Schaakhistorie

Uitzending over het Donner Memorial 1996

19 juli 2026 21:41 10

Terwijl ik naar informatie over het Donner Memorial zocht vond ik een filmpje op Youtube dat er al sinds 2018 op staat, maar nauwelijks bekeken is (171 weergaven). Het lijkt me voor meer mensen interessant. Voor de Amsterdamse lokale zender Kleurnet bezoekt de Franse polyglot Murielle Lucie Clément het Donner Memorial. Naast sfeerbeelden zijn er ook interviews te zien met Femke van Manen, Hans Ree, Gert Ligterink, Jules Welling, de vader en zus van Etienne Bacrot (in het Frans) en (in Russisch) Gata Kamsky.

Lees meer >

Schaken in de 19e eeuw: Lasker offert tweemaal een toren op a3

19 juli 2026 12:49 Joop Beijersbergen 2

Ja, het wordt nu toch wel hoog tijd voor mijn grote schaakheld: Emanuel Lasker. Deze geniale speler is maar liefst 27 jaar wereldkampioen geweest (van 1894 tot 1921) en behoorde 32 jaar lang tot de beste drie spelers van de wereld. Maar voordat dit allemaal gebeurde even een stukje schaakgeschiedenis.
Tijdens de romantische periode die tot ongeveer 1900 duurde, stonden koningsaanval en gambieten centraal. Spelers als Anderssen, Zukertort, Tsigorin en natuurlijk Morphy,

Lees meer >

Gepasseerd station

29 juni 2026 10:16 5

Die stelling na 13… De7xe4 heb ik in 1897 teruggevonden door New York Evening Post van 6 maart in chessarch.com/excavations/time.php?a=1&year=1897&month=3 aan te klikken, in die krant van een week later merkt een oplettende lezer op dat na 14.Lg5 g3+ Wit niet 15.Kg1? maar 15.Kh1! moet doen.

De verdediging 10… f3 staat op naam van chessgames.com/perl/chessplayer?pid=31753

Klik in chessbites.com/Games.aspx?d=QCZLrp na 13…

Lees meer >

Schaakboksen

12 juni 2026 18:35 5

Mijn favoriete anekdote over schakers is deze, en ik hoop dat ik hem goed weergeef:

Een vriend van me speelde een toernooi in Duitsland. Tijdens een ronde was er ineens rumoer aan een van de middenborden van het open toernooi. Lichamelijk geweld! Een schaker had zijn tegenstander middenin de partij een snoepje aangeboden… Deze tegenstander had het aanbod niet begrepen en voelde zich in zijn concentratie gestoord.

Lees meer >

Een eerbetoon aan Albert Loon

27 mei 2026 6:00 9

Wie wel eens naar oude schaakboeken zoekt, komt het ongetwijfeld tegen: “Oom Jan leert zijn neefje schaken”, door Albert Loon en Max Euwe. Het kan wel eens Nederlands’ meest verkochte schaakboek zijn. Het verscheen kort vóór Euwe’s wereldkampioenschap. Er volgden tientallen herdrukken, tot aan de huidige dag is het “als nieuw” te koop in de boekhandel. Bij enkele van de latere herdrukken wordt Albert Loon foutief als Albert van Loon” aangeduid.

Lees meer >

125 jaar Max Euwe: Een bijzondere middag in het teken van de wereldkampioen

21 mei 2026 16:02 0

 

Foto: Jeroen van den Berg

Afgelopen woensdag was een bijzondere dag. Het was op de kop af 125 jaar geleden dat Max Euwe op 20 mei 1901 werd geboren. Een uitstekende reden voor het Max Euwe Centrum om hier uitgebreid bij stil te staan. Jaap van den Herik nam de aftrap van de middag voor zijn rekening met een mooie lezing over Max Euwe.

Belangrijke elementen in dit verhaal waren hoe Euwe over bepaalde zaken dacht, er mee omging en wat zijn belangrijkste motivaties waren. Beide heren hebben elkaar goed gekend.

Die motivatie was namelijk best bijzonder: Euwe had de droom om hoogleraar in de wiskunde te worden, en was er niet zozeer op gebrand om de absolute schaaktop te bereiken. Het mooie is dat uiteindelijk beide dromen werkelijkheid werden.

Lees meer >

Schaken is “Oorlog zonder bloedvergieten”

25 april 2026 13:41 2

Een verrassend venster op schaakgeschiedenis en menselijke waardigheid

Soms verschijnt er een artikel dat je niet alleen iets nieuws leert over schaken, maar ook over de wereld eromheen. Dat geldt zeker voor het stuk van Lodewijk Dros in Trouw van 23 april, over onderzoek van historica Krisztina Ilko naar de rol van het schaakspel in de middeleeuwen.

Wie denkt dat schaken in de geschiedenis uitsluitend een spel was van vorsten,

Lees meer >

Schaakcafé Het Hok; herinneringen

23 april 2026 18:58 2

Eind maart 2025 sloot schaakcafé Het Hok. Reden voor oud-bezoeker Michiel van Eijck om zijn herinneringen aan het toen 52 jaar oude café te publiceren in zijn tweede boek Schaakcafé Het Hok: verhalen uit een crimineel clubhuis.

Van Eijck vertelt over het café, de mensen en de gebeurtenissen erom heen, met veel aandacht voor spelletjes,

Lees meer >

Schaken in de 19e eeuw (3): twee machteloze dames

22 april 2026 18:54 Joop Beijersbergen 7

Ik kwam eens een bizarre partij tegen tussen de heren Franz en Mayet uit 1858. Uiteraard is een partij uit die tijd niet foutloos en zeker met onze siliconenvriend zullen er (vele) verbeteringen tevoorschijn komen. Maar daar kijk ik eigenlijk niet zo naar; ik kijk naar zo’n partij met een bril op uit die tijd.

De partij ging als volgt:
E4 e5 Lc4 Pf6 Pf3 Pxe4 Pxe5 d5 Lb3 Le6 0-0 Ld6 d4 Df6 f4 c5
Wit dreigde f5 en het alternatief,

Lees meer >

Valsspelen met schaken en imago

21 april 2026 8:18 11

‘My entire life and career has been destroyed’.

Aldus Hans Niemann in de nieuwe schaakdocumentaire Chess mates op Netflix. Hij heeft het dan over zijn conflict met oud-wereldkampioen Magnus Carlsen. Maar de rellen en zijn strijd met Magnus Carlsen geven Hans een podium. En (extra) inkomen.

Helemaal ‘destroyed’ is hij niet.

De Volkskrant schreef vorige week over Chess Mates.

Lees meer >