Gepasseerd station

Die stelling na 13… De7xe4 heb ik in 1897 teruggevonden door New York Evening Post van 6 maart in chessarch.com/excavations/time.php?a=1&year=1897&month=3 aan te klikken, in die krant van een week later merkt een oplettende lezer op dat na 14.Lg5 g3+ Wit niet 15.Kg1? maar 15.Kh1! moet doen.

De verdediging 10… f3 staat op naam van chessgames.com/perl/chessplayer?pid=31753

Klik in chessbites.com/Games.aspx?d=QCZLrp na 13… Dxe4 onder de notatie Find Position aan, dan heeft Wit een fikse plusscore. (404-melding sinds 11 juli van hopelijk voorbijgaande aard)

Bij chessgames.com/perl/chess.pl?node=2800433 staat Zwart nog één in de min, de bovenste twee partijen zijn daar verkeerd gedateerd, dat moet 1903 zijn, het correspondentiethematoernooi van de Monde Illustré, zie anno.onb.ac.at/cgi-content/anno-plus?aid=sze&datum=1903&page=162 (origineel van verdere verwijzingen naar de Wiener Schachzeitung – in vervolg afgekort WSZ – door bovenaan via jaartal en rechts bladzijde kiezen in Hauptteil gemakkelijk te achterhalen), Amsterdam is dus H.D.B. Meijer en Marseille Alexis (zie edochess.ca/players/p2546.html en aldaar afroepbaar artikel van Tim Harding) Barbier. De tournooitabel op blz. 150 in het Souvenir Supplement 1905 van het American Chess Bulletin en op blz. 364 in Twenty Years of the Rice Gambit uit 1916 noemt zonder poespas Alapin de toernooiwinnaar, zelf noemt hij zich nadrukkelijk op blz. 249 van de WSZ 1903 “Mitglied des Komitees der Régence Marseillaise” en schrijft op de vorige bladzij “Der Zug 10f4–f3 […] bietet dem Schwarzen die einzige Möglichkeit auf Gewinn zu spielen”, eert in de WSZ 1904 Dr. Bastide op blz. 92 voor 19… Txh4+ dat sterker is dan de elegantere voortzetting van Neustadtl. Nog duidelijker is Alapin in The British Chess Magazine 1904 blz. 422 “Pierce (Black) played against myself” bij een geweigerd Rice-gambiet verder afgekort RG uit dat toernooi, via chessarch.com/library/index.php terugvindbaar.

Vul in newinchess.nl/Na/ de namen Barbier en Pervago in, dat levert een partij op die ook in Yearbook 72 blz. 118 heeft gestaan en dus in werkelijkheid uit het toernooi van de Monde Illustré is, het reglement had geen bepaling dat het RG moest worden aangenomen, Wit heette niet Laurent en Zwart was de in oktober 1904 in Mantsjoerije in de oorlog tegen Japan gesneuvelde de.wikipedia.org/wiki/Stabskapitän Pavel Nikolajevitsj.

In de Utica Daily Press van 14 oktober 1905 staat in de tweede kolom van pagina 3 o.a. dat en.wikipedia.org/wiki/Isaac_Rice_(businessman) duikboten leverde aan beide partijen, maar dat die pas na afloop van de vijandelijkheden klaar waren.

amazon.com/Smert%CA%B9-Pavla-Vol-1-Russian/dp/B0080FP7UU gaat niet over de heldendood van de schaker maar over tsaar Paul I *1754 – +1801 net als archive.org/details/smertpavlai00br/page/n3/mode/2up

Hoogst merkwaardig dat in de officiële publicaties van Lipschutz 1898 books.google.nl/books?id=9k5AAAAAYAAJ&redir_esc=y blz. 8 en van Mortimer 1901 niet 13… Dxe4 maar alleen 13… g3+ staat. Trouwens de Prefatory Note van Professor Rice zelve begint met mallepraat want … c7-c5 past niet bij Ld6 maar bij Lg7, zie de door Steinitz in 1882 te Wenen verloren toernooipartij tegen Zukertort, met 9.Lxf4 onderaan de bladzij was Oskar Cordel in 1888 blijkens tabelnrs. 5 en 6 van books.google.nl/books?id=2YVznfZzMmEC&pg=PG192#v=twopage Rice voor.

Wereldkampioen Lasker komt opnieuw met 13… Dxe4, waarna Johann Berger in die dagen ten onrechte meent dat 13… g3+ nieuw en goed is. Telegram van Rice in WSZ 1904, blz. 172 t/m 174 aan de deelnemers van Monte Carlo 1904 waarschuwt tegen Berger in de Deutsche Schachzeitung 1904 blz. 95-96, waarna Berger Rice verwijt dat het zijn schuld is dat Mieses tegen Marshall 15… Tg8+ speelde in plaats van 15… Dg6+.

Alapin achtte 14.Lg5 op 13… Dxe4 de juiste “positionele” zet, alle zes partijen van Lasker met Wit van de in augustus 1903 te Brighton door Rice gesponsorde tweekamp tegen Tsjigorin hadden als vervolg 14.g3 o-o 15.Lf4. De keuze voor 10… f3 was van Lasker, wie Wit en wie Zwart zou hebben lag bij Tsjigorin die voor ieder drie keer Wit en drie keer Zwart koos, na driemaal Lasker met Wit besloten beide spelers om de kleurverdeling zo te laten. Oordeel van Bogoljubow 1926 na 14… o-o: “Zwart heeft de kwaliteit, Wit twee lopers en sterk centrum, wederzijdse kansen ongeveer gelijk.”

De WSZ 1912 blz. 217 citeert W. Therkatz: “Wir müssen nun doch gestehen, daß bei den vielen Partien dieses Gambits, in denen Weiß mit einem blauen Remisauge davonkommt, sich uns die Empfindung aufdrängt, die schwarzen Gegner unterlägen dem unbewußten Zwange, vor allem die Henne nicht totzuschlagen, die so schöne goldene Eier legt.”

Larsen in Kaissiber 2 van april-juni 1997 blz. 14: “Was taten doch die armen Meister für den Mammon! Mit Lasker an der Spitze spielten sie Rice-Gambit, in Turnieren und Wettkämpfen.” en hij herinnert eraan hoe de pas 18-jarige en.wikipedia.org/wiki/Isador_Samuel_Turover bij het naief meteen beste zwarte antwoord aangeven te horen kreeg: “Verstehst du denn gar nicht, der Professor zahlt uns! Um deinen Gegenzug zu finden, hatten wir uns vorgestellt, zwei Wochen Zeit zu nehmen.”

Ligterink met enkele jaren geleden kortweg “volkomen incorrect” mag schaaktechnisch heel wel gelijk hebben, dat doet het sociaal gebeuren tekort dat niet beperkt bleef tot de door Rice betaalde meesters. “De grootste verzonken cultuurschat van de openingstheorie” schreef Hans Ree in NRC Handelsblad van 22 oktober 1994. Als meest overtuigende recept tegen het RG staan op blz. 29 van de dikke pil The King’s Gambit uit 2013 door John Shaw met enkele zijvarianten de zetten t/m 13… Dxe4 zonder bronvermelding met het op zich terechte oordeel beter voor Zwart alsmede het advies dat in het geheugen op te slaan, op blz. 39 in de summary van het hoofdstuk dat het RG daar moet worden gelaten waar het hoort: in de 19de eeuw! Het mag waar zijn dat de uitvinding plaats had in de laatste jaren van de 19de, de bloeitijd is begin 20ste eeuw. En toch geeft de witte plusscore na 13… Dxe4 in de genoemde databanken te denken.

Mijn eerdere vermelding hier van het RG in schaaksite.nl/2022/05/02/recensie-everybodys-talking-about-the-bird/ was primair een rechtzetting wegens geknoei door anderen met bronvermeldingen, in de eerste plaats Estrin en Glazkov: Bird heeft bij mijn weten nooit enige bemoeienis met het RG gehad en kan gezien zijn overlijden in 1908 sowieso niet bij voortborduren op de zet 16… Lf5 van Ed. Lasker 1913 betrokken zijn. Mijn enige schaaktechnische opmerking ging over de daar “onzinvariant” genoemde zetten, die aan Capablanca toeschrijven was me te gortig! De partij in die bijdrage betrof een afgesproken remise uit de laatste ronde door twee gelijk eindigende middenmoters van gastland Finland die daarin t/m 24.Kxg2 een Duras-analyse uit 1914 herhaalden die met 24… Lh3+ 25.Kh1 Kh8? verderging. Burns enige RG was 365chess.com/game.php?gid=2631589 in de laatste ronde van Barmen 1905 tegen de gelijk met hem eindigende Alapin. Sterker dan 10… f3 is volgens Stockfish 18 10… Ph5 (Jasnogrodsky) 11.d4 Pd7 of 10… Pbd7 11.d4 Ph5, Harding (voor de link zie edochess hierboven) is door Deep Fritz 7 met 12.dxe5 (t/m 13.b3 staat 365chess.com/game.php?gid=2631578 bij Lipschutz blz. 18) Pb6 13.Pa3? op het verkeerde been gezet, sterker 13.d6! Dxh4 14.e6 wat ook kan ontstaan via 12… Dxh4(!) 13.e6 Pb6 14.d6 en na 14… o-o nog wel iets beter voor Zwart is,

maar 13… o-o(!) van en.wikipedia.org/wiki/Grigory_Helbach 1905 tegen Sjisjkin (door Rice gesponsord en door Tsjigorin gewonnen thematoernooi te St. Petersburg) is sterker of misschien nog sterker 13… Pdf6! 14.Da4+ Ld7!! resp. 14.Pd2 Lxe6!! (de zetten 14… o-o vlak vóór en 14.Da4+ en 14.Pd2 onder het laatste diagram staan niet in de literatuur)