Herinneringen van twee schaakvrienden

Boekenrubriek 25 maart 2026 9:12 Peter Huisman 5

Afgelopen week presenteerde Hans Böhm in Hotel De Wereld in Wageningen het boek “Herinneringen van twee schaakvrienden”. Het was de bedoeling dat de twee schaakvrienden, Hans Böhm en Jan Timman, elkaar het eerste exemplaar zouden overhandigen. Zoals we allemaal weten mocht dat niet zo zijn.

Ik mocht een exemplaar ontvangen, en hoewel ik het nog niet helemaal uit heb, mag ik het nu al zonder meer van harte aanbevelen aan iedereen die iets heeft met Hans Böhm, met Jan Timman of met het Nederlandse schaken in het algemeen. Ik denk dat er weinig bezoekers van Schaaksite zijn, die zich niet tot deze groep rekenen.

Het is een kloek boekwerk, met hoofdstukken die zijn opgehangen aan de adressen waar Jan Timman heeft gewoond. In de chronologie van de adressen lopen Böhm en Timman in een dialoog hun leven door, als schaker en (zeker in het begin) als reislustige avonturier. Ieder hoofdstuk wordt afgesloten met een bijzondere partij van Timman, met een analyse van Erwin l’Ami, die niet onvermeld mag blijven voor zijn bereidheid om dit deel van het werk van Timman over te nemen, en een studie. Daarnaast worden de hoofdstukken gescheiden door een persoon die een belangrijke rol heeft gespeeld in hun beider leven. En ten slotte foto’s, veel foto’s, waarvan je er sommige al hebt gezien, maar waar ook enkele heel bijzondere exemplaren mij volstrekt onbekend waren.

Het heeft iets wrangs dat dit boek zijn oorsprong vindt in het ziek worden van Timman. Aan de andere kant hebben de beide mannen alles uit de kast getrokken om van die maanden die Timman nog restte zoveel mogelijk te maken en ons dit te presenteren. De epiloog moest de laatste hand zijn die beide er samen aan zouden leggen, maar dat was Timman niet meer gegeven. Dit heeft Hans Böhm alleen voor zijn rekening genomen.

Het resultaat is een heel uitgebreide, diepgravende, dubbele autobiografie. De jeugdjaren van schaken, reizen en avontuur, het succes en de teleurstelling, een levenslange vriendschap en een beeld van het leven van midden jaren zestig van de vorige eeuw tot februari dit jaar. Een mooiere kroniek van twee schaakvrienden kan de lezer zich niet wensen.