In memoriam Renzo Verwer

Lang geleden kreeg ik zomaar een e-mail binnen van een voor mij volslagen onbekende figuur, ene Renzo, die me zijn boekje over Bobby Fischer wilde opsturen… oh ja ‘en hij had een blog’. Iets waarmee hij steevast eindigde in elke mail om zijn semi-journalistieke kant te benadrukken. Dit was het begin van een lange vriendschap.

Renzo werkte in een boekwinkel, was belezen en vertelde me soms dat hij wéér zich had voorgenomen om te stoppen met nieuws volgen om zich af te sluiten van ellende in de wereld. Dit lukte echter nooit. Om de paar weken kreeg ik een mail binnen waarin Renzo zijn kijk op het wereldgebeuren gaf. Vaak met daarbij een link naar zijn blog, of beter gezegd blogje. Zijn blog kenmerkte zich door meestal kortbondig zijn visie te beschrijven.

Ik had een paar keer zonder het Renzo te vragen hem toegevoegd aan de beruchte Schaak Schorem-Whatsappgroep waar in een paar honderd appjes per dag schakers het wel en wee in de (schaak)wereld doornemen. “Te veel, te vaag, te langdradig”, was Renzo’s antwoord om hierop te vertrekken.

Renzo hield van persoonlijk contact, niet van groepen. Wel gaf Renzo in persoonlijk contact posities aan van anderen om hierop te reflecteren. “Jaap, wist je dat Erik van den Doel dit erover zegt? En dat Karel van der Weide dat denkt? Hoe zie jij het Jaap?”

De namen genoemd zijn grootmeesters, iets waar Renzo in de loop der jaren vaak op terug kwam. Dat je grootmeester kunt zijn, iets wat voor ons huisschakers iets heel bijzonders is, maar waar geen vrouw op afkomt en waar het moeilijk mee is om aan schaakcenten te komen. Dat fascineerde Renzo.

“Renzo is een coole gast!”, dat schreef GM Erik van den Doel, nadat ik op het Utrecht Schaakforum gevraag had wie in Godsnaam Renzo Verwer is die mij zijn Fischer-boekje wil opsturen. Ik nam het boekje aan waarna een levendige correspondentie ontstond.

Renzo mailde dat hij bij me in de buurt zou komen. Hij wilde al jaren het huis van Jan Timman in Arnhem gaan bezichtigen. Echt iets voor Renzo, van een afstandje iets observeren en er dan over nadenken. Dat klinkt wat apart, maar ik vond het wel humor om mee te gaan.

We gingen eerst naar een onbeperkt buffet waar we er de sport van maakten om ons geld er eens goed uit te gaan eten en drinken. Wij door naar het adres van Timman die in een winkelstraat een bovenwoning had. Een simpele deur naast de winkel op de begane grond was het entree tot het domein Timman. In tv-documentaires zag ik later dat er flink wat trappen te beklimmen waren.

Wij staan daar naar boven te turen. Niks, geen actie. Ik vond het maar saai. Dus ik zeg na 12 bier op: “Ik ga gewoon aanbellen, want ik heb zin in een borrel met Jan.” Renzo wilde daar niets van weten en trachtte mij tegen te houden. Dit werd een worsteling waar ik zo misselijk door werd dat de inhoud van het onbeperkt buffet samen met 12 bier op de voordeur van Timman belandde! Zoals elke goed burger kozen we snel het hazenpad. 😉

In latere jaren kwam ik Timman nog wel tegen: in de winkelstraat, in de Albert Heyn, in een simultaan en zelfs in de trein. Sterker nog, bij het beroemde vistoernooi van En Passant werd ik ingedeeld tegen Timman! Ik heb maar niet gevraagd naar die ene keer dat hij zijn voordeur wilde dichttrekken en toen… u snapt het wel.

“Je zwijgt als het graf!” zei Renzo, “ook niet op het Utrechtschaakforum zetten!” Nu Jan en Renzo niet meer bij ons zijn is het tijd dat ik het boetekleed aantrek en me publiekelijk verontschuldig voor dit debacle. Ze zeggen weleens ‘achteraf dan lachen we erom’. Het is nu een geinige anekdote geworden.

Vrijdag sprak ik Renzo nog. Hij zat met wat dingen. Ik probeerde hem nog perspectief te laten zien en ook snel weer een afspraak te maken. Renzo zei dat hij een afspraak mentaal niet aan kon. Zo ging het al jaren. Tijdje niet, dan weer wel. Ik ben blij dat Karel van der Weide me nog liet weten dat Renzo op zaterdag aan Karel liet weten het gesprek met mij op vrijdag te waarderen. Zo was Renzo, nooit vrienden samenbrengen in een groep, maar los praten met vrienden over vrienden. Drukte was niets voor Renzo.

Als ik in Amsterdam musea ging bezoeken ging ik altijd langs de boekwinkel van Renzo. Effe bijpraten. Een boekwinkel aan het einde van De Wallen. Een plek waar je geen boekwinkel zou verwachten, maar die zat er al 140 jaar. Renzo moest niks van De Wallen hebben. Het was toeval. Ik had hem wel gepolst om lol te gaan trappen op De Wallen, maar dat was niet aan hem besteed. Had misschien ook wel met het voordeurincident te maken. 😉

Renzo was eigenlijk een keurige, nette man. Wat hij zag in zo’n discutabel randfiguur als ik, was zijn verwondering over hoe zoiets tot stand komt. Vooral hoe anderen in de pers de figuur ‘Terror Jaap’ bespraken, terwijl ik in het echt eigenlijk heel anders was. Renzo besprak met mij ook eens het fenomeen ‘de familie Tokkie’, hoe zoiets kan ontwikkelen in Nederland. Maar ook bijvoorbeeld hoe de beveiliging van Geert Wilders zou werken of zijn irritatie hoe domme politici die belastinggeld verspillen met onzin toch verkozen kunnen worden.

Renzo Verwer verwonderde zich over de wereld, maar kon uiteindelijk de wonderen in de wereld niet meer aan. We gaan Renzo missen.

nic
dgt

Klik hier voor de puzzel

5 Reacties

  1. Avatar
    Caesar64 29 oktober 2026

    Knappe beschrijving van Renzo, Jaap! Je hebt schrijftalent.

  2. Avatar
    Benno de Jongh 29 oktober 2026

    Mooi en herkenbaar, Jaap.

    Ter info: de uitvaart van Renzo vindt in kleine kring plaats. Voor degenen die behoefte hebben aan een samenzijn ter nagedachtenis aan Renzo: we denken erover om binnenkort eens bij elkaar te komen in de Laurierboom, vanzelfsprekend ook met mensen die Renzo op een andere manier kenden dan via het schaken.

    Ik weet nog niet of ik dat zelf ga organiseren, ik zit op enige afstand in Groningen. Ideeën hierover zijn welkom.

  3. Avatar
    Joris van Vuure 29 oktober 2026

    Met Renzo had ik zeker wekelijks contact. We spraken over kunst, literatuur, AI, schaken en allerlei andere bijzaken. Ondanks veel uitwisseling bleef er een zekere afstand.
    Soms stuurde Renzo tien verschillende mensen hetzelfde appbericht. Afhankelijk van de antwoorden kon hij dan tegelijkertijd meerdere gesprekken voeren over hetzelfde onderwerp. Een eenling met behoefte aan contact en erkenning, zoals bijna iedereen, maar toch meer eenling dan anderen.
    Hij schreef over zaken die hem bezighielden: schaken, relaties, menselijke tekortkomingen en diversiteitsbeleid. Aan dat laatste had hij een gruwelijke hekel.
    Renzo combineerde schijnbaar de hunkering naar een burgerlijk leven met de wens om volkomen autonoom te zijn. Een tamelijk onmogelijke positie in onze systeemwereld. In een relatie ben je nooit helemaal vrij en zonder vrouw heeft het leven geen zin. Daar waren we het wel over eens, verder zaten we er iets anders in.
    Mijn indruk was dat de vrijheid voor Renzo uiteindelijk altijd zwaarder woog. Zijn pogingen om zichzelf bij de hand te nemen leken steeds geforceerder en het vinden van verlichting steeds moeilijker. Hij hield zich staande met stopwoordjes als ‘geintje’, ‘gebbetje’ of simpelweg ‘ludiek’. Humor als relativering, misschien ook als bescherming.
    Wat er uiteindelijk in hem omging, weet ik niet. Maar kennelijk was de hoop hem ontvallen.
    Een treurig einde. Ik zal onze gesprekken missen. De schaakwereld verliest een eigenzinnige, nieuwsgierige en bijzondere man.

  4. Avatar
    Dee Dee 29 oktober 2026

    Ik las de bijdragen van Renzo Verwer altijd graag, hij had een fijne schrijfstijl. Een tijdje geleden was hij op Java en schreef hij op zijn Blog over alledaagse dingen als het verkeer aldaar en zo. Ik reageerde er op en wees hem op een bepaalde straat in Jakarta waar op straat ook geschaakt werd. Ik raakte daardoor met hem aan de mail. Over Indonesië. Over boeken over Indonesië. Multatuli.
    Ik heb Renzo nooit in levende lijve ontmoet, maar vind het echt wel triest.
    Sterkte voor vrienden en familie.

  5. Avatar
    NorbertHarmanus 04 november 2026

    Treurig nieuws. Naar aanleiding van gemeentelijke dwaling (plaatsen van Oracs voor ons Haagse Schaakhuis), nam Renzo contact met mij op omdat hij een weekendje in Den Haag was. Ik kende hem nog niet, maar stelde een lunch voor (men moet toch eten). Tijdens de lunch hadden we een interessant gesprek over van alles en nog wat. Een paar maanden later hadden we nog contact toen hij op vakantie was in Indonesië (mei 2006).
    https://renzoverwer.wordpress.com/2026/06/07/drie-erge-dingen-aan-java/

    Laatste contact ging over de GothamChess Tour van afgelopen weekend. Hij vreesde dat Levy gezien zijn achtergrond gecancelled zou worden in het woke 020. Gelukkig is dat niet gebeurd.

    Jammer dat hij er niet meer is. Een sympathieke, interessante man is heengegaan. Rust in vrede.

Alleen geregistreerde gebruikers kunnen een reactie achterlaten.