Krantenrubrieken weekenden 4, 11, 18 april 2026
Wekelijks publiceren we de schaakrubrieken van Dimitri Reinderman voor HDC Media, Henk Prins voor het Reformatorisch Dagblad, Nick Maatman voor Dagblad van het Noorden / Leeuwarder Courant en Hans Ree in de Groene Amsterdammer.
Dimitri Reinderman | Henk Prins | Nick Maatman | Hans Ree & Hans Böhm
4 april: Titel al binnen voor dominant Apeldoorn
Het ene jaar is het andere niet, ook niet voor Schaakstad Apeldoorn. Vorig seizoen werd hun vlaggenschip nog teleurstellend zevende in de Meesterklasse. Dit seizoen is het kampioenschap al binnen met een ronde te gaan. Slechts één matchpoint hebben ze afgestaan. En dat met grotendeels hetzelfde team! Maar de prestaties van verschillende spelers waren duidelijk beter. Van Saša Albers bijvoorbeeld. Vorig seizoen debuteerde de Oosterbeker in het eerste team met een matige score van 3 uit 8. Dit seizoen is hij met 6 uit 8 op weg naar een IM-norm. Soms moet je even geduld hebben met jonge spelers. Bij Tommy Grooten was dat echter niet nodig: net 16 jaar, ook 6 uit 8, ook op weg naar een IM-norm.
Opvallend is dat de laatste twee concurrenten van Apeldoorn de strijd opgegeven leken te hebben. LSG Leiden kwam twee keer verzwakt op en Zuid-Limburg liet een bord onbezet tegen Paul Keres en verloor mede daardoor. Uit die laatste match komt ook onderstaande spectaculaire partij.
Xander Wemmers – Alwin Mainka
1.d4 Pf6 2.c4 g6 3.Pc3 d5 4.cxd5 Pxd5 5.e4 Pxc3 6.bxc3 Lg7 7.Pf3 c5 8.Lb5+ Pd7 9.0–0 0–0 10.Tb1 Pf6 11.Ld3 Dc7 12.h3 Td8 13.De2 Pd7 14.Lb2 a6 15.d5 e5 16.c4 Pf8 17.Lc3
De zwarte opening is mislukt en hij heeft geen compensatie voor de witte gedekte vrijpion op d5. Hij kan nog wel proberen de boel dicht te houden.
17…f6 18.a4 a5 19.Db2 Td6 20.Le2 b6 21.Pe1 De7 22.Pd3 Ld7 23.Ta1 Le8 24.Lg4 h5 25.Ld1 Ph7 26.Lc2 g5 27.Tae1 Ta7 28.Db3 Pf8 29.Pb2 Pg6 30.Pd1 Ld7 31.Pe3 Df7 32.Pf5 Lxf5 33.exf5 Pe7 34.g3 Lh6 35.Le4 Kf8 36.Tb1 Pc8 37.Dc2 h4 38.De2 Ke8 39.Ld2 hxg3 40.fxg3 Kd8 41.Kg2 Dg8 42.Le3 Th7 43.Dd2 Tdd7 44.Lf3 Lf8
De hele tijd was de vraag: hoe komt wit er doorheen? Nu komt het antwoord.
45.Txb6! e4
45…Pxb6 46.Dxa5 Tb7 47.Tb1 is hopeloos.
46.Txf6 exf3+ 47.Txf3 g4 48.hxg4 Dh8 49.Dxa5+ Ke8 50.Te6+ Kf7 51.Lg1 Tb7 52.g5 Th1 53.Tf6+ Kg8 54.Txf8+ Kxf8 55.Dd8+ Kf7 56.g6+ Kg7 57.Dxh8+ Txh8 58.Lxc5
Na allerlei ontwikkelingen is er een heel bijzonder eindspel ontstaan waarbij wit zes pionnen voor een toren heeft! Door de sterke vrijpionnen zou wit dit moeten winnen.
58…Te8 59.Ld4+ Kh6 60.g4 Pd6 61.c5 Pe4 62.Le3+ Kg7 63.Ld4+ Kh6 64.d6 Tb4 65.d7 Ta8 66.Le3+ Kg7 67.c6 Tc4 68.Th3 Pf6 69.c7?
Helaas. Na 69.g5! Txc6 70.Ld4! had zwart kunnen opgeven. In de partij komt hij weg met een half punt.
69…Txc7 70.Ld4 Txd7 71.Th7+ Kg8 72.Lxf6 Txh7 73.gxh7+ Kxh7 74.Kg3 Ta6 75.Lc3 Txa4 76.Kh4 Tc4 77.Lf6 Kg8 78.Kh5 Kf7 79.Lh4 Tf4 80.Kg5 Tf3 81.Le1 Tf1 82.Lc3 Tf3 83.Ld4 Td3 84.Le5 Tf3 85.Ld4 Tf1 86.Le5 Tf3 remise
Partij in viewer:
11 april: Sindarov op weg naar WK-match
Dat Javokhir Sindarov halverwege het Kandidatentoernooi in Cyprus aan de leiding stond was geen grote verrassing. In alle voorbeschouwingen gold hij als de man in vorm. Bij Tata Steel Chess eindigde hij immers als tweede met 8,5 uit 13, een half punt achter landgenoot Abdusattorov. Ter vergelijking: Pragg, ook deelnemer in Cyprus, haalde daar 5,5 punten. Toch is het in het verleden vaak voorgenomen dat een sterke prestatie in Wijk aan Zee werd gevolgd door een matige prestatie in de Kandidaten, of andersom. Dat Sindarov het veld zou domineren en met 6 uit 7 anderhalf punt voorsprong zou nemen, zullen weinig mensen verwacht hebben. En zo is de 20-jarige Oezbeek de grote favoriet geworden om later dit jaar tegen de dan eveneens 20-jarige Gukesh D om de wereldtitel te spelen.
Dat Sindarov de eerste turnus domineerde kwam natuurlijk omdat hij goede zetten deed, maar wat daarnaast hielp: hij deed ze ook snel. In veel partijen kwam hij zelfs een uur voor op de klok. Daardoor ervoeren de tegenstanders niet alleen een gevoel van haast, maar ook psychologische druk. Vooral omdat de spelers in Cyprus – in tegenstelling tot de meeste klassieke toernooien – geen halve minuut per zet extra kregen in de eerste veertig zetten. Alleen Anish Giri wist (ondanks een kwaliteit minder) in die situatie nipt remise te maken.
Maar het zat ook een beetje mee. In de eerste ronde stond Sindarov juist achter in tijd met een slechte stelling. Met een verlies was zijn toernooi daarna wellicht anders verlopen. Maar hij won, en kreeg vleugels.
Javokhir Sindarov – Andrey Esipenko
1.d4 d5 2.c4 e6 3.Pf3 Pf6 4.Pc3 Le7 5.cxd5 exd5 6.Lf4 0–0 7.e3 c5 8.Ld3 Pc6 9.0–0 c4 10.Lc2 Ph5 11.Le5 f6 12.Lg3 f5 13.Le5 Le6
Een typische structuur in het Damegambiet. Zwart staat beter op de damevleugel, dus wit wil aanvallen.
14.b3 Da5 15.Pe2 b5 16.Pf4 Pxf4 17.exf4 Dd8 18.Te1 Dd7 19.Te3 Tae8 20.h4 h6 21.g3?! a6 22.Kg2 Lf7!
De “slechte” loper gaat actief worden.
23.Dd2 Lb4 24.De2 Lh5 25.a4 La5 26.axb5 axb5 27.Ld1
Zwart heeft duidelijk voordeel, vooral als hij 27…Ta8 doet. Ook 27…Lb6 is niet slecht, maar dan moet hij niet eerst slaan op f3.
27…Lxf3+? 28.Dxf3 Lb6 29.Ta6! Pxd4
Zonder slaan op f3 was 29…Db7 heel sterk geweest.
30.Dh5 Txe5 31.Txe5 Dc6?
31…Lc7 is nog ongeveer gelijk.
32.bxc4! bxc4 33.La4! Dc5 34.Dg6! La7 35.Te8
Wit heeft opeens een winnende aanval. Dat bleek ondanks 38 seconden voor vijf zetten niet moeilijk in een punt om te zetten.
35…Txe8 36.Dxe8+ Kh7 37.Dg6+ Kg8 38.Ld7 c3 39.De8+ Kh7 40.Dg6+ Kg8 41.Te6! Zwart gaf op.
Partij in viewer:
18 april: Recordkampioen eindelijk terug in hoogste klasse
Als u dit leest, is Sindarov waarschijnlijk de uitdager van de wereldkampioen geworden, maar ook nationaal is er nieuws. Zo is HMC Den Bosch gedegradeerd uit de Meesterklasse. Vorig seizoen wonnen ze nog al hun matches een klasse lager, dus een snelle terugkeer ligt voor de hand.
Promotie naar de Meesterklasse is er dit jaar voor HWP Sas van Gent en VAS uit Amsterdam. Vooral het laatste is een bijzonder verhaal. Het gaat namelijk om de recordkampioen. Tussen 1920 en 1965 won VAS 23 keer de landstitel en stadgenoot ASC (waarmee het in 1968 zou fuseren) 10 keer. VAS was zo dominant dat zelfs het tweede team een keer kampioen werd. Daarna ging het bergafwaarts met de club. Het ledental liep terug, het team viel terug naar de derde klasse en in 1989 was er zelfs een opheffingsvergadering. Men ging toch door en zette in op jeugd. Met succes: de jeugdafdeling is heel groot geworden en bracht talenten zoals Eline Roebers en Khoi Pham voort. Zo groeide de vereniging zelfs uit tot de grootste van Nederland (inmiddels gepasseerd door SV Almere). Ook het eerste team werd steeds sterker. Expats zoals de Canadese grootmeester Pascal Charbonneau gingen voor het team spelen, dit seizoen kwam er met Friso Nijboer een tweede grootmeester bij, Tex de Wit was, ondanks de stress van Lubach, in de vorm van zijn leven en haalde bijna een IM-norm. Promotie was een logisch gevolg. Een nieuwe landstitel zit er echter voorlopig niet in. Degradatie vermijden zou volgend seizoen al knap zijn.
Omdat van de eerste klasse de partijen niet gepubliceerd worden volgt geen partij van VAS maar een vermakelijk potje uit de match Kennemer Combinatie tegen Zuid-Limburg.
Tim Grutter – Carlo Pauly
1.e4 c5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 Pf6 4.Pc3 g6 5.e5 Pg4 6.Lxc6 dxc6 7.0–0 Lg7 8.Te1 0–0 9.d3 Ph6 10.Lf4 Lg4 11.h3 Lxf3 12.Dxf3 Pf5 13.Pe4 Pd4 14.Dd1 Pe6 15.Lg3 Dd5 16.Pc3 Dd7 17.Dg4 Tad8 18.Pe4 Dd4 19.Pc3 h5 20.Dd1 Db4 21.Dc1 Kh7 22.a3 Db6 23.Kh1 Lh6 24.f4 c4 25.dxc4 Td7 26.Tf1 Da6 27.b3 b5 28.De1 bxc4 29.b4 Pd4 30.De4 Pf5 31.Lf2 h4 32.Tfd1 Txd1+ 33.Pxd1 Td8 34.Pc3 Td2 35.Kg1
“Er moet iets inzitten”, zal zwart gedacht hebben en dat klopt, na simpel 35…Pg3 staat hij gewonnen. Maar offeren is verleidelijk.
35…Txf2? 36.Kxf2 Db6+ 37.Kf3 Pd4+ 38.Kg4! c5 39.Dd5! f5+ 40.Kxh4
Het is bijna mat, maar bijna telt niet! Wel heeft zwart nog remise met o.a. 40…Lxf4. Hij hoopt echter met Pf3+ en Df2 alsnog mat te zetten.
40…cxb4? 41.Df7+! Lg7 42.Pd5! Pf3+ 43.Kg3!
Het is geen mat, wit wint.
43…Dd4 44.c3 bxc3 45.gxf3 g5 46.Dxf5+ Kh8 47.Pxe7 gxf4+ 48.Kg4 Zwart gaf op.
Partij in viewer:
3 april: Fabelachtige paardsprongen
In de schaakwereld geldt het paard als zwakste stuk van het bord. Er geldt in het algemeen een waardebepaling voor een schaakstuk, waarbij de pion de minste punten krijgt, namelijk één en het paard krijgt dan wel drie punten maar moet het toch vaak afleggen aan de loper, die ook drie punten waard is. Maar iedereen begrijpt dat de waardebepaling afhankelijk is van de stelling. Zo kan het gebeuren dat een pion die op promotie staat of een springerig paard ineens belangrijker worden dan een machtige dame. In de eindspelstudie van L. Koebbelj moet de zwarte dame het afleggen tegen een machtig wit paard, die over het hele bord domineert.
Wit wint.
1.Pd7+ Kd5 2. Pb6+ Kxe5 3. Pc4+ Kf4 4. g3! K willekeurig 5. Pd2+ of Pe3+ en wit wint de zwarte dame. Een andere variant is niet minder mooi: 1. Pd7+ Kd5 2. Pb6+ Kc5 3. Lf2+ (Zwart moet nemen) Dxf2 4. Pd7+ Kd5 5. Pf6+ Kxe5 6. Pg4+ met damewinst of 5. … Kc5 6. Pe4+ met damewinst.
De studie heeft de naam “tijgersprong” gekregen. Het paard kan dus ook zo sterk zijn dat hij lijkt op een tijger.
In de driezet 1064, die enkele weken geleden opgelost kon worden, bepaalt het paard op e2 het spel. Dit paard is hier ook een tijger en zorgt voor vier schaakzetten en acht matzetten. De driezet is een recent probleem met de “Rösselsprung”. De definitie van dit thema: Voor een Rösselsprung is een witte batterij nodig met een paard als frontstuk. Dit paard dekt een veld naast de zwarte koning. Als het paard weggaat, geeft het staartstuk van de batterij schaak, maar de zwarte koning kan zich hieraan onttrekken door het vluchtveld te betreden dat het paard juist gegeven heeft. De volgende zet van het paard valt dan het veld waar de zwarte koning staat weer aan en dat betekent mat.
De sleutelzet is 1. Le6! Wit dreigt met 2. Pc1+ Kd4 3. Pb3 mat en 2. … Kf4 3. Pd3 mat. De dreiging is dus al een dubbele Rösselsprung. Zwart kan wat tegen de dreiging doen. Op 1. … Ta3 komt 2. P2c3+ Kd4 3. Pxb5 mat en 2. … Kf4 3. Pd5 mat. Weer een dubbele. Na 1. … Txf3 komt 2. Pg1+ Kd4 3. Pxf3 mat en 2. … Kf4 3. Ph3 mat, en de derde dubbele Rössel. Tenslotte komt er na 1. … Td8 2. P2xg3+ Kd4 3. Pf5 mat en 2. … Kf4 3. Ph5 mat. Het superpaard zorgt dus voor vier maal een dubbele Rösselsprung. Er komen na 2. … Kd4 en 2. Kf4 4 maal 2 verschillende matzetten, dit heet een 4×2 Zagurojko.
10 april: Giri doet het goed in het kandidatentoernooi voor wereldkampioen schaken
Van 28 maart tot 16 april vindt op Cyprus het kandidatentoernooi voor het wereldkampioenschap plaats. Tot en met de 9e ronde staat alleen bovenaan met 7 punten de Oezbeek Sindarov, die onlangs bij het TataSteel toernooi tweede werd. Hij wordt gevolgd met 1,5 punt verschil door de Nederlandse grootmeester Anish Giri. Deze won in de negende ronde van Caruana, waardoor hij op 5,5 punt als ongedeeld tweede staat. Er zijn nog vijf ronden te gaan, en dan zal Sindarov puntjes moeten laten vallen en Giri veel moeten winnen. De kans is er dus dat Giri de wereldkampioen zal mogen uitdagen.
Caruana – Giri
1.e4 e5 2. Pf3 Pc6 3. Lc4 Lc5
Het Italiaans.
4. 0–0 Pf6 5. d3 0–0 6. Pbd2 d6 7. c3 a5 8. h3 Le6 9. Lb5 La7 10. Te1 Pe7 11. d4 Pg6 12. Ld3 Ph5 13. Pf1 Phf4 14. Pg3
Caruana komt met een nieuwe zet. Vrijwel altijd werd hier 14. Lc2 gespeeld.
14. … Pxd3 15. Dxd3 a4 16. d5
Een vreemde zet. Caruana stopt met de spanning op het centrum en opent gratis voor Giri de loperlijn van a7. Dit kan toch niet goed zijn?
16. … Ld7 17. Lg5 f6 18. Le3
Wit moet wel zijn loper ruilen met de zwarte. Een gevolg van wits 16e zet.
18. … Lxe3 19. fxe3 b5
Met de “verre” bedoeling om een zwarte dame op b6 te krijgen en zo ook o.a. via de diagonaal b6-g1 invloed op de partij te hebben.
20. b4 axb3 21. axb3 Db8 22. c4 Db6 23. Pf5 Tfe8 24. P3h4 b4 25. Kh2 Ta3 26. Tab1 Ta2
Giri heeft zich aan de damevleugel goed zaken gedaan door de a-lijn te bezetten. De computer geeft een positieve score van bijna 1 punt voor zwart.
27. Dd1 Pxh4 28. Pxh4 Tea8 29. Te2 Da7 30. Tc1 Db6 31. Pf3 h6 32. Pe1 Kh7 33. Txa2 Txa2 34. Pc2 Le8 35. Dd3 Lg6 36. Ta1 Txa1 37. Pxa1
Dit paard is van het mooie veld f5 in enkele zetten in de hoek (a1) gezet. Dit staat in schril contrast van de aflevering van vorige week, waarin we een zegetocht van een paard mochten meemaken. Nu dus een voorbeeld van een mank paard.
37. … c5 38. Kg3??
Hiermee brengt Caruana zijn koning in levensgevaarlijk toestand.
38. … Da7 39. Db1 h5 40. Kf3 h4 41. Kg4 De7 42. Dd3 f5+!
Uitstekend gezien door Giri.
43. exf5 Kh6
Het is duidelijk. Om mat in 1, 3 of 4 zetten te voorkomen moet wit 44. Kf3 spelen wat na 44. … e4+ een dame voor zwart oplevert. 0-1.
De stand na ronde 9:
- 7,0 Sindarov
- 5,5 Giri
- 4,5 Caruana
- 4,0 Bluebaum
- 4,0 Praggnanandhaa
- 4,0 Wei
- 4,0 Nakamura
- 3,0 Esipenko
Partij in viewer:
17 april: Schaakpuzzel december
Het jaar 2026 is al weer op stoom. Hoog tijd om de winterpuzzel uit het magazine van 6 december beet te gaan pakken. Vele zullen geïnteresseerd zijn in de oplossing van die schaakpuzzel en ook wie die hebben gewonnen. Volgens de traditionele formule moesten er drie tweezetters en drie driezetters worden opgelost. De sleutelzetten moesten op een leeg schaakbord worden gezet inclusief een zwarte koning op d5, en er ontstond daardoor een nieuwe tweezet. De sleutelzet van die nieuwe tweezet is de oplossing van de schaakpuzzel.
De eerste en de tweede tweezet waren composities van mij. Tweezet 1 heeft een thematische verleiding. Als wit 1. Lg4? speelt, dan dreigt hij 2. Lc8 mat. Zwart kan tegen die dreiging 1. … Pf3 schaak spelen, waarna 2. Lxf3 mat is. Hier kan niet 2. Dxf3 omdat de dame gepend staat. Zwart kan ook 1. … Pc2 spelen, waardoor veld c8 niet meer verdedigd is en 2. Lc8 niet meer gaat. Na 1. … Pc2 speelt wit 2. Df3 mat, het paard op c2 ontpende de witte dame. Uiteraard kan na 1. … Pc2 niet 2. Lf3 mat, omdat de zwarte koning dan kan uitwijken naar veld c8. Zwart weerlegt de verleiding met 1. … Td7! De juiste sleutelzet van deze tweezet is 1. Df8! Wit dreigt met 2. Dc8 mat. Zwart kan dit weer pareren met het tegenschaak 1. … Pf3. Nu is 2. Dxf3 mat en juist niet 2. Lxf3, omdat nu de witte loper gepend staat. De andere zet van het zwarte paard 1. … Pc2 houdt ook weer de dreiging tegen, opdat veld c8 niet gedekt staat. De matzet is nu 2. Lf3, mogelijk geworden omdat de loper werd ontpend door het zwarte paard. Hier kan niet 2. Df3 omdat de koning naar c8 vlucht. Zwart ook verder nog wat bij-variantjes, zoals 1. .. Pe7 en 1. … Tc7 waarop wit met 2. Tc7 mat zet.
Na 1. … Pf3 en 1. … Pc2 zijn precies de matzetten verwisseld. In de verleiding kwam er 2. Lf3 resp. 2. Df3 en na de sleutelzet juist 2. Df3 resp. 2. Lf3 mat. Dit heet matverwisseling In de schaakproblematiek.
Tweezet 1065 is ook een matverwisselings-probleem. Deze kan opgelost worden, de bespreking volgt over twee weken.
Helaas lukte het Anish Giri niet om het kandidatentoernooi voor het wereldkampioenschap te winnen. Hij behaalde 8,5 punten uit 14 partijen. De winnaar de Oezbeek Javokhin Sindarov haalde 10 punten en zal de wereldkampioen uitdagen.
4 april: Principes en overmacht
Soms zijn er belangrijkere dingen in het leven dan schaken. Maar daar wordt in de schaakwereld graag anders over gedacht. Ondanks alle spanningen in het Midden Oosten ging het kandidatentoernooi in Cyprus deze week gewoon van start. Alleen de Indiase schaakster Humpy Koneru haakte af. Zij vond spelen onder deze omstandigheden niet vertrouwd. Wat alleen wel vaker blijkt: wie principieel is, heeft vooral zichzelf te pakken.
De Nederlandse schaakbond heeft andere ideeën over overmacht. De zesde ronde van de landelijke competitie stond dit jaar gepland op 10 januari. Vanwege gladheid door sneeuw en code oranje werd het niet verstandig geacht om op die dag verre reizen te maken. De ronde werd dus op het laatste moment afgelast.
Afgelopen weekend werd deze ronde ingehaald. Apeldoorn slaagde erin om het landskampioenschap in de wacht te slepen. Ze waren het hele seizoen soeverein en scoorden al liefst 15 matchpunten. Hun voorsprong is nu zo groot dat ze in de slotronde niet meer ingehaald kunnen worden. Met name de prestatie van Tommy Grooten was indrukwekkend. De zoon van de bekende schaaktrainer Herman Grooten debuteerde dit jaar, won gelijk een schoonheidsprijs en scoorde een TPR van boven de 2500.
Er zijn zo’n tien teams in Nederland van meesterklasse niveau. Omdat er ieder jaar twee teams degraderen en promoveren, vindt er meestal een soort jojo-effect plaats. Dit seizoen heeft promovendus HWP Haarlem nog geen matchpunten gescoord. Maar wie daarnaast zal degraderen wordt nog spannend. Qua niveau zijn de meeste teams enorm aan elkaar gewaagd. Door de twee recente overwinningen is het team van Groninger Combinatie vermoedelijk veilig, maar degradatie is nog niet helemaal uitgesloten. Opmerkelijk, aangezien ook de vierde plek in de eindrankschikking nog steeds realistisch is.
In de achtste ronde was Lucas van Foreest weer eens van de partij. De Groningse grootmeester is in tegenstelling tot zijn oudere broer niet langer schaakprof. Toch kan hij nog steeds fantastisch schaken. Voor zijn schitterende aanvalsoverwinning ontving hij verdiend de schoonheidsprijs.
Lucas van Foreest – Niels Ondersteijn
1.e4 d6 2.d4 g6 3.Pc3 a6 4.Pf3 Lg7 5.De2!?
Een bijzonder interessant systeem dat vermoedelijk navolging krijgt. Het idee is dat wit de ontwikkeling van het zwarte koningspaard onaantrekkelijk maakt, omdat dan spoedig e4-e5 kan komen. Daarnaast wordt de lange rokade voorbereid.
5…Lg4 6.Le3 Pc6?! 7.0–0–0 e5 8.dxe5! Pxe5 9.h3 Lxf3 10.gxf3 b5?!
De opening was een groot succes voor wit. Wit heeft een enorme ontwikkelingsvoorsprong en kan bovendien de stelling spoedig openen om deze ontwikkelingsvoorsprong uit te buiten.
11.f4 Pc4 12.e5! Pe7
13.h4!
Voortreffelijk stellingsbegrip. Van Foreest anticipeert op de zwarte rokade. De zwarte koning kan nu geen veilig thuis meer vinden.
13…0–0 14.h5 c6 15.Df3! Pxb2
Een wanhoopsoffer, maar de zwarte stelling stond al aan alle kanten op instorten.
16.Kxb2 Da5 17.Pe4 dxe5
Het oogt allemaal nog niet heel eenvoudig, als zwart de lange diagonaal kan openen dan ontstaan tegenkansen. Van Foreest heeft hier echter een dameoffer berekend waardoor al het tegenspel eruit wordt gehaald.
18.h6! Lh8 19.f5! Pxf5 20.Lc5 Tfd8 21.Dxf5!
Het toetje. Als de dame geslagen wordt dan gaat zwart mat.
21…b4 22.Lc4! 1–0
Partij in viewer:
11 april: Hervertelde verhalen
De schaakwereld kreeg deze week een lang geanticipeerde documentaire op Netflix. In Untold: Chess Mates kregen we een kijkje in wat zich afspeelde achter de schermen bij het drama tussen Magnus Carlsen en Hans Niemann ten tijde van de Sinquefield Cup in 2022.
Carlsen verloor destijds van Niemann met de witte stukken. De volgende dag gebeurde iets opmerkelijks. Carlsen kwam niet opdagen en trok zich terug uit het toernooi. Op Twitter plaatste Carlsen een videofragment van de beruchte Portugese voetbaltrainer José Mourinho: ‘If I speak, I am in trouble’.
En het bleef stil. Ook de maanden na het incident wilde de Noor niet tegen Niemann spelen. Hij vermeed bewust toernooien waarin ze beiden aanwezig zouden zijn, en mocht het lot hen toch koppelen, dan gaf Carlsen zich nog voor de eerste zet gespeeld was gewonnen. Maar een uitleg van Carlsen, die kwam niet.
Toch was de impliciete boodschap helder. Carlsen verdacht Niemann van vals spel. Maar wat waren daarvoor de argumenten? Niemann was al eerder betrapt op vals spel op het internet. Maar de partij in kwestie op het houten bord in St. Louis was helemaal niet zo verdacht. De belofte was dat in de documentaire eindelijk uitsluitsel kwam over de beweegredenen van Carlsen.
Alleen in plaats van untold stories was er vooral sprake van hervertelde verhalen. De beloofde onthullingen bleven uit. In de documentaire was voornamelijk Niemann zelf aan het woord. Hier kreeg hij nogmaals uitgebreid de ruimte om te vertellen hoe ‘de schaakmaffia zijn leven had verwoest’. Na het incident werd Niemann onmiddellijk verbannen van het platform, en ook voor andere evenementen werd hij een tijdlang niet uitgenodigd.
In de documentaire kregen chess.com bazen Erik Allebest en Danny Rensch uitgebreid de tijd om hun kant van het verhaal te delen. Carlsen liet vooral het woord aan zijn vader, en zelf gaf hij aan dat chess.com hen niet helemaal de juiste informatie wilde geven over het vermeende vals spel van Niemann in het verleden. Het is een steek onder water waardoor de documentaire mogelijk toch nog een staartje gaat krijgen.
De documentaire eindigt met de gebruikelijke bravoure van Niemann, die weer eens liet weten dat hij de beste speler van de wereld gaat worden. Maar de beste spelers van de wereld zijn momenteel in Cyprus voor het kandidatentoernooi, terwijl Niemann schittert in afwezigheid. Volgende week volgt uitgebreid aandacht voor dit evenement. Hier is alvast een voorproefje.
Fabiano Caruana – Anish Giri
De Nederlandse zwartspeler heeft zijn formidabele Amerikaanse opponent op fenomenale wijze overspeeld. Hij maakt het nu geniaal af. 42…f5! 43.exf5 Kh6!! 0-1 Caruana gaf zich onmiddellijk gewonnen. Na 44.fxg6 e4! raakt de witte koning verstrikt in een matnet. Nog fraaier is de variant 44.Kf3 e4+! 44.Dxe4 Lh5+ 45.g4 hxg3! De en passant slagzet is beslissend.
18 april: Sindarov nieuwe uitdager
De Oezbeekse grootmeester Javokhir Sindarov (20) heeft met overmacht het kandidatentoernooi gewonnen. Met een voorsprong van 2 punten op de Nederlandse achtervolger Anish Giri wist de Oezbeek al in de voorlaatste ronde de toernooizege veilig te stellen. Met 10 uit 14 scoorde Sindarov uiteindelijk een puntenrecord. Hij was soeverein en maakte in het gehele evenement slechts één fout, terwijl hij het meest ondernemend speelde. Alleen tegen Bluebaum liet Sindarov de winst glippen, terwijl hij in geen van zijn partijen verloren stond.
Dus ontstaat er nu een serieuze kans dat het WK over twee jaar gaat tussen twee Oezbeken. Sindarov en zijn landgenoot Nodirbek Abdusattorov lijken nu de voornaamste spelers die de hegemonie van Magnus Carlsen kunnen bedreigen als beste speler van de wereld.
Toch lopen we hiermee natuurlijk wel flink op de zaken vooruit. Aan het eind van dit jaar moet Sindarov eerst afrekenen met de zittende Indiase wereldkampioen Dommaraju Gukesh. Naast hun bescheiden karakter zijn de leeftijdsgenoten Sindarov en Gukesh (19) in zekere mate ook tegenpolen. Aan de ene kant is Gukesh de ultieme schaakprofessional. Hij heeft een indrukwekkende discipline, en laat weinig ruimte voor afleiding. Sindarov lijkt aan de andere kant juist een reputatie te krijgen van het ‘luie genie’. In zijn vrije tijd speelt hij graag verschillende computerspellen, en hij heeft ook nog tijd voor zijn vriendinnetje. Het betreft de Kazachse Bibisara Assaubayeva (22), die achter de Indiase Vaishali Rameshbabu (24) als tweede eindigde in het kandidatentoernooi bij de vrouwen.
Ondanks al die afleiding liet Sindarov fantastische openingsvoorbereiding zien. Daarnaast heeft hij een hoge speelsnelheid, die doet denken aan de hoogtijdagen van Anand.
Javokhir Sindarov – Fabiano Caruana
1.d4 d5 2.c4 e6 3.Pf3 dxc4 4.e3 Pf6 5.Lxc4 c5 6.0–0 Pc6 7.De2 a6 8.Pc3 b5 9.Ld3
Caruana houdt er tegenwoordig van om zijn tegenstanders al vroeg te verrassen, maar hij moet nu als eerste in de denktank.
9…Lb7 10.a4 b4?!
10…bxa4! lijkt iets nauwkeuriger. De Amerikaan komt nu geleidelijk in de problemen.
11.Pe4 Pa5 12.Pxf6+ gxf6 13.dxc5 Pb3
14.c6!
Dankzij dit fraaie pionoffer kan Sindarov de zwarte dreigingen handig pareren met een tegenaanval.
14…Lxc6 15.Pd4 Pxd4 16.exd4 Tg8 17.g3 f5?!
Na 17…Dxd4! 18.Le3 Dd5 19.f3 f5! blijft de zwarte stelling speelbaar. Maar plezierig blijft het natuurlijk niet. De zwarte koning staat kwetsbaar in het midden en ook de zwarte pionnen op de damevleugel zijn zwak. In de partij krijgt Caruana echter niet eens een pion voor zijn zorgen.
18.Lc4!
Zeer nauwkeurig. Zonder …Dd5 komt zwart niet goed tot tegenspel.
18…Tg4 19.Le3 Ld5 20.Tac1 Le7 21.Lxa6
Sindarov maakt nu zelf een pion buit met aanhoudend positioneel overwicht.
21…Kf8 22.Lb5 Lf6 23.Tfd1 Kg7
24.Lc6!
Uitstekende techniek. De witspeler is bereid de pion terug te geven, want na 24…Lxc6 25.Txc6 Txa4 volgt heel sterk 26.d5!
24…Ta5 25.Lxd5 Txd5 26.Tc5 Td7 27.d5! exd5 28.Df3
De gehele zwarte stelling valt nu uiteen.
28…Lxb2 29.Tcxd5 Txd5 30.Txd5 De8 31.Txf5 Tg6 32.h4 Lc3 33.h5 Ta6 34.Dg4+ Kh8 35.Ld4+ f6 36.Tc5
Zwart kan verder materiaalverlies niet voorkomen. 1–0
Partij in viewer:
Lees de rubriek van Hans Ree in De Groene Amsterdammer op: https://www.groene.nl/auteur/hans-ree (voor niet-abonnees alleen op vrijdag van verschijning gratis)
Hans Böhm plaatst zijn rubriek voor de Telegraaf op zijn eigen website: https://www.hansbohm.com/2013/?cat=13
