De moderne slaav
Oké, mijn eerste recensie
Hoe moet ik beginnen? Wat kan ik schrijven en wat niet? Ben ik niet te kritisch? Niet aan denken, gewoon beginnen en we zullen het wel zien. Hoogstens kunnen anderen besluiten dat we het bij een eenmalige ervaring gaan laten. Dus… nadat ik was welkom geheten en opgenomen in de gelederen van de schaakrecensenten, kon ik beginnen aan de zoektocht wat ik dan wel niet ging recenseren. Een uitgebreid scala aan uitgeverijen werd me voorgespiegeld en met een verbazingwekkende hoeveelheid boeken, DVD’s en cursussen die er in de afgelopen weken waren uitgekomen. Een waar Walhalla waar je tussen de bomen door het bos niet meer ziet. Dus dan maar niet al te lang nadenken en een van de vele uitgeverijen uitkiezen en uit hun aanbod een boek kiezen. Na enige opstartperikelen (Oh, ik heb een boek uitgekozen dat al besproken is… dan heb ik met mijn neus gekeken en ik kies dan nu voor…) werd het – The Modernized Slav Defense – van Zaven Andriasian. 
Waarom dit boek?
Dit boek belooft geschreven te zijn voor praktisch gebruik achter het bord en je te voorzien van een up-to-date repertoire tegen 1.d4. Zelf bleek ik al een variant van de – Slav Defense – te spelen, maar dan ook vrijwel alleen de opstelling van die variant. Andere varianten waren mij wel bekend maar daarvan vond ik dan dat ik er niet genoeg van wist om ze te spelen en dus kwamen vaak dezelfde type opstellingen op het bord. Zo erg dat ik de laatste tijd een aantal maal tegen tegenstanders aanliep die mij “geplugd” hadden. En alhoewel mijn partijen in Dbases (voor zover ik weet) gedateerd zijn bleek het voor hen te werken. Tijd dus om het voor hen moeilijker te maken en mijn kennis uit te breiden. En daar sloot dit boek dan mogelijk op aan.
De schrijver
Het is altijd handig om iets te weten over de auteur. Andriasian is een voormalig jeugdwereldkampioen (U16), grootmeester en winnaar van diverse toernooien. Daarnaast is hij diverse malen secondant geweest van andere spelers en bijvoorbeeld Akopian prijst hem om zijn openingskennis en scherpe analyses. En een snelle blik in diverse Dbases bevestigd dat Andriasian al vanaf zijn jeugd de Slavische opening speelt. Ook tegen tegenstanders met een ELO van 2600+. En alhoewel het resultaat volgens mij dan wisselend mag zijn, zijn de partijen wel onderhoudend en leent de opening zich voor een echt gevecht met open stellingen eerder dan een lang geschuif. Toch iets wat mij aanspreekt.
Wat krijg je?
Het boek werd netjes door DHL bezorgd. Jazeker, een boek van 223 echte bladzijdes. Daar waar tegenwoordig ook boeken met hun tijd meegaan en meer en meer (soms slechts alleen nog maar) verkrijgbaar zijn in e-boekvorm, of voor een fysiek boek extra betaald moet worden, verscheen hier een boek met een harde cover op de deurmat. Persoonlijk vind ik dat toch altijd mooi. Hoe vaak staat bezoek niet voor je boekenkast en keurt je boeken en al gauw ontspint zich een gesprek over die schrijver of dat onderwerp dat behandeld wordt of dit heb ik ook gelezen en daar heb ik zoveel aan gehad. In ieder geval vaker dan dat je zegt – ik zal even inloggen op mijn computer dan kun je mijn Calibre-verzameling e-boeken en tijdschriften zien. De uitstraling van een gevulde boekenkast geeft toch wat cachet.
Het boek is netjes in hoofdstukken (10 stuks) ingedeeld. De lay-out van de pagina’s bestaat uit 2 kolommen en een overvloed aan diagrammen die het boek ook geschikt maken om (met een beetje visualisatie) te lezen zonder een schaakbord bij de hand te hebben. Alhoewel de schaakleraar in mij natuurlijk zegt dat dit niet de juiste manier is. Wil je zelf even zien hoe het eruit ziet? https://www.debestezet.nl/catalog/images/PDF/The%20Modernized%20Slav%20Defense.pdf De eerste 18 pagina’s.
De hoofdstukken behandelen iedere keer een andere variant van het Slavisch en naarmate een variant “belangrijker” is wordt hij uitgebreider /dieper behandeld. Daarmee is de opbouw van het boek mooi overzichtelijk. Maar genoeg over de lay-out.
Hoe gaan we leren van dit boek?
Eerlijk gezegd vroeg ik me dat na het eerste hoofdstuk wel af. Oké, het is een heel kort hoofdstuk omdat het over een paar kleine afwijkingen gaat die wit op de derde zet zou kunnen kiezen na de beginzetten 1.d4 d5 2.c4 c6.
Gelukkig gaat dit wel al vanaf hoofdstuk 2 beter. Dan komen er betere besprekingen van ideeën en motieven aan de orde. Dit zijn de zwarte plannen in deze stelling (A) of (B). Of hier moet je kiezen; materiaal offeren met dit soort stellingen of solide spelen maar dan dit soort stellingen. Maar toch blijven er stellingsoordelen komen waarin ik me afvraag; Jaja, maar hoe dan precies. Maar naarmate ik verder in het boek kwam bemerkte ik dat dit minder en minder gebeurde. Meer en meer wordt het hoe en waarom van de zet toegelicht. Misschien hangt dit samen met de mate waarin een bepaalde variant voorkomt. Of had Andriasian gewoon tijd nodig om op gang te komen. Hoe dan ook, daar waar ik me eerst dingen afvroeg bemerkte ik dat ik in latere hoofdstukken aan de hand werd meegenomen in ideeën en varianten. Soms zelfs van zet naar zet.
En daar waar ik toch nog met een vraag bleef zitten, kunnen we in het computer- en internettijdperk deze problematiek grotendeels ondervangen. De computer kunnen we raadplegen (nadat we eerst zelf hebben geprobeerd het probleem te doorgronden!) door gewoon de stelling in te voeren en te kijken wat het siliconen monster aanbeveelt. En open Dbases kunnen worden geraadpleegd voor partijen en hoe sterke schakers verder zijn gaan doorborduren op de motieven en stellingskenmerken. En daarmee daagt het boek de schaker uit om echt zelf aan de slag te gaan. Andriasian helpt je als het ware op weg maar zegt dat je voor het laatste stukje zelf de weg wel mag vinden.
Mis ik nog wat?
Dan is de vraag natuurlijk; wanneer is een boek over de opening compleet. De opening met zijn vele varianten is behandeld. Dan is de vlag die de lading dekt gehaald. Niettemin zou het leuk zijn geweest als ook per hoofdstuk een paar modelpartijen waren opgenomen. Natuurlijk staan er in het boek wel partijen, maar die eindigen vaak in de opening. Want wit maakte een fout en met een paar krachtige zetten toonde zwart dat aan en gaf wit op. Maar met iets als – … en wit staat beter (A tegen B 50 zetten 1-0) – kan ik niet zo goed uit de voeten. Dergelijke voorbeelden laten vaak zien hoe je dat voordeel dat je hebt dan ook daadwerkelijk in de partij uitbuit. Natuurlijk kan ook hier het internet weer redding bieden door de partij op te zoeken.
En misschien was het ook een idee geweest om een aantal opgaves aan de hand van de behandelde thema’s in het boek op te nemen. Persoonlijk mis ik wel de mogelijkheid om, anders dan in een echte partij, te testen of je de materie onder de knie hebt. Maar eerlijk is eerlijk, dat is echt persoonlijke voorkeur, want het hoort niet per definitie thuis in een openingsboek.
Mijn eindoordeel
Dit boek, dat duidelijk en overzichtelijk ideeën en motieven aanbiedt, kan je een heel eind op weg helpen maar je moet wel bereid zijn zelf aan de slag te gaan wil je echt het onderste uit de kan halen. Uiteindelijk maakt dat je vaardiger maar het kost wel meer moeite en ben je bereid / heb je de tijd om die moeite erin te steken? Maar als je dat doet dan heb je (denk ik) inderdaad wel een repertoire tegen 1.d4 in handen waarmee je de strijd om het initiatief aankunt en in ieder geval vaak in levendige en soms zelfs chaotische stellingen terecht komt. Tenzij wit op de 2e zet al gaat afwijken natuurlijk. Je houdt nooit op met leren bij het schaken. Maar daar zijn dan weer andere boeken voor.
Oh ja, voor degene die besluiten om het boek aan te schaffen en te gebruiken… altijd kritisch blijven. Bladzijde 16 bovenaan. De witte pion? Nou, die is gewoon zwart en dat is niet de enige tekstuele onnauwkeurigheid in het boek. En wat als dat nu ook voor het stellingsoordeel geldt? Altijd zelf checken!
Leuke recensie maar wat is een moderne Slavische opening?
Ik heb het boek ook en besloot in een correspondentiepartij het repertoire uit het boek te volgen. Tot mijn verbazing stond er in hoofdstuk 7 over 5.e4, het Geller Gambiet, niets over de meest gespeelde variant met 8.axb5. Heel vreemd. Misschien omdat Stockfish er niet zo enthousiast over is? Ik vind trouwens dat er maar weinig uitleg in dit hoofdstuk staat. Geen enkel commentaar bij de scherpe zet 5.e4.