Rock solid chess Vol 3: Searching for the right move

Boekenrubriek 10 april 2026 19:06 1

Het te bespreken boek is het derde uit een serie over “Rock Solid Chess” van Sergei Tiviakov en Yulia Gökbulut. De twee eerdere boeken uit de serie werden al eerder op Schaaksite besproken. https://schaaksite.nl/2023/02/17/rock-solid-chess-tiviakovs-unbeatable-strategy-pawn-structures/  en https://schaaksite.nl/2024/04/12/rock-solid-chess-volume-2-piece-play/

In het boek met elf hoofdstukken analyseert Tiviakov 118 partijen. Vaak bestaat een “analyse” uit een opmerking bij een of twee stellingen.

In het hoofdstuk “Moves found with the aid of intuition” legt Tiviakov uit dat hulp van de intuïtie nodig is bij heel moeilijke, irrationele stellingen, in tijdnood, en bij het raden van de reactie van de tegenstander, bijvoorbeeld op een duidelijk inferieure zet van onze kant (“psychologische intuïtie”). Hij laat zien dat zijn eigen intuïtie in de loop der jaren verbeterde, waarbij hij wel erg tevreden vertelt hoe goed hij vroeger was. Een voorbeeld over intuïtie in de opening, het pionoffer 8.c5! uit  de prachtige partij in de viewer vind ik minder overtuigend omdat Van Foreest (“whom I worked with for years, bringing him to the level of 2600 — geen valse bescheidenheid) dit vooraf met de engine had bekeken.

En wat te denken over het volgende diagram uit Vitiugov-Maghsoodloo, online partij met bedenktijd  60 minuten + 5 seconden. Wit moet ‘dus’ zijn positionele intuïtie volgen. Welke natuurlijke zet moet wit spelen, Kf2 of Ke2.

Tiviakov laat met een diepe analyse zien dat Ke2 de juiste zet is, ondanks dat dit de koning op de kleur van de loper zet. Jammer dat hij niet wijst op de methode van vergelijken: op e2 heeft de witte koning meer mogelijkheden dan op f2 (op g3 heeft wits koning niets te zoeken).

In het hoofdstuk over kandidaat zetten raadt Tiviakov aan dat een speler vóór het berekenen van varianten naar de positie kijkt, alle legale zetten die een beetje zin hebben “intypet” en vijf seconden aan elk van die zetten besteedt. Het meteen berekenen van een ‘natuurlijke’ variant leidt de aandacht weg van andere goede mogelijkheden. We weten het allemaal, maar missen zo vaak de discipline. Bij dit diagram

is de hint: Kijk naar alle kandidaat zetten zonder diepe varianten te berekenen terwijl tegen jezelf zegt: “Ik kan deze zet doen, en deze, …. en deze” tot je de sterkste zet vindt.  Helaas legt hij niet uit hoe je zo snel weet dat je de sterkste zet hebt gevonden, daarvoor is deze stelling te moeilijk.

Bijzonder leerzaam daarentegen is het commentaar op deze stelling:

de belangrijkste verdedigingsmethode in deze Carlsbad structuur is het veranderen van de pionnenstructuur met …c5. Hij laat met varianten zien dat dat hier inderdaad mogelijk was. De vraag blijft of zwart ..c5 heeft bekeken of niet.

Het hoodfstuk “Hoeveel tijd moet ik aan een zet besteden” raadt aan om op zet 30 nog 30 minuten bedenktijd over te hebben, omdat partijen vaak tussen zet 30 en 40 worden beslist. Het advies “Zorg ervoor dat je vijf tot tien minuten meer bedenktijd hebt dan je tegenstander” lijkt me moeilijk op te volgen tegen een tegenstander met dezelfde tactiek.  Tiviakov spaart zichzelf niet  – dat siert hem – en laat voorbeelden zien waarin hij in de opening te snel zette om latere tijdnood te voorkomen.  In het hoofdstuk over blunders raadt hij aan om ook in een opening die je goed kent zo’n halve minuut bedenktijd per zet te nemen. Interessant is de observatie dat vergissingen in en meteen na de opening juist plegen voor te komen in de varianten waarin je je het zekerst voelt.

Het hoofdstuk over profylactische zetten is heel wat breder dan ik verwachtte, soms gaat het over tijdig aan de noodrem trekken. De witte loper is hier veel sterker dan die op f6. Wat is zwarts veiligste manier om remise te maken?

 Zwart liet dit na en verloor op zet 72.

Uit het hoofdstuk over het vastleggen van zwaktes – dat kan ook bestaan uit het buitenspel zetten van een stuk – vond ik dit een interessant voorbeeld.

Wit legde met g5! de zwakte op g7 vast. Zwart speelde spoedig ..f6, en later had bij minder nauwkeurige verdediging deze stelling kunnen ontstaan
Ik zou vanwege de vastgelegde zwakte op f6 niet graag in zwarts schoenen staan. Volgens Tiviakov staat wit zelfs gewonnen, ondanks de 0.00 waardering van de computer. Zo’n stellige bewering vereist voor mij meer bewijs dan de analyse: “Hoe dringt wit door tot de zwakte op f6? Een goed plan is Kf3, e4,dxe4 Kxe4 en dan, na wat manoeuvreren, komt de toren op d6.” Waarschijnlijk boeit het Tiviakov niet of deze stelling objectief gewonnen is of niet: op zet 38 in deze partij schrijft hij “White can play on in such an ending for 100 moves, as Black will never be able to force the exchange of rooks or bishops. The defender’s task is tough because he will be under constant pressure, continually having to find the best move while playing on a 30-second increment”. Deze partij had ook in het hoofdstuk over profylaxe kunnen staan  (wits g5 verhindert zwarts ..g5 en ..f6), of, nog beter, in het hoofdstuk over ongelijke lopers in deel 2 van de serie.

Tiviakov legt in het boek uit hoe hij training geeft en over schaken denkt. Praktische tips over een grote diversiteit van schaaktechnische en psychologische onderwerpen worden afgewisseld met soms ingewikkelde concrete varianten. Er zijn een paar ‘mini-cursussen’ over een paar van Tiviakovs openingen (de rustige Italiaan, 1. e4,c5 2. Pc3,Pc6 3 Lb5, zijn aanpak van de Philidor). Het boek is duidelijk niet voor beginners, een rating vanaf 1900 is mijns inziens gewenst om het te kunnen waarderen. De voorbeelden sluiten niet altijd aan bij het onderwerp van het hoofdstuk – zo staat in het hoofdstuk over kandidaat-zetten een stelling met maar twee legale zetten.  Maar dan bedenk ik maar dat ons spelletje te gecompliceerd om er alles perfect van te kunnen rubriceren.

Bibliografische gegevens

Titel: Rock Solid Chess Volume 3: Searching for the right move.

Auteurs: Sergei Tiviakov en Yulia Gökbulut

Uitgeverij: New in Chess

Pagina’s: 232

Gepubliceerd: 7 mei 2025

Prijs: €27,95

ISBN: 978-90-8348-331-3

Link naar de website van de uitgeverij met voorbeeld-pagina’s: https://www.newinchess.com/rock-solid-chess-volume-3

1 Reactie

Alleen geregistreerde gebruikers kunnen een reactie achterlaten.