Bestaat echt klassiek schaak nog wel?!
Ik zag zojuist de aankondiging op de site voor de FIDE Four, en in het verlengde daarvan is er iets waar ik al een tijdje mee rondloop.
Onlangs bekeek ik online de tweekamp tussen Hans Niemann en Awonder Liang. Er werd gespeeld met een speeltempo van 60 minuten voor de hele partij en 30 seconden increment — het minimum als je wilt dat een partij meetelt voor de klassieke FIDE‑rating. Tot ongeveer zet 40 verliepen de partijen qua tijdverbruik nog normaal, maar daarna werd er vrijwel uitsluitend op increment gespeeld (behalve in een aantal snel remise geworden partijen). Dat leidde tot veel fouten in het late middenspel en eindspel. Overigens speelt Niemann op dit moment ook een tweekamp tegen Nepomniachtchi met hetzelfde speeltempo.
Op dit moment is ook Norway Chess bezig: 120 minuten voor de hele partij, met slechts 10 seconden increment vanaf zet 41. En ook daar zie ik hetzelfde patroon. Tot zet 40 wordt de tijd vrijwel volledig opgebruikt, en daarna verandert het opnieuw in vluggeren, met fouten over en weer.
De laatste jaren is het sowieso de norm geworden dat er na een tijdvak voor de eerste 40 zetten nog maar één keer extra tijd wordt toegevoegd voor de rest van de partij. Het kandidatentoernooi had bijvoorbeeld 120 minuten voor 40 zetten, daarna 30 minuten erbij, plus 30 seconden increment vanaf zet 41.
Toen ik zelf het schaken intensief begon te volgen, was het nog 120 minuten voor 40 zetten, dan een uur erbij tot zet 60, en daarna nog eens een uur voor de rest van de partij. Ik snap dat we niet meer terug kunnen naar die tijden, maar ik vind het persoonlijk jammer dat er tegenwoordig in de latere fases van de partij zo weinig tijd beschikbaar is.
Je zou kunnen zeggen dat spelers hun tijd beter over de hele partij moeten verdelen, maar dat is riskant: je weet nu eenmaal niet hoeveel zetten een partij gaat duren. Door in het begin sneller te spelen loop je het gevaar mindere zetten te doen dan een tegenstander die wél de volledige tijd tot zet 40 benut, en zo de partij te verliezen.
Ik ben heel benieuwd wat de andere bezoekers van Schaaksite hiervan vinden en hoor dat graag in de reacties!
Beste Arjo, je raakt hier een belangrijk punt. Wellicht zit ik er een beetje naast, maar ik meen dat dit tot op zekere hoogte komt door de invloed van de verveelde Magnus Carlsen. Die vind al dat “lange gedoe” kennelijk helemaal niks (meer). Maar moeten we onze oren laten hangen naar iemand die zelf heeft besloten zijn titel niet meer te verdedigen en ook bezig is afscheid te nemen van het klassieke schaak? Ik vind van niet.
Een ander aspect is dat men meent er goed aan te doen om alles sneller te laten verlopen. Men verkeert kennelijk in de veronderstelling dat het de wens is van het publiek (??). Maar dat gaat dus zoals je aangeeft wel ten koste van de kwaliteit. Het hoeft inderdaad echt niet meer zo lang als in het verleden, maar het is belangrijk dat je ook voor de latere fasen van een partij voldoende tijd hebt. Gedwongen afraffelen is nergens goed voor.
Toevallig, gezien m’n persoonlijke situatie (druk druk druk met familie en werk) is 1 zo’n zaterdag met meerdere potjes best een goed idee. Maar ik weet niet hoe ik, als groot tijdverbruiker, zou presteren.
Persoonlijk vind ik de versnelling voor mezelf jammer. Liever speel ik minstens 90 + 30 minuten, en dan ook nog increment per zet. Het HSG open is binnenkort, en daar is het speeltempo ‘1 uur en 50 minuten voor de hele partij + 10 seconden per zet vanaf de start van de partij’. Daar heb ik de afgelopen 2 jaar aan meegedaan, en het klopt, het eindspel (of zelfs late middenspel, afhankelijk van de pot) moet er onder lijden. Maar ik vond het verder tijd zat.
Om te reageren op jou, Michel. Ik denk dat het publiek het juist wel fijn vindt dat de kwaliteit minder wordt. Nog steeds kunnen veel partijen op top-niveau ”vrij saai” in evenwicht blijven. Een dubbel dik vraagteken, gevolgd door wat uitroeptekens als reactie, spreken denk ik behoorlijk tot de verbeelding. Persoonlijk vind ik het 2700+ schaken niet zo leuk om te volgen, hoewel het idee van Norway Chess met 3 punten voor winst en een armageddon na remise (voor de restjes) best leuk is. Wordt toch iets meer risico genomen in de opening (oh ja, en dus minder kwaliteit bedenk ik me nu…)
En zodra ik weer meer tijd heb, ga ik gewoon lekker lange potten schaken 🙂