NK, ronde 1.2: gevestigde namen gaan door [update]

In de tweede partij stelden de gevestigde namen orde op zaken. Van Wely had geen grote moeite met Beerdsen, Warmerdam tegen Slagboom werd eveneens overtuigend 2-0. Dezelfde uitslag kwam tot stand bij L’Ami tegen Ten Hertog (geen familie van Robbie Hertoch), maar daar was van serieuze strijd sprake. Van den Doel stond moeilijk tegen Swinkels, maar de laatste wist een verliezend plan te vinden. Tiviakov (tegen De Boer) en Vrolijk (tegen Schoppen) plaatsten zich door zonder veel moeite remise te maken. Ernst moest aan de bak na remise in de eerste partij tegen De Winter, en dat had succes. De enige tiebreak kwam op naam van Sokolov en Burg. Eerstgenoemde won de tweede partij in een beiderzijds niet helemaal foutloos eindspel.

Bij de dames won Keetman ook haar tweede partij van Shendrik na een spannend middenspel. Den Heijer had genoeg aan remise tegen Waardenburg, en meer dan dat heeft er voor de laatste ook niet in gezeten. Otten had moeten winnen na een blunder van Duson, maar de laatste vertoonde veerkracht met de benodigde remise als beloning. De Mie moest het na een slordigheid op een tiebreak tegen Feng aan laten komen, maar daarin won ze tweemaal.

Open kampioenschap

Liam Vrolijk was al na een uur klaar tegen Casper Schoppen. Hij nam geen enkel risico – en Schoppen ook niet echt. Die had bijvoorbeeld op de 16e zet op b2 kunnen nemen:

Dat ziet er link uit met een verzwakte koningsvleugel, maar je hebt een vrije c-pion. Stockfish vindt het speelbaar. Misschien zat Schoppens hoofd meer bij het WK Voetbal.

Ik houd niet alles bij, maar in mijn herinnering speelde Loek van Wely altijd de Najdorf, zelfs als hij er meerdere partijen achtereen mee verloren had. Daar leer je van! Dus als je zoals Thomas Beerdsen met e4 opent, kun je je maar beter goed voorbereiden. Ik weet niet wat er in Giri’s Najdorf Trainer staat, maar ik kan me moeilijk voorstellen dat Beerdsens opzet daar goede cijfers krijgt. Zijn soldaten gingen voorwaarts, maar zijn officieren trokken zich al snel terug. Waar doet me dat aan denken?

Een opmerkelijk moment: in de volgende stelling speelde Beerdsen in eerste instantie volgens Lichess 20.Dd2.

De enige verklaring hiervoor lijkt me dat Beerdsen bij het uitvoeren van 20. Dxd4 de dame even heeft losgelaten op d2… Die arbiters tegenwoordig laten ook maar alles toe!

De bordenjongens van Lichess kwamen er snel achter dat 20.Dxd4 toch echt de gespeelde zet was, wat tot de volgende stelling leidde.

Je hoeft niet echt iets van de Najdorf te begrijpen om te zien dat dit geen acceptabele stelling is voor wit. Na een rustige zet als 22… g6 is het niet duidelijk wat wit nog kan doen. De damevleugel kan niet ontwikkeld worden; de pionnen op g5 en e5 zijn zwak en wits koning staat beroerd. Dat stort vanzelf wel in. Maar van Wely besloot hier om er snel een eind aan te maken met 22… d5? en nu vindt SF het na 23.b3 Pd6 al bijna gelijk staan. Wat had Beerdsen dan moeten doen?

Na 24.Ld2? Pxe4 stond Beerdsen ook nog een pion achter en even later kwam daar nog een stuk bij. Van Wely herhaalde nog een paar keer de zetten, vermoedelijk om zijn tegenstander de situatie duidelijk te maken, en na de 38e zet gaf Beerdsen op.

Hugo ten Hertog leek na de opening tegen Erwin L’Ami in een lastige penning te zitten.

Hij had hier uit kunnen komen met 12… bxc3 13.bxc3 cxd4 14.cxd4 Lb4, maar speelde 12… Le7?! Het kan zijn dat hij het volgende kwaliteitsoffer als voldoende inschatte, want na 13.cxb4 cxb4 14.Pe5 is 14… 0-0 zo goed als gedwongen. 15.Pd7 Dxd4 16.Pb3 Dxb2 ziet er op het eerste gezicht niet zo slecht uit: zwart heeft twee pionnen voor de kwaliteit. Het probleem zit hem in 17.Pxf8 Txf8 18.Tfc1.

Analysediagram

Als het paard wijkt, valt Tc7 twee lopers aan, maar na 18… Dxe2! 19.Txc6 Lxc6 20.Dxc6 Db2 21.Da4 Td8 heeft zwart drie pionnen en een stevige stelling voor het stuk. Maar wit heeft hier beter: 19.Ta2! Dg4 20.Tac2 Pe5 21.Db5! (niet 21.Tc7? Lg5 22.Txb7? Lxc1 23.Pxc1 Tc8 en zwart wint zelfs) 21… La8 22.Tc8 Lc6 23.T8xc6 Pxc6 24.Dxc6 en hier heeft wit voordeel door zijn, in vergelijking met de vorige variant, actievere stukken.

Lastig te berekenen, vandaar dat L’Ami koos voor eerst 17.Ta2 Dc3 18.Pxf8. Dat ziet er beter uit, maar met welke verrassende computerzet had Ten Hertog nu gelijk spel kunnen krijgen?

In plaats daarvan kwam 18… Lxf8? 19.a6 La8 20.Tc1 Df6 21.Tac2 Dd8 en de druk op de c-lijn lijkt dodelijk. Maar hier geeft L’Ami nog een kans. 22.Pa5? geeft een deel van het voordeel weg. Wat had hij moeten doen en wat had Ten Hertog op Pa5 moeten antwoorden?

Echter, na 22… Pe7? 23.Dxb4 Txc2 24.Txc2 Pf5 25.Pb7 was het snel afgelopen.

Twan Burg kreeg van Ivan Sokolov een kwaliteit cadeau, en daar maakte de laatste maar een stukoffer van. Dat had kansloos moeten zijn.

Ook daarna was Burg een beetje slordig, zodat op de 40e zet tot remise werd besloten.

Robin Swinkels kwam met voordeel uit de opening tegen Erik van den Doel.

Gewoon 25.exf4+ Kf8 26.d6 ligt toch wel erg voor de hand; de pion op d6 is een baas. De dreiging is niet altijd sterker dan de uitvoering! 25.Lb4 was de eerste stap naar het verderf en Van de Doel zal met plezier 25… f3 gespeeld hebben. Na 26.Dxf3 a5 kwam de tweede stap, 27.Ld6?! In plaats daarvan heeft wit na 27.Lc3 0-0 28.d6 b4 29.Lxf6 gxf6 30.La4 nog steeds genoeg compensatie voor de pion. Van den Doel speelde  27… Db6 en Swinkels speelde heel consequent 28.Df4?? Zwart is in het voordeel na 28.Lg3 0-0 29.e4 Tae8 met een komende blokkade op e5, maar dat is geen stuk waard. 28… g5! 29.Dg3 Ph5 30.Df3 Dxd6 31.Dxf7+ Kd8 De rokade is nu toch voorkomen, maar na 32.De6 Kc7 stond Swinkels zonder compensatie een stuk achter.

Ik heb ooit gelezen dat twee elkaar dekkende paarden altijd slecht staan – een van de twee is overbodig. Nou zijn er talloze uitzonderingen op dit soort algemene regels, maar elkaar dekkende paarden op de eerste en tweede rij?

12.Pf3-e1 was een nieuwtje van Sipke Ernst in zijn partij tegen Arthur de Winter. Goed, er zijn redenen om zo te spelen: de loper van c1 kan naar d2 of kan terugslaan op f4. Maar om nou twintig zetten lang naar een paard te moeten kijken dat een niet aangevallen pion staat te verdedigen? Korchnoi zei ooit over Hort dat zijn stellingen op een zigeunerkamp leken: het lijkt een complete wanorde, maar er zit een verborgen structuur in. Laat ik het daar maar op houden.

Ernst kwam desalniettemin langzaam in het voordeel, wat hij kwijtraakte… door zijn paard van e1 weg te spelen!

Hij speelde hier 32.Pg2?! waarna het weer gelijk staat. Ook 32.Dxd4 Pxf5 33.Txf5 Dxf5 34.Dxc5 Ta2 zou niet heel bijzonder zijn, volgens de engine. Maar eerst 32.Df4 en pas na 32… Td8 33.Dxd4 geeft groot voordeel; de vorige variant gaat niet op omdat wit na Ta2 nu De3 heeft. Echter, drie zetten later blaast De Winter zijn eigen stelling op: 32… Pxd3 33.Dxd4 Pe5 34.Ta4 35.Tbe1 h6? (35… Pdf7 =) waardoor Ernst met 36.Pg6+ het mooie paard op e5 kon afruilen. Nu was 36… Pxg6 37.fxg6 nog doenlijk geweest (37… Td8 38.Txf6?! Pf5!), maar na 36… Kh7 37.Pxe5 kwam wit snel tot een mataanval.

Sergei Tiviakov had tegen Eelke de Boer genoeg aan remise en kwam met zwart nooit echt in gevaar. Het bord werd leeggeruild en Tiviakov gaat naar ronde 2. Tot slot: Leandro Slagboom kwam er niet aan te pas tegen Max Warnerdam.

De tiebreaks

Slechts één tiebreak: Sokolov tegen Burg. In de eerste partij werden geen fouten gemaakt, en daar heb je als commentator niets aan. In de tweede partij ging het mis in het eindspel voor Burg.

Hij speelde hier 47… Tg6?, waar 47… Kd3 goed genoeg was voor remise. Na 48.Kb5 geeft zwart schaakjes van opzij en met 48.Th3+ Kd4 49.Th2 Kd3 komt wit ook niet verder. Maar dat is niet het hele verhaal. De partij ging verder met 48.Th8 Kd3 49.Tf8? Hier had 49.Th3+ gewonnen: de torenachter de vrijpion en vervolgens naar a2, en de rest is simpel. Burg kwam nu met 49… Th6? en hier had het iets moeilijker te vinden 49… Tg4 remise gemaakt. Vanwege de dreiging 50… e4+ is dit ook een soort schaak van opzij, en wit kan daar niet uit lopen: 50.Kb5 (50. Kb3 Tg5) 50… Tg5+ 51.Kb6 Tg6+ 52.Kb7 Tg7+ 53.Tb8 Tg6! 54.Tf5 Kc4 (ook Tc6 is remise) en met het afdekken van b5 kunnen de zijschaakjes opnieuw beginnen. Dus had wit nu 50.Tf5 moeten spelen, om de koning op b5 te vrijwaren van die hinderlijke schaakjes. Ook deze kans was niet aan Sokolov besteed, die met 50.Tf4? vervolgde. Zoals bekend wint degene die de op één na laatste fout maakt. 50… Th1 had hier remise opgeleverd. Alweer: toren achter de vrijpion! Zwart blijft schaakjes van achteren geven en zet de toren op de tweede rij, en met de pion op a7 en de koning op a8 speelt hij Tb2 Tb7 Txf2, en heeft dan nog gelegenheid de toren tegen de pion te offeren. 50… Tg6 was de laatste fout. Nu zag Sokolov 51.Tf5 wél, en bleek de winst eenvoudig.

De partijen

Tiebreak

Dames

Robin Duson had genoeg aan remise in haar partij tegen Colleen Otten, en dat zou gezien het ratingverschil van 150 punten toch minimaal mogelijk moeten zijn. Maar in de volgende stelling ging ze stevig in de fout.

Een aardige variant om gelijk spel te krijgen is 23… Txe1 24.Txe1 Df2 25.Dd1 a4 26.Te2 axb3! 27.cxb3 Dc5 28.bxc4 Dxc4+ 29.Tc2 De6 met voldoende compensatie voor de pion, Maar 23… Pe3? had moeten verliezen na 24.Dxd7 Ted8 25.Dxd8+ Txd8 26.Txd8+ Dxd8 27.Txe3. Na een paar onnauwkeurigheden raakte Otten echter de pion op h2 kwijt, en vervolgens zag ze niets beters dan maar een stuk voor de opstomende h-pion te geven. De overblijvende stelling was voor geen van beiden te winnen.

Maaike Keetman negeerde een tête-à-tête met de zwarte dame in de volgende stelling.

Na 21 Pxd5  speelde Zhanna Shendrik natuurlijk 21… Dh2+ met het vervolg 22.Kf1 Te8 23.Le3, waar zich een klein addertje onder het gras verborg: 23… Dh1+? 24.Ke2 Dxg2?? 25.Pf6+! Vandaar eerst 23… Kh8 24.Dg4! Goed berekend; zwart moet nu 24… Pe5 25.Df5 Tdd8 spelen,waarna de kansen gelijk zijn. Echter, 24… Tdd8? had onmiddellijk moeten verliezen. Na 25.f4 is de zwarte dame plotseling in grote problemen; er dreigt Kf2 gevolgd door Th1. Shendrik trok aan de noodrem met 25… f5 en had nog succes ook. 26.Df3 Lb8!? 27.Kf2 g5 28.Th1 Txe3 29.Kxe3 gxf4+ 30 Ke2 Dg3 is hopeloos, maar Keetman nam genoegen met een klein hapje in plaats van een volledige maaltijd met 26.Dxf5? Tf8. Nu bleef het spannend na 27.Dg5 h6 28.Dh4.

Het is duidelijk dat zwart voldoende taktische mogelijkheden moet hebben om haar dame niet alleen te redden, maar ook om haar weer aan het werk te ztten. Maar hoe? 28… Lb8 29.Kf2? Txd5! 30.Txd5 Lxf4 wint, maar 29.Df2 La7! 30.Lxa7 Txd5 31.Le3 Pe7 is onduidelijk. Een andere mogelijkheid is 28… Tde8 29.Lg1 Dh1 30.Dg3 Lxf4 31.Pxf4 Te4 32.Td2 Texf4+ 33.Ke2! T4f5! 34.Te1! Tg5 35.Lb6 Txg3 36.Txh1 Txg2+ en het staat gelijk. Ik heb hier maar geen opgave van gemaakt… Het gespeelde 28… Pe5? ziet er ook getruct uit, maar blijkt niet goed. Het antwoord, 29.Kf2, is dat ook niet. Beter was 29.Lg1 Dh1 30.Dg3 en wit gaat de dames ruilen met Dh2. Nu had zwart zich kunnen redden met 29… Lb8 (weer met de bedoeling 30… La7 31.Lxa7 Txd5) 30.c4 (30.Th1 Pd3+ 31.Kf3 Pe5+) 30… Tde8 (30… Pxc4? 31.Th1) 31.Dg3 Dxg3+ 32.Kxg3 Pxc4 en zwart heeft waarschijnlijk genoeg activiteit voor de pion. Shendrik speelde 29… Pg6? 30.Dg3 Dxg3+ 32.Kxg3 en Keetman had met twee pionnen meer geen moeite met het winnen van het eindspel.

Mariska de Mie kwam met zwart met voordeel uit de opening tegen Elysia Feng, maar raakte dat weer kwijt door in de volgende stelling 19… Td4? te spelen.

Dat dreigt wel iets,maar gewoon ontwikkelen met 19… Lc5 dreigt óók wat. Na 20.0-0 0-0 en nu bijvoorbeeld 21.Lc4 Lxe3 22.Txb4 Lc5 23,Ta4 e4 doet wits stelling pijn aan de ogen, ik neem aan zelfs voor Sipke Ernst. Nu verzandde de partij na 20.b3 Pxd3+ 21.cxd3 Txa4 22.Dxa4 in een remise-eindspel.

Marlinde Waardenburg speelde met zwart tegen Rolinde den Heijer een ingewikkelde variant van de Aljechin. Dat ging van beide kanten niet perfect, maar Waardenburg had in de volgende stelling gelijk spel kunnen afdwingen. Hoe, en waarom was 22… bxc5 fout?

Daarna bleef het nog ingewikkeld genoeg en had de zwartspeelster nog kansen op remise, maar nooit meer dan dat. Dat was echter niet genoeg om door te gaan. Nog steeds in een veel betere stelling nam Den Heier op de 41e zet remise aan.

De tiebreaks

Ook bij de dames één tiebreak: Feng bleek geen vluggeraar, en er is geen reden om iets van de partijen te laten zien: 2-0 voor De Mie.

De partijen

Tiebreak