Carlsen helemaal ontketend! Giri nog altijd op 50%

2016_Bilbao_embleem

In Bilbao is er een speler die de show steelt: Magnus Carlsen. Kennelijk heeft de nederlaag in de eerste ronde tegen Hikaru Nakamura ongekende krachten in hem losgemaakt. De Amerikaan stond te boek als ‘Carlsen’s vaste klant’. Dat wil zeggen dat de Noor vrijwel altijd van hem won, ongeacht hoe het stond. Als ik goed geteld heb, stond het 14-0 in het voordeel voor Carlsen in partijen met het klassieke speeltempo. In rapid en blitz gaf de onderlinge score een andere aanblik. Maar nu Nakamura het gewaagd had om Carlsen een pak rammel te verkopen, is de wereldkampioen helemaal ontketend. Nadat hij in de tweede ronde al had afgerekend met Yi Wei .. ging het schaakpubliek er voor de derde ronde eens goed voor zitten. Want vrijdag stond de onderlinge confrontatie met zijn uitdager voor de wereldtitel (later dit jaar) op het spel. Hoe zou de wereldkampioen zijn rivaal bestrijden?

Achteraf kunnen we stellen: met open vizier! Want Sergey Karjakin, die toch bekend staat als een solide en bijzonder taaie verdediger werd in het vroege middenspel helemaal zoek gespeeld. Carlsen bouwde snel aan een aanval tegen de zwarte koning en op de 35ste zet, toen zich reeds donkere wolken boven de zwarte koning hadden samengepakt, ging de Rus stevig de fout in. De Noor was er als de kippen bij om drie zware stukken op de zojuist geopende g-lijn te zetten en tegen zulk geweld was Karjakin niet opgewassen. Op zet 40 moest hij capituleren.

2016foto_03Bilbao_Carlsen-Karjakin

Voor de partij kon Karjakin nog lachen. Dat verging hem naarmate de partij vorderde… De verbeten blik op het gezicht van de wereldkampioen is duidelijk zichtbaar.

Lees meer >

Bilbao: Carlsen verliest en wint daarna weer!

In het Spaanse Bilbao is gisteren een prestigieuze zeskamp van start gegaan. We stellen de zes deelnemers even aan u voor:

 2016foto_Bilbaopresentatie1

 Heeft u ze nog niet helemaal herkend? Nog maar een tweede poging wagen:

 2016foto_Bilbaopresentatie2

Lees meer >

Alekseev blikvanger bij 6e Science Park Open in Amsterdam

Afgelopen zaterdag is in Amsterdam het zesde Science Park Schaaktoernooi begonnen. Dit evenement, dat in de volksmond bekend staat als het Spa Open (genoemd naar de sponsor van het eerste uur), kreeg dit jaar, naast Science Park, financiële hulp van ARCNL, UvA, Matrix en de Stichting Science & Business.

Daardoor kon er een sterker deelnemersveld op de been gebracht worden, waarbij de sterke Russische grootmeester Evgeny Alekseev een blikvanger is.

2016spa_foto_alekseev

De Russische grootmeester Evgeny Alekseev (foto Lennart Ootes)

In 2006 werd hij nog Russisch Kampioen door zijn landgenoot Jakovenko in een barrage te verslaan. Alekseev (2626) zal in Amsterdam voornamelijk concurrentie ondervinden van de Duitser met Russische naam, Vitaly Kunin (2592), Erik van den Doel (2568) en de Rus Stanislav Novikov (2528). Andere grootmeesters zijn de Koreaan Alexey Kim (2458) en de Nederlander Harmen Jonkman (2421). Verder zal een drietal Nederlandse meesters (Li Riemersma, Manuel Bosboom en Albert Blees) proberen om zand in de wielen van de favorieten te rijden.

Van Manuel Bosboom kan altijd vuurwerk verwacht worden. Ook in het begin van dit toernooi leverde hij al een partij af die er wezen mocht (zie de analyses in het analyseblok).

2016spa_foto_bosboom

 

 

 

Vooralsnog hebben de drie Elofavorieten geen fout gemaakt en hebben zij na drie ronden nog 100%. Zij hebben gezelschap gekregen van de Amsterdammer Arno Bezemer (2278), die er in de derde ronde in slaagde grootmeester Jonkman te overmeesteren. Op een halfje achterstand zien we een achttal achtervolgers, waaronder Van den Doel, Riemersma en de jonge talenten Hing Ting Lai, Lucas van Foreest en Joris Kokje.

 

Lees meer >

Schaakgeschiedenis in vogelvlucht 10: Aaron Nimzowitsch

afbeelding-gesch00-logo2

Omdat het schaakspel een eeuwenoud spel is, dat naar schatting al 3000 jaar oud is, lijkt het ons gepast om een serie korte artikelen te presenteren, waarin we de schaakgeschiedenis voor het voetlicht willen brengen. In de vorige aflevering hebben we het gehad over Siegbert Tarrasch. Wie Tarrasch zegt, zegt onmiddellijk Aaron Nimzowitsch (1886 – 1935).

 

Oorspronkelijk geboren in Riga, bewees hij reeds op jonge leeftijd een begaafd schaker te zijn. Omdat hij graag naar de universiteit ging, kwam hij naar Duitsland, waar hij rechten ging studeren. Nimzowitsch bleek een rebel van de zuiverste soort te zijn. Hij zette zich af tegen de gevestigde orde,  vooral tegen de klassieke stijl waarvan hij Tarrasch als de personificatie zag. Tegen het dogmatische dat Tarrasch voorstond, zette Nimzowitsch zich fel af.

afbeelding-gesch10a-nimzowitsch

 

Aanvankelijk kon de voormalige Let zijn revolutionaire ideeën niet kwijt. Zijn debuut maakte hij in 1904 in het Coburger reservetoernooi, maar hij moest tot 1910 wachten op zijn eerste grote succes. Dat was in Hamburg, waar hij derde werd achter Schlechter en Duras, maar vóór Spielmann, Marshall en de latere wereldkampioen Aljechin. Vooral zijn stijl baarde enorm opzien, want deze weersprak toen de algemeen als correct beschouwde principes van het positiespel. Zijn collega’s keken soms vol afgrijzen naar zijn bizarre ideeën die pas veel later erkenning zouden krijgen.

Het kwam er eigenlijk op neer dat Nimzowitsch een verfrissende en oorspronkelijke kijk op het spel had, die wel degelijk gebaseerd was op de leer van Steinitz. Nimzowitsch wilde echter laten zien dat de leer van de grondlegger van het positiespel veel verder ging in de moderne strategie en veel gecompliceerder was geworden dan de dogmatici aangaven. Zo ontwikkelde hij een theorie over het ‘überdecken’ van een sterk punt in de eigen stelling. In de volgende fragment en partij worden zijn ideeën hierover geïllustreerd.

Lees meer >

Begrijp wat u doet: Tabiya’s

logo_begrijpwatudoet

Het bestuderen van openingen wordt in Nederland volop gedaan. Zeker in deze tijd, waarop informatie voor het grijpen ligt, is het niet moeilijk om veel tijd te besteden aan het opzetten van een ope­nings­re­pertoire. Als een partij verloren gaat, is het eenvoudig om de opening daarvan de schuld te ge­ven. Toch levert deze tijdsbesteding in veel gevallen m.i. weinig rendement op. Varianten naspelen uit boeken (of uit het hoofd leren) is geen garantie voor succes. Als de tegenstander afwijkt, moet er ineens geschaakt worden…

 

In zijn boek Queen Indian Defense, Kasparovsystem (uit 1991) wijst grootmeester Mikhail Gurevich ons de weg.

47foto_queensindian

Hij laat zien hoe hij zelf (als voormalig Sovjet-Unie-grootmeester) een opening bestudeerde. Voordat concrete varianten aan bod komen, wil hij eerst weten wat er in het middenspel aan de hand is. Eerst moet er begrip worden gekweekt. Gurevich geeft aan dat van elke karak­te­ri­s­tie­ke stelling de plannen moeten worden geïnventariseerd. Deze worden bekeken aan de hand van ‘model­­partijen’. In feite is hij op zoek naar strategische concepten die een speler kunnen helpen om zijn begrip te vergroten. Kennis van middenspelstructuren is de opmaat voor goede openingszetten. Gurevich hanteert het Arabische woord ‘Tabiya’ dat letterlijk ‘normale manier’ betekent. Ik heb op het internet de nodige ‘vertalingen of betekenissen’ van dit woord gevonden, maar als ik Gurevich goed lees, begrijp ik dat hij een bepaalde variant kenschetst door een typische pionnenstructuur. Hij splitst varianten niet uit, zoals veel openingsboeken gedaan wordt, uit een soort boom, maar selecteert ze op hun kenmerkende pionnenstructuur. Niet elke opening leent zich hier goed voor, maar vooral bij de strategische openingen, werkt dit heel verhelderend! Omdat we net een trilogie over het Dame-Indisch hebben afgerond, ligt het voor de hand om deze werkwijze toe te passen op deze opening. Voor het gemak heb ik de verschillende tabiya’s een naampje gegeven.

1. d4 Pf6 2. c4 e6 3. Pf3 b6 4. a3

Lees meer >

Gespot 80: Van 1. e4 naar 1. d4 en andersom; verstandig?

Gespot_embleem

Bij het grasduinen in schaakboeken, het doorbladeren van schaaktijdschriften, het surfen op het internet, het bekijken van schaakfilmpjes valt het oog wel eens op interessante stellingen, bijzondere voorvallen, geniale zetten en grappige blunders. In deze rubriek wil ik u die graag voorleggen.

Bent u ook iets tegengekomen? Laat het ons weten.

 

Al decennia lang zijn we in staat om ons met de computer voor te bereiden op tegenstanders. Dit wordt in Nederlandse kringen het ‘pluggen’ genoemd. Als we met zwart tegen iemand moeten, leert een korte blik in een schaakdatabase ons vaak snel of we tegen een ‘1. e4-speler’ of een ‘1. d4-speler’ moeten spelen. Uiteraard zijn er ook mensen die ook andere openingen spelen, maar op clubniveau komen deze openingszetten het meest voor. Dat op topniveau de laatste jaren ook 1. c4 en 1. Pf3 in populariteit winnen, heeft met andere factoren te maken. Maar ook daar zien we de van oudsher populaire openingszetten terugkomen.

Als we ons gemakshalve even beperken tot de 1. e4 en de 1. d4 -categorieën kunnen we veelal stellen dat het om spelers gaan met totaal andere speelstijl. Eerstgenoemde zijn meestal de wat agressiever ingestelde spelers. Dat moet ook wel als je tegen het Siciliaans iets voor elkaar wilt krijgen. Het is een beetje kort door de bocht, maar de meeste 1. e4-spelers gaan graag op de koning af… De 1. d4-speler kiest meestal voor de meer strategische aanpak.

SONY DSC

GM David Smerdon (foto Lennart Ootes)

Het bestrijden van beide type spelers vergt een heel andere aanpak. In het populaire Open toernooi te Hoogeveen 2007 kreeg ik tweemaal iets merkwaardigs voor mijn kiezen. In de vierde ronde was de Zweedse grootmeester Tiger Hillarp Person mijn tegenstander. In de database zag ik dat hij een groot strateeg was en vooral met 1. d4 opende. Maar ik was gewaarschuwd, maar tegen mijn vriendin Petra Schuurman was hij eerder in hetzelfde toernooi met 1. e4 begonnen.

In de negende en laatste ronde had ik zwart tegen de Australische GM (toen nog IM) David Smerdon. Een typische 1. e4-speler, zoals ik in mijn voorbereiding constateerde. Wat schetst mijn verbazing toen ik aan het bord verscheen en ik plotseling de dubbele zet van de damepion zag worden uitgevoerd.

 

In het eerste geval dacht ik Hillarp Person te kunnen verrassen door hem niet mijn gebruikelijke Caro Kann voor te schotelen, maar te kiezen voor de Siciliaanse Scheveninger. Hij antwoordde met de scherpe Engelse Aanval, waar ik een globaal idee van Loek van Wely (met … Tb8) in de praktijk probeerde te brengen.

13…Tb8!?

Lees meer >

Carlsen blijft iedereen de baas

Het blitztoernooi in Leuven leverde, vooral op de eerste dag, een ware slachting op. Niemand bleef ongeslagen. En het verschil tussen de nummer één, Levon Aronian, met de nummer laatst, Anish Giri, was slechts 2½ punt. Aronian finishte zondag met slechts 5½ punt op de ongedeeld eerste plaats. De Armeniër verloor weliswaar van Vladimir Kramnik, maar boekte overwinningen op Wesley So, Veselin Topalov en Fabiano Caruana.

 

2016leuven_foto_so-carlsen    2016leuven_foto_blitz_carlsen-topalov

Het kwartet spelers met een halfje minder bestond uit Magnus Carlsen, Vladimir Kramnik, Hikaru Nakamura en Wesley So. Op Nakamura na, kregen al deze vier spelers meer dan eenmaal een nul te slikken. Helaas eindigde onze landgenoot op de laatste plaats.

De tabel na het eerste dagje blitzen zag er zo uit:

Lees meer >

Carlsen haalt Anand terug

Het circus van de van de Grand Tour is vanuit Parijs verplaatst naar het Belgische Leuven. Gisteren en vandaag werd weer een rapidtoernooi afgewerkt. Voor zondag en maandag staat er wederom een snelschaaktoernooi gepland. De organisatoren in Leuven hebben hun uiterste best gedaan om dit toernooi, dat werd aangekondigd als het allersterkste dat ooit in België werd gehouden, goed neer te zetten. Natuurlijk wordt een belangrijk deel van de covering van het toernooi door Chess24.com geleverd. En die organisatie doet een beroep op de Amerikaanse commentaargenieën die we kennen uit de Sinquefield Cup.

2016leuven_foto_nakamura-giri

Lees meer >

Juweeltjes 6: Ivanchuk – Shirov

juweeltjes_embleem

 

 

In deze rubriek nodigen we de bezoeker van Schaaksite graag uit om te genieten van de meest schitterende prestaties op het schaakbord, door alle eeuwen heen. De reden waarom voetballiefhebbers in vervoering raken als zij acties zien van Messi of Ronaldo moet bij ons schakers dezelfde zijn als wij de partijen naspelen die we hier willen tonen. En aarzelt u vooral niet om uw keus ook kenbaar te maken!

 

06foto_ivanchuk

Vassily Ivanchuk (foto Frans Peeters)

 

Twee spelers die tot de verbeelding spreken, zijn Vassily Ivanchuk en Alexei Shirov. De onderlinge confrontatie zijn vaak ook een lust voor het oog omdat beide hun partijen met open vizier, meestal compromisloos, ingaan. De Oekraïner staat bekend om zijn geniale momenten, De Let werd de opvolger genoemd van Mikhail Tal, de Tovenaar van Riga. Omdat Shirov ook uit Riga komt, waren er mensen die hem deze bijnaam ook gaven. Beide spelers staan ook bekend als uitstekende blindspelers. Omdat ze tijdens een normale partij heel diep kunnen rekenen, kijken ze liever niet naar de stukken op het bord. Ivanchuk heeft dan de gewoonte om de zaal in te kijken, Shirov kijkt naar het plafond. Dat levert kolderieke taferelen op als ze tegenover zitten.

06foto_shirov

Alexei Shirov (foto Jos Sutmuller)

De een kijkt met een wazige blik de zaal in, de andere zit volkomen versuft naar het plafond te kijken… Helaas heb ik geen foto’s kunnen vinden waarin deze merkwaardige houding te zien valt.

Een partij, die nota bene in ons land werd gespeeld, is de hele wereld overgegaan. Want de vondst van Ivanchuk op de 19de zet is bijna krankzinnig te noemen. Hij offert pardoes zijn dame waarbij het aanvankelijk onduidelijk is wat hij ervoor terugkrijgt. Het verhaal doet de ronde dat het Nederlandse publiek op de banken stond, toen zij dit voor hun ogen zagen gebeuren. Was dit niet té geniaal, zou Ivanchuk zijn hand niet overspeeld hebben? Had hij zich niet laten leiden door een luchtspiegeling?

 

Lees meer >

Nakumura wint het Rapid in Parijs

Parallel aan de openingswedstrijd van het EK-voetbal tussen Frankrijk en Roemenië is in Parijs geschaakt in het kader van de ‘Grand Chess Tour’. Er werden op donderdag 9 en vrijdag 10 juni  9 ronden rapid afgewerkt door de sterkste schakers ter wereld. Behalve wereldkampioen Magnus Carlsen is ook onze landgenoot Anish Giri van de partij.

 

2016parijs_foto_overzicht

 

De rapidtienkamp werd gewonnen door de Amerikaan Hikaru Nakamura. Hij bleef Carlsen een half puntje voor (volgens de normale telling). Dat had voor een deel ook te maken met het feit dat Carlsen al in de eerste ronde verloor op tijd verloor van Wesley So. Hij stond op dat moment totaal op winst.

Carlsen, Magnus – So, Wesley

In deze gewonnen stelling ging Carlsen door zijn vlag.

0-1

Lees meer >