik drie vragen opgenomen. Als je die vragen letterlijk aan Chat voorlegt, dan krijg je mooie antwoorden. Ik heb de antwoorden vastgelegd en kan ze naar je toesturen als je dat zou willen.
Ik heb geen aandelen in ChatGPT en zoals je weet ben ik tegen Big Tech. Tegelijkertijd ben ik onder de indruk van deze technologie. Maar dat zal duidelijk zijn.
PS Volgens mij ben je goed in Frankrijk geïntegreerd. Van buitenaf lijkt het alsof demonstreren er een nationale hobby is. Je hebt veel begrip voor dergelijke activiteiten.
Ik vind het oprecht jammer dat dit soort ‘prut’-verslaggeving steevast de meeste reacties oplevert, al is dat ook niet zo heel gek omdat de toetsenbord-ridders hier nu eenmaal klaar in de aanslag zitten om te reageren. Zo ook onze Frits, vanuit een Frans kalifaat, veilig vanachter een toetsenbord ver weg. De beste man zou toch ondertussen beter moeten weten… Zo jammer dat die zeldzame pareltjes aan verslaglegging hier nooit eens de aandacht krijgen die het zou moeten verdienen.
Gelukkig begint een betere wereld bij jezelf en nog gelukkiger is dat het voorjaar in aantocht is waardoor ik mijn zeer beperkte tijd aan de natuur mag besteden. Ik wens u allen derhalve veel wijsheid hier en tot in het verre najaar maar weer.
Moedig voorwaarts allen!
Ga ergens anders zieken met je “kalifaat”!
‘Zo jammer dat die zeldzame pareltjes aan verslaglegging hier nooit eens de aandacht krijgen die het zou moeten verdienen.’ Dag LBoutens, Dat weet je niet. Aantal reacties zegt niets over het aantal lezers, en zelfs al zou jij de aantallen lezers per artikel weten, zegt dat nog niets over het aantal grondige lezers of waarderende lezers.
Ik ken iemand die helemaal stuk gaat op het aantal lezers. Ach, ik ga nu eenmaal voor inhoud.
Wel geinig, die vele reacties die alle kanten – inclusief de mijne – opgaan. Ook me erg vermaakt met mensen hier die zich enorm opwinden over DAT er zoveel gereageerd wordt, dat vervelend vinden, maar daar dan zelf aan bijdragen… Haha, da’s fijn en gieren…
Ja, erg merkwaardig dit al. Hoewel men de twee zaken eigenlijk uit elkaar zou moeten houden (maar ik ben ook maar een mens): de door de schrijver gepredikte onzinnigheden over het demonstratierecht doen bepaald afbreuk aan het fraaie product dat hij neerzet. Maar geen nood, zijn afkeer van marketing ten spijt, de bedoeling ‘van (zijn) subjectieve uitspattingen’ was slechts om aandacht te trekken. Missie geslaagd.
Nogmaals dank voor alle feedback! Dank voor de complimenten, alsmede de terechtwijzingen. Die kaatst die moet de bal verwachten.
Ik vroeg me werkelijk af of ik door moest gaan met het maken van toernooiboeken. Het is veel werk en ik vroeg me af voor wie ik het deed.
De reacties zijn een stimulans om meer toernooiboeken te maken op basis van het prijzenswaardige werk van de Schaaksite verslaggevers, waaronder Frits Fritschy!
Het Wijk aan Zee schaaktoernooi krijgt jaarlijks – naar verluidt – een miljoen euro gesponsord. Met dat budget kan een internationaal toptoernooi worden georganiseerd met grote namen. Wrang is wel dat het geld afkomstig is van de grootste industriële vervuiler van Nederland. Moet de schaaksport zich hiervoor wel lenen?
Ik denk evenwel dat het wegvallen van Tata het einde zal zijn van het Wijk aan Zee-toernooi in huidige vorm. In de regio zijn geen partijen die de rol van Tata kunnen overnemen. Vroeger waren er meerdere Nederlandse grootbedrijven die schaaktoernooien sponsorden, denk aan IBM, Interpolis, Gasunie en Essent. Tegenwoordig is de animo onder de sponsors aanzienlijk teruggelopen. Toernooien die thans nog wel financiële steun ontvangen krijgen dat voornamelijk uit het (lokale) MKB, subsidies of sportfondsen. Van die beperkte budgetten kan je vaak wel een leuk toernooi organiseren, maar wereldtoppers zullen dan thuisblijven. Het wegvallen van Tata zal een aderlating zijn voor de schaaksport in Nederland.