Koffiehuispartij
De laatste jaren begeef ik mij samen met onze zoon Tommy naar diverse toernooien in Nederland. Vooral omdat hij vanaf 2023 zeer gemotiveerd is geraakt voor ons mooie spel en dit jaar ook zijn progressie in ratingcijfers uitgedrukt ziet worden, speelt hij regelmatig in de top van het vaak niet geringe deelnemersveld mee.
Thomas Beerdsen (foto Harry Gielen)
Het toernooiveld bestaat vaak uit de “usual suspects”, gezichten die je overal tegenkomt. Behalve veel jeugdig elan vind ik het ook mooi om te zien dat de nodige senioren niet bang zijn om de degens te kruisen tegen de veelal voornamelijk tactisch onderlegde monstertjes. Afgelopen zaterdag begaven we ons naar Arnhem om daar deel te nemen aan het Voorjaarstoernooi. Zo kwam ik oudgediende Jaap Vogel tegen die zich ook regelmatig laat zien en met wie ik een leuk gesprekje had. Op het programma stonden zeven ronden met een speeltempo van 18+5 (18 minuten plus 5 seconden increment) waarvan de uitslagen zouden worden doorgegeven, zowel aan de KNSB als aan de Fide. Ik had het toernooi in 2018 nog weten te winnen, maar dat zijn vervlogen tijden die in het heden niet meer tellen. Met een niet al te hoge eerste prijs van € 150,- voor de A-groep in de editie van 2026 zou je verwachten dat het wellicht niet heel sterk bezet zou zijn. Maar toch stond er al een tijdje de naam van de Apeldoornse grootmeester Thomas Beerdsen bovenaan en omdat het een mooie lentedag werd, kon je aannemen dat hij inderdaad op het appèl verscheen. Thomas is volgens mij een echte liefhebber van het spel die ook probeert er een inkomen mee te verwerven. Dan is elke 150 euro welkom. Ik trof de enige grootmeester in dit gemêleerde gezelschap in de laatste ronde. De stand aan kop na de voorlaatste ronde zag er zo uit:
| Rank | Name | Score | Fed. | Rating | TPR | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | GM Beerdsen, Thomas | 5.5 | NED | 2518 | 2589 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | ½ |
| 2 | FM Terlouw, Wouter | 4.5 | NED | 2269 | 2380 | 1 | 1 | 1 | 1 | 0 | ½ |
| 3 | FM Boel, Peter | 4.5 | NED | 2129 | 2373 | 1 | 0 | 1 | 1 | 1 | ½ |
| 4 | IM Grooten, Herman | 4.5 | NED | 2151 | 2303 | 1 | 1 | 0 | 1 | ½ | 1 |
| 5 | Grooten, Tommy | 4.0 | NED | 2234 | 2328 | 1 | 1 | 0 | 1 | ½ | ½ |
| 6 | CM Van Rijn, Anton | 4.0 | NED | 2232 | 2229 | 1 | 1 | 0 | 1 | 0 | 1 |
| 7 | FM Beeke, Bob | 4.0 | NED | 2261 | 2318 | 1 | 1 | 1 | 0 | ½ | ½ |
| 8 | Van ’t Hoff, Tom | 4.0 | NED | 2096 | 2266 | 1 | 0 | ½ | 1 | 1 | ½ |
| 9 | Darie, Aden | 4.0 | NED | 2087 | 2280 | 1 | 0 | 1 | ½ | 1 | ½ |
| 10 | FM Dovgaliuk, Oleksandr | 4.0 | UKR | 2325 | 2201 | 1 | ½ | ½ | ½ | ½ | 1 |
| 11 | Margaryan, Artur | 4.0 | ARM | 2180 | 2251 | 1 | ½ | ½ | 1 | ½ | ½ |
| 12 | Hermeling, Caspar | 4.0 | NED | 2047 | 2179 | ½ | 0 | 1 | ½ | 1 | 1 |
En dat leverde de volgende paring voor de laatste ronde in de top op:
| Table | White | Score | Fed. | Rating | Black | Score | Fed. | Rating | Result |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | GM Beerdsen, Thomas | 5.5 | NED | 2518 | IM Grooten, Herman | 4.5 | NED | 2151 | 1-0 |
| 2 | FM Terlouw, Wouter | 4.5 | NED | 2269 | FM Dovgaliuk, Oleksandr | 4.0 | UKR | 2325 | 1-0 |
| 3 | FM Boel, Peter | 4.5 | NED | 2129 | FM Beeke, Bob | 4.0 | NED | 2261 | 1-0 |
| 4 | Van ’t Hoff, Tom | 4.0 | NED | 2096 | Grooten, Tommy | 4.0 | NED | 2234 | 0-1 |
| 5 | Darie, Aden | 4.0 | NED | 2087 | CM Van Rijn, Anton | 4.0 | NED | 2232 | 1-0 |
| 6 | Margaryan, Artur | 4.0 | ARM | 2180 | Hermeling, Caspar | 4.0 | NED | 2047 | 1-0 |
Een overwinning zou mij zowaar nog een gedeelde zege kunnen opleveren maar met zwart blijft het toch altijd lastig. Niettemin begon ik met goede moed aan de partij met het idee dat ik weinig te verliezen had.
Jan Jaap Janse (foto Harry Gielen)
Het werd uiteindelijk een koffiehuispartij zoals je tegenwoordig nog zelden ziet. Met een verbluffend dameoffer zoals we voornamelijk van Manuel Bosboom gewend zijn, werd ik totaal overrompeld. Aanvankelijk had wit slechts één stuk voor de dame, ging daar een tweede bij winnen maar het aantal tactische wendingen was talrijk. In een dergelijke stelling was Thomas uiteraard als een vis in het water en raakte ik al snel de draad kwijt. Toen wij na afloop nog even de partij analyseerden, met Jan Jaap Janse als aandachtig toehoorder, bleek er nog meer onder de oppervlakte te zitten dan we aanvankelijk dachten. Het was een zeer leuke en geanimeerde analyse waarbij wij van de ene verbazing in de andere vielen, vooral toen Thomas de partij invoerde op zijn telefoon en met de Lichess-engine-evaluaties tevoorschijn kwamen. Waarop Jan Jaap onmiddellijk aan mij vroeg of deze partij niet voor het nageslacht bewaard moest blijven. Hoewel het voor mij een afschuwelijke nederlaag werd, ben ik toch aan mijn scherm gaan zitten om te kijken hoe de evaluaties op mijn redelijk krachtige PC met veel intern geheugen zich zouden verhouden tot de evaluaties op Thomas’ telefoon. Daar bleek soms toch ietwat verschil tussen te zitten maar door de bank genomen blijft Stockfish 18 zich een tijd lang tevreden te stellen met een stellingsoordeel van 0.00 als aan beide kanten de optimale zet gevonden wordt. Dat was voor de mens natuurlijk onmogelijk te vinden en al helemaal in een rapidpartij. Omdat ik voor New in Chess momenteel bezig ben met een boek over strategie (de opvolger van Chess Strategy for Clubplayers) waarbij een belangrijk thema is dat als een speler een of meer stukken op non-actief heeft staan, je daar zomaar materiaal voor mag offeren, past deze partij in dit plaatje. Dus met een zwaar gemoed ben ik voor de tweede maal aan de analyse begonnen, ditmaal met de hulp van het zwaar geschut van Stockfish 18 op mijn pc. Na zijn tiende zet stond het zo:
Beerdsen, Thomas – Grooten, Herman
In deze stelling na de opening was ik niet ontevreden hoe het verloop was. Zeker ook niet na wits laatste zet 10.Be3, want dat lokt een schijnoffer uit dat ogenschijnlijk oké is voor zwart. Omdat het hier ging om een rapidpartij had ik me voorgenomen om vooral niet al te langzaam te spelen aangezien ik met weinig tijd tegen een gevaarlijke tacticus als Thomas misschien in de problemen zou raken. Achteraf was dit toch niet zo’n goed idee, want de zware complicaties begonnen al vanaf zet 10!
10…Pxf4!
In mijn enthousiasme gooi ik dit paard onmiddellijk in de strijd en dit blijkt achteraf gezien ook de beste zet te zijn. Zwart heeft twee normale zetten die leiden tot (bijna) gelijkspel: 10…e5 11. Pf5 gxf5 12. Dxh5 exf4 13. Lxf4 Lxc3+ 14. bxc3 Dc7 15. O-O-O Dxc3∞
10…O-O 11. f5⩲
11. Dxf4
Maar hier had ik op zijn minst nog wat langer de tijd mogen nemen om te bedenken wat een mogelijk vervolg zou kunnen zijn.
11…e5
12. Dxf7+!?!?
Thomas dacht een tijdje na en plofte toen met zijn dame ineens op f7! Ik had dit offer van te voren totaal niet zien aankomen en Thomas was bereid de gok te wagen. Hij had veel trucs gezien, maar – omdat het een rapidpartij is – niet alles. Het is duidelijk dat wit na 12. Df2?! exd4 13. Lxd4 Lxd4 14. Dxd4 Pe5⩱ nu wel een strategisch gezien comfortabel middenspel tegemoet mag zien.
12…Kxf7 13. Lc4+
Ik dacht slim te zijn, maar het was achteraf gezien heel dom. Omdat het hele offer vooral gebaseerd is op de netelige positie van zowel met koning als mijn dame, probeerde ik een vluchtroute voor de koning via e7-d6-c7-b8 te creëren. Achteraf gezien had ik hier moet kiezen voor 13…Ke8□ De engine geeft dan een geheel geforceerde variant die leidt, u begrijpt het al tot het stellingsoordeel 0.00. 14. Pe6 Vanaf dit moment zijn alle zetten, voor zover wit als zwart ongeveer de enige zet om niet in het nadeel te geraken, totdat er op een gegeven moment één alternatief zich voordoet. 14…Pb6 15. Pxg7+ Kd7 16. Lb3 Kc7 17. a4 Lh3 om Rf1 voorlopig te verhinderen. [17…a5 Zul je als zwartspeler niet graag doen: de zwakte van veld b5 gaat zich uiteraard voelen. Zowel 18. Tf1 (als 18. O-O-O zijn in dit geval beide goede mogelijkheden om het 0.00 te handhaven!)] 18. a5 Pd7 (zie analysediagram)
14. Lxd5+ Ke7?!
SF18 vindt 14…Ke8 een fractie beter, maar alles is inmiddels verliezend voor zwart. 15. Pe6 De7 16. Pc7+ Kd8 17. Pxa8 Tf8 18. O-O-O+-
15. Pe6 Da5
16. Pxg7?!
Dit doet elke sterveling van vlees en bloed, maar er was beter! Tijdens deze partij maakte ik me ook direct zorgen om het kleine zetje 16. a3! en op dit moment vindt de engine dat ook de beste zet. Dan moet je in een rapidpartij wel stalen zenuwen hebben, je hebt op dit moment slechts één stuk voor de dame! Maar na bijvoorbeeld 16…Pb6 valt tegen b2-b4 niets zinnigs te verzinnen, de dame gaat domweg verloren. 17. Lc5+ Dxc5 18. Pxc5 staat wit een pion voor bij goede stelling. Oordeel: +3.26.
16…Pf8?
Hier verdiende 16…Tf8! de voorkeur waarna alleen 17. O-O-O! nog beslissend voordeel oplevert voor wit (+1.90). Zwart kan hier nog vechten met 17…Pc5 18. Lc4 Lh3 19. Td5 Tfc8 (zie analysediagram)
17. O-O Ld7
We keken na afloop nog naar 17…Pe6 maar dat biedt overduidelijk ook geen soelaas: 18. Lxe6 Lxe6 19. Pxe6 Kxe6 20. Tf6+ Kd7 21. Lb6 Db4 22. Td1+ Ke8 23. Pd5 (zie analysediagram)
18. Lxb7 Tb8
Ik zag wel wat er ging komen nu… Maar daar valt niets meer tegen te beginnen. 18…Kd8 19. Lxa8 helpt zwart ook niet uit de brand.
19. b4! Txb7 20. bxa5
Hier had ik ook kunnen opgeven maar er volgde nog
20…Lc6 21. Lc5+ 1-0
Hier de analyse via de viewer:
U heeft de eindstand aan de top van het toernooi nog te goed:
| Rank | Name | Score | Fed. | Rating | TPR | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | GM Beerdsen, Thomas | 6.5 | NED | 2518 | 2605 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | ½ | 1 |
| 2 | FM Terlouw, Wouter | 5.5 | NED | 2269 | 2436 | 1 | 1 | 1 | 1 | 0 | ½ | 1 |
| 3 | FM Boel, Peter | 5.5 | NED | 2129 | 2422 | 1 | 0 | 1 | 1 | 1 | ½ | 1 |
| 4 | Grooten, Tommy | 5.0 | NED | 2234 | 2346 | 1 | 1 | 0 | 1 | ½ | ½ | 1 |
| 5 | Margaryan, Artur | 5.0 | ARM | 2180 | 2273 | 1 | ½ | ½ | 1 | ½ | ½ | 1 |
| 6 | Darie, Aden | 5.0 | NED | 2087 | 2324 | 1 | 0 | 1 | ½ | 1 | ½ | 1 |
| 7 | IM Grooten, Herman | 4.5 | NED | 2151 | 2270 | 1 | 1 | 0 | 1 | ½ | 1 | 0 |
| 8 | Janse, Jan Jaap | 4.5 | NED | 2086 | 2201 | 1 | 0 | ½ | 1 | 1 | 0 | 1 |
| 9 | Khatniuk, Anastasiia | 4.5 | UKR | 2129 | 2191 | 1 | ½ | ½ | 0 | 1 | ½ | 1 |
Jan Jaap: tevreden zo? 🙂
