Kandidatentoernooi ronde 8: Caruana verliest, Giri wint
Het kandidatentoernooi is halverwege en volgens velen al beslist. Sindarov heeft na zeven ronden anderhalve punt voorsprong op nummer twee, Caruana, en tweeënhalve punt op Giri en Praggnanandhaa. Maar Parijs is nog ver, de dikke dame heeft nog niet gezongen en de beer is nog niet geschoten. In het kandidatentoernooi van 2013 hadden Carlsen en Aronian op de helft eenzelfde voorsprong, maar de laatste verloor vervolgens driemaal en ‘de beste aller tijden’ verloor tweemaal in de laatste drie ronden, waardoor Kramnik nog langszij kwam. Carlsen werd nog gered door een tiebreakregel die degene met het meeste verliespartijen beloont.
Maar Sindarov speelt toch veel beter dan de rest? Dat is maar hoe je het bekijkt. De computer geeft van elke partij de nauwkeurigheidsscores en als je dan de gemiddelden van de spelers over alle partijen bekijkt, blijkt Giri de hoogste score te hebben. Sindarov komt na Praggnanandhaa op plek drie. De hoogste score in één partij is voor Praggnanandhaa en in dat klassement staat Sindarov zelfs laatste. Wel heeft hij de beste score voor de slechtste partij, maar daar zit Giri maar net achter. Het verschil is dat Sindarov die partij won en dat Giri hem verloor. De edele wetenschap van de statistiek bewijst het: dat Sindarov eerste staat is slechts toeval en het kan in de volgende zeven rondes nog volkomen omdraaien. Dat is natuurlijk precies waarop wij verslaggevers hopen, want wat moet je met een wedstrijd waarvan de uitslag al bekend is?
Goed, wat hebben we nog te hopen? Ietsje minder, want hoewel in de achtste ronde Sindarov tegen Esipenko remiseerde, verloor zijn achtervolger Caruana van Nakamura. Giri daarentegen won overtuigend van Praggnanandhaa. Ten slotte bleef Blübaum ook tegen Wei overeind. Sindarov dus nog ietsje lonelier at the top, maar dat is niet het geval bij de vrouwen; daar lijkt het uit te draaien op een massasprint. Muzychuk gaf een gewonnen stelling weg tegen Deshmukh, die daardoor op gelijke hoogte kwam, evenals Lagno en Zhu, die van hun landgenoten Goryachkina en Tan wonnen. Vaishali (remise tegen Assaubajeva) is de vijfde koploper.
Open groep
Esipenko – Sindarov
Esipenko en Sindarov waren als eerste klaar. Sindarov kwam op de vierde zet met het weinig gespeelde Ld6 en al op de achtste zet was een nieuwe stelling ontstaan. Esipenko had volgens de engine een klein voordeeltje kunnen behouden door in de volgende stelling 11.Dc2 te spelen.
Het vervolg kan dan zijn 11… Lf8 12.Pe5 Pb4 13.Dd1 axb3 14.axb3 Txa1 15.Dxa1. Zwart heeft een mooi veld op b4, maar het paard op e5 is ook niet lelijk. Wit heeft de a-lijn en de zwarte lopers zoeken nog naar emplooi. Plus 0.5 is het verdict.
Esipenko speelde echter 11.a3 Lxd2! 12.Pxd2 axb3 13.Dxb3 Pa5 14.Dc2 Ld7 15.Tfc1 en dat ziet er goed uit voor wit. Pion c7 komt onder vuur en 15…. c6? 16.c5 maakt zowel de loper als het paard op a5 als de loper op d7 meer dood dan levend. Na een kwartiertje piekeren vond Sindarov de oplossing: 15… dxc4 16.Pxc4 Lc6!
Hij offert een pion, maar na 17.Pxa5 Lxg2 18.Kxg2 Dd5+ 19.Kg1 Txa5! 20.Dxc7 h5 stond hij zo actief dat Esipenko maar snel remise maakte met 21.De5 Dd8 22.Dc7.
Nakamura – Caruana
Nakamura kreeg in de opening tweemaal de gelegenheid om een pion te winnen, maar dat had hem niets opgeleverd. Dat leek in het partijverloop ook zo te zijn, maar dan zonder pluspion. Zie de volgende stelling.
Ik had al een zinnetje klaarliggen als: ‘opnieuw leek Nakamura geen enkele ambitie te hebben’, maar hier ging hij er ruim een half uur voor zitten. 19.c4 Db7 20.Le5 De7 21.Dd3. Het staat nog steeds 0.0, maar hier boekt hij zijn eerste succesje. Caruana zag 22.Dg3 al aankomen, en dan ziet 21… f6 er logisch uit. In de viewer enkele varianten waarin zwart het actiever aanpakt (met gelijke stand), maar die ook laten zien dat Nakamura in dat halfuurtje goed gezien heeft dat zwart toch op zijn hoede moet zijn.
Er volgde 22.Ld6 Lxd6 23.Dxd6 Dxd6 24.Txd6. Caruana heeft ongetwijfeld gezien dat 24… e5? 25.Tb1 onprettig is, maar 24… Tb8 (of 24… Tb6) is goed genoeg. 25.Txe6 Tb2 26.Te7 Tab6 27.Ta7 Txa2 28.h3
Als zwart nu 28… Tab2 29.Txa5 Tb7 speelt, kan wit nog lang doorspelen, maar de pion meer is nauwelijks relevant. Caruana kwam echter met het vreselijke 28… h5? en Nakamura had weinig tijd nodig om te besluiten met 29.Td1 twee torens op de zevende rij te gaan zetten. Zwart kan hetzelfde, maar de witte torens verdedigen ook: 29… Tbb2 30.Td8+ Kh7 31.Tdd7 Txf2 32.Txg7+ Kh8 33.Th7+ Kg8 34.Tag7+ Kf8 35.Tgf7+ Kg8 36.Thg7+ Kh8 37.Tg6 Het resultaat van een perfecte zettenreeks:
Pion f6 gaat eraf, c6 eveneens en h5 is ook niet te verdedigen. Nakamura had met zijn geweldige techniek geen moeite meer om dit te winnen.
Giri – Praggnanandhaa
In de uitwedstrijd was Praggnanandhaa de winnaar van de voorbereiding, nu was het andersom. In de volgende bekende theoriestelling was 10.a4 (nota bene de eerste keus van SF 18) pas tweemaal gespeeld.
Het is een logisch plan: wit wil met Pa3 de pion op c4 zo aanvallen, dat hij na Lxa3 met de toren terug kan slaan (welke daarna snel beschikbaar is voor de koningsvleugel). 10… La6 is logisch en nu kwam de eerte nieuwe: 11.Pa3 (11.b3 gebeurde in een eerdere partij). Nu kan zwart ten koste van een pion de boel dichttimmeren met 11… Pc6 12.a5 Pd5 13.Lxc4 Lxc4 14.Pxc4 Pdb4. Dat wordt een lastige klus als je met wit wilt winnen, maar een pion is een pion. Dus speelde Praggnanandhaa het actievere 11… c5. Dat zou na 12.dxc5 tot een vergelijkbare stelling leiden als in de partij mogelijk was, maar dan zonder dames. Blijkbaar vond Giri de mogelijkheden groter na 12.a5 Pd5 13. Lxc4 en nu had zwart 13… Lxc4 14,Pxc4 Pc6 15.dxc5 Lxc5 moeten doen. In plaats daarvan kwam 13… Dxa5?! 14.Pc2 Db6 15.Lxd5! exd5.
Na 16.Te1 had Giri een voordeeltje, maar nog sterker was eerst 16.dxc5 Lxc5 17.b4. Wat er kan gebeuren als je die pion slaat, is in de viewer te zien. Zwart zal dus 16… Le7 17.Te1 Lc8 18.Le3 moeten toelaten, en wit heeft duidelijk voordeel. Nu had Praggnanandhaa de schade met 16… Lc8! kunnen beperken, maar zo’n anti-ontwikkelingszet doe je niet graag. Na 16… Lb7 17.Lg5 (nog sterker: 17.Pe3) 17… Lxg5 18.Pxg5 h6 19.dxc5 Dxc5 20.Pf3 Pc6 21.Pcd4 Pxd4 22.Pxd4 had wit een droomstelling: zwart zal zich lang en nauwkeurig moeten verdedigen.
Dat deed Praggnanandhaa tot de 35e zet, en als hij in de volgende stelling 35… Lb5 had gespeeld, bijvoorbeeld 36.Te3 La4 37.e6 Lc2 38.e7 Le4 39.Pe6 Dxe7 40.Pxc5 Dxc5 was er nog steeds geen sprake van een winst voor wit.
Maar na 35… Df7? 36.e6 Dg6 37.Tf2 Tc4 38.Tf4 bleken de e-pion, en de dreigingen tegen d5 en de zwarte koning, te sterk.
Nou, een makkie, hoe maakte Giri het af?
Wei – Blübaum
Blübaum kwam met een raadselachtig nieuwtje in de volgende stelling:
10… Lh5 is ook volgens SF 18 de beste zet! Maar waarom zou je niet wachten tot wit h3 speelt? Het antwoord ligt denk ik in dat wit toch moeilijk zonder h3 lijkt te kunnen om iets te bereiken. Na 11.h3 Te8 heb je dezelfde stelling als na 10… Te8 11.h3 Lh5, maar wit heeft wat meer tijd gebruikt om te zien of hij h3 kan uitsparen. Wei speelde 11.a4 met het vervolg 11… Kh8 12.a5 Tb8 13.Lb5 Pde7 14.Ta4. Het is duidelijk wat de aanvalsspeler Wei wil: die toren moet naar h4!
Wei heeft net gedaan wat de bedoeling was en nu had Blübaum er een glorieuze puinhoop van kunnen maken met 19… Df5. Zie de viewer en pak je schaakbordje erbij.
Wei bleef op aanval spelen, maar Blübaum bleek niet bang.
Wei speelde hier 32.De4. Blübaum antwoordde zonder dralen 32… Dxc4 33.Txh6 gxh6 en na 34.Dg6+ bleek er niet meer dan eeuwig schaak voor wit in te zitten.
De stand
1 Sindarov 6,5
2/3 Caruana en Giri 4,5
4/7 Blübaum, Nakamura, Praggnanandhaa en Wei 3,5
8 Esikpenko 2,5
De vrouwen
Muzychuk – Deshmukh
Een dramatische partij. Muzychuk kreeg precies wat ze wilde hebben met de Maroczy Bind, zoals de volgende stelling laat zien.
Zwart mag alleen hopen op een gunstig moment om b5 te spelen. Maar wit heeft geen haast; met zetten als Te4 of Kh2 kan ze rustig haar stelling verbeteren. 25.h4 was eigenlijk al een eerste stap in de verkeerde richting. Zwart had met 25… b5 26.cxb5 Tc3! tegenspel kunnen krijgen. 25… f6 bleek geen verbetering van Deshmukhs stelling.
We gaan naar de 37e zet.
Zwart heeft toch maar b5 gespeeld en nou lijkt 37.axb5 axb5 38.Ta1 (dreigt 39. Dg4+ gevolgd door 39.Ta8!) 38… Ta7 39.Txa7 Txa7 40.cxb5 een veilige weg naar de winst. De c-lijn openen met 37.cxb5 axb5 38.a5 was dat niet; zwart had met 38… Df7 om naar h5 te kunnen gaan weer tegenspel gehad. Op 38… Tc5? 39.Dg4+ Kh8 had 40.Dg7+ tot een makkelijk gewonnen toreneindspel geleid.
Niet getreurd, gewoon de pion dekken met 43.Dh5 in de volgende stelling had nog steeds gewonnen. Na 43.De2? Dxh6 44.Dxb5 Tc2+ 45.Te2 Dg6! was Deshmukh weer helemaal terug.
Maar daar bleef het niet bij. In een ultieme poging het eindspel alsnog te winnen, speelde Muzychuk hier 58.Kh3?
De computer vind dat niet slecht, omdat het net zo remise is als na bijvoorbeeld 58.Db5. Echter, zwart speelde natuurlijk 58… Dg1. Muzychuk dacht nu 49 seconden na en ik vermoed dat ze toen plotseling zag dat ze nog maar enkele seconden over had. Dus 59.a7?? (59.Dxh5 is nog steeds remise) 59… Dxa7 en hier had Deshmukh geen moeite meer mee; winst na 83 zetten.
Assaubajeva – Vaishali
Vaishali had lang een voordeeltje, maar Assaubajeva verdedigde zich vakkundig. Een aardig moment:
41… Txg2+! is niet de enige, maar wel de leukste. 42.Kxg2 Tc2+ 43.Kg3 (43.Txc2?? dxc2) 43… Txb2 44.Txd3 Ta2 45.Td8+ Kh7 46.c5 Ta3+ 47.Kg2 Txa4 48.cxb6 axb6 49.Tb8 Zwart heeft een pion gewonnen, maar dit eindspel is remise.
Lagno – Goryachkina
In de Russische onderlinge verslikte Goryachkina zich vlak na de opening.
Na 14… Pb6? staan paard en loper buiten spel. 14… Txe5 15.Txe5 Lxe5 16.Da4? lijkt misschien een stuk te winnen, maar klopt dat?
Er kwam 15.b3 en nu zag ze waarschijnlijk 15… Txe5 16.Lb2 Txe1+ 17.Txe1 Lxb2 18.Dxb2 d5 19.h4 en dat ziet er wel erg onaantrekkelijk uit. Dus dan maar 15… f5? omdat je ook geen paard op e4 wilt, maar dan is het na 16.Pf3 feitelijk afgelopen. Lagno speelde het met vaste hand uit.
Tan – Zhu
Ook de Chinesen troffen elkaar; een interessant gevecht tussen loperpaar en paardenpaar, maar de laatsten hadden een pionnetje meer. Dat werden er twee en dat was te veel.
De stand
1/5 Muzychuk, Deshmukh, Zhu, Vaishali en Lagno 4,5
6/7 Goryachkina en Assaubajeva 3,5
8 Tan 2,5
De partijen
In het selectievakje staat bij de open groep viermaal Esipenko-Sindarov. Ik krijg dat niet veranderd, maar de juiste namen staan boven de partij.