De vijfde ronde van het kandidaten toernooi.
Het kandidaten toernooi is vandaag aan de 5de ronde toe. In de open groep waren er twee spektakelstukken. De eerste was de ontmoeting tussen Hikaru Nakamura en de overtuigende leider na 4 ronden Javokhir Sindarov. “Ze komen op het licht af” zei GM Jeroen Piket vroeger als het erg meezat, en dat lijkt voor Sindarov nu ook te gelden. Er kwam een scherp Marshall gambiet op het bord:
Nakamura-Sindarov na 8.Le2
Het lastige voor zwart is dat in deze stelling eigenlijk bijna alle witte loperzetten, maar vooral 9.Ld6, 9.Lc3, 9.La5 en 9.Lf8, goed speelbaar zijn en dat de beste reactie voor zwart telkens anders is. Makkelijk om varianten door elkaar te halen dus. Over de stelling na 9.Lf8 las ik in het Duitse blad ‘Schach’ ooit dat tijdens een Bundesliga ronde Tukmakov, die daar als coach aanwezig was, voorbij een bord met deze stelling liep en toen stampij begon te maken omdat hij dacht dat de loper op f8 zwart hoorde te zijn (met andere woorden: dat de beginstelling met een loper van de verkeerde kleur zou zijn opgezet). Nakamura vermeed dergelijke taferelen met 9.Ld6, maar Sindarov had geen moeite met het correcte vervolg. Een interessant moment ontstond na Sindarov’s 12..0-0:
Nakamura-Sindarov na 12..0-0
Okay, 12..0-0 was nog maar 1x eerder gespeeld volgens de Lichess database, maar het is de eerste keus van de engine dus je zou toch mogen verwachten dat dit nog gesneden koek zou zijn voor een wereldtopper als Nakamura die nota bene zelf voor het Marshallgambiet EN de variant met 9.Ld6 kiest. Nakamura echter dacht hier niet minder dan 68 (!) minuten na alvorens te vervolgen met 13.h4?! in plaats van het correcte 13.Pe4.In zijn post-game video zegt Nakamura dat 12…0-0 gewoon niet in zijn file stond: “How on earth did this slip through the cracks?”.
Het leidde tot een overweldigende stelling voor Sindarov, wat mijn collega-Schaaksitescribent en ervaringsdeskundige op het gebied van variantenverhaspeling in het Marshall-gambiet Rene Tiggelman noopte tot de opmerking dat “als je langer dan een halve dag je voorbereiding kan onthouden dat Marshall gambiet best wel OK is voor zwart”. Waarvan acte, en weer een punt voor Sindarov.

Javokhir Sindarov: in Beastmode (photo Lennart Ootes / Tata Chess)
Anish Giri zal vast zin hebben gehad in zijn witpartij tegen Wei Yi nadat hij in de vorige ronde weer op 50% gekomen. Qua openingsvoorbereiding hier helaas geen succesverhaal a la Sindarov . Er kwam een open Catalaan op het bord:
Giri-Wei na 12..0-0
In de toptijd van met name Kramnik in het eerste anderhalve decennium van deze eeuw was deze stelling een hot topic voor de wereldtop, maar de afgelopen 10 jaar hebben de sterke computerprogramma’s de tanden er zodanig uitgetrokken dat op topniveau het remisepercentage vrij hoog is. Giri koos voor de hoofdvariant met 7.Dc2. Ik hoopte nog even dat hij iets speciaals kon laten zien, maar het was helaas Wei die het eerst zijn voorbereiding kon laten zien met het ongebruikelijke pionoffer 9..c5!?
Giri-Wei na 11..a5
Toen ik hier opzij keek in de Lichess database zag ik dat er slechts 4 online partijen met deze stelling zijn ( in de Lichess Masters database geen, en nee, sorry, ik heb helaas geen echte database zodat ik vast een paar partijen mis), allemaal gespeeld door een zwartspeler met de naam “internationalpatzer”, een intussen opgeheven account. Ik moest even denken aan het relletje tijdens de match Nepo-Ding waarbij accountnamen uitlekten waarop men trainingspartijen had gespeeld, tot ik zag dat alle vier partijen uit 06-2021 zijn. Beetje oud toch wel .
Hoe het ook zij, Wei begon pas na te denken toen Giri afweek van de voortzetting die de tegenstanders van “internationalpatzer” allemaal hadden gespeeld, 12.Td1.
Helaas bleek Anish’ 12.Pe5 een inleiding te vormen voor grootscheepse afruil, met name doordat Wei in onderstaande stelling
Giri-Wei na 14.Pd3
toch op c5 kon slaan omdat wit na 15.Pxc5 Dc7 het paard niet meer binnen boord kan houden . Binnen no time vond er een kaalslag plaats die uitmondde in een potremise toreneindspel.

Anish Giri foto:Frans Peeters
Dan de 2de spectaculaire partij, die tussen Caruana en Bluebaum. Bluebaum verdedigde zich met het Russisch, een verdediging met een reputatie voor soliditeit die mogelijk alleen door het Berlijns wordt overtroffen.
Caruana week al snel van de hoofdvarianten af met 4.Pc4!?, een variant die in het verleden ook wel met enige regelmaat door Carlsen (en trouwens ook Wei Yi) is gespeeld. Een opvallend moment ontstond toen Bluebaum niet voor de meest voor de hand liggende ontwikkelingszet met zijn loper koos ( 8..Ld6 of 8..Lc5) maar besloot deze te fianchetteren met 8..g6.Caruana zal al wel van plan zijn geweest een stelling met tegengestelde rokades te spelen, maar nu gooide hij nog wat olie op het vuur met 9.f4!?
Caruana-Bluebaum na 9.f4
Hoppa! En met 10.Df3 en 11.0-0-0 erachteraan was al snel duidelijk dat er geen sprake zou zijn van een saaie partij.
Caruana-Bluebaum na 18.c3
In deze complexe stelling rustte op Bluebaum de niet te benijden taak om zich te verdedigen tegen de aankomende witte aanvalsstorm en greep hij mis met 18..Da5? waar 18..Ld7 aangewezen was. Het was voor een mens niet makkelijk te zien, maar de dame staat op a5 precies verkeerd. Als bijvoorbeeld na 18..Ld7 volgt 19.h5 g5 20.cxd5 Ta4 21.Pc4 Txc4 22.De2 verdedigt zwart zich met 22..Dd4!
Caruana-Bluebaum analyse na 22..Dd4!
In de partij zal Bluebaum in eerste instantie in plaats van 20..Tf4 misschien ook wel 20..Ta4 hebben gepland, maar dan heeft wit wel 21.Pc4 Txc4 22.De2!
Caruana-Bluebaum analyse na 22.De2
Alles staat verkeerd bij zwart; na 22..Dxd5 heeft wit 23.Lxg5+- (wit blijkt pion d5 liever kwijt dan rijk te zijn) en na 22..Ta4 23.Dxe5 Txa2 24.De8+ gaat het mat. Nog een reden dat die loper op d7 moest staan .
Uiteindelijk eindigde de partij in mat op het bord. Mogelijk een unicum in een kandidatentoernooi/match? Enig grasduinen op internet geeft alleen Timman-Yusupov 10de kandidatenmatchpartij 1992, waarbij Yusupov een mat-in-1 miste, maar opgaf voor Timman de zet kon uitvoeren.

Caruana zet de achtervolging in. Foto: Michal Walusza – FIDE
De partij Praggnanandhaa-Esipenko eindigde in remise 31 zetten en als ik u vertel dat wit zijn laatste 6 zetten gebruikte om op een bord vol stukken zijn koning heen en weer te schuiven tussen h1 en h2 en zwart zijn toren tussen e8 en c8 weet u wel genoeg.
De tussenstand in de Open Groep:
1 Javokhir Sindarov (4,5)
2 Fabiano Caruana (3,5)
3-4 Anish Giri, Rameshbabu Praggnanandhaa, (2,5)
5-6 Wei Yi, Mathias Blübaum (2)
7-8 Andrey Esipenko, Hikaru Nakamura (1,5)
In het damestoernooi won Lahno van Assuabayeva in een versnelde Draak:
Lahno-Assuabayeva na 13.h4
Lahno gaat ervoor, maar blijkbaar kan zwart hier 13..Lxa4 spelen en na 14.h5 de aanval overleven. Zwart durfde het niet aan en offerde in plaats daarvan zelf een pion voor een dubbele aanval op c2.
Lahno-Assuabayeva na 16..Lf5
Lahno ving dit echter koeltjes op met 17.Pa1! en incasseerde even later het punt.
In de Italiaans partij tussen Zhu en Vaishali stond er al na 8 zette een witte pion op a6:
Zhu-Vaishali na 8.a6
De engine geeft wit gewoon een plusje. Echt post-AlphaZero schaak dus (al speelde een zekere Kayumov 8.a6 al in 2006). Ook gelijkenissen met bepaalde doorgeefschaakopeningen dringen zich ook op. Het zal u dan ook niet verbazen dat wit vrij overtuigend won.
De overige 2 dames partijen Goryachkina-Muzychuk en Tan-Divya eindigden in vrij vlakke remises.
De tussenstand bij de Dames:
1-3 Anna Muzychuk, Kateryna Lagno, Zhu Jiner (3)
4-5 Alexandra Goryachkina, Bibisara Assaubayev(2,5)
6-8 Tan Zhongyi, Divya Deshmukh Rameshbabu Vaishali (2)
De partijen van ronde 5:

