Krantenrubrieken 17 en 24 januari 2026
Wekelijks publiceren we de schaakrubrieken van Dimitri Reinderman voor HDC Media, Henk Prins voor het Reformatorisch Dagblad, Nick Maatman voor Dagblad van het Noorden / Leeuwarder Courant en Hans Ree in de Groene Amsterdammer.
Dimitri Reinderman | Henk Prins | Nick Maatman | Hans Ree & Hans Böhm
17 januari: Europese titel Roebers na dramatisch slot
Vorige week zaterdag lag ik om negen uur ‘s ochtends in bed met de wekkerradio aan, waar ik maar met een half oor naar luisterde. Maar opeens: had ik dat nou goed gehoord op het nieuws? “….Vorig jaar werd ze al wereldkampioen bij de meisjes.” Maar dat moet over Eline Roebers gaan! Schaken op het radionieuws, dat is zeer zeldzaam, ik denk dat de laatste keer was toen Anish Giri in Wijk aan Zee won. Maar het ging ook om een bijzondere prestatie, waar ook o.a. nos.nl en nu.nl aandacht aan hadden besteed: Roebers werd vorig weekend Europees kampioen snelschaken! En dan niet bij de meisjes, maar bij de volwassen vrouwen, voor o.a. zes grootmeesters. Naast de prestatie was ook de manier waarop het gebeurde bijzonder.
Er zijn mensen die zeggen dat schaken geen tv-sport is. Zij hebben vast nooit ervaren hoe spannend en dramatisch snelschaken onder hoogspanning kan zijn. Roebers was matig begonnen met 2,5 uit 5, maar na een tussensprint kwam ze op 8 uit 11. Met nog twee ronden te gaan stond ze anderhalf punt achter op Bella Khotenashvili. Ze won in ronde 12, de Georgische kwam niet verder dan remise na een geforceerd mat gemist te hebben. Laatste ronde: Roebers – Khotenashvili! Onze landgenote ging vol voor de aanval met diverse offers, maar in diagram 1 staat ze gewoon een kwaliteit en drie pionnen achter. Zwart hoeft alleen haar dame naar e5 te spelen en het is klaar. Er kwam 40…Th8?? 41.Pxd5+ en dame kwijt! De partij ging verder. Zwart vocht zich terug, de b-pion bleek sterk en ze kreeg een eindspel van toren en paard tegen een dame dame. Objectief remise. Roebers bleef het proberen en met succes:
in diagram 2 kwam 82…Tf4?? 83.Dxf4+ Pxf4 84.Kxf4 en het pionneneindspel was gewonnen voor wit: 84…Kh5 85.Ke5 Kg5 86.Kd5 Kf5 87.Kxc4 Ke6 88.Kb5 Kd6 89.c4 Kd7 90.Kb6 Kc8 91.Kc6 en zwart gaf op.
Zo waren beide dames op 9 uit 13 geëindigd. Khotenashvili had echter veel meer weerstandspunten en zij werd in de live-uitzending gehaald, waar ze vrolijk overkwam. Zowel zijzelf als de commentatoren gingen ervan uit dat zij op basis van de weerstandspunten de kampioene zou zijn. Het wachten was op de officiële bevestiging. En na een paar keer refreshen van de site chess-results kwam die: 1 Roebers 2 Khotenashvili. Ze begrepen er niets van, totdat iemand buiten de camera zei: “Onderling resultaat is de eerste tiebreaker.” Ouch. Khotenashvili leek het goed op te nemen en voor de camera bleef ze vrij vrolijk, maar van binnen moet ze gehuild hebben. Hier is het einde van de eredivisie van vorig jaar toch niets bij? Voor Roebers is het het zoveelste succes dit seizoen. Hopelijk geeft ze in Wijk aan Zee daar een goed vervolg aan.
Partij in viewer:
24 januari: Droompartij na nachtmerrienederlaag
Dat de eerste ronde van Tata Steel Chess begon met anderhalf uur vertraging vanwege protesten van XR was vervelend voor de deelnemers, zowel de grootmeesters als de amateurs. Je wilt schaken, niet wachten. En dan maakten ze daarna ook nog veel lawaai. Niet goed voor de concentratie. Het had wellicht invloed op de kwaliteit van het spel, want er waren twee snelle nederlagen in de hoofdgroep. Een van de verliezers, Vladimir Fedoseev, gaf inderdaad toe dat hij zich door alle commotie niet klaar voelde om te schaken. Maar dat is geen excuus dat hij na een blunder tegen Hans Niemann uit frustratie opgaf in een slechte, maar niet helemaal kansloze positie. “Er is geen reden om jezelf meer te pijnigen”, was zijn uitleg. Beetje slapjes. Neem een voorbeeld aan The Black Knight van Monty Python, jongen!
Misschien is zijn persoonlijke situatie een excuus. Hij moest om politieke redenen vluchten uit Rusland, zit nu in Slovenië waar hij op zich goed opgevangen werd, maar hij heeft zijn familie al jaren niet gezien. Ik kan me voorstellen dat dat je mentaal wat kwetsbaar maakt. De nederlaag raakte hem ook hard. ‘s Nachts zat hij maar te malen: kan ik nog wel schaken? Wordt dit toernooi een totale mislukking? Een totaal andere mindset zal Vincent Keymer gehad hebben, want die had juist in maar 23 zetten van Anish Giri gewonnen. De volgende dag moesten ze tegen elkaar en de Duitser rook vast bloed. Maar misschien was Fedoseev toch mentaal niet zo zwak, want hij won een prachtpartij! “Om te winnen met een paardoffer in het centrum is een droom die uitkomt” zei hij na de partij. Inderdaad een heel mooie zet.
Vladimir Fedoseev – Vincent Keymer
1.d4 Pf6 2.c4 e6 3.Pc3 Lb4 4.Dc2 0–0 5.Pf3 c5 6.dxc5 Pa6 7.g3 Pxc5 8.Lg2 Pce4 9.Ld2 Pxd2 10.Pxd2 a6 11.0–0 Tb8 12.Pde4
Allemaal eerder gespeeld. Ruilen op e4 is ongeveer gelijk, maar zwart speelt (mogelijk vanwege bovenstaand verhaal) ambitieuzer.
12…Pe8 13.c5! Dc7 14.Tac1 f5 15.Db3! La5 16.Pd2 b6?
Na 16…Dxc5 17.Pd5 Db5 18.Dxb5 axb5 19.Txc8! staat wit ook beter, maar dit verliest.
17.Pd5! exd5
17…Dd8 18.Pc4! helpt niet.
18.Dxd5+ Tf7 19.cxb6 Dxb6 20.Pc4! Lb7 21.Pxb6 Lxd5 22.Pxd5 Txb2
Materiaal staat het nu weer gelijk, maar dankzij de betere pionnenstructuur en grotere activiteit staat wit gewonnen.
23.Tc5 Tb5 24.Tfc1 Pd6 25.e3 Ld8 26.Txb5 axb5 27.Lf1 g5 28.Tc5 b4 29.Lc4 Kg7 30.Lb3 Tf8 31.Pxb4
Pion gewonnen en de rest is een kwestie van techniek.
31…f4 32.Td5 Le7 33.exf4 gxf4 34.Td4 fxg3 35.hxg3 h5 36.Pd3 Kh6 37.Pe5 h4 38.g4 Kg5 39.Td5 Kh6 40.Pd3 h3 41.f4 Kg7 42.Kh2 Th8 43.Pe5 Th4 44.Td3 Zwart gaf op.
Partij in viewer:
16 januari:
Vandaag is de 88e editie van start gegaan van het TataSteel -toernooi in Wijk aan Zee. Het mooie plaatsje in Noord-Holland is dan ruim twee weken het wereldtoneel van schaken. Met vier spelers uit de top 10 van de wereld en tien uit de top 30 is de Tata Steel Masters 2026 opnieuw uitzonderlijk sterk. Volgens de toernooidirecteur Jeroen van den Berg heeft deze editie de jongste bezetting ooit. Met een gemiddelde leeftijd van 23 belooft het een dynamische en energieke strijd te worden om de titel. Jonge grootmeesters zoals Erigaisi, Praggnanandhaa, de winnaar van 2025, wereldkampioen Gukesh en het Duitse talent Keymer zullen briljant spel laten zien en zijn populair bij het publiek. Veel verwachting is er ook voor het 14 jarige Turkse talent Erdogmus. Nooit eerder deed zo’n jonge speler mee aan de TataSteel Master groep. Niet te vergeten zijn de Nederlandse supertalenten, Anish Giri, die met zijn 31 jaar een van de oudste deelnemer is en Jorden van Foreest.
Om in de sfeer te komen van het traditionele jaarlijkse topschaaktoernooi in Wijk aan Zee, dit toernooi wordt ook wel het Wimbledon van het schaken genoemd, een terugblik van vorig jaar. Een beslissende partij van de toernooiwinnaar 2025, de Indiase grootmeester en jeugdtalent Rameshbabu Praggnanandhaa, tegen Fabiano Caruana uit de Verenigde Staten
Samen met de wereldkampioen Dommaraju Gukesh eindigden Praggnanandhaa bovenaan met 8,5 punt. Wonderlijk was wel dat beide Indiase wonderkinderen de laatste ronde verloren. In de tie-break won Praggnanandha van de wereldkampioen en komt daarmee als winnaar Tata Steel toernooi 2025 in de geschiedenisboeken.
F. Caruana – R. Praggnanandhaa
1.c4 e6 2. Pc3 d5 3. d4 Pf6 4. cxd5 exd5 5. Lg5 c6 6. e3 Ld6 7. Ld3 0–0 8. Pge2
Het geweigerd damegambiet.
8. …Te8 9. h3 Pbd7 10. Dc2
Wit en zwart staan volgens computer gelijk.
10. … Pf8 11. 0–0–0 b5
Een interessante nieuwe zet.
12. Kb1 a5
De winnaar van Tata wint er geen doekjes om, fel in de aanval met een pionnenstorm.
13. f3 Le7 14. Lxf6 Lxf6 15. e4 a4 16. a3 b4!
Een pionoffer voor de doorbraak.
17. axb4 a3 18. b3 Db6 19. Ka2 dxe4 20. fxe4 Lxd4 21. Pxd4 Dxd4 22. b5 Ld7 23. Lc4 Da7 24. bxc6 Lxc6 25. Thf1 Te7 26. Pd5 Tb7 27. Tf5 Tc8 28. Dd3
Met als sterke dreiging La6.
28. … Pe6 29. Tdf1 Le8 30. T5f2 Db8
Extra druk op de b-lijn.
31. Tc2 Pc5 32. De3?
Caruana maakt een grote fout. 32. De2 lijkt remise.
32. … Pxb3!
Een mooie combinatie van Praggnanandha. Nemen op b3 werkt niet: 33. Lxb3? Txc2+ 34. Lxc2 Tb2+ 35. Kxa3 Txc2 en 0-1
33. Tb1 La4 34. Ld3?
Caruana heeft geen grip meer op de partij. 34. Df2 was nog wat. Nu is het echt uit.
34. … Pc5 35. Pe7+ Kh8 36. Txb7 Dxb7 37. La6 Dxe7 0-1.
Partij in viewer:
23 januari:
Het Tatasteel-toernooi in Wijk aan Zee is in volle gang. Na vijf ronden gaan de grootmeesters H. Niemann uit USA, J. Sindarov en N,. Abdussattorov beiden uit Oezbekistan aan kop met 3,5 punten. Een partij van een van de koplopers.
C. Aravindh – H. Niemann
De witspeler is een sterke jonge grootmeester uit India. De zwartspeler heeft in zijn jeugd in Nederland gewoond.
1.Pf3 Pf6 2. g3 c5 3. Lg2 Pc6 4. c4 d5 5. cxd5 Pxd5 6. Pc3 Pc7 7. 0–0 e5 8. a3 Tb8
De opening is symmetrisch Engels. 8. … Tb8 is theorie en is beter dan 8. … f6.
9. d3 Le7 10. Pd2 Ld7
De computer geeft aan dat wit en zwart gelijke kansen heeft.
11. Pc4 f6 12. f4 b5 13. Pe3 0–0 14. f5
Dit blijkt een nieuwe zet te zijn. Gangbaar is 14. Ped5 enz. Ook de zet 14. a4 b4 15. Pb5 a6 16. Pxc7 is speelbaar.
14. … Pd4 15. g4 Kh8 16. Ld2 Le8
Hier valt op dat zwart een stevig veld op d4 heeft.
17. Pe4
Het lijkt erop dat wit een aanval op de koningsstelling wil doen. In dat teken staat ook wits opspelen van zijn f- en g-pion.
17. … Lf7
Een prachtig strategisch veld voor zwarts loper.
18. Lc3
Niet de beste zet. Beter is 18. Tc1.
18. …. b4
Zwart pakt het initiatief.
19. axb4 cxb4 20. Ld2
20. Lxd4? is niet aan te raden. 21. … Dxd4 is winnend
20. … Lb3 21. De1 Pcb5 22. Tc1
21. Ta6 geeft nog remisekansen voor wit.
22. … Lg8 23. Td1 a5 24. Kh1 Pb3 (Zwart doet goed werk op de damevleugel en houdt de koers er in.) 25. Pc4 Pxd2 26. Txd2 b3 27. Dg3 a4! (Overtuigend.) 28. g5 a3 29. e3 fxg5 30. Pxe5 Tb6 31. bxa3 Pxa3 32. Tb2 De8 33.d4 Pc4 34.Tbb1 b2 35.Tf2 Dc8 36.Tc2
De witspeler overziet een prachtige combinatie van de Amerikaan. Beter maar ook verloren lijkt 36. Pxc4 of 36. Pd3.
36. … Pxe5!
Een dameoffer zien we niet elke dag.
37.Txc8 Txc8 38.Pc5 Lxc5 39.Le4 Pc4 40. dxc5 Txc5 41. Df2
Tegen 41. … Pd2.
41. … Pd6 42. Lc2 Ld5+ 43. Kg1 Pe4 44. De2?
44. Dg2 Pc3 45. Dxg5 Pxb1 46. Dd8+ Lg8 47. Lxb1 is beter maar ook verloren voor wit. Zwart speelt het nu netjes uit.
44. … Pc3 45. Dd3 Pxb1 46. f6 Txc2 47. Dxd5 gxf6 48. Dd8+ Kg7 49. De7+ Kg6 50. De8+ Kf5 51. Dd7+ Ke4 52. Dd4+ Kf3 53. Dd1+ Kxe3 54. Dxc2 Pd2 55. Dc5+ Ke2 0-1.
Een andere koploper, J. Sindarov, won in de vierde ronde met ook een prachtige combinatie. Zie diagram 1059. Met welke prachtige zet wint Sindarov deze partij? Oplossing volgt volgende week.
Partij in viewer:
17 januari: Spelen tegen een grootmeester
Hoe is het om tegen een grootmeester te spelen? Het is een vraag die ik onlangs tegenkwam op het internet. Een amateurschaker gaf antwoord. Hij zei vooral verrast te zijn dat er geen “schaakbriljanties” of verbluffende combinaties op het bord kwamen, zoals hij wel verwachtte. De ervaring leek daarentegen meer op een langzame lawine van ogenschijnlijk normale zetten die hij niet kon stoppen.
Toch is dit eigenlijk niet zo verrassend als je er even over nadenkt. Neem het equivalent van andere sporten. Profvoetballers laten de bal toch hoofdzakelijk rond gaan met de binnenkant van de voet. Tennissers slaan lang niet op iedere slag een ace of een winner. En de beste honkbalspelers slaan niet het gros van de ballen het veld uit. Wat topatleten met name onderscheidt is hun fabelachtige beheersing van de fundamentals. Ze doen vrijwel geen ‘simpele’ dingen fout.
Omdat de meeste topatleten in het gros van hun wedstrijden weinig speciaals doen, lijkt het wellicht niet zo bijzonder wat zij kunnen. In een schokkende poll liet 71% van de amateurtennissers weten dat ze dachten wel een game te kunnen winnen van een proftennisser. De voormalige Amerikaanse toptennisser Andy Roddick sloeg in een reactie zijn handen voor zijn gezicht vanwege deze “krankzinnigheid”. Hij gaf aan dat hij zelf op 40 jarige leeftijd niet eens een game zou winnen van Novak Djokovic. Voor de meeste amateurtennissers is het dus al een hele uitdaging om überhaupt één punt te winnen.
Goed, soms lukt het voetballers wel om de bal van grote afstand in de winkelhaak te jagen. Iets soortgelijks lukte het Turkse talent Ediz Gurel (17), die vorig jaar een van de mooiste combinaties speelde.
Denis Lazavik – Ediz Gurel
1.c4 e5 2.Pc3 Lb4 3.Pd5 Le7 4.Pf3 d6 5.g3 Pf6 6.Pc3 0–0 7.Lg2 c6 8.0–0 Pbd7 9.e4 a6 10.d4 b5 11.De2 Dc7 12.a3 Te8 13.h3 Tb8 14.Td1 Lf8 15.cxb5 axb5 16.b4 h6 17.Dc2 Db7 18.Pb1 exd4 19.Pxd4 Pe5 20.a4 Ld7 21.f4 Pc4 22.axb5 cxb5 23.Pc3 Db6 24.Kh2 Tbc8 25.Dd3 h5 26.Ta2 g6 27.Lf3 Lg7 28.Tg2 Tc7 29.g4 hxg4 30.hxg4 Tec8 31.Pce2 Da7 32.g5 Ph7 33.Kg3 Pf8 34.Th2 Pe6 35.Pxe6 Lxe6 36.Tdh1?
Wit lijkt alles onder controle te hebben. Hij kan binnendringen via de h-lijn, terwijl de eigen koning relatief veilig lijkt te staan. Toch weet Gurel hier op miraculeuze wijze te ontsnappen.
36…Pe5!
Een fantastisch paardoffer. Hoe minutieus Gurel de zet heeft doorberekend blijkt uit de volgende lange variant: 37.fxe5 Txc1! 38.Txc1 Lxe5+ 39.Kg2 Txc1 40.Pxc1 Lxh2 41.Kxh2 Df2+ 42.Kh1 Dh4+ 43.Kg1 Dxg5+, waarna zwart het geïnvesteerde materiaal terugwint met rente. Het antwoord van Lazavik is echter creatief.
37.Lb2!?
Als zwart nu de dame slaat, dan gaat zwart mat na Th8+. Is er een redding?
Gurel komt met het verbluffende:
37…Df2+!!
Met een geniaal dame-offer wikkelt de zwartspeler af naar een gewonnen eindspel.
38.Txf2 Pxd3 39.Lxg7 Pxf2 40.Kxf2 Kxg7
De technische klus blijkt nog niet zo eenvoudig met die extra kwaliteit. Toch krijgt Gurel uiteindelijk de vis op het droge na hard werken.
41.Pd4 Ld7 42.Le2 Tc1 43.Txc1 Txc1 44.Ke3 Tb1 45.Lxb5 Lxb5 46.Pxb5 Tb3+ 47.Ke2 d5! 48.Pd4 Txb4 49.Ke3 dxe4 50.Kxe4 Ta4 51.Ke3 Kf8 52.Pc6 Ke8 53.Pe5 Ke7 54.Pg4 Ke6 55.Kf3 Ta3+ 56.Ke4 Ta4+ 57.Kf3 Kd5 58.Ph6 Ta3+ 59.Kg4 Ke6 60.Pg8 Ta1 61.Kf3 Te1 62.Ph6 Th1 63.Pg4 Kd5 64.Pf6+ Kd4 65.Ke2 Ta1 66.Kf3 Tf1+ 67.Kg4 Ke3 68.Pd5+ Kf2 69.f5 gxf5+ 70.Kf4 Kg2+ 71.Ke5 Kg3 72.Kf6 Kh4 73.Pe7 f4 74.Pf5+ Kh5 75.Pg7+ Kg4 76.Pf5 Tg1 0–1
Partij in viewer:
24 januari: Roebers blijft groeien
De Amsterdamse schaakster Eline Roebers (19) is al een tijdlang de sterkste schaakster van ons land. Ze is inmiddels zo goed geworden dat ze net als Anish Giri de Nederlandse kampioenschappen aan zich voorbij laat gaan. Toch is ze het meest op dreef in het snelschaken. Onlangs werd Roebers derde op het WK snelschaken. En recent wist ze in deze discipline de Europese titel te veroveren. Door haar successen is ze zomaar naar de achtste plaats gestegen op de wereldranglijst bij het snelschaken.
Roebers heeft een bijzonder dynamische agressieve speelstijl. Het lukt haar zelfs regelmatig om de sterkste schakers onder druk te zetten. Zo werden onder meer grote namen als Hans Niemann en Alexei Shirov al aan haar zegekar gebonden. Zelfs gaf Roebers aan geïnspireerd te zijn geraakt door de excentrieke oud-wereldkampioen Mikhail Tal.
Ook bij het Tata Steel Chess toernooi in Wijk aan Zee is Roebers weer van de partij. Haar start was moeizaam, in een veld vol sterke grootmeesters. Maar haar indrukwekkende overwinning in de vijfde ronde was met haar karakteristieke aanvallende speelstijl.
Eline Roebers – Daniil Yuffa
1.e4 c5 2.Pf3 d6 3.d4 cxd4 4.Pxd4 Pf6 5.Pc3 Pc6
Het voordeel van de underdogpositie is dat tegenstanders vaak bereid zijn om meer risico te nemen.
6.Lc4
Dit geldt als de meest aggressieve bestrijdingswijze van het Klassieke Siciliaans.
6…e6 7.Le3 a6 8.De2 Ld7 9.0–0–0 b5 10.Lb3 Pa5 11.f3 Le7 12.g4!
Wit anticipeert alvast op de zwarte rokade.
12…0–0 13.h4 Tc8 14.Kb1!
Deze profylactische zet past in bijna ieder aanvallend schema in Siciliaanse stellingen met tegengestelde rokades. De koning staat veiliger, de damevleugel is beter verdedigd, en wit maakt ook een veldje vrij voor de loper.
14…Pc4?! 15.Lc1 Da5 16.h5!
Met een reeks thematische zetten heeft wit al een aantrekkelijke aanvalsstelling opgebouwd. Door het witte ruimtevoordeel blijkt de witte aanval een stuk gevaarlijker dan de zwarte.
h6 17.f4! b4
18.g5!
De aanval is de beste verdediging. Het is een wijsheid die ook op het schaakbord regelmatig opgaat.
18…hxg5 19.fxg5 Pg4 20.Pf5!?
Een uiterst interessante zet. Roebers offert een stuk om nog meer wind in de zeilen te krijgen.
20…exf5 21.Pd5 Tfe8 22.exf5 Lxf5
Met 22…Pce5 had zwart tijdelijk het extra stuk kunnen handhaven, maar ook dan dendert de witte aanval door met 23.g6!.
23.Pxe7+ Kf8
Het witte paard lijkt nu vervelend in de penning te staan. Hoe zet wit de aanval voort?
24.h6! gxh6 25.g6!?
Een fantastisch aanvallend concept, waarmee wit tracht om de zwarte koningsstelling nog verder te openen.
25…Txe7 26.g7+! Kg8 27.Dxe7
Materieel is de situatie voor zwart nog wel acceptabel. Maar er is weinig samenhang tussen de stukken. En het witte loperpaar en torenpaar kunnen veel open lijnen en diagonalen benutten.
27…De5 28.Db7 Db5 29.Df3 Tc5 30.Lxh6 Pa5 31.Le3 Pxb3 32.Da8+! Tc8 33.Th8+!
Het is allemaal haarfijn berekend.
33…Kxg7 34.Txc8 Pxe3 35.Tg8+
De jacht op de zwarte koning kan nu echt beginnen.
35…Kf6 36.Dd8+ Ke5 37.Dxd6+ Ke4 38.Te1 Pd4 39.De7+ Pe6 40.Tg3
Zo zal wit nog meer materiaalwinst boeken. De partij is over.
40…Kf4 41.Dd6+ 1–0
Als een ware wervelwind ging wit door de zwarte stelling heen.
Partij in viewer:
Lees de rubriek van Hans Ree in De Groene Amsterdammer op: https://www.groene.nl/auteur/hans-ree (voor niet-abonnees alleen op vrijdag van verschijning gratis)
Hans Böhm plaatst zijn rubriek voor de Telegraaf op zijn eigen website: https://www.hansbohm.com/2013/?cat=13
