AI en schaakcomputers

Peter van Diepen plaatste op de website van zijn club De Waagtoren een heel uitgebreid stuk over schaakcomputers, engines en de rol van AI. Aangezien we daar allemaal mee te maken hebben zal dat voor veel mensen interessant zijn.

In 1957 was de eerste partij van een schaakprogramma op een IBM computer tegen een menselijke schaker. Toen verloor de computer nog eenvoudig. In 1997 verloor de wereldkampioen schaken Garri Kasparov een match tegen Deep Blue met 2½ – 3½. Deep Blue en de opvolgers Fritz en Stockfish schaakten zo verschrikkelijk goed, omdat ze veel sneller en veel dieper varianten konden uitrekenen dan menselijke schakers. Ik schreef er al eerder over in Schaken met computers 2.

Eind 2017 kwam opeens AlphaZero, die door middel van Artificial Intelligence (AI) gewoon even op een middag miljoenen schaakpartijen tegen zichzelf speelde, op deze manier steeds beter ging spelen en daarna in staat was om Stockfish 8 te verpletteren in een test. Voor alle duidelijkheid: AlphaZero gebruikte geen openingen-, eindspelen- of partijen-databases om te leren schaken. Het experiment was juist om zonder (zero) kennis vooraf schaken te leren!

Het leervermogen van AlphaZero is gebaseerd op neurale netwerken. Die waren reeds in de jaren 80 uitgevonden om de neuronen van het menselijk brein te imiteren. Maar pas in deze eeuw werden computers snel genoeg om met neurale netwerken bijvoorbeeld te leren schaken.

Lees verder: https://www.waagtoren.nl/2026/10/02/schaken-met-computers-4/