Aanstaande landskampioen op de koffie in Tilburg
Het moet wel heel gek lopen wil Schaakstad/Apeldoorn dit seizoen geen kampioen van de Meesterklasse wordt. Nadat wij van De Stukkenjagers ons in de vorige ronde (bijna) van de degradatienood te hebben ontdaan, kwam afgelopen zaterdag de aanstaande landskampioen op bezoek. Die had vorig jaar geen goed seizoen en zelfs de doodverfde degradatiekandidaat Stukkenjagers slaagde erin om de Apeldoorners met maar liefst 7½ – 2½ te verslaan. Zoals te lezen was in het verslag vanuit Tilburgs perspectief: “Rating gab? No problem! Stukkenjagers deliver a 7,5-2,5 Masterclass”
De partij op het eerste bord tussen Nick Bijlsma (links) en Tommy Grooten (Foto Karel van Delft)
We kregen dus een getergde koploper in de Meesterklasse op bezoek. In de gemoderniseerde bioscoop Cinecitta is er tegenwoordig werk aan de winkel voor onze clubleden. Voordat er überhaupt geschaakt kan worden, moet de zaal – die doorgaans voor bioscoopbezoek of vergaderruimte wordt gebruikt, voor een wedstrijd speelklaar gemaakt te worden en daartoe zijn er gelukkig de nodige vrijwilligers aanwezig om dat voor elkaar te krijgen. Na afloop mag hetzelfde kunstje, maar dan in omgekeerde richting, gedaan worden. Dat verklaart het vroege tijdstip waarom De Stukkenjagers zijn externe wedstrijden begint. Met de nodige problemen op de weg en op het spoor, slaagde Schaakstad/Apeldoorn er toch in een Braziliaanse grootmeester (letterlijk) in te vliegen, want hij werd op Schiphol verwelkomd door een paar van zijn teamgenoten. Alexander Fier – een echte bohemien zoals Jan Timman het graag gezien had – kwam netjes op tijd om de minuut stilte in acht te nemen die voor de vorige week overleden “Best of the West” was ingeruimd.
César Becx (rechts) heeft iedereen gevraagd 1 minuut stilte vanwege het overlijden van Jan Timman (Foto Karel van Delft)
Maar vervolgens zette de Braziliaan de turbo erop en speelde onze talentvolle jonge Oekraïense FM Oleksandr Dovgaliuk vanuit de opening regelrecht de soep in. Hoewel de zwartspeler met inventieve zetten het onheil probeerde te voorkomen, kon hij pionverlies niet vermijden waardoor er een zeer ongunstig, zo niet verloren eindspel overbleef. Hoewel Oleksandr hevig tegenstribbelde, liet Fier zijn prooi niet meer los en wist hij een pion tot promotie te brengen.
GM Alexander Fier – FM Oleksandr Dovgaliuk
Dat was mijn buurman op bord 3. Toen ik na een tijdje een wandelingetje door de zaal maakte, viel me op dat de meeste van onze spelers een zware middag tegemoet gingen. Dat had niet alleen te maken met de stellingen die op het bord stonden, maar ook soms met het soms enorme Eloverschil. Zo zat mijn andere buurman op bord 5, IM Stefan Beukema, die er toch om bekend staat – dat hij voor niemand bang is en menig GM van het bord heeft gezet in zijn carrière – al vroegtijdig onder druk. Het werd dus al spoedig duidelijk dat Max Warmerdam van een ander kaliber was dan de meeste grootmeesters die Stefan ooit aan zijn zegekar heeft gebonden. En dus kreeg Stefan een zware middag voor de kiezen die door Max op tactische wijze werd afgesloten.
GM Max Warmerdam – IM Stefan Beukema
Voor wie geïnteresseerd is: de analyse van Max zelf op de website van Schaakstad/Apeldoorn!
Omdat ik zelf nogal aan mijn bord gekluisterd zat, aangezien ik in IM Stefan Kuipers een sterke opponent tegenover me zag, weet ik niet precies wat de chronologische volgorde was waarin de meeste partijen beëindigd werden. Wel zag ik, naar rechts kijkend, waar de eerste borden zich bevonden, dat onze zoon Tommy Grooten – die dit jaar is opgenomen in het eerste team van Apeldoorn – inmiddels een vol punt had gescoord tegen de doorgaans zeer taaie FM Nick Bijlsma. Omdat de witte koning naar voren geschoven op het verlaten bord stond, wist ik dat we daar ook al een punt waren kwijtgeraakt. Toch zult u mij niet kwalijk nemen dat ik het niet erg vond dat zoonlief deze partij had gewonnen; hij schroefde hiermee zijn TPR op naar boven 2500 en ligt hiermee op koers voor een IM-norm. In de laatste twee ronden zal hij nog wel iets moeten laten zien, maar het is zeker wel mogelijk. Uit een Reti-opening was een omgekeerde (voor wit redelijk voordelige) Benoni-structuur ontstaan waarin zwart al vrij snel onder druk kwam te staan. Maar Nick zou Nick niet zijn als hij toch nog de nodige vragen wist op te werpen voor zijn jeugdige tegenstander. Die laat in onderstaande analyse ook zien dat hij niet telkens de optimale voortzetting had weten te vinden. Niettemin was het voor zwart ook erg lastig om te zien hoe die via een nogal gekunstelde computervariant tegenspel had kunnen krijgen. Toen dat niet lukte, slaagde Tommy erin om met een uitgekiende variant de vis op het droge te trekken. Tommy – toch jarenlang ook een Stukkenjager – was bereid voor dit verslag om zijn partij van commentaar te voorzien (die overigens ook op de site van Apeldoorn te bewonderen zal zijn).
Tommy Grooten – FM Nick Bijlsma
(analyse Tommy Grooten)
Een geanimeerde analyse na afloop in het Atrium; GM Max Warmerdam (rechts) kijkt toe (Foto Karel van Delft)
Tegenwoordig kunnen we stellen dat het met wit toch wat andere koek is dan met zwart. In elk geval slaagde ik (IM Herman Grooten) er in mijn partij tegen IM Stefan Kuipers in om na de moderne opzet van de zwartspeler in het Damegambiet hem toch onder druk te zetten. Ik koos ervoor om voor een fors ruimtevoordeel te gaan, hoewel er nog niet direct aanknopingspunten waren. Het was duidelijk dat in de volgende diagramstelling (na zwarts laatste zet 10…Pfd7) de zwarte stukkenopstelling een wat verkrampte indruk maakt.
Een tijdlang wist ik het prettige “optische” voordeel te behouden, maar naarmate de partij vorderde, besefte ik ook dat er langzaam wat zand in de motor kwam. Desalniettemin was er weinig tot niets aan de hand, de engine zweeft een tijdlang rond het beroemde stellingsoordeel va 0.00. Toen deed zich een grappig voorval voor. Plotseling kwam Stefans levenspartner, Anne Haast, met hun drie kinderen de speelzaal binnen. De jongste, nog een baby, bleef in haar handen, maar de andere twee, een peuter en een kleuter, zochten hun papa natuurlijk op en ineens stonden zij links en rechts van hem aan zijn tafel. En dat terwijl wij allebei nog een aantal zetten voor de tijdcontrole moesten doen. Stefan zat best krap in zijn tijd en ik had ook geen zee van tijd. Dus hij stuurde de oudste, hun dochter, om terug naar hun moeder te gaan en zij nam haar jongere broertje mee. De laatste zetten veranderde er weinig aan de stelling maar ineens zag ik op mijn klok van de paar minuten die ik nog had, dat het seconden waren geworden en produceerde ik een vreselijke grafzet. Een zet – gek genoeg die ik helemaal NIET wilde spelen – maar gek genoeg in paniek toch uit mijn vingers liet komen. Daarna was het problematisch voor wit en hoewel een engine dit nog taai zou hebben verdedigd, was dat aan mij niet besteed. Hierbij een analyse van deze partij
IM Herman Grooten – IM Stefan Kuipers
(analyse Herman Grooten)
Uiteindelijk was ik als één van de laatste nog bezig. Daarvoor waren er rond het vierde uur toch redelijk wat partijen beëindigd.
Zo was de eer in elk geval gered door Sjoerd van Roon. Die was naar eigen zeggen met voordeel uit de opening gekomen tegen jeugdspeler Oscar Zecha. Persoonlijk had ik een iets andere perceptie van de stelling na de opening en na afloop bleek, miste wit verderop een veelbelovende mogelijkheid waarna zwart inderdaad zich los wist te werken. Toch bleef het voor beide spelers een moeilijk te hanteren stelling. Oscar analyseerde een dag later, in café De Flierefluiter in Apeldoorn, samen met zijn maatje Tommy Grooten, deze partij voor wat jeugd en clubschakers, zijn partij op een demonstratiebord. D
at valt te lezen in de wekelijkse Nieuwsbrief van Karel van Delft, met vooral veel foto’s.
Nadat zwart zijn offensief op de damevleugel “vrijwillig” om zeep had geholpen met …a5-a4 had wit daar met een paard op b4 volledige controle. De vraag was nu eigenlijk hoe wit een initiatief op de koningsvleugel van de grond zou kunnen krijgen. Schaaktrainer, IM Merijn van Delft, merkte terecht op dat wit dat mogelijke offensief op die vleugel heel langzaam had moeten voorbereiden. De jongeling ging echter heel enthousiast te werken, offerde daarbij wat pionnen en toen de zwartspeler een paard op f4 had weten te nestelen, stokte de aanvalsmotor. Zwart speelde de partij daarna heel clean naar een gewonnen eindspel en tekende in elk geval het enige “troostpunt” aan voor De Stukkenjagers.
Het enige winstpunt voor De Stukkenjagers kwam van FM Sjoerd van Roon (rechts vooraan). Links vooraan FM Tim Lammens en achter hem IM Merijn van Delft (Foto Karel van Delft)
Oscar Zecha – FM Sjoerd van Roon
Ondertussen waren er nieuwe nederlagen geleden. Zo liet Remco Sprangers zich in de opening verleiden tot een vroegtijdig 9…e3 om na 10.fxe3 verder te gaan met 10…Pg4, nog voordat hij zijn ontwikkeling had afgemaakt. Nou had dat misschien nog gekund ook als hij in de volgende diagramstelling
na 11.cxd5 in elk geval op e3 teruggenomen had met het paard: 11…Pxe3. Na 12.Le4 0-0 heeft wit een plusje maar lijken de gevolgen hiervan te overzien. In plaats daarvan vervolgde de zwartspeler met 10…0-0? en slaagde hij er niet meer in om terug te komen in de partij. Tegenstander Albers maakte het bekwaam af.
FM Sasa Albers – Remco Sprangers
Op het tafeltje dat het meest in het duister lag (de lampen staan afgesteld voor bioscoopverlichting) moet op bord 6 Sam Baselmans zich misschien een hoedje geschrokken zijn toen zwart na zijn 10.h3 pardoes die pion eraf sloeg.
IM Merijn van Delft had goed gezien dat 10…Lxh3! een correct schijnoffer is, want in de afwikkeling na 11.Lxd4 cxd4 12.Lxh3 dxc3 13.bxc3 staat zwart wat prettiger. Zijn loper is beduidend sterker dan de witte en de dubbelpion op de c-lijn is ook niet ‘moeders mooiste’. Dit strategische voordeeltje werd door de meester vakkundig naar winst geschoven.
Sam Baselmans – IM Merijn van Delft
Ondertussen was de veelbelovende stelling die Joppe Raats met wit had opgebouwd tegen Sjef Rijnaarts plotseling gekanteld. Na 19 zetten was de volgende diagramstelling ontstaan:
Daarvan vindt de engine (SF18) dat wit al op winst staat, maar in de praktijk moet er voor de mens nog heel wat gebeuren om dit oordeel te staven. Het is duidelijk dat wit een groot ruimteoverwicht heeft en zwart geen tegenspel heeft. Vermoedelijk moet wit rustig spelen en de druk langzaam opvoeren. Hij hief echter wat vroeg de spanning in het centrum op met 20.fxe6?! fxe6. Het idee hiervan was een combinatie die hij in de stelling bracht met 21.Dh2?! Beter was bijvoorbeeld 21.e5! Na 21…Lg7! kwam dan het beoogde offer met 22.Lxe6? Dit offer blijkt niet te werken maar dat was niet eenvoudig te voorzien. Na 22… Lxe6 23.Pxe6 Pxe6 24.Txd6 lijkt wit zijn stuk met rente terug te krijgen. Helaas voor hem heeft zwart slechts één goede zet en die werd door Rijnaarts gevonden.
Zie u wat zwart hier moet doen?
Joppe Raats – FM Sjef Rijnaarts
Was het nu afgelopen met de kommer en wel van deze speeldag? Helaas niet want ook de anders zo solide Helmut Froeyman ging er met wit ook onderdoor bij de sterke IM Nico Zwirs. Helmut geeft in zijn analyse aan dat hij door een blunder in een uitzichtloze stelling werd gemanoeuvreerd maar vlak voor de tijdcontrole grijpt de Nederlandse kandidaat grootmeester mis:
Met een zet als 39…Pg4 of zelfs het voorzichtige 39…h6 behoudt zwart zijn winststelling. Maar Nico speelde 39…Pe4?? Wit kon profiteren met een kwaliteitsoffer: 40.Txe4 fxe4 41.Dc3! en de computer geeft aan dat wit inderdaad met een blauw oog hadden kunnen ontsnappen hier.
In plaats daarvan volgde 40.Te3?? waarna zwart weer de leiding overnam, hoewel het resterende eindspel alles behalve eenvoudig was en er nog de nodige aberraties kwamen van beide spelers.
FM Helmut Froeyman – IM Nico Zwirs
(analyse Helmut Froeyman)
Gelukkig was daarmee het leed geleden en slaagde Luuk Baselmans erin om in elk geval een halfje veilig te stellen tegen Tim Lammens. De opening leverde onze speler geen voordeel op maar om dan zomaar een pion in te leveren in een eindspel op zet 29 was ook een beetje overdreven 😉.
In deze stelling speelde wit 29.g4?? en dat kostte na 29…Pxg4! een dure pion.
Maar Luuk rechtte de rug en na wat onnauwkeurigheden van de tegenstander had hij rond de 37ste zet de kansen alweer genivelleerd. Dat leidde tot een eindspel van ieder een toren en een paard met twee tegen drie pionnen op één vleugel. Luuk vluchtte daar in een eindspel van toren tegen toren+paard zonder pionnen en wist dat met niet al te veel moeite remise te maken. Het is bekend dat je met de koning in het midden van de randen op het bord moet blijven en dan valt er weinig te zien. Remise dus.
FM Luuk Baselmans – FM Tim Lammens
Met deze monsterscore heeft Apeldoorn revanche genomen voor de vreselijke nederlaag waarop ze het vorige seizoen door Stukkenjagers werden getrakteerd: het werd toen maar liefst 7½ en 2½. Apeldoorn blijft bovenaan de ranglijst staan, met Zuid-Limburg nog altijd op 2 matchpunten achterstand. Met het relatief zwakke programma moet het wel heel raar lopen wil Apeldoorn de titel niet binnenhalen. Maar zoals het gezegde in het voetbal luidt: “de bal is rond”, kunnen we dat vertalen naar het schaakspel: “het bord is vierkant” en je weet nooit wat er allemaal nog kan gebeuren!
| Ronde 8 | ||||
| Bijlsma, N. (Nick) | 2284 | Grooten, T. (Tommy) | 2311 | 0 – 1 |
| Froeyman, H. (Helmut) | 2314 | Zwirs, N.J.J. (Nico) | 2425 | 0 – 1 |
| Dovgaliuk, O. (Oleksandr) | 2389 | Fier, A. (Alexandr) | 2528 | 0 – 1 |
| Grooten, H.C.A. (Herman) | 2206 | Kuipers, S.C. (Stefan) | 2465 | 0 – 1 |
| Beukema, S.O.R. (Stefan) | 2392 | Warmerdam, M. (Max) | 2581 | 0 – 1 |
| Baselmans, S.W.A. (Sam) | 2274 | Delft van, M. (Merijn) | 2362 | 0 – 1 |
| Sprangers, R. (Remco) | 2179 | Albers, S. (Saša) | 2324 | 0 – 1 |
| Baselmans, L. (Luuk) | 2369 | Lammens, T.J. (Tim) | 2248 | ½ – ½ |
| Roon van, S.W.M.Q. (Sjoerd) | 2312 | Zecha, O.A. (Oscar) | 2202 | 1 – 0 |
| Raats, J. (Joppe) | 2236 | Rijnaarts, S. (Sjef) | 2276 | 0 – 1 |
| Gemiddelde Rating: | 2296 | Gemiddelde Rating: | 2372 | 1½-8½ |
