Recensie – Mijn Schaakmethode – Rick van Loy

 

Titel Mijn Schaakmethode Deel 1 Auteur Rick van Loy Druk 2e druk

Inleiding

Rick van Loy is al jarenlang een begrip in het Tilburgse jeugdschaak. Hij geeft schaaklessen op meerdere basisscholen. Een nieuwe lichting schaaktalenten wordt dankzij zijn inspanningen enthousiast gemaakt en opgeleid voor het schaken.

Zo is zelfs mijn dochtertje enthousiast geworden na een schaakpartij tegen Rick van Loy. Na het maken van wat opgaven in de 1^e druk van “Mijn Schaakmethode” was ze niet meer tegen te houden en is ze lid geworden van de lokale schaakvereniging.

Verschillen met de eerste druk

Nu is de 2^e druk uit. De opbouw van het boek is vrijwel hetzelfde gebleven ten opzichte van de eerste druk. Wat mij gelijk opvalt is dat de titel van een van de hoofdstukken is vervangen. Daar waar ik in de eerste druk wel moest lachen om “de achterkant van het dambord” is nu het informatievere maar serieuzere “aan de achterkant 64 grotere velden” gebruikt. Nu vind ik persoonlijk de vorige titel iets humoristischer, maar ik was in ieder geval opgelucht dat het niet “aan de achterkant van het molenspel” is geworden.

Nu is de toegevoegde waarde van een 2^e druk natuurlijk voornamelijk om er wat foutjes uit te halen en heb ik uit betrouwbare bron vernomen dat dit ook daadwerkelijk gebeurd is, maar was zelf uiteindelijk te lui om dan ook bladzijde voor bladzijde met 2 boeken naast elkaar te kijken of er ergens een stuk anders staat. Wat ik wel heb gedaan is de stellingen bekijken en speuren naar fouten. In deze nieuwe druk kon ik die niet vinden.

Structuur van het boek

Elk hoofdstuk begint met een herkenbare graphic waarmee elk hoofstuk makkelijk te vinden is als je het boek doorbladert. Dit is natuurlijk heel handig om snel naar een hoofdstuk te navigeren zonder er teveel moeite voor te doen. Elk hoofdstuk bevat uitleg waarbij belangrijke dingen worden benadrukt in bulletpoints (in de vorm van pionnetjes). De uitleg wordt gevolgd door opgaven om de opgedane kennis te oefenen. Deze consistentie in de opmaak en de opbouw zorgt voor de nodige structuur en helderheid.

Het begint met de basisregels; de loop van de stukken en het bord (de rijen, de lijnen en de coördinaten). Door de vroege introductie van rijen, lijnen en coördinaten wordt de weg vrijgemaakt om ideeën via de schaaknotatie over te brengen. Dit is een interessante keuze. Voor kinderen die dusdanig jong zijn dat dit een obstakel is, zou je wellicht denken dat dit een nadeel is. Maar naast de optie om dit over te slaan, is dit boek er natuurlijk op gericht om zelfstandig en/of op basisscholen en/of onder begeleiding van de ouders te gebruiken. Deze keuze is dus zeer effectief.

Het eerste stukje tactiek wat je aangeboden krijgt is het aanvallen (lekker alles slaan, net als met dat spel met 100 velden, of 50?)  en verdedigen van stukken. Dit is natuurlijk de basis van veel van de jeugdpartijen die je in het begin kunt bewonderen. Kinderen slaan elkaars stukken en dan komt of wel of niet mat op het bord. Maar voor mat zal nog even moeten worden doorgezet.

Het aanvallen en verdedigen van de koning is als volgende aan de beurt (schaak zetten en opheffen). Gevolgd door matzetten. Ja, we hebben het gehaald! Op een derde van het boek ben je klaar om de schaakpartij van begin tot eind te spelen.

Nu zijn er nog wat basisregels die missen die gelijk volgen. Eerst wordt remise uitgelegd, persoonlijk ben ik er niet de grootste fan van, maar op topniveau is het natuulijk zeer populair. Met het hoofdstuk over de rokade ben je halverwege het boek en zijn de basisregels uitgelegd.

Hierna wordt er dieper ingegaan op slaan (o.a.: wanneer is het voordelig) en verdedigen en wordt er een solide basis gelegd om de basisregels succesvol toe te passen.

Het afsluitend deel van het boek bereid de jeugdspeler voor op het schaken door de schaaknotatie uit te leggen. Dit wordt gevolgd door aanvallen met de herdersmat en verdedigen tegen de herdersmat. Dit zijn niet te onderschatten essentiële skills in het jeugdschaak waar nog veel punten mee gescoord worden en verloren gaan. Na een uitgebreide uitleg hoe je met koning en dame een koning matzet (in het jeugdschaak de meestvoorkomende matvoering) is de jeugdspeler klaat om partijen te spelen, to noteren en te winnen.

Marktpositie

Dit boek is het best to omschrijven als een alles-in-één schaak-basis-boek om kinderen aan het schaken te krijgen. Het heeft alles wat een beginnend jeugdschaker nodig heeft. Het heeft de uitleg, de oefeningen en wat ook krachtig aan deze formule is, is dat er genoeg opgaven in het boek verwerkt zitten, maar niet te veel. Doordat alles behapbaar is, kun je het boek simpelweg aan je kind geven en kunnen ze aan de slag.

Dit is dan ook een groot verschil met de stappenmethode. De stappenmethode heeft losse instructieboeken en werkboeken, wat het minder benaderbaar maakt voor de huisschakers, de basisscholen en eigenlijk vereist dat elk jeugdspeler lid zou moeten worden van een schaakvereniging. Daar heb je immers schaakleraren die instructieboeken en kennis hebben om de uitleg te geven, waarna de jeugdspelers thuis hun huiswerk in het werkboek kunnen maken.

De vergelijking met het boek jeugdschaak (uit de jaren 80) is wellicht een betere vergelijking. Helaas heb ik mijn kopie ooit uitgeleend en niet meer teruggezien en hoop ik dat mijn vergelijking correct is. In dat boek kon je ook het boek lezen en het schaken leren. Ik kan me echter herinneren dat het een zeer wollig boek was. Mijn schaakmethode is zeer clean en daardoor behapbaarder.

Tenslotte

Mijn dochtertje heeft nadat mama is komen kijken bij de schaakvereniging ook het plan gesmeed mama te leren schaken. De kans is groot dat het boek hier weer uit de kast wordt gehaald om mama de schaakbasis te geven.

Ik ben in ieder geval blij dat er weer een boek is dat geen 40 jaar oud is en dat iedereen aan het schaken kan helpen. Ik denk dat het format perfect is voor toepassing in het basisschoolschaak en ook van grote waarde kan zijn voor kleine verenigingen. Verder kijk ik uit naar deel 2. Wordt de reeks voortgezet op dezelfde in mijn ogen succesvolle structuur en kan Rick de juiste onderwerpen aansnijden om jeugdspelers via zijn methode naar het volgende niveau te tillen?

Als je benieuwd bent geworden na het lezen van deze recensie kun je wat pagina’s inzien via deze link.
Het boek zelf is te bestellen via: https://www.schaakboekenspecialist.nl/.