Tata ronde 4: nog geen ijsjes
Na de vierde ronde staan bij de Masters Hans Niemann en Nodirbek Abdusattorov met 3 punten op een gedeelde eerste plaats. Niemann behaalde een zeer overtuigende overwinning op Aravindh Chitambaram en Adbdusattorov kreeg een pion van Van Nguyen en wist het punt binnen te brengen. Javokhir Sindarov won met een mooie truc van Matthias Blübaum en deelt de derde plaats met Jorden van Foreest (mazzel tegen Vladimir Fedoseev) en Arjun Erigaisi, die een plusremise tegen Anish Giri behaalde, allen met 2,5 punten. Yunuş Erdoğmuş (remise tegen Vincent Keymer), Dommaraju Gukesh (remise tegen Rameshbabu Praggnanandhaa), Fedoseev en Blübaum staan op vijftig procent. Chitambaram, Nguyen en Keymer volgen met 1,5 punt en de rij wordt gesloten met Praggnanandhaa en Giri met 1 punt.
Bij de Challengers gaat Aydın Süleymanlı met 3,5 punt alleen aan de leiding na een moeizame overwinning op Lu Miaoyi, gevolgd door Marc’Andria Maurizzi, Andy Woodward en Faustino Oro met 3 punten. Erwin l’Ami is van de laatste plaats af door een overwinning op Vasyl Ivanchuk en Eline Roebers wacht nog op haar eerste resultaat.
Ook nu wist het Nederlandse vijftal geen positief resultaat te behalen. Geen ijsjesscore, zoals dat bij jeugdtoernooien heet. De enige die een toetje verdient vanwege een positieve score is Jorden van Foreest.
Hans Niemann (© Tata Steel Chess Tournament, foto Lennart Ootes)
Masters
Hans Niemann speelt een soort no-nonsense-schaak dat mij aan Fischer doet denken. Tegenstander Aravindh Chitambaram is met f5 en g4 in de aanval gegaan, leidend tot deze steling.
Wat is nu het goede plan voor zwart?
We gaan een stuk verder, naar de 36e zet. Zie hoe nu ook de toren twee kanten op werkt: ondersteuning van de b-pion en voorkomen van Pg6+. Hoe maakt Niemann het af?
Nog eentje dan. Wit heeft nog iets gevonden, maar zoals gezegd: no nonsense!
Een geweldige pot van Niemann.
Bij Nodirbek Abdusattorov was er tot de volgende stelling niets aan de hand.
Als Van Nguyen hier gewoon 20… Pxe3 speelt, staat hij minstens gelijk. Maar na het gespeelde 20… c6? 21.Lf4 staat het paard op e4 gepend en raakt Van een pion kwijt. Abdusattorov deed het niet helemaal nauwkeurig, maar won uiteindelijk wel.
Jorden van Foreest had lang geen problemen tegen Fedoseev. Een interessant moment na de opening:
Jorden speelde hier 17… Dxb2, en daar was niets mis mee. Maar 17… c6 18.Ld4 Pg3! 19.Dxe5 dxe5 20.Lc5 cxd5 21.Lxf8 Kxf8 22.hxg3 d4 had prima compensatie gegeven.
Het bleef lang gelijk, maar vlak voor de tijdcontrole ging het niet helemaal goed.
Als hij hier 35… Te1 speelt, is het remise, zowel na 36.Tfxf7+ Kg6 37.Tg7+ Kf6 38.Tbf7+ Ke6 39.Tfe7+ Kf6 40.Txe1 Kxg7 als na 36.h3 Taa1 37.Tfxf7+ Kg6 38.Tfg7+ Kf6 39.Tbf7+ Ke6 40.hxg4 hxg4 41.Te7+ Kf5 42.Txe1 Txe1. 35… Txa3 was minder goed, maar de echte fout kwam iets later.
38… c4? had moeten verliezen. De engine geeft 38… h4! 39.Tg5+ Kf7 40.Txg4 hxg3 41.hxg3 Ke6 of 39.Tf4 h3+ 40.Kf1 Kg7 41.Txg4+ Kf6 en zwart kan verhinderen dat wit zijn toren achter de vrijpion krijgt. Gelukkig voor Jorden verspeelde Fedoseev zijn kans op de veertigste zet: 39.Txh5 Kf7 40.Tg5? Hier had eerst 40.Tc5! gewonnen: 40… Ta4 en nu pas 41.Tg5. Het verschil is dat na 41… Ke6 42.Txg4 de c-pion gepend staat en dat scheelt een tempo. Omdat de diagrammen niets kosten, nog één opgave:
Wat zou u hier doen met zwart?
Anish Giri werd met wit tegen Arjun Erigaisi op de negende zet verrast met een nieuwtje in een variant die hij twaalf jaar eerder tegen Caruana speelde. Na zijn zestiende zet had Erigaisi nog geen tijd verbruikt.
Er lijkt 17… e4 te dreigen, maar Giri had rustig 17.a3 e4 18.Lxg4 hxg4 19.Pb5 kunnen spelen. Zwart lijkt niet van de zwakte van wits h-pion te kunnen profiteren, omdat zijn loper weinig velden heeft (19… Th8 20.Lc3 en b4 dreigt).
Hij kwam na 17.h4 onder druk te staan en dat leidde mogelijk tot pionverlies.
Hier leidt 30.Ta3 Tdd4 31.Td3 Txd3+ 32.Kxd3 Txa4 33.Tc8 (33.Tc7? verliest, zoals iedereen ongetwijfeld ziet, toch?) tot een wellicht verdedigbare stelling. Maar 30.b3 Tdd4 31.Tc4 Txb3+ 32.Pxb3 Txc4 33.Pd2 Tb4 lijkt erger. Waarschijnlijk overhaastte Erigaisi zich met 36… b5, maar ook anders is het niet simpel. Hij probeerde het nog lang, maar Giri verdedigde zich goed.
Matthias Blübaum was niet op zijn qui-vive tegen Javokhir Sindarov. De laatste heeft net een loper op h3 geofferd voor eeuwig schaak, maar testte wit nog even met 23… Te6. Wits antwoord 24.Dc5 was niet helemaal to-the-point. Waarom niet?
De partijen tussen Gukesh en Praggnanandhaa en tussen Erdoğmuş en Keymer mag u zelf analyseren.
Challengers
De 15-jarige Andy Woodward liet tegen Max Warmerdam zien dat hij niet voor niets gedeeld derde is geworden in het door Giri en Bluebaum gewonnen FIDE Grand Swiss van afgelopen jaar. Een miniem voordeeltje werd steeds verder uitgebouwd, tot Max in het eindspel gedwongen werd tot een lastige keuze.
De pionnen op g6 en f5 gaan ervanaf, en dan lijkt het logisch om met de koning richting h-pion te gaan met 49… Kg7? Maar de enige kans was 49… Ke8! 50.Txg6 f4! (zie voor – lastige – varianten de viewer). Na 50.Txg6+ Kh7 51.Tb6 werkt 51… f4 niet meer. Twee pionnen in de plus was genoeg voor de winst.
Bij de partij van Vasyl Ivanchuk tegen Erwin l’Ami kreeg ik in eerste instantie de indruk dat Erwin de stelling beter begreep dan Stockfish, maar dat was toch iets te optimistisch.
Erwin kwam hier met het kwaliteitsoffer 11… c5!? 12.Pxd5 cxd4 en dat ziet er goed uit – als je van vlees en bloed bent.
Het oogt wel goed, maar Ivanchuk had hier bijvoorbeeld 19.exd4 Pxd4 20.De4 kunnen spelen en het paard blijkt uiteindelijk toch niet zo stevig te staan. Wit heeft winnend voordeel, maar wit koos ervoor eerst zijn lopers te activeren met 18.Ld3.
Zwart heeft nog steeds onvoldoende compensatie na 23.Thg1 Pxf4 24.exf4 Dxe2 25.Txe2, maar na 23.Thg1 Pc5 had hij echt 24.Lh2 moeten spelen, want na 24.Tg5? Pxf4 24.exf4 Dxe2 25.Lxe2 Lf6 26.Td5 Lxh4 27.T1xd4 Lxf2 28.Td8+ Txd8 29.Txd8+ Kg7 had zwart al vrijwel gelijk spel bereikt, zeker na 30.f5 in plaats van 30.Lf3. In het vervolg raakte Ivanchuk de greep op de stelling nog verder kwijt en speelde Erwin het perfect uit.
Eline Roebers ging tegen Faustine Oro al in de fout in de volgende stelling.
Niets lijkt natuurlijker dan 16… c5, maar in plaats daarvan kwam 16… Tcd8? Daar had ze onmiddellijk spijt van kunnen krijgen na 17.Pa4! Ld6 18.Df3! Dan is 18… Pd7 19.Txc7 Lxc7 20.Txc7 La8 21.Pxb6 dodelijk, zodat ze niets anders gehad zou hebben dan ingaan op hetzelfde soort nare eindspel dat ze in de vorige ronde had, na een volgend Lxf6. Oro was tevreden met 17.Pe2 Lxb2 18.Txb2 c5, want ook deze stelling is duidelijk beter voor hem dan die na 16… c5. De druk op c5 werd al snel onaangenaam en in plaats van rustig te blijven met een zetje als 21… g6, opende ze vrijwillig de c-lijn (die lijn waar ooit ook een zwarte toren stond) door op d4 te ruilen.
Eline met wit zou onmiddellijk de combinatiemotiefjes herkennen. Nu was het geen zaak van rustig blijven. Zoals ik ooit van John van der Wiel heb geleerd: als niets werkt, is er altijd nog paniek. Met 23… g5 had ze de druk van d5 af gehaald, bijvoorbeeld 24.Ph5 Te7 en zwart staat slecht, maar het boeltje blijft nog even bij elkaar. Onmiddellijk 23… Te7 werkt echter niet, waarom niet?
Partijen
