Johan Hut – Pagina 38

Rijke Groningse schaakgeschiedenis

26 december 2013 19:34 Johan Hut 0

Het is vijftig jaar geleden dat in Groningen het eerste internationale schaaktoernooi in de kerstvakantie werd gehouden. Althans, dat denken ze in Groningen en op hun toernooisite staat dat we nu het 51e toernooi spelen. Dan heb ik een verrassing: het is 51 jaar geleden en we spelen nu het 52e toernooi.

Evengoed voldoende aanleiding terug te kijken op de rijke geschiedenis van deze schaakstad, waarin ook de eregasten Anatoli Karpov en Jan Timman een rol spelen. Dat doe ik door enkele hoofdstukken uit de Canon nog eens op een rijtje te zetten.

Het eerste toernooi was in 1963, dan is het in 2013 toch het 51e toernooi? Nee, want in 1963 werd gespeeld van 2 tot 11 januari. Later vingen de toernooien voor de jaarwisseling aan. Het toernooi van 1987 werd uiteraard (correct) het 25e toernooi genoemd, maar werd gespeeld rond de jaarwisseling 1986/87. Dan moet je het toernooi van 1963 voor de telling eigenlijk 1962/63 noemen en dan is 2013/14 dus het 52e toernooi.

Lees meer >

Amsterdam vergeet Dimitri Reinderman

18 december 2013 21:39 Johan Hut 11

Het moet niet gekker worden. Eerder dit jaar kozen Jeroen Bosch en Vladimir Chuchelov ervoor om Dimitri Reinderman, kampioen van Nederland, niet op te nemen in het Nederlandse team. Hij werd gepasseerd door een jongeman die op het NK onder hem was geëindigd. Kan het erger? Ja, het kan veel erger. De ambtenaren van de gemeente Amsterdam, afdeling Topsport, weten helemaal niet van het bestaan van Dimitri, laat staan van zijn glorieuze prestatie. Bij de huldiging van Amsterdams grote zonen en dochters, de sportkampioenen, zat Dimitri gewoon thuis op de bank. Niet uitgenodigd.

Een dag voordat Epke Zonderland en Marianne Vos werden uitgeroepen tot Nederlands sportman en sportvrouw van het jaar, hield de gemeente Amsterdam haar eigen Topsportgala. Een onderdeel was de huldiging door Burgemeester en Wethouders van alle (dus niet) Amsterdammers die in 2013 Nederlands, Europees of Wereldkampioen waren geworden.

(Dimitri Reinderman in 2013 in Vlissingen. Foto: Harry Gielen.)

Dimitri Reinderman vernam het achteraf en vroeg de gemeente per mail om opheldering. “Geldt schaken in Amsterdam niet als sport of is men mij vergeten uit te nodigen?”

Al snel kreeg hij een antwoord

Lees meer >

LSG enige rivaal van En Passant?

12 december 2013 20:05 Johan Hut 0

LSG lijkt de enige ploeg waarvan En Passant heeft te vrezen, Sopsweps’29 won verrassend van Wageningen, Soest (wie?) staat bovenaan in de 1e klasse A, Jan Timman won deze keer wel van Marcel Peek en heeft 3 uit 3 en met Charlois Europoort gaat het heel goed. Hier een overzicht in vogelvlucht van de derde ronde van de KNSB-competitie.

Meesterklasse

De kampioen van 2013 won met 6,5-3,5 van zijn voorganger. Oftewel: En Passant won in het diepe zuiden van Voerendaal. De Limburgers hadden eerder van HMC Calder verloren en ik verwacht dat ze – vanwege dit zware programma tot nu toe – een stuk hoger zullen eindigen dan de huidige achtste plaats. Dat geldt ook voor HMC, dat ondanks die overwinning nu negende staat. De Brabanders verloren deze keer namelijk met 7-3 van LSG. De Leidse ploeg, die nog op honderd procent staat, lijkt de enige ploeg te zijn die En Passant van titelprolongatie kan afhouden.

Lees meer >

Onbekende tekening Jan Timman opgedoken

10 december 2013 16:22 Johan Hut 0

Heel soms duikt er een onbekend schilderij op van Rembrandt of Vincent van Gogh. Dat is dan de opening van het achtuurjournaal. Het gevoel dat kunstliefhebbers daarbij hebben is te vergelijken met het gevoel dat ik had toen ik onderstaande tekening onder ogen kreeg. Geen twijfel mogelijk, het is een echte Dik Bruynesteyn. De tekening stamt uit 1969 en de afgebeelde schaker is natuurlijk Jan Timman, zeventien jaar oud.

Karikaturisten kijken naar opvallende uiterlijkheden en vergroten die uit. In dit geval is de tekenaar duidelijk getroffen door het lange haar en de dromerige blik. De redactie van Schaaksite kreeg toestemming deze tekening te plaatsen van de samenstellers van het monumentale boek Dik Tevreden. Het bijzondere van deze tekening is, dat die niet in het boek staat.

Lees meer >

Lex Jongsma, schaker tot de laatste snik

6 december 2013 21:29 Johan Hut 4

“Teneinde ordening in de overvloed na te streven stel ik u, nu ik voor de eerste maal – gegroet lezer! – uw aandacht vraag voor iets dat uit moet groeien tot een net zo echte schaakrubriek als de onvergetelijke Carel van den Berg zo lang voor u gewend was te verzorgen, een aantal zaken – bij wijze van onverbindend programma – voor.”

Dit citaat komt uit de allereerste schaakrubriek van Lex Jongsma in de Telegraaf, in 1971. Het is niet de moeilijkste zin uit zijn repertoire. In een typische Jongsma-zin buitelen bijzinnen en mededelingen tussen haakjes of streepjes over elkaar heen, maar de lezer heeft één zekerheid: ooit zal de hoofdzin met een punt worden afgesloten. Op weg naar die punt passeren heel wat wonderlijke vergelijkingen en anekdotische mededelingen de revue. Zo omschreef hij in die eerste rubriek schaakjournalisten als ‘grijnzende parasieten aan de reling van de arena’.

Lex Jongsma in een karakteristieke houding: praten. Hier tijdens een prijsuitreiking, Hoogeveen 1998, met Jan Timman als luisteraar.

Lex Jongsma, die dinsdag op 75-jarige leeftijd overleed, was in de schaakwereld schrijver, commentator en, in de jaren zestig, topschaker. Ambassadeur van de schaaksport, schreef de Telegraaf bij zijn afscheid van die krant. Buiten de schaakwereld was hij fiscaal jurist, druivenplukker en wijnkenner, kerkorganist en -zanger en, volgens diezelfde krant, levenskunstenaar.

Lees meer >

Grootste Elo-winst voor Ivan Sokolov en Anne Haast

5 december 2013 20:14 Johan Hut 0

Ivan Sokolov won 21 Elo-punten en Robin van Kampen verloor er 17. Verder veranderde er in november nauwelijks iets in de Nederlandse top tien. Bij de vrouwen verloor Lisa Schut 20 punten, maar Anne Haast won er maar liefst 37.

Nederland staat per 1 december negende op de wereldranglijst van de FIDE, die wordt bepaald door de gemiddelde ratings van de eerste tien spelers. De volgorde van de tien sterkste Nederlanders is in november nauwelijks gewijzigd.

Ivan Sokolov tijdens het Europees kampioenschap

Anish Giri, Loek van Wely en Sergei Tiviakov wonnen of verloren nauwelijks punten. Zij staan nu op de wereldranglijst respectievelijk op de plaatsen 20, 68 en 87.

Grote winnaar is Ivan Sokolov.

Lees meer >

Hilversum, Carlsen en 14 andere wereldkampioenen

3 december 2013 21:06 Johan Hut 1

Ook Magnus Carlsen heeft iets met Hilversum en daarmee is hij de vijftiende wereldkampioen in de rij. Op de site van HSG schreef Wim van der Wijk een update van zijn hoofdstuk in het boek ‘Mat in de Mediastad’ waarin hij de band van elf wereldkampioenen met Hilversum beschreef. (Soms laadt de site wat traag, dan moet u even wachten.)

Steinitz en Lasker speelden simultaan in Hilversum. Capablanca, Aljechin, Euwe en Botwinnik speelden in het AVRO-toernooi 1938. Dat werd niet in Hilversum gespeeld, maar vanwege de sponsor omarmen we het toernooi in ons boek van harte.

Behalve Carlsen heeft Van der Wijk

Lees meer >

De grootste WK-zeges

29 november 2013 18:50 Johan Hut 7

Magnus Carlsen won met 6,5-3,5 van Viswanathan Anand en in de Volkskrant schreef Gert Ligterink: “Het is de grootste nederlaag van een regerend wereldkampioen sinds Fischer Spassky (12,5-8,5) in 1972.”

Hé, dacht ik, is 12,5-8,5 meer dan 6,5-3,5? Ligterink mag dat schrijven, want het zijn meer punten en (vooral) het is een groter verschil in punten. Maar als de match ruim twee keer zo lang duurt, en je wint met vier punten verschil in plaats van drie punten, dan noem ik dat geen grotere overwinning. Logischer lijkt mij om naar de percentages te kijken. En wat blijkt? Nooit in de geschiedenis won een uitdager met een groter procentueel verschil een WK-match dan Carlsen.

Hieronder zet ik de overwinningen van uitdagers op een rijtje, gerangschikt naar percentages, met respectievelijk de matchuitslag, de uitslag zonder remises en het percentage.

Lees meer >

Krokodil loert naar egel

24 november 2013 22:32 Johan Hut 4

Niet alle journalisten in Chennai hadden verstand van schaken. Zo was er iemand die het belangrijker vond op een persconferentie aan Carlsen te vragen welk dier hij zou willen zijn, als hij geen mens zou zijn. Een krokodil, antwoordde de Noor. Die ligt geduldig te wachten op zijn prooi, in de wetenschap dat hij elk ander dier aankan. De overeenkomst met Carlsen als schaker is treffend.

De aandacht voor de match in de Nederlandse media was groot. Deze keer neem ik weer een aantal artikelen onder de loep. Om te beginnen de laatste twee artikelen van Wim van der Wijk, van wie ik in dit verhaal al de eerste zes artikelen besprak. Hij schreef ze in de kranten van de HDC Media, vier regionale dagbladen in de Randstad.